Propedeutyka medycyny dr n. med. Ryszard Palczak

Propedeutyka medycyny

dr n. med. Ryszard

Palczak

Propedeutyka

Nauka:

przygotowawcza

wstępna

wprowadzenie do jakiejś dziedziny

wiedzy

zapoznanie się z niektórymi jej

zagadnieniami.

Propedeutyka medycyny



Obejmuje wiadomości wstępne –

teoretyczne i praktyczne



Ogólna wiedza o medycynie



różnych zawodach medycznych



Rozwój nauk medycznych i stan

aktualny



Rozwój nowoczesnej diagnostyki i

zastosowanie w praktyce



Drogi wyboru i obowiązki do spełnienia

w zawodzie medycznym

Etap propedeutyki

medycyny

aktualnie prezentowany



Jest to etap poznawania ogólnej wiedzy

o medycynie, różnych rodzajach

zawodu medycznego, jak się one

rozwijały i jak się przedstawiają dzisiaj,

o powołaniu i braku powołania do

zawodu, predyspozycjach i ich braku,

przykłady wielkich tego zawodu,



Jakie są możliwości do osiągnięcia,

drogi wyboru i obowiązki do spełnienia

Poznacie także zasady

konstruowania rozpoznań

klinicznych



W oparciu o:



Wywiad – badanie podmiotowe



Badanie fizykalne – badanie

przedmiotowe



Badania dodatkowe



Postępy ogromne w diagnostyce biochemicznej,

immunologicznej i obrazowej skutkują tym, Że

badanie podmiotowe i przedmiotowe nabrały

nowych treści opartych na wszechstronnej

znajomości patofizjologii różnych stanów

chorobowych.



Ważny jest dobrze zebrany wywiad,

przeprowadzone poprawnie badanie

przedmiotowe, dobór stosownych badań

dodatkowych stanowią o dobrej diagnozie,

satysfakcji pacjenta i kosztach procedury

diagnostycznej a w konsekwencji całości procesu

diagnostyczno-terapeutycznego.

Absolwent nauk

medycznych



Znawca ludzkiego ciała – anatomia



Posiada wiedzę o zdrowiu i chorobach

człowieka – fizjologia, patofizjologia,

anatomia patologiczna



Praktyczna znajomość diagnostyki i terapii

chorób



Znajomość profilaktyki pierwotnej i wtórnej



Posiada wiedzę specjalistyczną i po

kilkunastu latach osiąga tytuł specjalisty w

określonej specjalności.

Zawód medyczny -

predyspozycje



musi posiadać odpowiednią wiedzę

medyczną



II. Musi być zainteresowany naukami

medycznymi i zawodem



III. Musi interesować się dziedzinami

wiedzy podstawowej – anatomia,

fizjologia chemia, biologia itd..



IV. Nieustanne pogłębianie wiedzy – to

nie tylko obowiązek ale warunek

funkcjonowania w zawodzie.

Predyspozycje psycho -

fizyczne

zawodu medycznego



Odporny na stres,



sumienność,



dyscyplina,



dobra pamięć,



dokładność,



łatwość wypowiadania się w mowie i

piśmie.

Odpowiednie predyspozycje

etyczne



Niezbędne w czasach kiedy dociera do

nas



tak wiele niepokojących informacji o



nieprawidłowościach w służbie zdrowia

Rola medycznego pracownika



To nie tylko diagnostyka i leczenie ale

także a niejednokrotnie w niektórych

zawodach to doradztwo w sprawie

zdrowia, edukacja zdrowotna,

kultywowanie zdrowego stylu życia,

opieka nad nieuleczalnie chorymi,

wspieranie ich i ich rodzin w trudnych

okresach kończącego się życia.

Status społeczny

pracownika medycznego



Od wieków postrzegany jest jako

przedstawiciel zawodu elitarnego,

osoba publicznego zaufania, otaczany

powszechnym szacunkiem



Jakkolwiek



Skandale w polskiej służbie zdrowia

związany z tymi zawodami autorytet i

szacunek skutecznie obniżają

Co maja dać studia a w tym

wypadku przedmiot

propedeutyka medycyny



Pokazać medycynę w jej zintegrowanej

strukturze i nauczenia się umiejętności

posługiwania się naukowymi metodami.

