background image

ZAPAS WODY POD STĘPKĄ 

STATKU 

(SKŁADOWA STATYCZNA)

background image

Rezerwa wody pod stępką

Warunek bezpiecznego 

manewru:

H ≥ T + R
  Gdzie: H – głębokość akwenu

         T – zanurzenie statku

    R – rezerwa wody pod    

                         stępką

Rezerwa wody pod stępką:

R = Rs + Rd + δR
  Gdzie: Rs - rezerwa statyczna
    Rd - rezerwa dynamiczna
             δR - błąd oceny 

poprawek

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

Rezerwa statyczna Rs

Nie zależy od ruchu statku i jest stała dla danego akwenu.

R1 – rezerwa wody na błąd sondaży (zależność od 

głębokości   
 akwenu)

R2 – rezerwa nawigacyjna (nieciągłość sondaży)

R3 – rezerwa na zamulanie

R4 – rezerwa na błąd określania wysokości pływu (tzw. Okno
 czasowe)

R5 – rezerwa na błąd określonego stanu wody (wahania

 poziomu w stosunku do zera mapy)

R6 – rezerwa na błąd określonego zanurzenia statku

R7 – rezerwa na błąd oceny przechyłu statku

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

n

i

i

s

R

R

1

background image

Rezerwa dynamiczna Rd

Rd = R8 + R9

R8 - rezerwa na osiadanie statku w ruchu, zależna od    

             głębokości akwenu, prędkości statku i jego 

zanurzenia,

R9 - rezerwa na falowanie morza (parametry falowania).

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R1 – rezerwa wody na błąd 
sondaży (zależność od 
głębokości akwenu)

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

Głębokość akwenu (H)

[m]

Rezerwa wody (R

1

)

[m]

Do 4

4 – 10

10 – 20

20 - 100

0.10
0.15

0.20

0.01 H

background image

R2 – rezerwa nawigacyjna 
(nieciągłość sondaży)

Niepełna znajomość i czystość dna

Błędy interpolacji między poszczególnymi sondowaniami

Skutki ewentualnego zetknięcia się kadłuba z dnem (rodzaj dna)

Rodzaj akwenu i sondaży

Rodzaj dna

Rezerwa wody (R

2

)

[m]

1. Trałowany tor wodny

Nie zależy

0.0

2. Tor wodny i akweny portowe.

    Często wykonywane sondaże ciągłe.

Miękkie 

Twarde

0.2

0.3

3. Tory wodne i akweny portowe. 

    Pozostałe przypadki sondaży

Miękkie 

Twarde

0.3

0.4

4. Podejścia do portów 

    (rezerwa zależnie od gęstości 

sondaży)

Miękkie 

Twarde

0.5 – 0.8

0.7 – 1.0

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R3 – rezerwa na zamulanie

Rodzaj akwenu

Częstotliwość wykonania sondaży 

      
      R3 = 0.1 ÷ 0.3 m
      (wartości większe przy ujściach      
      rzek)

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R3 – rezerwa na zamulanie

Bezpieczne dla akwenu:

Kadłub statku nie może ulec uszkodzeniu nawet przy 
zerowej rezerwie wody

Manewrowość statku nie może zostać wydatnie 
ograniczona.

Jeśli gęstość mułu  ≤ 1.200 t/m3

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R4 – rezerwa na błąd 
określania wysokości pływu 
(tzw. okno czasowe)

R4 = 0.1 m dla akwenów a pływami

R4 = 0.0 m dla akwenów bezpływowych

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R5 – rezerwa na błąd określonego 
stanu wody (wahania poziomu w 
stosunku do zera mapy)

Wahania poziomu wody w stosunku do zera wywołane 
są określonymi warunkami hydrometeorologicznymi. 
Zazwyczaj długotrwałe i silne wiatry wiejące w stronę 
lądu oraz stany powodziowe na rzekach podnoszą 
poziom wody, natomiast silne wiatry wiejące od lądu oraz 

niskie 

stany wody na rzekach obniżają go.
Poziomy wody mogą różnic się w stosunku do zera mapy w 
zakresie od -2,0 m do +2,0 m, co uzależnione jest od akwenu 
pływania i istniejących warunków hydrometeorologicznych. Na 
akwenach, na których istnieją duże wahania poziomu wód w 
stosunku do zera mapy, należy każdorazowo zasięgnąć 

informacji 

o aktualnym poziomie wody i perspektywach jego zmiany.

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R5 – rezerwa na błąd 
określonego stanu wody

Rezerwa na błąd określania stanu wody przyjmowana jest
następująco:

akweny o małych wahaniach poziomu wody R5= 0,1 m;

akweny o dużych wahaniach poziomu wody dla 
krótkoterminowej prognozy (do 4 godz.) R5=0,2 m

akweny o dużych wahaniach poziomu wody dla 
długoterminowej prognozy (1 doba i więcej) R5= 0,3-0,6 
m, przyjmowane w zależności od maksymalnych skoków 
wahań poziomu wody na danym akwenie i pory roku.

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R6 – rezerwa na błąd 
określonego zanurzenia statku

Przyczyny zmian zanurzenia :

zmiany ciężaru spowodowane zużyciem paliwa i 
zapasów

przeprowadzonych operacji balastowych

zmiany zasolenia wody

odkształcenia kadłuba

     R6 = 0.1÷0.3

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R7 – rezerwa na błąd oceny 
przechyłu statku

błąd trudności utrzymania statku w pionie ≤ 1˚

przechyły związane ze zmianami kursu
vs  ≤ 5 w            błąd = 0˚
vs  ~ 20 w          błąd ok. 5˚ 

R7 = 0.00875 • B • α   [ m ]
  Gdzie : B – szerokość statku [m]

                   α  - kąt przechyłu (suma błędu pionu i                

     

                         przechyłu)  [˚]

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R8 - rezerwa na osiadanie 
statku w ruchu 

  Gdzie:
    T – zanurzenie statku
    H – głębokość akwenu
    VS – prędkość statku
    S – współczynnik prześwitu całkowitego
 
S = FS / F
  Gdzie:
    FS – pole powierzchni owręża statku pozostającego pod 

wodą]

    F – pole powierzchni przekroju akwenu

S

V

H

T

f

R

S

,

,

8

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

R9 - rezerwa na falowanie 
morza (parametry falowania).

długość i szerokość statku, prędkość

wysokość i długość fali

kąt kursowy fali

R9 = k · h [m]
  Gdzie: k – współczynnik 0,33 ÷ 0,66
             h – wysokość fali [m]

                  k → 0,66 dla B/2 <Lfali/2 i kąt fali 90º , 270º

Przy statku w ruchu

R9 = 1.125 dla  v ≤ 10 w
R9 = 1.25   dla  v > 10 w

Zapas wody pod stępką statku (składowa statyczna)

background image

ZAPAS WODY POD STĘPKĄ 

STATKU 

(SKŁADOWA STATYCZNA)

Piotr Mechta, II mgr


Document Outline