Oddział II i Regionalny Ośrodek Chirurgii Kolana i
Oddział II i Regionalny Ośrodek Chirurgii Kolana i
Artroskopii Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej,
Artroskopii Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej,
Piekary Śląskie
Piekary Śląskie
CHIRURGIA ŁĄKOTEK STAWU
KOLANOWEGO
- stan aktualny
CHIRURGIA ŁĄKOTEK STAWU
KOLANOWEGO
- stan aktualny
Jerzy Widuchowski
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Łąkotki - twory chrzęstno-włókniste
odgrywają szczególną rolę w stawie
ich budowa zapewnia im znaczną
odporność
na ściskanie i rozciąganie
o ich strukturze decydują
składniki komórkowe
oraz organiczna macierz
pozakomórkowa
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Łąkotki - twory chrzęstno-włókniste
Upostaciowane składniki macierzy, w tym głównie
Upostaciowane składniki macierzy, w tym głównie
włókna kolagenowe i proteoglikany tworzą siatkę,
włókna kolagenowe i proteoglikany tworzą siatkę,
wewnątrz której znajduje się płyn tkankowy.
wewnątrz której znajduje się płyn tkankowy.
Ten układ zapewnia łąkotce właściwości
Ten układ zapewnia łąkotce właściwości
wiskoelastyczne i decyduje o odporności na
wiskoelastyczne i decyduje o odporności na
zgniatanie
zgniatanie
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Łąkotki - twory chrzęstno-włókniste
pogłębienie powierzchni stawowej piszczeli
pogłębienie powierzchni stawowej piszczeli
i poprawienie zwartości stawu
i poprawienie zwartości stawu
przenoszenie obciążeń i osłanianie
przenoszenie obciążeń i osłanianie
chrzęstnych powierzchni stawowych
chrzęstnych powierzchni stawowych
rozprzestrzenianie mazi
rozprzestrzenianie mazi
na powierzchniach stawowych
na powierzchniach stawowych
rola w odruchach nerwowych
rola w odruchach nerwowych
– skupiska proprioceptorów
– skupiska proprioceptorów
w rogach tylnych
w rogach tylnych
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Uszkodzenia łąkotek
Uszkodzenia łąkotek
15-80% wszystkich obrażeń urazowych kolana
15-80% wszystkich obrażeń urazowych kolana
U sportowców
U sportowców
- najczęściej przyczyną nagłego
- najczęściej przyczyną nagłego
przerwania ich wysokiej aktywności fizycznej.
przerwania ich wysokiej aktywności fizycznej.
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
1630 Anglia
1773 Bromfield
1807 William
Hey
1867 Bradhurst
1885 Annadale
pierwsze wiadomości o
„nastawianiu” łąkotek
pierwszy opisał zabieg
„nastawienia” łąkotki
wprowadził termin „internal
derangement” dla uszkodzeń
śródstawowych
pierwszy zabieg - resekcja
łąkotki
szew łąkotki „An operation for
displaced semilunar cartilage”
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
XX wiek
XX wiek
Początki:
Watson-Jones,
Smillie:
King D.:
Fairbank T.:
Sadliński Cz.:
resekcja częściowa i totalna
totalna resekcja konieczna dla
regeneracji
The healing of semilunar cartilages. J
Bone Joint Surg Am 1936; 18: 333-342.
Knee joint changes after
meniscectomy. J.Bone Joint. Surg.
(Br),1948,30:664-670.
O złamaniach i zwichnięciach łąkotek
stawu kolanowego. Lekarz Wojskowy
1946,3/4,8
- Praca doktorska Lwów.
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
1960-1975 wprowadzanie artroskopii
1960-1975 wprowadzanie artroskopii
(Watanabe)
(Watanabe)
od 1975 roku:
od 1975 roku:
burzliwy rozwój artroskopii i chirurgii kolana
burzliwy rozwój artroskopii i chirurgii kolana
zmiana schematów postępowania
zmiana schematów postępowania
diagnostycznego i leczniczego
diagnostycznego i leczniczego
(meniscectomia artroskopowa,
(meniscectomia artroskopowa,
elektroresekcja, stosowanie laserów, szycie
elektroresekcja, stosowanie laserów, szycie
łąkotki, próby przeszczepiania łąkotki itp.)