Wdrażanie polityki promocji

zdrowia w zakresie

nowotworów złośliwych

( rak szyjki macicy, rak piersi)

Dr n. med. Ryszard Palczak

Nowe Zdrowie Publiczne



Medycyna naprawcza – większość

lekarzy specjalistów funkcjonuje w

zakresie medycyny naprawczej



Medycyna zapobiegawcza – Zdrowie

Publiczne

Zdrowie Publiczne



Obejmuje szeroki obszar działań

wielodyscyplinarnych i

wieloprofesjonalnych wiążących się

ze wszystkimi aspektami zdrowia

ludzi, jego ochroną, umocnieniem i

poprawą, oceną potrzeb zdrowotnych

populacji, sposobami ich zaspakajania

oraz działaniami na rzecz poprawy

warunków zdrowotnych.

Czym jest Zdrowie Publiczne

w Polsce roku 2007



Nieudane próby reformowania służby zdrowia

w Polsce są prowadzone w obliczu nowych

zjawisk i zagrożeń wpływających niekorzystnie

na sytuację zdrowotną ludności takich jak:



Negatywne aspekty globalizacji



Wysokie bezrobocie



Masowa emigracji młodych i zdolnych ludzi



Organizacyjny i moralny kryzys w ochronie

zdrowia

Narasta znaczenie

przewlekłych chorób

niezakaźnych

Szybko postępujące starzenie

się społeczeństwa



Rosnące terytorialne i społeczne

nierówności w dostępie do usług

zdrowotnych



Niski poziom finansowania ochrony

zdrowia

Nowe trendy



EBM ( evidence based medicine) =

medycyna oparta na dowodach

naukowych



HTA ( Health technology assesment) =



Ocena technologii medycznych



Jest to próba znalezienia” złotego środka”



Czyli takiej metody leczenia pacjenta,

która uwzględniałaby aktualna wiedzę i

dostępna technologię medyczną, wiedzę i

doświadczenie lekarza oraz wolę pacjenta



Uwaga – na ten temat rozwinięcie w

oddzielnym wykładzie

Mandala Zdrowia



To model ekosystemu człowieka

opracowany po raz pierwszy we

wczesnych latach osiemdziesiątych przez

Departament Zdrowia Publicznego w

Toronto. Model ten powstał w oparciu o

Mandala, figurę będącą symbolem

wszechświata, zbudowana na planie koła.



Słowo „mandala” pochodzi od sanskrytu,

świętego języka dawnych Indian, i jak

słowo sanskryckie jest wieloznaczne

oznacza :koło, krąg.

Mandala Zdrowia



Jest figurą symbolizującą wszechświat,

zbudowaną na planie koła.



W modelu tym zakłada się wzajemne

powiązania między kulturą i

środowiskiem i ich jednoczesne

oddziaływanie na człowieka

pojmowanego jako jedność obejmującą

wymiar fizyczny, intelektualny i duchowy.

Mandala Zdrowia



Najszerszymi kręgami są biosfera i

kultura.



Najbliższym kręgiem otaczającym

człowieka jest rodzina, traktowana jako

najważniejsza struktura pośrednicząca

między jednostkami i instytucjami

społecznymi, łagodząca i osłaniająca

przed skutkami oddziaływania

społeczności i kultura.

Determinanty zdrowia



Styl życia, praca, biologia człowieka,

środowisko fizyczne i psychospołeczne,

system opieki nad chorym rozmieszczone

są na pozostałych kręgach.



Mandala Zdrowia znakomicie ilustruje

uwarunkowań zdrowia i jest bardzo

użyteczna dla celów edukacyjnych.



Model ten jednocześnie zwraca uwagę na

ograniczone możliwości służby zdrowia,

wskazując, iż system opieki zdrowotnej

jest tylko jednym z wielu determinantów

zdrowia.

