Milicja Obywatelska

Milicja Obywatelska (MO)

• Utworzona dekretem z 7 października 1944

roku , pod kierownictwem Franciszka Jóźwiaka

• Milicję następnie podporządkowano

Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego ,

od 1955 roku zaś Ministerstwu Spraw

Wewnętrznych

• Od marca 1946 do końca lat czterdziestych

dwudziestego wieku terenowe jednostki MO

wraz z oddziałami LWP, KBW, WOP, UB i

ORMO podporządkowane były wojewódzkim

komisjom bezpieczeństwa, podległym

Państwowej Komisji Bezpieczeństwa

Milicja Obywatelska

• W 1956 ponownie powiązano milicję ze

służbami wewnętrznymi, lecz tym razem to

MO miała pozycję "dominującą".

• W Komendach MO utworzono stanowiska

zastępców komendantów MO ds. Służby

Bezpieczeństwa. Choć oni i ich podwładni

byli funkcjonariuszami SB to połączono ich z

milicją tymi samymi mundurami, nadawano

stopnie MO w praktyce ukrywając

napiętnowaną po 1956 roku bezpiekę,

będącą zawsze "formacją w formacji" pod

płaszczem milicji.

Dekret PKWN Z 7 X 1944

• Na podstawie ustawy Krajowej Rady Narodowej z dnia 15 sierpnia

1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz.U. R.P. Nr 1, poz. 3) - Polski Komitet Wyzwolenia

Narodowego postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej

zatwierdza, co następuje:

• Art. 1. Milicja Obywatelska jest prawno-publiczną formacją służby

Bezpieczeństwa Publicznego.

• Art. 2. Do zakresu działania Milicji Obywatelskiej należy:

• a) ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego;

• b) dochodzenie i ściganie przestępstw;

• c) wykonywanie zleceń władz administracyjnych, sądów i

prokuratury w zakresie prawem przewidzianym.

• Art. 3. Organizacja Milicji Obywatelskiej pod względem

terytorialnym przystosowana jest do podziału administracyjnego

Państwa na województwa i powiaty.

• Art. 4. Milicja Obywatelska podlega Kierownikowi Resortu

Bezpieczeństwa Publicznego. Na czele Milicji Obywatelskiej stoi

Komendant Główny.

Dekret … cd.

• Art. 6. Sposób mianowania, przenoszenia i

zwalniania pozostałych członków Milicji

Obywatelskiej, organizację wewnętrzną, szczegółowy

zakres działania władz Milicji Obywatelskiej, stosunki

służbowe w Milicji Obywatelskiej, jak również prawa i

obowiązki, odpowiedzialność dyscyplinarną członków

Milicji Obywatelskiej określi rozporządzenie

Kierownika Resortu Bezpieczeństwa Publicznego.

• Art. 7. Kontrolę społeczną nad działalnością Milicji

Obywatelskiej zgodnie z art. 28 p. 2 ustawy z dnia 11

września 1944 r. (Dz.U. R.P. Nr 5, poz. 22) o

organizacji i działaniu rad narodowych - sprawują

rady narodowe terytorialnie właściwe, za

pośrednictwem swoich prezydiów względnie przez

wyłonione komisje.

Dekret cd.

• Art. 8. Wykonanie niniejszego dekretu porucza się

Kierownikowi Resortu Bezpieczeństwa Publicznego w

porozumieniu z Kierownikiem Resortu Administracji

Publicznej.

• Art. 9. Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia.

• Przewodniczący Krajowej Rady Narodowej: Bolesław

Bierut

Przewodniczący Polskiego Komitetu Wyzwolenia

Narodowego: Edward Bolesław Osóbka Morawski

Kierownik Resortu Bezpieczeństwa Publicznego:

Stanisław Radkiewicz

Kierownik Resortu Administracji Publicznej:

Stanisław Kotek-Agroszewski

Czym zajmowała się MO

• Oprócz zadań związanych z bezpieczeństwem i

zwalczaniem przestępczości używana była w

walce z opozycją i manifestacjami, skutkiem

czego zwłaszcza w latach osiemdziesiątych

była negatywnie postrzegana w

społeczeństwie, a jej funkcjonariusze niekiedy

poddani społecznemu ostracyzmowi.

• Pewne próby uzyskania autonomii w ramach

związków zawodowych w 1981 zostały

przekreślone przez sytuację stanu wojennego.

Komendanci MO

• Franciszek Jóźwiak (październik 1944 - marzec

1949)

• Józef Konarzewski (marzec 1949 - grudzień 1953)

• Stanisław Wolański (grudzień 1953 - czerwiec

1956)

• Ryszard Dobieszak (czerwiec 1956 - lipiec 1965)

• Tadeusz Pietrzak (lipiec 1965 - sierpień 1971)

Komendanci MO cd.

