CELE I ZADANIA PEDAGOGIKI
RESOCJALIZACYJNEJ.
ZASADY I ETAPY RESOCJALIZACJI.
PROGRAM 12 KROKÓW JAKO PODSTAWA
WSZELKICH ODDZIAŁYWAŃ
TERAPEUTYCZNYCH
KIEROWANYCH DO OSÓB UZALEŻNIONYCH.
ASPEKTY PRZEMOCOWOŚĆI.
Wykonali: Edyta Rudewicz,Paulina
Jaźwińska,
Joanna Zasadzka,Aleksandra Dunacka,
Beata Broniszewska
SPIS TREŚCI:
CELE I ZADANIA RESOCJALIZACJI.
ZADANIA I ETAPY RESOCJALIZACJI.
PROGRAM 12 KROKÓW JAKO
PODSTAWA WSZELKICH ODDZIALYWAŃ
TERAPEUTYCZNYCH DLA OSÓB
UZALEŻNIONYCH.
ASPEKTY PRZEMOCOWOŚCI.
CELE I ZADANIA
RESOCJALIZACJI
Podstawowym zadaniem jest spowodowanie aby
osoba niedostosowana społecznie zachowywała się
zgodnie z obowiązującymi normami społecznymi.
Działalność terapeutyczna nie zmierza do
osiągnięcia poprzedniego stanu zdrowia
psychicznego, społeczno-moralnego.
Cele i zadania resocjalizacji
Zaniedbania wychowawcze, doznawane przez
dziecko, braki materialne, niezaspokojone
potrzeby emocjonalne w okresie rozwoju
dziecka powodują określone
zachowania,postawy motywacyjne których nie
można zmienić przez wychowanie.
Niedostatku emocjonalnego, braku
pozytywnych przeżyć i doznań
Cele i zadania resocjalizacji
emocjonalnych w dzieciństwie, które są warunkiem
prawidłowego rozwoju psychicznego, nie
można w żaden sposób tych braków
wyrównać
Poprzez wychowanie, a w razie potrzeby
zmianę środowiska wychowawczego, można
osiągnąć stan dobrego dostosowania się
jednostki do warunków i norm
społecznych.Celem resocjalizacji
Cele i zadania resocjalizacji
jest doprowadzenie do stanu poprawnego
przystosowania społecznego jednostki, a następnie
ukształtowania takich cech zachowań i osobowości,
które gwarantują optymalne uspołecznienie i
funkcjonowanie w społeczeństwie, którego normy i
wartości są respektowane przez jednostkę
niedostosowaną.
Cele i zadania resocjalizacji
Resocjalizacja potrzebna jest wtedy gdy
socjalizacja i wychowanie nie powiodły się. Może ona
osiągać jak w czasie leczenia różne skutki , może to
być skutek pełny,częściowy lub być nie skuteczna.
Pedagogika resocjalizacyjna jest dyscypliną
teoretyczną i praktyczną zajmującą się
wychowaniem osób z zaburzeniami w procesie
socjalizacji czyli
Cele i zadania resocjalizacji
osobami, które są nieprzystosowane bądź
wykolejone społecznie. Wyniki resocjalizacji
zależny jest od stanu psychofizycznego
jednostki, przebiegu procesu terapeutycznego
i skuteczności stosowanych środków oraz od
przedmiotu resocjalizacji.
Całkowitą poprawę, pełną likwidację skutków
wykolejenia, przywrócenia
Cele i zadania resocjalizacji
poprzednich prawidłowych motywacji i form
zachowania się jednostka można osiągnąć
tylko wtedy, gdy resocjalizacja była procesem
długotrwałym i nie spowodowała głębokich
zmian charakterologicznych. Resocjalizacja
ma granicę w przypadku zmian
Cele i zadania resocjalizacji
charakterologicznych, spowodowanych
niekorzystnymi wpływami wychowawczymi
środowiska.
Im dłuższy jest okres negatywnego oddziaływania
środowiska na jednostkę tym trudniej i wolniej
przebiega proces a skutki są bardzo
ograniczone.
Cele i zadania
resocjalizacyjne
Zadaniem resocjalizacji jest systematyczna i
konsekwentna praca nastawiona na
pozytywne skutki. Obszar i teren działań
obejmuje: teren szkoły, zakład specjalny dla
społecznie niedostosowanych, zakład
karny, sądownictwo dla nieletnich, opiekę
penitencjarną, profilaktykę dewiacji
społecznych.