Raport Lalonda



Koncepcję pól zdrowia przedstawiona

została w kanadyjskim raporcie Lalonda

w latach 1977-1978



Dzieli czynniki kształtujące stan zdrowia

na cztery grupy (pola).

Pola zdrowia Lalonda



Styl życia

53%



Środowisko fizyczne

21%



Czynniki genetyczne

16%



Opieka zdrowotna

10%

Zdrowie



Światowa Organizacja Zdrowia – 1948

rok



Utożsamia ona zdrowie ze stanem

pełnego fizycznego, psychicznego i

społecznego dobrostanu, a nie jedynie

brakiem choroby czy kalectwa.



Definicja ta, mimo iż ciągle pod

pewnymi względami uniwersalna i

nowatorska nie odpowiada potrzebom

promocji zdrowia z dwu powodów:

Zdrowie a promocja zdrowia



Definicja zdrowia z 2 powodów nie

odpowiada potrzebom promocji zdrowia:



1. sprowadza zdrowie do stanu

idealnego, niemożliwego do osiągnięcia

dla większości ludzi



2. Przedstawia zdrowie w ujęciu

statycznym a nie dynamicznym

Promocja zdrowia



Jest procesem umożliwiającym ludziom

zwiększenie kontroli nad własnym

zdrowiem oraz jego poprawę.



Zdrowie jest tu traktowane nie jako cel

sam w sobie, ale jako sposób

umożliwiający jednostkom i grupom

realizację aspiracji, zaspakajanie

potrzeb oraz przeobrażenie i kontrolę

środowiska.

Strategia WHO

” Zdrowie Dla Wszystkich”



W maju 1977 roku Światowe

Zgromadzenie Zdrowia przyjmuje

rezolucję WHO wskazującą, że głównym

celem SOZ i jej państw członkowskich w

najbliższych dekadach powinno być

uzyskanie przez wszystkich obywateli

świata takiego poziomu zdrowia, który

umożliwiłby im prowadzenie ekonomicznie

i społecznie produktywnego życia.

„

Zdrowie dla wszystkich do

roku 2000”



U podstaw tego programu leżała

świadomość ŚOZ narastania poważnych

problemów zdrowotnych i społeczno-

ekonomicznych oraz nieadekwatność

dotychczasowych modeli i systemów

ochrony zdrowia

Konferencja Ałma – Ata

1978 rok



Przedstawiciele państw członkowskich

ŚOZ, wiele organizacji oraz

stowarzyszeń medycznych uzgadniają,

że kluczową sprawą dla realizacji

strategii jest rozwój i doskonalenie

Podstawowej Opieki Zdrowotnej



(POZ).

Główne kierunki dla wielu

globalnych, regionalnych i

krajowych przedsięwzięć

kompleksowego programu

WHO i państw

członkowskich

* Propagowanie i upowszechnianie stylu

życia i zachowań sprzyjających zdrowiu

* Zmniejszenie częstości występowania

chorób i zaburzeń zdrowia, którym można

zapobiegać przez obniżenie czynników

ryzyka i ochronę środowiska.

* Zapewnienie podstawowej

opieki zdrowotnej, która byłaby

odpowiednia do potrzeb,

dostępna i akceptowana przez

wszystkich



Głównym osiągnięciem realizowanej

przez rządy i ministerstwa strategii było

zbudowanie podstawowej opieki

zdrowotnej w krajach rozwijających się i

rozpoczęcie wdrażania programów z

zakresu zdrowia publicznego.

Listopad 1986 rok

Karta Ottawska



Uczestnicy tego spotkania podkreślili,

że wyniki konferencji są ich udziałem

w ruchu na rzecz Nowego Zdrowia

Publicznego, którego jednym z

podstawowych elementów powinna

być promocja zdrowia.

