Malarstwo po II wojnie światowej



W pierwszych latach po II wojnie światowej na

rozległym obszarze sztuki abstrakcyjnej geometryzm

musiał uznać pierwszeństwo abstrakcji „gorącej”,

świecącej prawdziwe triumfy w USA, a następnie

także w Europie. Otrzymała ona teraz nową nazwę:

informel (dosłownie „malarstwo pozbawione form,

bez foremne”)

Dwa podstawowe rodzaje tego malarstwa:

amerykański action painting ( dosłownie „malarstwo

działania”, w Polsce zwane częściej malarstwem

gestu) oraz europejski taszyzm.

O malarstwie gestu opowie najlepiej twórczość

inicjatora i głównego przedstawiciela tego kierunku

Jacksona Pollocka.

Już od czasów impresjonizmu aż do chwili wybuchu II

wojny światowej głównym ośrodkiem sztuki

nowoczesnej był Francja i jej stolica Paryż. Tu przede

wszystkim rodziły się nowe idee artystyczne XX

wieku: fowizm, kubizm, surrealizm,

Abstrakcja



Abstrakcja – w sztukach plastycznych: taka realizacja dzieła,

w której jest ono pozbawione wszelkich cech ilustracyjności,

a artysta nie stara się naśladować natury. Autorzy stosują

różne środki wyrazu, dzięki którym "coś przedstawiają".

Sztuka abstrakcyjna jest nazywana sztuką niefiguratywną.

Jest to sztuka bardzo różnorodna, w której występują

odrębne nurty, czasem związane z jednym tylko artystą.

Problemy, jakimi zajmują się artyści, zawsze dotyczą treści i

formy. Forma stosowana w sztuce abstrakcyjnej może być

bardzo różnorodna, jak tego dowodzą dotychczasowe dzieje

sztuki. Tym, co wyróżnia sztukę abstrakcyjną od

nieabstrakcyjnej, jest brak rozpoznawalnych przedmiotów. W

swojej istocie sztuka abstrakcyjna jest najbliższa muzyce: w

obu tych dyscyplinach sztuki ilustracja jakiegoś tematu jest

budowana nie wprost, a poprzez odwołanie do swoistych

środków wyrazu, takich jak rytm, barwa, kontrast, walor,

różne wielkości i wiele innych

Jackson Pollock

Jackson Pollock (ur. 28 stycznia 1912, zm. 11 sierpnia 1956) –

malarz amerykański, przedstawiciel ekspresjonizmu

abstrakcyjnego. Praca nad obrazem polegała zwykle na

pokrywaniu poziomo leżącego płótna farbami, skapującymi

z podziurkowanej puszki, kija labo pędzla i układającymi

się w nieregularne plamy strużki, zawiłą gmatwaninę linii.

Gesty i ruchy miały także znaczenie, były one jak twierdzą

świadkowie, prawdziwymi widowiskami: niejednokrotnie,

gdy powstawał obraz wielki rozmiarami, malarz wchodził

na płótno, wykonując na nim swoisty taniec z puszką lub

kijem w ręku.

Ostatni obraz Jacksona Pollocka powstał w roku 1956. W

tym roku twórca malarstwa gestu zginął w katastrofie

samochodowej.

Bacon Francis (1909-

1992)

Angielski malarz. Przeciwnik abstrakcji, należał do nurtu

ekspresjonistycznego i figuratywnego, uznawany za czołowego

twórcę sztuki egzystencjalnej. Początkowo uległ wpływom

surrealizmu, kubizmu i P. Picassa. Własny styl ukształtował po 1950.

Choć samouk, był twórcą wszechstronnie oczytanym i niezależnym

myślicielem. Jako temat swoich obrazów wybrał człowieka,

kontynuując tradycję malarstwa figuratywnego. Tematem jego

obrazów jest człowiek samotny, wyobcowany, przedstawiony w

sytuacji zagrożenia, w atmosferze pełnej dramatycznego napięcia.

Bohaterowie jego obrazów zaludniają sterylne pomieszczenia o

odrealnionej perspektywie, w których panuje nastrój dramatyzmu i

teatralnej ekspresji. Malował dramatycznie zdeformowane postacie

umieszczone w nieokreślonej przestrzeni, używał żywych,

drażniących kolorów. Obrazy Bacona cechuje atmosfera

egzystencjalnych nastrojów, a także katastrofizmu i grozy.