Zasady resocjalizacji
Zasada akceptacji-ma ona szczególne
znaczenie w terapii wychowawczej. Uznaje się
tu jednostkę mającą prawo do szczególnej
opieki i pomocy. Okazywanie akceptacji
wpływa pozytywnie na wychowanka,
ogranicza agresję i negatywne zachowania.
Zasada pomocy-rozumiana jest jako pomocy
w rozwoju jednostki
Zasady resocjalizacji
Zasady resocjalizacji
niedostosowanej, która bez specjalnej pomocy nie
zawsze zdolna jest osiągnąć pełnię rozwoju
społeczno-moralnego. Zgodnie z tą zasadą,
należy więc podejmować działanie
zmierzające do zlikwidowania złego
zachowania i postępowania, kontrolować
zachowania jednostki oraz mobilizować ją do
poprawy.
Zasady resocjalizacji
Zasada indywidualizacji- podkreśla
indywidualne podejście do każdego
wychowanka, różne są bowiem jego potrzeby,
możliwości oraz uwarunkowania. Plan działań
musi dotyczyć jednego wychowanka i musi
być oparty na rzetelnej diagnozie.
Zasada kształtowania perspektyw- jest
ona niezbędna do uzyskania trwałej
Zasady resocjalizacji
Pozytywnej zmiany wychowaniu wychowanka. Dla
społecznie niedostosowanej jednostki
przyszłość jest bardzo odległa i nieokreślona.
Dlatego też, zasada ta opiera się na
sporządzeniu planu dnia i czerpania radości z
własnych osiągnięć a następnym krokiem
będzie obranie planu życiowego. Brak takiego
plan może powodować
Zasady resocjalizacji
przekraczanie norm społecznych i zaniki wartości
moralnych
Zasady resocjalizacji
Zasada współpracy ze środowiskiem- to
środowisko dostarcza doświadczeń i w oparciu
o nie, można lepiej przystosować
wychowanka do prawidłowego
funkcjonowania w społeczeństwie( dotyczy to
współpracy ze środowiskiem rodzinnym-
relacje
Zasady resocjalizacji
Zasady i etapy
wychowanka z rodziną).
Zasada systematyczności- podkreśla ona
konieczność planowanego, konsekwentnego i
systematycznego realizowania założeń
wychowawczych.
Zasady i etapy
Etapy resocjalizacji
Etap pierwszych kontaktów z
wychowawcą i grupą- czyli tworzenie
warunków do kształtowania pozytywnych
interakcji. Etap ten polega na pierwszych
kontaktach wychowawcy z grupą
niedostosowanych społecznie jednostek.
Wychowawca poznaje wychowanków,
zapoznaje się z
ich aktami i opiniami ośrodków kierowania
Etapy resocjalizacji
oraz diagnostyczno-selekcyjnych, ocenami
pedagogicznymi, psychologicznymi oraz
psychiatrycznymi. Nowi pacjenci któż są w
izolacji są zagubieni,z poczuciem krzywdy,
potrzebują pomocy,oraz wrogo nastawieni do
innych.
Ważne jest aby wychowawca pierwszy
wyciągną rękę do wychowanka nowo
przyjętego do placówkia.Nawiązanie
Etapy recocjalizacji
kontaktu z innymi wychowankami jest o wiele
prostsze niż z opiekunem. Niletni w tym
czasie jest nastawiony
lekceważąco,niedbałość w zachowaniu, ironię,
arogancję i brak szacunku dla innych. Takie
zachowanie najczęściej jest spowodowane
chęcią ukrycia lęku przed nową sytuacją,
nieufność i niepewność.
Etapy resocjalizacji
W tej fazie ważne a zarazen bardzo trudne
jest doprowadzenie do sytuacji w której
wychowanek będzie przejawiał gotowość do
nawiązania kontaktu a wychowawcą. Należy
ją otoczyć życzliwością i troskliwością, na te
zachowanie podopieczny reaguje z reguły
żywo i z zadowoleniem, życzliwość i troska ze
strony wychowawcy jest odbierana
Etapy resocjalizacji
Pozytywnie, gdyż nie zaznały tego w środowisku
rodzinnym a to dla odmiany ułatwia
osiągnięcie właściwych interakcji.