łąkotki, próby przeszczepiania łąkotki itp.)
wprowadzenie nowych metod obrazowania
wprowadzenie nowych metod obrazowania
(MRI, TK, USG, itp.)
(MRI, TK, USG, itp.)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Endoskopowe oglądanie wnętrza stawu
Endoskopowe oglądanie wnętrza stawu
połączone z technikami operacyjnymi
połączone z technikami operacyjnymi
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Postępowanie chirurgiczne w
Postępowanie chirurgiczne w
uszkodzeniach łąkotek uzależnione
uszkodzeniach łąkotek uzależnione
było m. innymi od:
było m. innymi od:
aktualnej wiedzy na temat roli i funkcji
aktualnej wiedzy na temat roli i funkcji
łąkotek
łąkotek
w stawie
w stawie
aktualnym poglądom na temat regeneracji
aktualnym poglądom na temat regeneracji
po wycięciu
po wycięciu
możliwości diagnostycznych
możliwości diagnostycznych
wiedzy dotyczącej procesów gojenia się
wiedzy dotyczącej procesów gojenia się
tkanek
tkanek
rozwoju nowych technik operacyjnych
rozwoju nowych technik operacyjnych
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
USZKODZENIA ŁĄKOTEK
USZKODZENIA ŁĄKOTEK
predyspozycje konstytucjonalne
nabyte odchylenia z zaburzeniem
mechaniki stawu
czynniki urazowe
zmiany zwyrodnieniowe
wrodzone schorzenia stawu
Decydujące: CZYNNIKI URAZOWE
ZMIANY ZWYRODNIENIOWE
Rola czynników
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
pierwotne zwyrodnienia
pierwotne zwyrodnienia
uszkodzenia urazowe
uszkodzenia urazowe
wtórne zmiany zwyrodnieniowe
wtórne zmiany zwyrodnieniowe
(pourazowe)
(pourazowe)
USZKODZENIA ŁĄKOTEK
USZKODZENIA ŁĄKOTEK
Granica między “fizjologicznym procesem
starzenia się”
a powstałymi chorobowymi zmianami
zwyrodnieniowymi
jest w wielu przypadkach bardzo trudna do
określenia.
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
USZKODZENIA -
Rodzaje
Urwanie podłużne
- ruptura
longitudinalis
Urwanie poprzeczne
(radialne)
- ruptura transversa
Urwanie horyzontalne
- ruptura
horizontalis
Urwanie: wielopostaciowe
Uszkodzenia
zwyrodnieniowe
A n te r io r
P o s te r io r
3
2
1
0
A
B
C
3 2 1 0
A
B
C
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
USZKODZONA ŁĄKOTKA
USZKODZONA ŁĄKOTKA
blokuje ruchy w stawie
blokuje ruchy w stawie
powoduje wgniecenia i odleżyny
powoduje wgniecenia i odleżyny
chrząstki
chrząstki
zaburza czynność wydzielniczą błony maziowej
zaburza czynność wydzielniczą błony maziowej
upośledza funkcje mięśnia czworogłowego
upośledza funkcje mięśnia czworogłowego
NIEWYDOLNOŚĆ STAWU
NIEWYDOLNOŚĆ STAWU
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Lepiej jest mieć łąkotkę
Lepiej jest mieć łąkotkę
aniżeli jej nie mieć,
aniżeli jej nie mieć,
ale również lepiej nie mieć łąkotki
ale również lepiej nie mieć łąkotki
niż mieć ją uszkodzoną
niż mieć ją uszkodzoną
O'Donoghue (1970)
O'Donoghue (1970)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
POSTĘPOWANIE CHIRURGICZNE
POSTĘPOWANIE CHIRURGICZNE
przywrócenie prawidłowych
przywrócenie prawidłowych
stosunków anatomicznych i