Wielokrotnie podejmował tematy religijne, zwłaszcza temat

ukrzyżowania. Od 1949 malował serię płócien nawiązującą do

obrazu

Portret papieża Innocentego X

D. Vélazqueza. Inspiracje dla

swych prac czerpał również z Rembrandta, M. Grünewalda, z filmów

(np.

Pancernik Potiomkin

S. Eisensteina), ze znanych fotografii i

prasy. Niektóre obrazy: Trzy studia postaci na podstawie tematu

Ukrzyżowania (1949), Dwie postaci w trawie (1954), Szympans

(1955), Krzycząca piastunka (1957), tryptyk Trzy postacie w jednym

pomieszczeniu (1964), Leżąca figura (1966), Studia ludzkiego ciała

(1970), Schodzący po schodach (1972), Ciało w ruchu (1976).

Mark Rothko- ur. 25

września 1903, zm. 25

lutego 1970 )

Malarz amerykański, przedstawiciel color field painting.



Jego obrazy koncentrowały się na prostych emocjach -

płótna najczęściej wypełniały nieliczne intensywne barwy,

z niewielką ilością szczegółów.



Przywiązywał duże znaczenie do używanych przez siebie

pędzli. Dbał o nie, w specjalny sposób je czyszcząc i

konserwując. Lubił miękki włos wysłużonych pędzli, będący

jakby przedłużeniem dłoni. Malując wielkie formaty

niejednokrotnie używał pędzli służących do malowania

ścian. Ale malował lekko, jedynie samym czubkiem, aby

zapewnić gładką powierzchnię płótna. Delikatne kolory,

zwłaszcza w drugiej połowie lat czterdziestych, sprawiały,

że obrazy niosły niezwykły spokój. W następnych latach

dążył do uproszczenia kompozycji. Mniej więcej od 1945

Rothko, którego malarstwo cały czas ciążyło w kierunku

figuratywności, zaczął doceniać abstrakcję. Wkrótce stała

się ona dla niego jedyną drogą do wyrażania

elementarnych emocji: rozpaczy, ekstazy, rezygnacji oraz

ostateczności

Optical



Optical art.-„sztuka wzrokowa”. Celem twórców

(Victora Vasarely i innych przedstawicieli) tej

sztuki było wyrażenie ruchu form. Miał to być

ruch wywołany właściwościami ludzkiego oka,

które z trudem przystosowuje się do układów

silnie zagęszczonych, mijających się kresek i

form geometrycznych, powodujących wrażenie

migotania, pulsowania, krążenia, falowania.

Taszyzm



Taszyzm - kierunek w malarstwie abstrakcyjnym

powstały w Europie w pierwszych latach po II wojnie

światowej. Należy do nurtu abstrakcjonizmu

niegeometrycznego i jest europejskim odpowiednikiem

abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Praca taszystów

charakteryzowała się znaczną gwałtownością, niekiedy

"atakowali" oni płótno, mając na celu pozostawienie na

nim barwnych śladów. Z ich sumy powstawał w końcu

gotowy obraz, skończony wtedy, gdy artysta go za taki

uznał. Taszyści wierzyli, iż praca jest poddana ich

instynktowi, a tworzenie nie jest kontrolowane w

żadnym stopniu przez rozum czy rozwagę twórcy.

Kubizm

Kubizm - Kierunek w sztukach plastycznych,

głównie malarstwie i rzeźbie, który

rozwinął się we Francji na początku XX

wieku. Prekursorami kubizmu byli Pablo

Picasso i Georges Braque

Najsławniejsze dzieła (malarskie i

rzeźbiarskie) związane z kubizmem:



Panny z Awinionu

Pablo Picasso (1907)



Kompozycja z asem treflowym

George

Braque (1913)

Pablo Picasso



Pablo Picasso- (ur. 25 października 1881 w Maladze w

Hiszpanii, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins we Francji) -

uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku.

Był przede wszystkim malarzem, ale zajmował się także

rzeźbą, grafiką oraz ceramiką. Picasso i Georges Braque byli

twórcami nurtu malarstwa zwanego kubizmem.