Pierwsza Międzynarodowa

Konferencja Promocji

Zdrowia

Ottawa 1986 rok



Budowanie prozdrowotnej polityki

społecznej



Tworzenie środowisk sprzyjających

zdrowiu



Wzmacnianie działań zbiorowych



Rozwijanie umiejętności indywidualnych



Reorientacja służby zdrowia

Zdrowie dla wszystkich w 21

wieku



145 ekspertów i menadżerów zdrowia



publicznego z 67 krajów



przedstawia listę działań która powstała

w wyniku przeprowadzonych badań

1. Zapobieganie, aktywne

monitorowanie i zwalczanie

chorób zakaźnych oraz

ważnych społecznie chorób

niezakaźnych



2. Monitorowanie sytuacji zdrowotnej

- zbieranie i wykorzystywanie

podstawowych informacji o stanie

zdrowia ludności.



3. Promocja zdrowia i edukacja

zdrowotna

4. Medycyna pracy

5. Ochrona środowiska

6. Legislacja obszaru

zdrowia publicznego



7. Zarządzanie zdrowiem publicznym i

badania naukowe w zakresie zdrowia

publicznego



8. Funkcjonowanie niezbędnych służb

zdrowia publicznego

9. Opieka zdrowotna dla

grup wysokiego ryzyka i

osób specjalnej troski



Definicja Nowego Zdrowia

Publicznego jest bardzo

rozbudowana, w następnych

obrazach przedstawię

zmodyfikowaną przez J. Nosko

wersję definicji Nowego Zdrowia

Publicznego

Nowe Zdrowie Publiczne

(NZP)



Jest nauką i kompleksowym

postępowaniem zmierzającym do

zachowania i umacniania zdrowia ludności

w wymiarze makrospołecznym i lokalnym.



Podstawą tego postępowania jest naukowe

rozpoznanie zdrowia i potrzeb

zdrowotnych zbiorowości oraz inicjowanie i

organizowanie skoordynowanych wysiłków

instytucji rządowych, samorządowych i

pozarządowych w celu osiągania

pożądanych standardów zdrowia.

Cel ten uzyskuje się poprzez

*wdrażanie podstawowych

funkcji zdrowia publicznego a

zwłaszcza * przez

kształtowanie nawyków

zdrowego stylu życia

* realizację programów

promocji zdrowia

*Zapobieganie zakaźnym i

niezakaźnym chorobom o

znaczeniu społecznym

* kontrolę czynników

ekologicznych

* tworzenie sprzyjających

zdrowiu warunków społeczno

ekonomicznych

* Zapewnienie

powszechnego i równego

dostępu do opieki

zdrowotnej



Idee Nowego Zdrowia Publicznego są w

znacznym stopniu realizowane przez

Unię Europejską, czego wyrazem są

opublikowane programy w tym mi.

również w Polsce Narodowy Program

Zdrowia na lata 2007-2015

Edukacja zdrowotna



Proces, w trakcie którego ludzie uczą

się dbać o zdrowie własne i innych

osób.



Koncentruje się ona na uświadomieniu

związków między zdrowiem człowieka

a jego stylem życia oraz środowiskiem

fizycznym i społecznym.



Edukacja zdrowotna w ujęciu

nowoczesnym powinna przebiegać na

trzech poziomach:

Trzy poziomy edukacji

zdrowotnej



1. Podnoszenie poziomu wiedzy i

umiejętności związanych z chorobą,

funkcjonowaniem własnego organizmu,

zapobieganiem, radzeniem sobie w

sytuacjach trudnych



2. Podnoszenie poziomu wiedzy i

umiejętności związanych z

korzystaniem z systemu opieki

zdrowotnej i pojmowaniem zasad jej

funkcjonowania.

Edukacja zdrowotna – III

poziom



Zwiększenie poziomu świadomości co

do czynników społecznych,

politycznych, środowiskowych

wpływających na zdrowie.



Celem podniesienia efektywności

oddziaływań edukacyjnych niezbędne

jest skierowanie form edukacji

zdrowotnej na grupy, organizacje i całe

społeczeństwa.

Profilaktyka - Prewencja



Jest to szereg działań mających na celu

zapobieganie chorobie bądź innemu

niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu

przed jej rozwinięciem się, poprzez

kontrolowanie przyczyn i czynników

ryzyka.



