background image

ZGŁĘBNIKOWANIE

Mgr Elżbieta MIROS 

Zakład Medycyny Ratunkowej i 

Medycyny Katastrof 

 Uniwersytetu Medycznego

background image

Cel diagnostyczny:

Badanie czynności wydzielniczej żołądka. 

Pobranie popłuczyn  żołądkowych do 

badania na obecność prątków gruźlicy 

lub do badania cytologicznego.

 Ustalenie źródła krwawienia, przy 

obecności czarnych stolców.

Zaleganie zawartości żołądka, 

uniemożliwiające lub utrudniając 

dokładne badanie rentgenowskie.

background image

Cel leczniczy

Odsysanie zawartości żołądka u 

chorych po operacjach brzusznych, 

w ostrym zapaleniu trzustki.

Niektóre zatrucia pokarmowe 

(grzyby)- płukanie żołądka.

Karmienie nieprzytomnych lub 

odmawiających przyjmowania 

pokarmów.

background image

Wskazania 

Odmowa przyjmowania posiłków, zaburzenia 
połykania( dysfagia)

Konieczność czasowego lub stałego 
odprowadzania treści żołądkowej  -np. zabiegi 
operacyjne w obrębie przewodu pokarmowego, 
zatrucia drogą doustną      ( diagnostyka i 
eliminacja substancji toksycznych).

Kontrola krwawienia z górnego odcinka 
przewodu pokarmowego.

background image

Przeciwwskazania

Brak odruchu gardłowego i 
połykania

Oparzenia przełyku

background image

Trudności/powikłania

Odruch wymiotny -  należy: 

przerwać zgłębnikowanie , zalecić 
pacjentowi wykonanie spokojnych, 
głębokich oddechów- kontynuować 
zabieg gdy odruch minie. 

zalecić choremu połykanie śliny lub 
picie łykami wody w czasie 
przechodzenia sondy  przez gardło

background image

Trudności /powikłania

Aspiracja treści pokarmowej do 
drzewa oskrzelowego

Przerwać zgłębnikowanie, 
zapewnić drożność dróg 
oddechowych przez odessanie 
treści przy pomocy ssaka 
powiadomić lekarza.

background image

Trudności/powikłania 

Brak treści pokarmowej w zgłębniku

Przesunięcie zgłębnika dalej. Ułożenie na lewym boku

Wystąpienie kaszlu i oporu podczas wprowadzania 
zgłębnika                                     (przesuwanie się 
zgłębnika w kierunku tchawicy) wycofanie sondy –
zalecić w czasie połykania zatrzymywanie wdechu, to 
ułatwia przesunięcie się zgłębnika w dół.

 W przypadku wystąpienia oporu nie pokonywać go na 
siłę, podciągnąć zgłębnik i wprowadzić go ponownie.

background image

Trudności/powikłania

Zatrzymanie akcji serca             
(przedostanie się zgłębnika do dróg 
oddechowych)

Przerwanie zabiegu, usunięcie              
zgłębnika. Wezwanie pomocy  i 
rozpoczęcie działań ratowniczych.

background image

Trudności/powikłania

Uszkodzenie żylaków przełyku, 
krwawienie z błon śluzowych 

   Przerwanie zabiegu. Ułożenie w pozycji 

wysokiej, półwysokiej. Zapewnienie 
środków higienicznych, Kontrolowanie 
podstawowych parametrów życiowych 

background image

Przestrzegać 
następujących zasad:

Poinformować pacjenta o celu zabiegu

Przed zgłębnikowaniem w celach 
diagnostycznych zapewnić choremu 
spokój. Pacjent powinien pozostać na 
czczo. 

Przed zabiegiem umyć ręce, założyć 
rękawice

Wyjąć protezę zębową, ewentualnie 
wyjąć soczewki.

background image

Przestrzegać 
następujących zasad:

Aby ułatwić wprowadzenie zgłębnika koniec 
nawilżamy 0,9% NaCl, wodą lub żelem(2% 
lidokaina)

   Nie stosować środków oleistych np. maści 

oleistych –niebezpieczeństwo zapalenia płuc po 
przypadkowym wprowadzeniu zgłębnika do płuc .

   Jeżeli celem zgłębnikowania jest pobranie 

wydzieliny do badania cytologicznego, nie 
stosować  maści nawilżających rozpuszczalnych 
w wodzie –utrudnione uwidocznienia komórek 
pod mikroskopem

background image

Przestrzegać 
następujących zasad:

Zalecić konieczność stosowania się do 

wskazówek udzielanych w trakcie 

badania.