stosunków anatomicznych i
czynnościowych
czynnościowych
w uszkodzonym stawie kolanowym
w uszkodzonym stawie kolanowym
cel :
cel :
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Postępowanie chirurgiczne obejmuje:
Postępowanie chirurgiczne obejmuje:
ustalenie prawidłowego
ustalenie prawidłowego
rozpoznania (diagnostyka)
rozpoznania (diagnostyka)
zastosowanie
zastosowanie
leczenia
leczenia
(operacyjnego lub
(operacyjnego lub
zachowawczego)
zachowawczego)
wczesne i późne
wczesne i późne
leczenie usprawniające
leczenie usprawniające
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
SCHEMAT POSTĘPOWANIA
SCHEMAT POSTĘPOWANIA
DIAGNOSTYCZNEGO
DIAGNOSTYCZNEGO
Wywiad
Wywiad
Badanie fizykalne
Badanie fizykalne
Badanie radiologiczne
Badanie radiologiczne
Tomografia komputerowa
Tomografia komputerowa
Rezonans magnetyczny
Rezonans magnetyczny
Ultrasonografia
Ultrasonografia
Badanie w znieczuleniu
Badanie w znieczuleniu
Artroskopia
Artroskopia
Arthrotomia zwiadowcza
Arthrotomia zwiadowcza
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Kolano zablokowane
"BLOK” kolana
definicja:
Utrata pełnego wyprostu
w następstwie ostrego
urazu
Najczęstsze przyczyny:
uszkodzenie łąkotki
częściowe lub całkowite urwanie
ACL
znaczny wysięk
uszkodzenie chrząstki stawowej
osteochondritis dissecans, ciało
wolne chrzęstne
Inne przyczyny bloku:
uszkodzenie MCL - "pseudoblok"
zmiany zwyrodnieniowe -
osteofity
schorzenia chrząstki stawowej:
chondromalcja, ubytki i
zniszczenie chrząstki
synovitis villonodulosa
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
KRWIAK KOLANA (haemarthrosis)
KRWIAK KOLANA (haemarthrosis)
Przyczyny:
Przyczyny:
ACL lub PCL - urwanie
ACL lub PCL - urwanie
Uszkodzenie maziówki
Uszkodzenie maziówki
Uszkodzenie przytorebkowe
Uszkodzenie przytorebkowe
łąkotki
łąkotki
Zwichnięcie rzepki
Zwichnięcie rzepki
Złamania chrzęstno-kostne
Złamania chrzęstno-kostne
Uszkodzenie fałdu
Uszkodzenie fałdu
przyśrodkowego
przyśrodkowego
podrzepkowego
podrzepkowego
Uszkodzenie ciała Hoffy
Uszkodzenie ciała Hoffy
Złamania plateau piszczeli
Złamania plateau piszczeli
Złamania nasadowe
Złamania nasadowe
Punkcja kolana
Punkcja kolana
Hemofilia
Hemofilia
Stosowanie środków - antykoagulantów
Stosowanie środków - antykoagulantów
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
ARTROSKOPIA
ARTROSKOPIA
jednoczasowo: diagnostyka
jednoczasowo: diagnostyka
i ostateczne leczenie
i ostateczne leczenie
DIAGNOSTYKA USZKODZEŃ ŁĄKOTEK
DIAGNOSTYKA USZKODZEŃ ŁĄKOTEK
Wywiad i badanie fizykalne
Wywiad i badanie fizykalne
- podstawowe elementy
- podstawowe elementy
postępowania diagnostycznego
postępowania diagnostycznego
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
pozostawić to uszkodzenie bez leczenia
pozostawić to uszkodzenie bez leczenia
(leczenie nieoperacyjne)?
(leczenie nieoperacyjne)?
zastosować leczenie operacyjne?
zastosować leczenie operacyjne?
meniscectomia?
meniscectomia?
naprawa (szycie) miejsca uszkodzenia?
naprawa (szycie) miejsca uszkodzenia?