W tej fazie możliwości resocjalizowanego
wychowanka w zakresie dostosowania do
norm są bardzo ograniczone. Zazwyczaj
aktywność jednostki niedostosowanej
społecznie dość często potęguje trudności
wychowawcze ale trzeba pamiętać, że
Etapy resocjalizacji
Bodźcem do pokonywania trudności jest bardziej
aprobata i uznanie aniżeli kara, która od
początku może zniechęcić wychowanka.
Etap przystosowania i akceptacji- Duże
znaczenie w tym okresie autorytet grupy,
podporządkowuje się, bo tak życzy sobie
wychowawca, bo tak robi większość.
Zapoznają się z regułami jakie
Etapy resocjalizacji
panują w ośrodku, zaczynają naśladować innych.
Faza ta dla kształtowania postaw dziecka jest
szczególnie ważne, albowiem w sposób
podświadomy następuje zmiana postawy
negatywnej na postawę tolerującą, a
następnie akceptującą obowiązujące normy
współżycia społecznego.
Wychowawca nie może stawiać przed
Etapy resocjalizacji
przed wychowankiem zadań ponad normę, zadań
niemożliwych do zrealizowania.
Jest bardzo ważne, ponieważ każde zadanie
przerastające możliwości jednostki jest
katalizatorem zniechęcenia i frustracji.
Inaczej- wymagamy od wychowanka tyle, na
ile jego stać. Trzeba też pamiętać, że w tej
fazie jednostka resocjalizowana najczęściej
wzoruje się
Etapy resocjalizacji
na postępowaniu swoich kolegów z placówki oraz
podpatruje zachowania i bierze przykład z
wychowawcy.
Etap korektury pojęć moralnych- polega
na aktywnym udziale w przemianie
osobowości jednostki,najczęściej wyposażonej
w zbiór pojęć i wzorów moralnych mało
pożądanych na akceptowane społecznie.
Warunki do
Etapy resocjalizacji
oceny swojego postępowania ma jednostka dopiero
wówczas, kiedy wie co jest złe a co dobre, co
jest dozwolone a co nie i dlaczego. Tylko
wtedy wychowanek może trafnie ocenić swoje
postępowanie, a możliwość samooceny ma
niewątpliwie duży wpływ na poprawę
zachowania. W trakcie korekty pojęć i
wzorców moralnych należy wzmacniać
Etapy resocjalizacji
przemiany pozytywne, wykazywać dobre rezultaty i
osiągnięcia,wzmacniać osłabioną wiarę we
własne siły oraz gotowość do współdziałania
w procesie resocjalizacyjnym
W maksymalny sposób trzeba wykorzystać
uzdolnienia, zainteresowania oraz
zamiłowania. Nieletni bardzo mocno ulega
wpływom całej grupy wychowawczej,
Etapy resocjalizacji
Dlatego też należy zadbać o to, aby w tej
społeczności przeważały procesy pozytywne
we wszystkich sferach jej istnienia. Bez tej
dbałości najczęściej dochodzi do tworzenia się
struktur nieformalnych-drugiego życia, które
to struktury,, przejmują pałeczkę” w
kształtowaniu sfery pojęciowej wychowanka i
to najczęściej w sposób
Etapy resocjalizacji
niepożądany z wychowawczego punktu widzenia.
Etap gotowości do realizacji przyjętych
poglądów moralnych i społecznych-
Utrwalanie skorygowanej sfery pojęciową i
wzorów moralnych, polega na ,,praktycznym
wykorzystywaniu” ukształtowanych wcześniej
pojęć moralnych. Wychowawca powinien
Etapy resocjalizacji
stworzyć wychowankom odpowiednie warunki do
pozytywnego działania. Mogą to być sekcje i
koła zainteresowań, umożliwienie działalności
w formach samorządowych oraz tworzenie
sytuacji umożliwiających sprawdzanie się w
warunkach zbliżonych do tych panujących na
wolności. Ponadto wychowanka trzeba
wyposażyć w umiejętność myślenia
Etapy resocjalizacji
Jednostka powinna opuszczać placówkę w
przeświadczenie,że da sobie radę na
wolności,jednocześnie przestrzegając prawa i
norm moralnych pożądanych społecznie.
