Analiza ogranizacyjnych patologii

ORGANIZACJA

• Organizacja (od

gr.

organon,

łac.

organum –

wyspecjalizowana część pełniąca jakąś funkcję w

całośc

• Instytucja (nauki o zarządzaniu) – zgodnie z

definicją T.Pszczołowskiego to

organizacja

będąca

zespołem współdziałających osób wyposażonych

zasoby

[1]

. Pojęcie instytucji jest tożsame z

pojęciem

organizacji

w znaczeniu rzeczowym. W

tym sensie dla przykładu J.Zieleniewski używa

terminu instytucja rozumiejąc ją jako twór

społeczny czyli "rzecz zorganizowaną", w której

skład wchodzą ludzie i ich aparatura

PATOLOGIA

Termin patologia pochodzi od greckiego

słowa pathos, co oznacza cierpienie.

PATOLOGIA (według "Słownika wyrazów

obcych i zwrotów obcojęzycznych"

Władysława Kopalińskiego) - to nauka

o zjawiskach chorobowych;

anatomiczne i fizjologiczne odchylenia

od stanu normalnego (w tkankach

zwierząt i roślin pod wpływem chorób).

Patologia organizacji:

„To względnie trwała

niesprawność organizacji,
która powoduje
marnotrawstwo
przekraczające granice
społecznej tolerancji”

[W. Kieżun, 1997]

• Środowisko pracy, jest miejscem,

gdzie spędzamy znączną część
swojego życia. Powinna ona sprawiać
nam przyjemność i satysfakcję,
jednak negatywne czynniki
patologiczne utrudniają pracę,
powodują zniechęcenie, a w
skrajnych przypadkach nawet strach.

• Często stres z jakim mamy do czynienia w

pracy ma negatywny wpływ na nasze życie
rodzinne (alkoholizm, przemoc w rodzinie).

• Innymi przyczynami zachowań

patologicznych w pracy jest brak kultury
organizacyjnej i zła organizacja
pracowników. Dodatkowymi przyczynami
zjawisk patologicznych w pracy są:
niewykorzystanie potencjału
osobowościowego i zawodowego,
nadmierne kary, osoby z niskim poczuciem
wartości otrzymują zbyt trudne zadania do
wykonania.

Czynniki zaburzające

prawidłowe funkcjonowanie

organizacji

• Zmiana struktury organizacyjnej

(np.przejęcia)

• Kultura organizacyjna i jej

niedopasowanie do kultury narodowej
w odniesieniu do działalności
przedsiębiorstw międzynarodowych

• Atmosfera w miejscu pracy oraz

zjawisko lobbingu

Inne dysfunkcje wynikające z

poziomu grupy:

• Brak akceptacji reguł obowiązujących

w organizacji

• Konflikt ról pełnionych przez

członków grupy

• Komunikacja na linii pracownik-

przełożony

MOBBING

• Mobbing – termin wywodzący się z

języka angielskiego od wyrazu "mob"
co oznacza tłum, natłok. Oznacza
prześladowanie podwładnego lub
współpracownika w miejscu pracy.
Terminu mobbing w odniesieniu do
zachowań występujących w

grupach społecznych

użył jako

pierwszy szwedzki naukowiec

Peter-Paul Heinemann

• Mobbing jest czymś

więcej niż
niesprawiedliwym
traktowaniem czy
złośliwą plotką w
miejscu pracy. Może się
on przejawiać w
tyranizowaniu czy też
nękaniu pracownika.
Mobbing jest rodzajem
terroru psychicznego,
stosowanym przez
jedną lub kilka osób
przeciwko przeważnie
jednej osobie.

Molestowanie seksualne

Za molestowanie seksualne w

miejscu pracy należy uznać
wszelkie zachowania, gesty,
wypowiedzi o podłożu
seksualnym, godzące w dobra
osobiste i godność pracownika.
Sprawcą tych czynów może być
zarówno przełożony jak i
współpracownik ofiary.

Przykłady molestowania:

PRZYKŁAD

• Prezes dużej spółki szantażuje swoją

podwładną, że jeśli ta nie zgodzi się

świadczyć na jego rzecz usług

seksualnych, zostanie zwolniona.

• Molestowanie seksualne może

przejawiać się w stwarzaniu

negatywnej, nieprzyjemnej, atmosfery

w miejscu pracy, a także wrogich,

nieprzyjaznych warunków pracy. W tym

przypadku prowokatorem takich

zachowań nie musi być pracodawca ani

przełożony. Może być to także

współpracownik.