Polega ona na zapobieganiu

poważniejszych konsekwencji choroby

poprzez jej wczesne wykrycie i leczenie.

Cel profilaktyki



Podjęcie szybkich i skutecznych działań

przywracających zdrowie, ma ona

również na celu zahamowanie postępu

lub powikłań istniejącej już choroby.



Dzięki temu prowadzi do ograniczenia

niesprawności, inwalidztwa.



Istotnym elementem profilaktyki jest

także zapobieganie niekorzystnych

wzorców zachowań społecznych, które

przyczyniają się do podwyższenia ryzyka

choroby.

Trzy Fazy profilaktyki



Wg niektórych autorów istnieje jeszcze



Profilaktyka wczesna:



Mająca na celu utrwalenie prawidłowych

wzorców zdrowego stylu życia i

zapobieganie szerzeniu się

niekorzystnych wzorców zachowań w

odniesieniu do osób zdrowych

Profilaktyka pierwotna (I

faza)



Ma na celu zapobieganie chorobie

poprzez kontrolowanie czynników

ryzyka, w odniesieniu do osób

narażonych na czynniki ryzyka.



Wspieranie zdrowia poprzez redukcję

czynników zwiększających podatność na

zachorowanie np. – szczepienia przeciw

chorobom zakaźnym, poprawę

bezpieczeństwa środowiska.

Profilaktyka wtórna (II faza)



Zapobieganie konsekwencjom choroby

poprzez wczesne wykrycie i leczenie

(przesiewowe badania skriningowe

mające na celu wykrycie osób chorych)



Skrócenie czasu trwania choroby,

zwolnienie jej przebiegu, zapobieganie

powikłaniom



Wczesne wykrycie, właściwe leczenie.

Profilaktyka III fazy



Działania zmierzające w kierunku

zahamowania postępu choroby oraz

ograniczeniu powikłań, inwalidztwa,

minimalizowanie cierpienia

spowodowanego przez istniejące

zaburzenia zdrowotne oraz wspieranie

przystosowania pacjentów do

zmienionych przez dolegliwości

warunków życia.



W tym miejscu prewencja (profilaktyka)

wkracza na pole rehabilitacji.

Badania przesiewowe =

screening



Jest to działanie diagnostyczne

prowadzone na ludziach zdrowych, ale

będących w grupie podwyższonego

ryzyka zachorowania na konkretną

chorobę w tym wypadku chodzi o

konkretny nowotwór.



Celem ich jest wykrycie nowotworu we

wczesnej postaci lub nawet w postaci

stanu przedrakowego.

Cechy dobrego testu

skriningowego



Wysoka A/czułość B/ swoistość



Ad A/ czułość –zdolność do wykrycia

nowotworu – im jest wyższa tym mniej

nowotworów pozostaje nie wykrytych.



(wynik fałszywie ujemny)



Ad B/ swoistość – jest to cecha mówiąca

o zdolności wykrycia osób zdrowych – im

jest wyższa, tym mniej osób zdrowych

jest identyfikowanych jako chore –



(wyniki fałszywie dodatnie)

Koszty badań skriningowych



Mogą być bardzo drogie i zarazem mało

efektywne, ale mogą być też tańsze,

dobrze zorganizowane oraz społecznie i

zdrowotnie akceptowane.



Przykład cytologia - Polska – Finlandia



Polska cytologiczny Pap „co rok” a

wskaźniki umieralności na raka szyjki

macicy nie drgnęły od 20 lat



Finlandia skrining wykonany dobrze w

wieku 30-59 lat kraj o wysokim wskaźniku

umieralności wysunął się na pozycję lidera

Przesiewowe badania

skriningowe



Są to zorganizowane działania polegające

na wczesnym wykryciu w populacji chorób

lub stanów patologicznych za pomocą

stosowanych masowo prostych,

bezpiecznych i wiarygodnych testów

diagnostycznych.