Dysponował też niezmiernie bogatym warsztatem , używał w

swej pracy :

*Ołówka

*Akwarel

*Farb olejnych

*Kredek

*Metalu

*Gipsu

*Kamienia

*Różnorodnych odpadów najczęściej wydobywanych ze

śmietnika

Neofiguracja



Neofiguracja- jest powrotem sztuki figuratywnej z okresu

pojawienia się abstrakcji; nie nawiązuje wiec do realizmu, który

już dawno wyczerpał swoje środki, nie przydatne do wyrażania

trudnych, zawiłych problemów XX wieku, lecz do ekspresjonizmu

jako kierunku obrazującego psychikę człowieka, jego doznania,

przeżycia oraz cierpienia. Jeden z twórców to malarz angielski

Francis Bacon oraz inni liczni malarze doszli do przekonania, że

w czasach, gdy na istotę ludzką czyha tak wiele zagrożeń, jej

prawa i potrzeby duchowe stają się sprawą coraz mniej znaczącą

wobec nadrzędnych interesów cywilizacji przemysłowej i

polityki.

W obrazach artystów spod znaku neofiguracji kształty plam

barwnych, które w malarstwie abstrakcyjnym nie nasuwały

żadnych skojarzeń ze światem rzeczywistym, układają się w

formy przypominające istotę ludzką. Niekonkretnego człowieka,

lecz twór o cechach ludzkich - ostro, ekspresyjnie uformowany,

częstokroć silnie zniekształcony.



Dokładnie te same problemy formalne stoją

przez artystami zajmującymi się sztuką tzw.

"przedstawiającą", czy figuratywną, są one

jednak w pewnym sensie ukryte przed

odbiorcą, któremu warstwa ilustracyjna

może wydawać się ważniejsza.



Odpowiedź na to, co przedstawia

abstrakcja, jest równie trudna, jak na każde

pytanie o sens dzieła: w warstwie wizualnej

przedstawia to, co widać jako linie, plamy i

punkty, które można opisać, zmierzyć i

sfotografować – a w warstwie znaczeniowej

może mieścić się wszystko. Zarówno

emocje, jak i koncepcje filozoficzne, zabawa

formą i rozwiązywanie własnych problemów

autora, o których nie chce (nie może, nie

potrafi) mówić wprost.

Surrealizm

Kierunek, zapoczątkowany we Francji w latach 20. Jego celem

było osiągnięcie spontaniczności artystycznej poprzez

wydobycie, uwolnienie i twórcze spożytkowanie elementów

zawartych w podświadomych pokładach psychiki

człowieka, skrępowanych zazwyczaj przez rozum i normy

kulturowe.

Inspiracją sztuki surrealizmu były sny i stany halucynacji,

baśnie i mity, a także twórczość dzieci i umysłowo chorych.

Przeciwstawiał się on racjonalistyczno-konstrukcyjnym

tendencjom kubizmu i futuryzmu oraz abstrakcji

geometrycznej. Surrealizm cechuje swoboda w doborze

technik twórczych, przy czym preferowane są te, które

umożliwiają czynności automatyczne (collage,

dekalkomania itp.). W malarstwie dominuje czynnik

poetycki, a przedmioty rzeczywiste pełnią nową,

wymyśloną funkcję. Polsce surrealizm nie wystąpił w

czystej formie, po II wojnie światowej najbardziej zbliżyli

się do niego K. Mikulski i J. Krawczyk.

Mikulski Kazimierz



Mikulski Kazimierz (1918-1998), polski

malarz, Twórczość o charakterze

surrealistycznym, odznaczająca się wysokimi

walorami warsztatowymi, liryzmem i

kameralnością, zawiera elementy magicznego

realizmu dzięki zastosowaniu rzeczywistych

postaci i przedmiotów wyobcowanych z

naturalnego otoczenia i zestawionych w

zaskakujący sposób, częste motywy to

postacie kobiet, koty, ptaki. Prace m.in.:

Nocna próba

(1956),

Zaczajony kot

(1967),

Marzenie o wielkim świecie

(1965),

Akwen

(1967).

Współcześni Artyści Malarze

Polscy



Surrealizm:

Zdzisław Beksiński,

Jarosław Kukowski, Piotr

Naliwajko, Rafał Olbiński, Tomek

Sętowski, Wojtek Siudmak, Jacek

Yerka

Document Outline