W przypadku definitywnie zdiagnozowanego
W przypadku definitywnie zdiagnozowanego
uszkodzenia łąkotki chirurg musi podjąć decyzję:
uszkodzenia łąkotki chirurg musi podjąć decyzję:
Alternatywna metoda - replacement:
Alternatywna metoda - replacement:
przeszczep
przeszczep
proteza, substytut
proteza, substytut
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
LECZENIE - ZACHOWAWCZE
LECZENIE - ZACHOWAWCZE
Oderwania przyczepu torebkowego łąkotki
Oderwania przyczepu torebkowego łąkotki
Uszkodzenia w części zewnętrznej
Uszkodzenia w części zewnętrznej
- przytorebkowej
- przytorebkowej
Urwania podłużne o krótkim przebiegu do 8mm
Urwania podłużne o krótkim przebiegu do 8mm
Urwania podłużne nie pełnej grubości
Urwania podłużne nie pełnej grubości
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
USZKODZENIE ŁĄKOTKI
USZKODZENIE ŁĄKOTKI
OGRANICZONE DO CZĘŚCI CHRZĘSTNEJ
OGRANICZONE DO CZĘŚCI CHRZĘSTNEJ
nigdy się nie goi
nigdy się nie goi
lub
lub
goi się czasowo
goi się czasowo
dlatego:
dlatego:
leczenie operacyjne
leczenie operacyjne
meniscectomia
meniscectomia
szycie łąkotki
szycie łąkotki
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
DEFINITYWNIE ZDIAGNOZOWANE
DEFINITYWNIE ZDIAGNOZOWANE
USZKODZENIE ŁĄKOTKI
USZKODZENIE ŁĄKOTKI
Wybór metody postępowania:
Wybór metody postępowania:
objawy kliniczne
objawy kliniczne
wiek i poziom aktywności fizycznej
wiek i poziom aktywności fizycznej
typ, lokalizacja i rozmiary uszkodzenia
typ, lokalizacja i rozmiary uszkodzenia
dodatkowe uszkodzenia
dodatkowe uszkodzenia
stabilność stawu
stabilność stawu
czynniki indywidualne, socjalne i
czynniki indywidualne, socjalne i
ekonomiczne
ekonomiczne
(DeHAVEN)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Wybór metody zależy
Wybór metody zależy
od wielu czynników,
od wielu czynników,
głównie od
głównie od
doświadczenia chirurga
doświadczenia chirurga
oraz
oraz
posiadanego instrumentarium
posiadanego instrumentarium
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Meniscectomia
Meniscectomia
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Pozostawienie
fragmentu
części tylnej łąkotki
rola w stabilizacji
stawu
prioprioceptory
(odruch obronny)
Obowiązuje oszczędne
wycinanie łąkotki
Meniscectomia
Narzędzia odcinające
(noże, obcinaki,
obgryzacze)
Shaver
Elektroresekcja
Energia laserowa
Radiofrequency
Zamknięta
partialis
subtotalis
totalis
Otwarta
-
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Chirurgia łąkotek
Meniscectomia
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Szycie łąkotki – naprawa
( suture ) ( rapair )
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Oceniając odległe wyniki
Oceniając odległe wyniki
(15-30 lat obserwacji)
(15-30 lat obserwacji)
otwartej i zamkniętej meniscectomii
otwartej i zamkniętej meniscectomii
stwierdza się:
stwierdza się:
występowanie zmian zwyrodnieniowych
występowanie zmian zwyrodnieniowych
zdecydowanie większych niż w
zdecydowanie większych niż w
nieoperowanym stawie
nieoperowanym stawie
(25-100%)
(25-100%)
obecność dolegliwości subiektywnych
obecność dolegliwości subiektywnych
(10-
(10-
65%)
65%)
różnie nasiloną niewydolność kolana
różnie nasiloną niewydolność kolana
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Strefy uszkodzenia łąkotki
Red-red tear
Red-white tear
White-white tear
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
NAPRAWA - SZYCIE (REPAIR) ŁĄKOTEK
NAPRAWA - SZYCIE (REPAIR) ŁĄKOTEK
Możliwości
techniczne-chirurgiczne
Czy istnieje techniczna możliwość
odtworzenia
ciągłości łąkotki ?
Możliwości
biologiczne
Czy to uszkodzenie posiada zdolność
do samowyleczenia?
(np. stymulacja do neovaskularyzacji)
Możliwości przywrócenia funkcji
biomechanicznej
Czy wykonana naprawa przywróci funkcję
mechaniczną?