W czasie zabiegu pacjent powinien 

sygnalizować niepokojące dolegliwości 

Przygotować czysty (jałowy) zgłębnik.

Zacisnąć zgłębnik przed wyjęciem go z 

żołądka.

U nieprzytomnych dokładnie sprawdzić 

czy zgłębnik nie tkwi w tchawicy.

background image

Przestrzegać 
następujących zasad:

Przytomnego ułożyć w pozycji siedzącej lub 

półsiedzącej z głową lekko pochyloną do przodu. 

Pozycja wysoka lub półwysoka  zapobiega aspiracji 

treści żołądkowej  do drzewa oskrzelowego.

   Jeżeli chory jest w stanie siedzieć, zabieg można 

wykonać  w ułożeniu na prawym boku, ułatwia to 

wprowadzenie zgłębnika do żołądka

   Pacjenci z zaburzeniami świadomości i nieprzytomni 

powinni być zaintubowani, ułożeni płasko lub na 

boku

Obserwować chorego w czasie badania i po badaniu

Zabezpieczyć i opisać materiał pobrany do badań  

background image

Przygotowanie sprzętu

Zgłębnik żołądkowy jednorazowego użytku

    ( Dobór rozmiaru zgłębnika ( nr 12-18 F) w zależności od 
    wzrostu .
    Skala French określa obwód  zgłębnika w mm, by przeliczyć ten 

rozmiar na średnicę - to 1 F=0,33mm , średnica  9 F= 3mm, a 
18 F=6 mm

Środek do nawilżenia zgłębnika np.  woda lub lignocaina w żelu

Kubek z wodą

Serweta lub podkład płócienny 

Lignina lub chusteczki higieniczne

Papierek lakmusowy, stetoskop

Strzykawka 50ml.

background image

Przygotowanie sprzętu

Rękawiczki 

Pojemnik na protezę, soczewki

Probówki na treść żołądkową do 
badania

Miska nerkowata

Przylepiec i nożyczki gdy zgłębnik ma 
być pozostawiony na dłuższy czas

background image

Wykonanie zabiegu

Umyj ręce, przygotuj zestaw sprzętu

Posadź pacjenta na krześle

Zabezpiecz jego ubranie fartuchem gumowym, 

serwetą lub płatami ligniny

Daj pacjentowi do ręki miskę nerkowatą i 

ligninę 

Załóż rękawiczki, wyjmij zgłębnik z opakowania

Oznacz na zgłębniku długość na jaką ma być

    wprowadzony - wybór drogi wprowadzenia 

zgłębnika   ( przez usta lub przez nos)  

background image

Wykonanie zabiegu

(od kącika ust przez płatek ucha do końca wyrostka 
mieczykowatego- jeśli zakładasz zgłębnik przez usta;      
          – od otworu nosa przez płatek ucha do końca 
wyrostka mieczykowatego- jeśli zakładasz zgłębnik 
przez nos)               ok. 45 -70 cm

     Ze względu na mniejsze odruchy wymiotne 

,preferowane jest zgłębnikowanie przez nos 

Zwilż koniec zgłębnika, sprawdź czy drugi koniec jest 
zamknięty

Poproś pacjenta aby otworzył usta, ułożyć cewnik w linii 
pośrodkowej jamy ustnej dochodząc do podstawy 
języka.  

background image

Wykonanie zabiegu

Poproś pacjenta o przytrzymanie 
zgłębnika zębami i przygięcie głowy do 
klatki piersiowej. 

Pacjent głęboko oddycha przez nos w tej 
pozycji do czasu ustąpienia odruchów 
wymiotnych i krztuszenia

P. unosi głowę do pionu, powoli 
wprowadzaj zgłębnik zgodnie z ruchami 
połykania 

background image

Wykonanie zabiegu

Gdy zgłębnik jest wprowadzony na głębokość 
ok. 15 cm, aby zmniejszyć odruchy 
wymiotne przesunąć go na lewą stronę jamy 
ustnej między zębami a policzkiem. 

Zgłębnik wsuwać głębiej przy każdym ruchu 
połykania. 