Przykład 2

•Kolega z pracy notorycznie

poniża w obecności całej załogi
swoją współpracownicę, czyniąc
pod jej adresem wulgarne uwagi
o charakterze seksualnym.

Co można uznać za
molestowanie seksualne?

! Lista zachowań kwalifikowanych jako

molestowanie seksualne w miejscu
pracy jest otwarta.Jako najbardziej
znamienne można wskazać:

• gesty o podłożu seksualnym

( dotykanie, głaskanie, przytulanie);

• niestosowne uwagi na temat

ubioru, wyglądu;

DYSKRYMINACJA

• traktowanie pewnych osób lub grup

społecznych w inny sposób, zwykle
mniej sprawiedliwy, niż innych osób i
grup. Oparta jest ona na
uprzedzeniach i etykietowaniu.
Należy pamiętać, że jest ona kwestią
władzy, czyli tego, kto definiuje
pewne grupy jako nadrzędne lub
podrzędne.

Przejawem dyskryminowania jest

także:

• działanie polegające na zachęcaniu

innej osoby do naruszania zasady
równego traktowania w zatrudnieniu,

• zachowanie, którego celem lub

skutkiem jest naruszenie godności
albo poniżenie lub upokorzenie
pracownika (molestowanie).

Przykłady dyskryminacji

Przykłady opublikowane w gazecie wyborczej:

1)Pani Katarzyna, 38-letnia menedżerka w dużej

korporacji zajmującej się sprzedażą produktów

spożywczych, w rozmowie z "Wyborczą"

poskarżyła się na to, że przełożeni - sami

mężczyźni - blokują jej awans. - Uparcie staram

się o stanowisko starszego menedżera, ale

ciągle słyszę, że mam za mało doświadczenia i

np. nie mam ukończonych stosownych kursów.

Miał je kolega, który awansował dwa lata temu

- opowiada. Koledze pani Katarzyny firma

umożliwiła np. udział w wewnętrznych

szkoleniach z negocjacji i zarządzania

zespołem. - Ja usłyszałam, że wszystkie

miejsca są zajęte - mówi pani Katarzyna.

• Uwaga! Jest to przykład nierównego

traktowania. Pracodawcy muszą bowiem

dbać o to, by osoby przez nich

zatrudnione były równo traktowane przy

nawiązaniu i rozwiązaniu stosunku pracy

(np. otrzymali należne odprawy). Muszą

mieć takie same warunki pracy i

zatrudnienia (np. wspomniane już równe

wynagrodzenia). Obowiązkiem firmy jest

też zagwarantowanie takich samych

zasad awansowania oraz dostępu do

szkoleń w celu podnoszenia

kwalifikacji zawodowych

Przykład 2

• Jeden z czytelników napisał do gazety list, w

którym wyjaśnił, że zarabia mniej niż jego

piętnaście lat młodszy kolega, choć zakres

obowiązków mają dokładnie taki sam.

Obaj pracują w firmie, która zajmuje się

sprzedażą sprzętu informatycznego i

oprogramowania oraz świadczy usługi

związane np. z bezpieczeństwem w IT.

"Jestem handlowcem, obsługuję region

Polski zachodniej, dowiedziałem się, że

podstawową pensję mam niższą niż mój

kolega, który odpowiada za północną i

wschodnią część kraju, choć nasza praca

jest dokładnie taka sama, nawet ja

obsługuję większą liczbę klientów"

• Jego zdaniem dzieje się tak dlatego, że jest

starszy. - Dobiegam pięćdziesiątki i czuję,

że firma chce się mnie pozbyć, a

zwalniając mnie, narażą się na krytykę w

środowisku, może więc chcą mnie skłonić,

żebym odszedł sam? - zastanawia się.

• Dziennikarze skontaktowali się z

pracodawca i usłyszeli: „Być może jeden z

handlowców obsługuje większą liczbę

klientów „. Z listu czytelnika wynika jednak

wprost, że to on ma bogatszy portfel

klientów, a pensję niższą. - To wykluczone -

zapewnił nas pracodawca. Dodał jednak,

że firma jest prywatna i polityka

wynagradzania to jej wewnętrzna sprawa.