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
NAPRAWA (SZYCIE) USZKODZEŃ ŁĄKOTEK
Szycie łąkotek
Rozmiary minimalne
(rozerwania)
powyżej 1 cm
Rozmiary maksymalne
nieokreślone
ale inne postępowanie
powyżej 4 cm
Metoda otwarta
Metoda
artroskopowa
INSIDE-OUT
OUTSIDE-IN
ALL-INSIDE
Stymulacja:
abrazja synovialna
użycie skrzepu
fibrynowego
użycie fibrynowego kleju
Fiksacja -
szwy
materiały biowchłanialne
energia laserowa
energia radiofrequency
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Materiały biowchłanialne stosowane
Materiały biowchłanialne stosowane
do szycia łąkotek:
do szycia łąkotek:
PDS
PDS
-
-
wchłanialne szwy
wchłanialne szwy
meniscal arrow/Bionix/
meniscal arrow/Bionix/
-
-
biowchłanialne strzałki
biowchłanialne strzałki
meniscal dart/Arthrex/
meniscal dart/Arthrex/
-
-
biowchłanialne, ostre
biowchłanialne, ostre
końcówki
końcówki
wprowadzane za pomocą
wprowadzane za pomocą
„wstrzelenia”
„wstrzelenia”
clearfix meniscal screw
clearfix meniscal screw
(Innovasive Devices) -
(Innovasive Devices) -
biowchłanialne śruby
biowchłanialne śruby
Biostinger (Linvatec)
Biostinger (Linvatec)
-
-
biowchłanialna strzałka
biowchłanialna strzałka
T-fix anchor+nonabsorbable
T-fix anchor+nonabsorbable
suture/Acuflex/
suture/Acuflex/
-
-
specjalna kotwiczka
specjalna kotwiczka
Mitek meniscal repair system
Mitek meniscal repair system
/H-Fix/
/H-Fix/
-
-
implant z materiału
implant z materiału
biowchłanialnego/PDS/ lub
biowchłanialnego/PDS/ lub
niewchłanialnego
niewchłanialnego
Biofix tack
Biofix tack
-
-
specjalne biowchłanialne pinezki
specjalne biowchłanialne pinezki
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
NAPRAWA (SZYCIE) USZKODZEŃ ŁĄKOTEK
unieruchomienie
unieruchomienie
- 3-4 tygodnie
- 3-4 tygodnie
nie obciążanie
nie obciążanie
- 2 tygodnie
- 2 tygodnie
częściowe obciążanie
częściowe obciążanie
- 4 tygodnie
- 4 tygodnie
pełne obciążanie
pełne obciążanie
- 6 tygodni
- 6 tygodni
wykonywanie przysiadów
wykonywanie przysiadów
- po 3 miesiącach
- po 3 miesiącach
aktywność sportowa
aktywność sportowa
- po 12-16 tygodniach
- po 12-16 tygodniach
Postępowanie pooperacyjne (Boyd
2003)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
OCENA WYNIKÓW NAPRAWY(SZYCIA)
OCENA WYNIKÓW NAPRAWY(SZYCIA)
ŁĄKOTKI
ŁĄKOTKI
trudności w ocenie procesu gojenia
trudności w ocenie procesu gojenia
czy łąkotka została wygojona na dłuższy czas?
czy łąkotka została wygojona na dłuższy czas?
czy właściwości biomechaniczne wygojonej
czy właściwości biomechaniczne wygojonej
łąkotki są zbliżone do zdrowej ?
łąkotki są zbliżone do zdrowej ?
czy wygojona łąkotka przenosi obciążenia i czy
czy wygojona łąkotka przenosi obciążenia i czy
zapobiega rozwojowi zmian zwyrodnieniowych?
zapobiega rozwojowi zmian zwyrodnieniowych?