Przy dużych odruchach wymiotnych 
sprawdzić czy cewnik nie zwinął się w gardle 
–zajrzeć do jamy ustnej. 

background image

Wykonanie zabiegu

Przełykanie powoduje chwilowe zamknięcie 

głośni, a płytki oddech zmniejsza 

niebezpieczeństwo przedostania się zgłębnika 

do tchawicy.                Gdy wystąpią odruchy 

wymiotne -na moment przerywamy 

wprowadzanie , a chory głęboko oddycha do 

czasu ich zaniku.                               Gdy 

napotykamy na opór –nie pokonywać go na 

siłę; wycofać nieco zgłębnik i próbować 

wprowadzić go ponownie.

background image

Wykonanie zabiegu

Po wprowadzeniu zgłębnika na ustaloną 

głębokość sprawdzić jego umiejscowienie: 

-aspirując strzykawką  zawartość żołądka 

(brak wydzieliny –wsunąć zgłębnik nieco 

głębiej, aby doszedł do wydzieliny, 

-ułożyć chorego na lewym boku – koniec 

zgłębnika układa się na krzywiźnie 

większej gdzie zbiera się wydzielina) 

-sprawdź jej pH papierkiem lakmusowym 

– zabarwi się na różowo

background image

Wykonanie zabiegu

-lub umieścić jego koniec w naczyniu z 
wodą i obserwować rytm wydostawania 
się pęcherzyków powietrza; 

-wprowadzić do zgłębnika ok. 10 ml 
powietrza –w trakcie wysłuchiwać 
stetoskopem charakterystyczny szmer w 
nadbrzuszu. 

Umocować cewnik plastrem na 
określonej głębokości.

background image

 PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Wskazania

zwężenie odźwiernika z 
zaleganiem treści pokarmowej,

ostre zatrucie pokarmowe, 
szczególnie grzybami , także 
substancjami chemicznymi.

background image

Płukanie żołądka

Wskazania i kryteria czasowe

1. Kwaśny środek żrący do 30 minut

2. Substancje stałe do 6godzin

3. Salicylany do 8-24 godzin

4. Grzyby do 72 godzin

Pacjenci nieprzytomni- bez 
ograniczeń

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Przeciwwskazania:

- zatrucia ługami lub mocnymi 
kwasami,

- tętniak aorty,

- żylaki przełyku,

- rak przełyku i wpustu, 

- duszność niezależnie od jej 
pochodzenia.

background image

Płukanie żołądka 
p/wskazania

Zaburzenia rytmu serca

Krwawienie z przewodu pokarmowego

Objawy otrzewnowe

Drgawki

Czynna choroba wrzodowa żołądka

Stan po całkowitej resekcji żołądka

Brak zgody na zabieg

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Niebezpieczeństwa
-  hipotermia (płyn o temp. niższej od 

37)

-

oparzenia (płyn o temp. wyższej od 40)

-

zachłyśnięcie,

-

zakrztuszenie

-

zasłabnięcie

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Niebezpieczeństwa

-

zapaść

-

mechaniczne uszkodzenie aż do przebicia 

włącznie ściany przewodu pokarmowego

-

zatrucie wodne przy obfitych płukaniach   

    (u dzieci płukać 0,9% Na Cl)

-

brak popłuczyn (przerwanie słupa płynu 

powietrzem.

 

background image

POWIKŁANIA

 Przepchnięcie zawartości żołądka do 

jelit przy zbyt dużej jednorazowej 
objętości płynu płuczącego

 
 Odruchowe zatrzymanie czynności 

serca

 Zaburzenia wodno - elektrolitowe

  

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

PŁYNY DO PŁUKANIA

- woda

-woda z węglem aktywowanym

- 0,9% NaCl

płyny o temp. ok.37 stopni C

background image

 PŁUKANIA ŻOŁĄDKA

1. Należy uzyskać zgodę pacjenta na zabieg
2. Sonda do płukania powinna mieć średnicę 5- 15 mm
3. Pacjent przytomny w trakcie płukania powinien 

siedzieć lub leżeć na lewym boku

4. Pacjent nieprzytomny musi zostać zaintubowany, 

płukanie żołądka wykonujemy w pozycji na plecach, 
dotyczy to również zatruć pochodnymi ropy naftowej 
i substancjami pieniącymi się