Badania skriningowe prowadzone są w

odniesieniu do chorób stanowiących

znaczny problem zdrowotny danej

populacji, charakteryzujących się częstym

występowaniem stanów przedklicznych cd

Badania przesiewowe

Screening= skrining w

rozpoznawaniu zespołu

Downa



Badania prenatalne w drugim trymestrze

ciąży – wykonanie biochemicznego testu

skriningowego może przyczynić się do

zidentyfikowania 65% takich ciąż.



Wykonanie około 10 tygodnia ciąży USG

okolicy karku płodu i stwierdzenie

charakterystycznej przejrzystości nasuwa

podejrzenie zespołu Downa

Badanie przesiewowe cd



Dość długim okresem między

pierwszymi oznakami choroby a jej

pełnym obrazem i możliwością

wyleczenia.



Prowadzenie szeroko zakrojonych

działań profilaktycznych przynosi w

krótszej lub dłuższej perspektywie

czasowej wymierne korzyści dla

społeczeństwa w postaci:

Korzyści profilaktyki



Poprawa świadomości zdrowotnej populacji



Poprawa stanu zdrowia ludności



Zmniejszenie ilości osób z powikłaniami

chorób i trwałym kalectwem



Zmniejszenie liczby zachorowań i zgonów



Zwiększenie wykrywalności chorób we

wczesnym stadium rozwoju



Zwiększenie odsetka wyleczeń



Zmniejszenie absencji chorobowej



Obniżenie kosztów leczenia



Zmniejszenie strat finansowych (zasiłki

chorobowe, straty produkcyjne).

Skrining cytologiczny szyjki

macicy „ król skriningu”



Polska – ponad 2 mil. Badań

cytologicznych rocznie a współczynnik

zgonów wysoki nadal ok.. 10/100 tyś. I

jest jednym z najwyższych w Europie.



Pobieranie rozmazu cytologicznego nie

musi wiązać się z pełnym badaniem

ginekologicznym.



Pobieranie z ujścia zew.



Omówić w oparciu o przeźrocza

Wymogi dla pracowni

cytologicznej



Liczba wykonanych badań rocznie

winna wynosić:



15 tysięcy – WHO



8 tysięcy - NFZ



4 tysiące - NFZ na jednego

cytotechnika /patomorfologa

Wg amerykańskiej agencji

oceny technologii –

obniżenie

częstości inwazyjnych

raków dla skriningu

prowadzonego

co roku

wynosi 93%



Cytologia -

co 3 lata 91%



Cytologia co 5 lat 84% - co prawda

ryzyko raka jest nieco wyższe w

sytuacji rzadziej wykonywanych badań,

różnice w kosztach są ogromne.

Wiek wykonywanych badań

cytologicznych



Najwyższa efektywność 30 do 50 lat



Wniosek:



Badać rzadko, ale całą populację w

wieku o najwyższej efektywności

Wytyczne



Dobra organizacja i aktywny skrining



Baza osobowa



Baza wyników



Nadzór na dalszymi losami badanych

kobiet

Testy na obecność wirusów

wysokiego ryzyka HPV



Wirus brodawczaka ludzkiego – HPV



Human papillomavirus – uważany jest za

najważniejszy czynnik chorobotwórczy

odpowiedzialny za rozwój raka szyjki macicy.



Uzasadnienie – w blisko 100% przypadków

r.sz.m. i zmian przednowotworowych testy

przeprowadzone na obecność DNA wirusa

brodawczaka ludzkiego dają wynik pozytywny.

Wirusy HPV

„niskiego ryzyka”

„wysokiego ryzyka”



Wyizolowano około 100 różnych typów

wirusów HPV. Są wśród nich wirusy

„niskiego ryzyka” powodujące powstawanie

brodawek - mięsistych zmian

rozrostowych, bez cech nowotworzenia – w

okolicach narządów moczowo-płciowych.

Wirusy HPV typ 6 i 11 są odpowiedzialne za

około 90% przypadków brodawek narządów

moczowo-płciowych.

Wirusy HPV „wysokiego

ryzyka”



HPV 16, 18, 31, 45 jeśli przetrwają

mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki

macicy, lub innych nowotworów

narządów moczo-płciowych .