• Kazimierz Chojnacki (wrzesień 1971 - maj 1973)

• Marian Janicki (maj 1973 - luty 1978)

• Stanisław Zaczkowski (luty 1978 - październik

1981)

• Józef Beim (październik 1981 - kwiecień 1987)

• Zenon Trzciński (maj 1987 - maj 1990)

ZOMO

• Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej

• Oddziały Milicji Obywatelskiej powołane w drugiej połowie

1956 do "zaprowadzania porządku" w sytuacjach

wyjątkowych, a także do udzielania pomocy ludności w

czasie klęsk żywiołowych i ochrony imprez masowych.

• Funkcjonariusze ZOMO pomagali również przy budowie

domów dziecka, szpitali, poszukiwaniu zaginionych osób.

• Formalną podstawę do utworzenia ZOMO stanowiła

decyzja Rady Ministrów PRL z 4 grudnia 1956.

• Pierwsze wytyczne dotyczące pełnienia przez nie służby

zostały wprowadzone rozkazem Komendanta Głównego

MO z dnia 17 lipca 1957 (rozkaz nr 5/57).

• ZOMO funkcjonowało na zasadach wojskowych. Stworzono

koszary, które znajdowały się w każdym większym mieście.

ZOMO

• Po wyposażeniu w transportery opancerzone (między

innymi BTR-60PB), broń gazową i armatki wodne

wykorzystywane do tłumienia strajków i demonstracji.

• Rozwiązane w 1989 oddziały ZOMO stanowiły

negatywny symbol władzy PRL. W ich miejsce powołano

we wrześniu tego samego roku Oddziały Prewencji Milicji

Obywatelskiej, które w 1990 na mocy Ustawy z dnia 4

kwietnia 1990 o Policji przekształcono w Oddziały

Prewencji Policji.

• 16 grudnia 1981 w związku ze strajkiem generalnym

górników oddziały ZOMO wtargnęły do kopalni "Wujek".

W wyniku pacyfikacji zginęło 9 górników.

• W końcówce lat 80. oddziały ZOMO liczyły łącznie 12 479

funkcjonariuszy. Największą jednostką była Brygada

ZOMO stacjonująca w Warszawie na tzw. Golędzinowie.

ORMO

• Ochotnicze Oddziały Milicji Obywatelskiej
• Paramilitarna organizacja ochotnicza i

społeczna wspierająca MO

• Powołana została przez sejm w 1946 roku

a rozwiązana w 1989

• Maksymalnie liczyła ok. 400 tysięcy ludzi,

w większości rekrutowanych spośród

członków PZPR, ale również z dużym

udziałem ZSL, SD i bezpartyjnych.

ROMO

• Rezerwowe Oddziały Milicji Obywatelskiej

• Oddziały zwarte formowane w początkowych latach 80.

XX wieku (podczas stanu wojennego w Polsce) głównie z

żołnierzy rezerwy Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP),

jednostek wojskowych podległych MSW oraz z żołnierzy

wojska polskiego, których powoływano na podstawie kart

mobilizacyjnych do czasowego przeszkolenia w milicji.

• Powołanie następowało na podstawie art. 100 ustawy z

dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku

obrony.

• Niekiedy wcielenie do oddziałów ROMO było formą

represji wobec osób przeciwnych panującym wówczas

warunkom.

• Dowódcami tych oddziałów byli funkcjonariusze MO,

czasowo do nich oddelegowywani.

PZPR

• Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
• Partia komunistyczna założona w grudniu 1948,

na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i

Polskiej Partii Socjalistycznej, po

przeprowadzeniu czystek w ich szeregach.

• Określana również jako realno-socjalistyczna,

sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach

1948-1989 na drodze dyktatury proletariatu.

• Realizowała ideologię marksizmu-leninizmu.

Zgodnie z obowiązującą nomenklaturą partyjną i

ówczesnymi założeniami ideowymi, PZPR

stanowiła awangardę rządzącej klasy robotniczej.

ZSL

• Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
• Chłopska partia polityczna w Polsce

powstała 27 listopada 1949 z połączenia

"lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z

resztkami rozbitego przez komunistów

PSL "mikołajczykowskiego".

• ZSL realizowało politykę PZPR wobec

wsi.

• Partia satelicka PZPR.

Nysa

• Rok produkcji-1959
• Długość [mm] - 4410
• Szerokość [mm] - 1760
• Wysokość [mm] - 1960
• Rozstaw osi [mm] - 2700
• Masa pojazdu [kg] - 1360
• Liczba miejsc siedzących - 9
• Typ silnika - M20, benzynowy
• Moc silnika [kW] - 37
• Konstrukcja nośna - ramowa
• Prędkość maksymalna [km/h] - 75