5. Sondę zakładamy przez usta
6. U osób dorosłych używamy ciepłej wody w dawce 

jednorazowej 15ml/kg

background image

7. U dzieci ciepły 0,9% NaCl w dawce 15 ml/kg
8. Usuwanie popłuczyn z żołądka odbywa się na 

zasadzie naczyń połączonych 

9. Zabieg powtarzamy do uzyskania przejrzystych 

popłuczyn wymaga to przeciętnie zużycia 5-20 
litrów wody

10. W przypadku zatrucia grzybami pierwsze 

popłuczyny zabezpieczamy do badania 
mykologicznego

11. Po wykonaniu płukania żołądka podajemy przez 

sondą zawiesinę węgla aktywowanego

background image

WĘGIEL AKTYWOWANY

Węgiel drzewny poddany działaniu 

pary wodnej lub silnych kwasów w 

celu uzyskania maksymalnej 

powierzchni adsorbcyjnej                 

                Węgiel w postaci 

zawiesiny wodnej podajemy 

jednorazowo doustnie lub przez 

sondę w ilości 1g na kilogram 

masy ciała pacjenta

background image

SUBSTANCJE DOBRZE ABSORBOWANE 
PRZEZ WĘGIEL AKTYWOWANY

    amfetamina                          benzodiazepiny

atropina 

                              barbiturany

             leki nasenne                          opiaty 
                     glikozydy naparstnicy             
fenol

   sulfonamidy
    strychnina

trójpierścieniowe leki antydepresyjne              
        leki przeciwpadaczkowe

   paracetamol
    

background image

SUBSTANCJE ŹLE ABSORBOWANE 
PRZEZ WĘGIEL AKTYWOWANY

związki ołowiu, żelaza, litu, baru
kwas borny
pochodne ropy naftowej
inne rozpuszczalniki org.
fluorki
cyjanki
alkohol etylowy 
alkohol metylowy 
glikol etylenowy
kwasy i zasady

background image

POWIKŁANIA

1. Zwiększone ryzyko wymiotów
2. Możliwość zachłyśnięcia   
3. Zaparcia  
4. Możliwość

 

wystąpienia 

niedrożności

background image

Węgiel aktywowany w dawkach 
powtarzanych co 4-6 godzin ma na 
celu przerwanie wtórnego wchłaniania 
toksyn wydzielanych do jelita z żółcią.

Dawkowanie 

0,5-1,0 g/kg do 

maksymalnej dawki dobowej 200-400g 

                  

 

 

background image

PROWOKOWANIE WYMIOTÓW

WSKAZANIA

1. Zatrucia u małych dzieci
2. Możliwość wykonania na miejscu zatrucia

(np. w domu)

3. Potencjalnie długi czas dotarcia do szpitala
4. Nie tolerowanie płukania żołądka – brak 

zgody pacjenta na wykonanie zabiegu

5. Zatrucie dużymi, nie rozpuszczającymi się

w żołądku tabletkami

 

background image

PRZECIWWSKAZANIA

upośledzenie świadomości  (brak odruchu  

kaszlowego)

drgawki lub dłuższy czas po  zażyciu leków    

drgawkotwórczych

zatrucie środkami żrącymi, detergentami, 

pochodnymi ropy naftowej

możliwość krwawienia z przewodu 

pokarmowego (np. żylaki przełyku)

background image

WYKONANIE

u dorosłych podawanie ciepłej wody 
porcjami po 200-300 ml 

u dzieci podawanie 0,9% NaCl w dawce  

po 5 –10 ml na kg m.c.  

mechaniczne drażnienie tylnej ściany 
gardła palcami lub szpatułką owiniętą 
gazą

background image

ŚRODKI PRZECZYSZCZAJĄCE

SOLNE
 

  siarczan sodu, siarczan magnezu, cytrynian 

magnezu - podawane  w dawce 20-30 g  

dorosłym i 0,25 g/kg masy ciała u dzieci

SACHARYDOWE

 

   sorbitol, mannitol - podawane  w dawce 1-

2 g/kg m. ciała

środki te stosujemy jednorazowo doustnie 

lub przez sondę po uprzednim podaniu 

węgla aktywowanego, przeciwwskazaniem 

jest brak perystaltyki

background image

CAŁKOWITE PŁUKANIE JELIT

1. Ogranicza wchłanianie trucizny poprzez    

usuwanie zawartości jelit podawaniem przez  sondę 
płynu płuczącego

2. Wykorzystuje się osmotycznie zrównoważony  

roztwór glikolu polietylenowego i elektrolitów, 
podawany w ilości ok. 2l/godz. (np. Fortrans)

3. Stosuje się w zatruciach solami żelaza,” innymi 

substancjami słabo adsorbowanymi przez węgiel i 
po spożyciu torebek z narkotykami

4. Powikłaniami są kurcze jelit, wzdęcia, nudności, 

wymioty z możliwością zachłyśnięcia

background image

LECZENIE NA MIEJSCU 
ZDARZENIA

1. Do 2 minut od przyjęcia substancji żrącej 

należy podać mleko, zmiksowane jajka, 

wodę celem rozcieńczenia substancji żrącej.