Największym problemem resocjalizacyjnym
jest fakt,że wychowanek najczęściej trafia do
swojego środowiska, niejednokrotnie
Etapy resocjalizacji
Patologicznego i wszystkie wysiłki pedagogiczne
wcześniej czy później są niweczone, a sam
staje się po kolejnym konflikcie z prawem
recydywistą. Sytuacje takie niestety nie
należy do rzadkości. Jest to poważny problem
społecznym, który wymaga rozwiązań
systemowych, ponieważ sama kuratela
sądowa oraz inne zazwyczaj skromne
zadziałania
Etapy resocjalizacji
profilaktyczne okazują się bardzo często
niewystarczające.
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
Po raz pierwszy w 1935 roku powstała grupa
wsparcia Anonimowych Alkoholików i spisano
specjalny program, którego jedynym celem
było przerwanie nałogu. Program ,,12 kroków i
12 tradycji AA” zawiera wskazówki do
indywidualnej pracy nad sobą oraz w grupie.
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
Wzorując się na tych doświadczeniach i
zapożyczając kroki i tradycje, zaczęto tworzyć
podobne wspólnoty, zrzeszając innych ludzi
cierpiących na chroniczne choroby i różne
formy kalectwa, dotkniętych wstydliwymi
problemami, uzależnionych od środków lub
destrukcyjnych zachowań a także takich,
którym po prostu medycyna, służby
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
socjalne ani religia nie potrafią pomóc. Ludzie ci
odzyskują zdolność do życia i normalnego
funkcjonowania, pomagając sobie wzajemnie.
O potrzebie Programu Dwunastu Kroków w
terapii profesjonalnej świadczą niewątpliwie
stosowane w wielu ośrodkach terapii
uzależnień w Polsce tzw. przewodniki samo
poznania,
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
Omawiające wpływ alkoholu na życie których
pierwowzorem są amerykańskie przewodniki
do pracy nad Krokami AA.
Zaczęło się od alkoholików, ale w miarę
upływu czasu lat ich metoda zaczęła
przybierać coraz skuteczniejsze i doskonalsze
formy profesjonalnej terapii klinicznej.
Program Dwunastu Kroków, po dokonaniu
drobnych zmian, znalazł
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
szerokie zastosowanie w około 200 innych grupach
samopomocowych.
Na całym świecie wyróżniamy takie grupy jak:
- Anonimowych Narkomanów
- Anonimowych Hazardzistów
- Anonimowych Osób z Problemami
Emocjonalnymi
- Anonimowych Dłużników
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
- Anonimowych Pracoholików
- Anonimowych Nikotystów
- Anonimowych Osób Chorych na Raka
Powstają również grupy na których spotykają
się bliscy osób uzależnionych np. bliscy
narkomanów lub bliscy pracoholików.
Program Dwunastu Kroków Anonimowych
Alkoholików wyznacz kierunek i etapy
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
Procesu zmian. Jego przebieg jast bardzo zbliżony
do dynamiki procesu psychoterapii i podobnie
jak ona, umożliwia usunięcia środkami
psychologicznymi objawów choroby oraz
uzyskanie korzystnych zmian w stanie
zdrowia i zachowaniu.
Cel formułowane w ,, Dwunastu Krokach”
realizowane są przez poszczegulnych
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
członków grup w sposób indywidualny i często
odmienny, a ,, Kroki” proponują jedynie
kolejność przeprowadzania analizy własnych
doświadczeń i dokonywania zmian.
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
DWANAŚCIE KROKÓW AA
1.Przyznaliśy, że jesteśmy bezsilni wobec
alkoholu, że przestaliśmy kierować własnym
życiem.
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
2. Uwierzyliśmy,że Siła Większa od nas
samych może przywrócić nam zdrowie.
(ponieważ doświadczenie oparte na wielu
problemach samotnego poradzenia sobie z
problemem alkoholowym uczy, że powód do
zdrowia bez wsparcia z zewnątrz ni jest
możliwe, konieczne jest znalezienia Siły
Wyższej, która mogłaby w tym pomóc).
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
3. Postanowiliśmy powierzyć naszą wolę i
nasze życie opiece Boga, jakkolwiek Go
pojmujemy.(wyrażanie zgody na korzystanie z
pomocy)
4. Zrobiliśmy gruntowny i odważny rachunek
moralny (przeprowadzenie analizy sytuacji
powodującej lęk i [poczucie winy oraz
sporządzenie listy osób, do których żywiło się
lub żywi nadal
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
urazę).
5. Wyznaliśmy Bogu, sobie i drugiemu
człowiekowi istotę naszych błędów.