Badanie na obecność wirusa HPV jest

uzupełnieniem badania cytologicznego.



Wykrycie wirusa HPV ”wysokiego

ryzyka” pozwala zakwalifikować badaną

do grupy osób podwyższonego ryzyka

zachorowania na raka szyjki macicy.

Wynik pozytywny



Nie oznacza, że osoba ta zachoruje

na raka szyjki macicy.



Większość kobiet zwalcza infekcję w

ciągu 2-6 miesięcy.



Jest to jedynie informacja, że jesteś

zakażona wirusem HPV, który jest

odpowiedzialny za rozwój raka szyjki

macicy.

Wynik negatywny



Świadczy o braku wirusa w pobranym

rozmazie.



Szczepienie winno nastąpić przed

rozpoczęciem współżycia płciowego.



U kobiet dojrzałych warto przed szczepieniem

wykonać test na obecność wirusa HPV, gdyż

szczepionka działa tylko gdy kobieta nie jest

zainfekowana.



Szczepienie nie zwalnia z kontrolnych badań

cytologicznych, które pozwalają na wykrycie

raka szyjki macicy w najwcześniejszych

przedklinicznych i przedinwazyjnych stadiach.

Aktualnie nie jest znany żaden

sposób leczenia infekcji

virusami HPV



W przyszłości problem ten może w

ogóle przestać istnieć - wynaleziono

skuteczne szczepionki znamiennie

zmniejszające ryzyko infekcji HPV ( HPV

16 i 18)

Palenie tytoniu



Kobiety palące papierosy mają

dwukrotnie większe prawdopodobieństwo

zachorowania na raka szyjki macicy.

Substancje rakotwórcze przedostające się

do płuc, przechodzą do krwi i niesione

prądem docierają do różnych narządów.

Stwierdzono ich obecność w śluzie szyjki

macicy kobiet palaczek. Badania

wykazują, że te rakotwórcze substancje

są w stanie uszkadzać DNA komórek

szyjki macicy, co w konsekwencji

prowadzi do rozwoju raka szyjki macicy.

Rak piersi



Skrining mammograficzny obniża

umieralność na raka piersi w grupie nim

objętej od 15 do 35%.



Dane statystyczne wykazują, że skrining

mammograficzny u kobiet w wieku 50

do 69 lat co 2-3 lata obniża umieralność

w tej grupie nowotworów.



Ważnym jest także w profilaktyce zmian

chorobowych piersi - samokontrola

piersi i badanie USG (młody wiek).

Rak jelita grubego



Komitet Doradczy Unii Europejskiej

zaleca wszystkim osobom w wieku 50

do 74 lat badanie co 1-2 lata obecności

krwi utajonej w kale.



U osób z dodatnim testem należy

wykonać kolonoskopię.



Badanie kału na krew utajoną jest

proste, tanie i akceptowalne przez

badanych, a więc spełnia wymogi

skrinigu.

Rak stercza



Badanie per rectum i Badanie

poziomu PSA wykrywa wprawdzie

przypadki raka ale jako skrining na

spełnia oczekiwań, bo mimo

stosowania tego zestawu badań nie

wykazano aby zmniejszyła się

umieralność z powodu raka sterczu.

Podsumowanie



Zarówno wnioski wynikające z pola

zdrowotnego Lalonda jak i przekrój

zawodowy słuchaczy nasunęły mi

koncepcję takiego rodzaju

wprowadzenia do problematyki

propedeutyki medycyny by przedstawić

dynamiczny proces rozwoju od zdrowia,

przez zagrożenie zdrowia, wczesne

postacie choroby, możliwość odwrócenia

lub opóźnienia nieodwracalnej postaci

choroby.

Podsumowanie cd.



Gdy mechanizmy profilaktyki, scriningu

zawiodą pozostaje postawienie

właściwej diagnozy schorzenia w oparciu

o badanie:



Podmiotowe



Przedmiotowe



Badania dodatkowe



Rozpoznanie



Leczenie:



Zachowawcze



Operacyjne

Document Outline