NIE WOLNO

PROWOKOWAĆ WYMIOTÓW

PŁUKAĆ ŻOŁĄDKA

PODAWAĆ WĘGIEL AKTYWOWANY

NEUTRALIZOWAĆ KWASÓW LUB ZASAD

background image

TRANSPORT PACJENTA 
ZATRUTEGO

1. Pacjent u którego podejrzewamy zatrucie i 

jest nieprzytomny na czas transportu musi 
zostać zaintubowany celem zabezpieczenia 
dróg oddechowych przed zachłyśnięciem.

2. Monitorowanie powinno obejmować zawsze 

EKG, saturację krwi tętniczej, ciśnienie 
tętnicze krwi i częstość oddechów a w 
wybranych przypadkach diurezę, parametry 
oddechowe w trakcie oddechu 
zastępczego,glikemię

3. Pacjent musi mieć założone wkłucie dożylne

background image

POSTĘPOWANIE W SZPITALU

1. Pobranie materiału na badania 

laboratoryjne

2. Przyspieszenie eliminacji trucizn
3. Wyrównanie zaburzeń wodno-

elektrolitowych

4. Zastosowanie specyficznych odtrutek

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Zestaw

- Gruby (ok. 0,5-15mm) i długi (85-90 cm)  

zgłębnik żołądkowy w zależności od rodzaju 

zatrucia,

- preparat poślizgowy i znieczulający, np.2%  

lidokaina, 

- duży lejek dopasowany do zgłębnika, 

-  przedłużacz szklany i dren gumowy ok. 70cm 

do połączenia z przedłużaczem, 

- pojemnik ze zleconym płynem do płukania o 

tem. ok. 37 stopni i dzbanek do wlewania płynu, 

- wiadro na popłuczyny, 

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

zestaw

-  narzędzie zaciskające np. pean, kocher,

- 2 fartuchy ochronne (dla pacjenta i 

wykonującego zbieg)

- miska nerkowata, lignina,

- szklanka z wodą do przepłukania ust po 

zabiegu

- naczynie na popłuczyny do badania 

laboratoryjnego,

- jałowe rękawiczki.

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

założyć zgłębnik do żołądka jw,

zgłębnik przedłuż drenem i dołącz lejek

zdejmij zacisk ze zgłębnika 

wlewaj płyn utrzymując stały poziom w lejku 

(ok.0,5l)

po wprowadzeniu porcji płynu obniżyć lejek w 

dół i skierować do wiadra na popłuczyny (jeśli 

do zgłębnika dostanie się powietrze nie 

uzyskamy popłuczyn. 

z pierwszej porcji pobierz ok. 150 ml popłuczyn 

do badania             

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

czynność powtarzaj do uzyskania 

klarownego płynu,

zaciśnij zgłębnik,

pacjent wykonuje głęboki wdech, a 

następnie długi wydech w czasie 

którego usuwamy zgłębnik,

podaj wodę do przepłukania ust,

zapewnij pacjentowi wygodę i 

wypoczynek, obserwuj go,

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

Oznacz popłuczyny: 

- imię i nazwisko chorego, imię ojca

- rodzaj materiału (popłuczyny żołądkowe

- jeśli wiadomo wskazać środek zatrucia

- data pobrania

- podpis lekarza

dostarczyć do laboratorium.