(podzielenie się swoimi problemami z Siłą
Wyższą i innymi ludźmi, a więc uwolnienie się
od poczucia samotności i szansa na uzyskanie
przebaczenia).
6. staliśmy się całkowicie gotowi, aby Bóg
uwolnił nas od wszystkich wad
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
charakteru.(odpowiednie przygotowanie się)
7. Zwróciliśmy się na Niego w pokorze, aby
usunął nasze braki.(zwrócenie się do Siły
Wyższej z prośbą o pomoc w dokonywaniu
zmian)
8. Zrobiliśmy listę osób, które skrzywdziliśmy i
staliśmy się gotowi zadośćuczynić im
wszystkim.
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
(przygotowanie listy skrzywdzonych osób umożliwia
naprawianie i wymazywanie wyrządzonych
krzywd).
9. Zadośćuczyniliśmy osobiście wszystkim,
wobec których było to możliwe, z wyjątkiem
tych przypadków gdy zraniłoby to ich lub
innych.(naprawienie i wymazywanie
wyrządzonych krzywd).
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
10. Prowadziliśmy nadal obrachunek moralny,
z miejsca przyznając się do popełnionych
błędów( zalecenie systematycznego
powtarzania Kroków czwartego i piątego w
celu zachowania równowagi emocjonalnej,
zabezpieczającej kontynuację procesu
zdrowienia).
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
11. Dążyliśmy przez modlitwę i medytację do
coraz doskonalszej więzi z Bogiem, jakkolwiek
Go pojmujemy, prosząc jedynie o poznanie
Jego woli wobec nas oraz o siłę do jej
wypełniania.(ugruntowanie,
zapoczątkowanego w trzecim kroku,
postanowieni o korzystaniu z pomocy Siły
Wyższej).
Program 12 kroków jako podstawa
wszelkich oddziaływań terapeutycznych dla
osób uzależnionych
12.Przebudzeni duchowo w rezultacie tych
kroków, staraliśmy się nieść posłanie innym
alkoholikom i stosować te zasady we
wszystkich naszych poczynaniach.
(ukoronowanie prowadzonych działań, krok
ten mówi o radości życia i dawaniu, bez
oczekiwania czego kolwiek w zamian).
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Przemoc ma miejsce wówczas, gdy osoba
atakująca jest silniejsza fizycznie lub
psychicznie, albo jest starsza.Cechą
charakterystyczną jest zatem nierównowaga
sił.
W przypadku przemocy tworzy się dwie
role:ofiara i sprawca, które mają wpływ na
dalsze funkcjonowanie człowieka
Zawsze wiąże się z emocjami, które
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
najtrudniej jest kontrolować.
RODZAJE PRZEMOCY
Przemoc fizyczna- np. bicie, popychanie
kopanie.
Przemoc słowna- grożenie,przezywanie,
plotkowanie,ośmieszanie,szantaż
Przemoc bez użycia słów i kontaktu
fizycznego-wrogie gesty,miny.
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
CHARAKTERYSTYKA OPRAWCÓW:
Mają potrzebę dominacji nad innym, często są
zbuntowani, nie posłuszni i agresywni nawet
wobec dorosłych.
Wybierają sobie zawsze słabszych kolegów na
ofiary swojej przemocy.
Są porywczy, impulsywni, z trudem
przystosowują się do panujących norm i zasad
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Nie umie się wczuć w sytuacje innych, nie
przejmuje się co czują inni.
Nie są lubiani w szkole, lecz tylko wśród
podobnych do siebie podobnych.
Sprawcami przemocy to najczęściej chłopcy
(chociaż dziewczynki coraz częściej też
używają przemocy- najczęściej słownej).
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Przemoc na
zawsze
zostawia ślad
w psychice
ofiary
Aspekty przemocowości w
środowisku szkolnym,
pozaszkolnym
Bibliografia:
Lesław Pytka ,,Pedagogika resocjalizacji-
wybrane zagadnienia teoretyczne,
diagnostyczne i metodyczne. Warszawa
2005.
Otton Lipowski,,resocjalizacja”.
Warszawa 1976.
B. Urban,J. Staniak ,,Resocjalizacja.
Teoria i praktyka pedagogiczna. Tom
II,Warszawa 2007.
Ogólnopolskie dane statystyczne
dotyczące przemocy-Komenda Policji