• Uwaga! Dowolność w kształtowaniu polityki

płacowej w firmie jest ograniczona powszechnie
obowiązującymi przepisami prawa pracy. To
znaczy, że szef naszego czytelnika może płacić
jego koledze więcej, ale wtedy, gdy ma on np.
szerszy zakres obowiązków.

Zgodnie z kodeksem pracy wykluczone jest
nierówne traktowanie nie tylko ze względu na
wiek. Zabroniona jest też wszelka dyskryminacja,
bezpośrednia lub pośrednia ze względu na płeć,
niepełnosprawność, narodowość, przekonania
polityczne, przynależność związkową, pochodzenie
etniczne, rasę, wyznanie czy orientację seksualną.

Przykład 3

• Ogłoszenie w gazecie „Przyjmę do

pracy młodą, do lat 25.”
Zatrudniona w firmie 55-letnia
kobieta otrzymuje niższe
wynagrodzenie niż wykonujący
podobną pracę młodszy stażem
kolega, co pracodawca tłumaczy
większą dyspozycyjnością
mężczyzny.

Syndrom grupowego

podejmowania decyzji

• Syndrom grupowego podejmowania

decyzji - syndrom myślenia grupowego.

Objawy - przedwczesne decyzje (grupa

stara się jak najszybciej znaleźć

rozwiązanie), lobbowanie za decyzjami

partykularnymi, wydłużenie procesu

decyzyjnego, zacieranie odpowiedzialności

za skutki decyzji, tendencja do obrony

interesów osoby lub grupy.

Reakcja - upowszechnienie konsultacji

społecznych jako formy dialogu, jawność

życia społecznego w JST.

Korupcja

• Korupcja to oferowanie lub

przyjmowanie korzyści majątkowych
lub osobistych w zamian za określone
działania związane z pełnieniem
funkcji publicznej lub prowadzeniem
działalności gospodarczej.

• Raport TI dot. korupcji

Według raportu organizacji Transparency

International (z końca 2013 r.) Polska zajmuje

38 miejsce na 177 objętych badaniem. Nasz

kraj uzyskał 60 punktów na 100 możliwych.

Oznacza to, że w porównaniu do raportu z

2012 r. Polska zdobyła 2 dodatkowe punkty.

Wyprzedziliśmy swoich sąsiadów, m.in.

Czechów i Słowaków. Daleko za Polską znalazła

się Rosja - pozycja 127, z wynikiem 28 punktów

Być może pocieszeniem jest dla Rosjan fakt, że

w poprzednim raporcie ich kraj również miał 28

punktów.

Pierwsze miejsce zajęła Dania. Kolejne państwa

to: Nowa Zelandia i Finlandia.

Przykład

• Chorwacja: Minister finansów odwołany na

tle korupcyjnym

• Socjaldemokratyczny premier Chorwacji

Zoran Milanović zdymisjonował we wtorek

ministra finansów Slavko Linicia, przeciwko

któremu toczy się dochodzenie w związku

z zarzutami o charakterze korupcyjnym.

• Chorwacki minister finansów został odwołany na

• - Nie widzę żadnych powodów dla dalszej

współpracy z ministrem finansów Slavko Liniciem

- powiedział Milanović dziennikarzom w Zagrzebiu.

Nowym szefem resortu zostanie dotychczasowy

wiceminister finansów Boris Lalovac.

• Milanović zadeklarował, że ta szósta

już zmiana personalna w obecnym
rządzie nie zagrozi jego egzystencji,
"lecz przeciwnie, zostanie on w ten
sposób wzmocniony". Premier
zaznaczył, iż decyzję w sprawie
Linicia świadomie podjął jeszcze
przed wyborami do Parlamentu
Europejskiego, które odbywają się 25
maja, gdyż zachowanie
wiarygodności jest sprawą
ważniejszą niż kalendarz wyborczy.

Walka z korupcją w Polsce

• Organem upoważnionym w Polsce do śledzenia i

ujawniania przypadków korupcji w instytucjach oraz
organizacjach działających publicznie jest Najwyższa
Izba Kontroli.

Wśród dziedzin życia społecznego, którym szczególnie
przygląda się NIK jest m.in. budownictwo. Kwestia
wydawania podejrzanych zezwoleń na budowę,
dowolność w interpretowaniu przepisów przez
urzędników, samowola inwestorów - to wszystko
świadczyć może o dość szeroko rozpowszechnionej
korupcji w tej dziedzinie. Przy czym straty Skarbu
Państwa są niezwykle trudne do oszacowania nawet w
przybliżeniu.