Zabezpiecz zużyty sprzęt (ju przeznacz do spalenia, a 

wielorazowy zdezynfekuj

  udokumentuj wykonanie zabiegu, zaznacz ilość i rodzaj użytego 

płynu

  

background image

PŁUKANIE ŻOŁĄDKA

U NIEPRZYTOMNYCH

konieczność  wcześniejszego 

zaintubowania i założenia 

szczękorozwieracza

zabieg wykonujemy w ułożeniu na 

boku

po zabiegu oczyszczenie j. ustnej 

przez odessanie ssakiem – zapobiega 

zachłyśnięciu.

background image

Wlewy doodbytnicze

Podział

Wlewy oczyszczające

Wlewy lecznicze

Wlewy środków kontrastujących

background image

Wlewy doodbytnicze

Cel wlewu: 

1.Opróżnienie jelit z zalegających mas kałowych

2. Przygotowanie do badań diagnostycznych

3. Przygotowanie do zabiegów operacyjnych w    
znieczuleniu  ogólnym

4. Przygotowanie do zabiegów w obrębie esicy i 
odbytnicy

5. podanie leków lub środków kontrastujących

background image

Wlewy oczyszczające

Lewatywa, enema, clysma, hegar

Zabieg polegający na powolnym 
wprowadzeniu do odbytnicy albo okrężnicy 
płynu:

 rozmiękczającego masy kałowe

podrażniającego zakończenia nerwowe w 
ścianie jelita grubego

pobudzającego ruch perystaltyczny jelit

background image

Wlewy doodbytnicze

Wskazania: 

zaparcia

przygotowanie przewodu pokarmowego:

do zabiegów operacyjnych

porodu

zabiegów diagnostycznych, np. 
rektoskopia, urografia, zdjęcie rtg z 
użyciem kontrastu

background image

Wlewy oczyszczające

Przeciwwskazania:

Ostre choroby jamy brzusznej ( zapalenie otrzewnej, 
zap. wyrostka robaczkowego, niedrożność porażenna 
jelit

Niedrożność mechaniczna jelit

Zagrożenie poronieniem lub przedwczesnym 
porodem

Krwawienia z przewodu pokarmowego

Zagrożenie przeciążeniem układu krążenia, 
zaburzeniami rytmu serca

background image

Wlewy oczyszczające

Stany po zabiegach operacyjnych w obrębie 
przewodu pokarmowego, zabiegach 
ginekologicznych, gdzie może dojść do pęknięcia 
szwów lub przepukliny w ranie pooperacyjnej.

Stosowanie lewatywy z dodatkiem soli u 
pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita 
grubego, chorobami serca,  nerek, nadciśnieniem

Radioterapia w obrębie miednicy mniejszej

background image

Wlew oczyszający

Zestaw:

Irygator lub naczynie o pojemności 1 -1,5 litrów 
z drenem gumowym o dł.60-100 cm z zaciskim

Jałowa kanka rektalna

Wazelina

Gumowy podkład ochronny

Płaty ligniny /papier toaletowy

2 miski nerkowate

basen

background image

Wlewy oczyszczające

Płyny do lewatywy:

Woda o temperaturze ok. 37⁰C-40⁰C  

    do 1 litra wody można dodać:

2-5ml naparu z rumianku

20 ml gliceryny

30 ml parafiny

5 ml oleju oliwkowego

1 łyżka stołowa soli kuchennej tylko na 
zlecenie lekarza

background image

Wlewy oczyszczające

Temperatura płynu niższa lub wyższa niż w 
jelicie grubym stymuluje zakończenia nerwowe 
w ścianie jelita grubego. 

Zbyt gorący płyn może uszkodzić  śluzówkę 
jelita

Zbyt chłodny płyn może wywołać skurcz błony 
mięśniowej jelita  grubego i kurczowe bóle 
brzucha

background image

Wlewy oczyszczające

Wytyczne do przestrzegania: 

 zabieg wykonać w odpowiednim czasie, nie 
bezpośrednio po posiłku

Wyjaśnić cel zabiegu, zorientować się czy potrafi 
wstrzymać  płyn wlewany do odbytu i zależności od tego 
odpowiednio ułożyć chorego

W trakcie wlewu obserwować czy pacjent utrzymuje 
wodę.Przy dużym parciu przerwać na chwilę wlew

Kończąc wlewanie, pozostawić na dnie irygatora tyle 
wody, aby  był zakryty wylot irygatora

Polecić choremu jak najdłużej utrzymywać płyn

Sprawdzić skuteczność zabiegu,  

background image

Wlewy oczyszczające

Kończąc wlewanie, pozostawić na dnie 
irygatora tyle wody, aby  był zakryty wylot

Polecić choremu jak najdłużej utrzymywać płyn

Sprawdzić skuteczność zabiegu

Po zabiegu i wypróżnieniu wykonać toaletę 
pośladków

Udokumentować wykonanie zabiegu  

background image

Wlewy oczyszczające

Wykonanie zabiegu:

Przed zabiegiem pacjent opróżnia pęcherz moczowy

 Pod pośladki chorego rozłożyć podkład 

Ułożyć pacjenta na lewym boku, ułożenie takie ułatwia 
przechodzenie płynu przez odbytnicę, okrężnicę 
esowatą do okrężnicy wstępującej i utrzymanie płynu

Jeżeli chory ma trudności z utrzymaniem płynu lub nie 
kontroluje czynności zwieraczy ułożyć go na grzbiecie ze 
zgiętymi nogami lub na basenie

Nie robić wlewu pacjentowi w pozycji stojącej 

background image

Wlewy oczyszczające

Kankę doodbytniczą połączyć z drenem  
irygartora

 zwolnić zacisk i wypełnić układ płynem do wlewu

 Gdy płyn ukaże się w wolnym końcu kanki  
zamknąć światło drenu

natłuścić kankę doodbytniczą

Polecić choremu aby się lekko przygiął i parł jak 
przy oddawaniu stolca

Rozchylić pośladki i ruchem obrotowym 
wprowadzić kankę na głębokość 7-10 cm

background image

Wlewy oczyszczające

jeżeli wystąpi opór nieco wycofać kankę i 
wprowadzić ponownie

unieś irygator na wysokość ok.50 cm powyżej 
bioder chorego, zwolnić zacisk, aby płyn wolno 
spływał do jelita

poprosić pacjenta, by jak najdłużej utrzymywał 
wlewany płyn.

background image

Wlewy oczyszczające

Szybki wypływ płynu zwiększa ciśnienie co 
powoduje bolesne skurcze jelit,

    pobudza perystaltykę i uniemożliwia choremu 

utrzymywanie płynu / przerwać podawanie 
płynu, obniżyć irygator

Odruch defekacji łagodzi głębokie oddychanie 
przez usta i pozwala na wprowadzenie 
większej ilości płynu.

background image

Kroplowy przyspieszony 
wlew doodbytniczy

Zabieg polegający na szybkim kroplowym 
wprowadzeniu do odbytnicy płynu 

(80-120 kropli na minutę)

objętość 300-500ml

Płyn rozmiękcza masy kałowe, pobudza 
perystaltykę jelit przez pobudzenie zakończeń 
czuciowych

background image

Kroplowy przyspieszony 
wlew doodbytniczy

Butelka z płynem

background image

Wlewy lecznicze

Doodbytniczo podajemy leki gdy:

istnieją trudności podania ich inną drogą

należy zadziałać na chorobowo zmienioną śluzówkę

Leki doodbytniczo podajemy:

 we  wlewkach doodbytniczych (niewielkie ilości 
leków 50-100 ml np. za pomocą strzykawki Janeta)

w kroplowych wlewach 500-700 ml. płynu

  

background image

Wlewy lecznicze

W jelicie grubym wchłania się:

woda, niektóre sole, glukoza w stężeniu większym 
niż 10%, alkohol, środki narkotyczne oraz leki 
rozpuszczalne w wodzie

W jelicie grubym nie wchłaniają się białka ani 
tłuszcze

Leki podawane we wlewkach doodbytniczych 
działają znacznie szybciej niż podane drogą doustną

Leki wchłaniają się bezpośrednio do żyły kreskowej 
dolnej-szybkość ich działania porównuje się do 
stosowania leków drogą dożylną

background image

Wlewy lecznicze

Zasady: 

Na 0,5 minut przed wlewem kroplowym wykonać 
wlew oczyszczający

Nie powtarza się wlewu oczyszczającego przed 
kolejnymi wlewami leczniczymi wykonywanymi 
tego samego dnia

Środki działające drażniąco na śluzówkę odbytnicy 
podaje się łącznie z substancjami śluzowymi

Do wlewek przekraczających 70 ml. Dodać można 
8-12 kropli opium, by znieść parcie na stolec

background image

Wlewy lecznicze

we wlewie kroplowym doodbytniczym podaje 
się około 500-700 ml. Płynu o temp. 37⁰C 
( butelkę  lub dren ogrzewać termoforami, aby 
utrzymywać temperaturę płynu)

czas trwania wlewy nie powinien przekraczać 2 
godzin

Zabieg można powtórzyć 2-3 razy w ciągu dnia

przedłużone wlewanie może doprowadzić do 
porażenia odbytu


Document Outline