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Strefy uszkodzenia łąkotki i
zdolności
do gojenia
Red-red tear
-
dobre
Red-white tear - złe
White-white tear
-
żadne
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
REPLACEMENT –
REPLACEMENT –
wymiana lub zastąpienie
wymiana lub zastąpienie
uszkodzonej
uszkodzonej
i usuniętej łąkotki
i usuniętej łąkotki
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
REPLACEMENT
REPLACEMENT
(WYMIANA, ZASTĄPIENIE)
(WYMIANA, ZASTĄPIENIE)
Przeszczep (allograft) – transplantacja
łąkotki
Proteza (scaffold) - na bazie kolagenu
Substytut (autograft)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Transplantacja (transplantation)
Transplantacja (transplantation)
łąkotek
łąkotek
Typy allograftu łąkotki:
Typy allograftu łąkotki:
świeże
świeże
(fresh)
(fresh)
zachowane komórki i architektura łąkotki
zachowane komórki i architektura łąkotki
trudności w otrzymaniu
trudności w otrzymaniu
świeże - mrożone
świeże - mrożone
(fresh-frozen)
(fresh-frozen)
mogą być dłużej przechowywane
mogą być dłużej przechowywane
liofilizowane
liofilizowane
(lyophilized)
(lyophilized)
mogą być dłużej przechowywane
mogą być dłużej przechowywane
cryopreserved
cryopreserved
podobne właściwości jak liofilizowane
podobne właściwości jak liofilizowane
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Transplantacja (transplantation)
Transplantacja (transplantation)
łąkotek
łąkotek
Wskazania:
Wskazania:
wiek poniżej 40 r.ż.
wiek poniżej 40 r.ż.
ból i obrzęk
ból i obrzęk
(leczenie zachowawcze - bez efektu)
(leczenie zachowawcze - bez efektu)
minimalne zmiany zwyrodnieniowe
minimalne zmiany zwyrodnieniowe
stabilne kolano
stabilne kolano
prawidłowa oś kolana
prawidłowa oś kolana
Felix, Paulos (The knee; 2003)
Felix, Paulos (The knee; 2003)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
PROTEZY ( scaffolds ) - rusztowania
PROTEZY ( scaffolds ) - rusztowania
Na bazie kolagenu
- Synthetic Matrix
(collagen meniscus implant )
Inne materiały
Komórki biorcy
-
wnikają do protezy syntetycznej macierzy,
modelowanie z upodobnieniem do łąkotki
Możliwość implantacji czynników wzrostu
do syntetycznej macierzy
ułatwiają migrację, proliferacje
i różnicowanie się komórek w przeszczepie
Stosowanie syntetycznej macierzy pozostaje nadal na
etapie badań doświadczalnych
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
REPLACEMENT - substytut
REPLACEMENT - substytut
(autograft)
(autograft)
mięsień czworogłowy
mięsień czworogłowy
więzadło rzepki
więzadło rzepki
ścięgno Achillesa
ścięgno Achillesa
ciało tłuszczowe
ciało tłuszczowe
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
W
W
skazania do transplantacji łąkotek
skazania do transplantacji łąkotek
lub „meniscal replacement”
lub „meniscal replacement”
stan po całkowitej meniscektomii z wczesną chorobą
stan po całkowitej meniscektomii z wczesną chorobą
zwyrodnieniową
zwyrodnieniową
(celem zatrzymania procesu degeneracji)
(celem zatrzymania procesu degeneracji)
równoczesny zabieg z ACL
równoczesny zabieg z ACL
(aby zapewnić dodatkową stabilizację i ochronę ACL)
(aby zapewnić dodatkową stabilizację i ochronę ACL)
równoczesna osteotomia
równoczesna osteotomia
(aby zwiększyć efekt high tibial osteotomy)
(aby zwiększyć efekt high tibial osteotomy)
zabieg „profilaktyczny”
zabieg „profilaktyczny”
(u młodego pacjenta z nie podlegającym naprawie
(u młodego pacjenta z nie podlegającym naprawie
uszkodzeniem łąkotki lub usunięciem discoid
uszkodzeniem łąkotki lub usunięciem discoid
meniscus)
meniscus)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
P
P
rzeciwskazania do transplantacji
rzeciwskazania do transplantacji
łąkotek
łąkotek
lub „meniscal replacment”
lub „meniscal replacment”
duże zmianami zwyrodnieniowe
duże zmianami zwyrodnieniowe
uszkodzenia IV stopnia chrząstki
uszkodzenia IV stopnia chrząstki
niestabilność
niestabilność
zaburzenia osi (malalignment)
zaburzenia osi (malalignment)
ogniska infekcji w stawie
ogniska infekcji w stawie
kolanowym
kolanowym
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
REPLACEMENT
REPLACEMENT
Brak jest obecnie
Brak jest obecnie
wiarygodnych doniesień
wiarygodnych doniesień
oceniających odległy korzystny wpływ
oceniających odległy korzystny wpływ
przeszczepów na zmniejszenie ryzyka
przeszczepów na zmniejszenie ryzyka
powstania zmian zwyrodnieniowych w
powstania zmian zwyrodnieniowych w
stawie
stawie
, jakie powstają po meniscectomi.
, jakie powstają po meniscectomi.
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Podsumowanie
Podsumowanie
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
W ostatnich 50 latach stosunek do patologii
i leczenia uszkodzeń łąkotek stawu
kolanowego
uległ radykalnej zmianie
Łąkotki
Struktury nieistotne, bez
wpływu
na funkcję
Integralne, istotne elementy
stawu kolanowego
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Peters G., Wirth C.J.
Peters G., Wirth C.J.
The Knee 10 (2003) 19-31
The Knee 10 (2003) 19-31
1 500 000 zabiegów artroskopowych
1 500 000 zabiegów artroskopowych
stawu kolanowego rocznie
stawu kolanowego rocznie
ponad 50% - zabiegi na łąkotce
ponad 50% - zabiegi na łąkotce
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Współczesne podejście do leczenia
Współczesne podejście do leczenia
uszkodzeń łąkotek to zrozumienie:
uszkodzeń łąkotek to zrozumienie:
budowy strukturalnej
budowy strukturalnej
biologii
biologii
łąkotek
łąkotek
funkcji
funkcji
zasad reperacji lub leczenia
zasad reperacji lub leczenia
naprawczego
naprawczego
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
ZACHOWANIE ŁĄKOTKI
ZACHOWANIE ŁĄKOTKI
– meniscus preservation
– meniscus preservation
pozostawienie stabilnych uszkodzeń
pozostawienie stabilnych uszkodzeń
częściowa meniscectomia lub
częściowa meniscectomia lub
minimalna
minimalna
naprawa (szycie)
naprawa (szycie)
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Zastąpienie
meniscectomii totalnej
częściową
Zwrócenie uwagi na
możliwości naprawy
łąkotki
Replacement : zastąpienie
łąkotek:
przeszczepy allogenne
protezy
substytuty
PODSUMOWANIE LECZENIA
Postępowanie
chirurgiczne
szycie łąkotek w strefie
„white-white"
replacement
Leczenie uszkodzeń łąkotek
aktualnie - dyskusyjne
problemy
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Kohn 1993 , Felix, Paulos 2003
Kohn 1993 , Felix, Paulos 2003
Zdaniem wielu autorów, pomimo istnienia już
Zdaniem wielu autorów, pomimo istnienia już
znacznej liczby potwierdzonych dobrych wyników
znacznej liczby potwierdzonych dobrych wyników
wgajania się przeszczepów, protez i substytutów
wgajania się przeszczepów, protez i substytutów
łąkotki,
łąkotki,
nadal brak jest wiarygodnych doniesień
nadal brak jest wiarygodnych doniesień
udowadniających korzystny wpływ tych zabiegów
udowadniających korzystny wpływ tych zabiegów
na zmniejszenie ryzyka powstania i rozległość
na zmniejszenie ryzyka powstania i rozległość
zmian zwyrodnieniowych w stawie kolanowym,
zmian zwyrodnieniowych w stawie kolanowym,
które, jak wiadomo, występują po
które, jak wiadomo, występują po
meniscectomii.
meniscectomii.
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Szybki powrót do aktywności sportowej lub
zawodowej, czy stosunkowo dłuższe leczenie ale z
perspektywą utrzymania lepszych warunków
mechanicznych stawu
i jego potencjalne zabezpieczenie przed
przedwczesnym rozwojem choroby zwyrodnieniowej?
Problem:
jak postępować w przypadku sportowca
lub pacjenta z dużą zawodową aktywnością
fizyczną z izolowanym podłużnym
uszkodzeniem łąkotki?
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
Chirurgia
łąkotek
ARTROSKOPIA
Znaczące miejsce i rola
w postępowaniu chirurgicznym
Jerzy
Widuchowski
Piekary Śląskie
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ
DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