PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

TRZUSTKI

Grzegorz Andryskowski

Klinika Chorób Wewnętrznych z 

Oddziałem Farmakologii Klinicznej i 

Terapii Monitorowanej

GDAŃSK 2006r

(p.z.t.) - DEFINICJA

Jest przewlekłą nienowotworową 

chorobą trzustki charakteryzującą się 
postępującym włóknieniem z 
towarzyszącym zanikiem tkanki 
gruczołowej prowadzącym w różnym 
czasie do upośledzenia czynności 
zewnątrzwydzielniczej i 
wewnątrzwydzielniczej.

ETIOLOGIA

• ALKOHOL (58-95%) 
• IDIOPATYCZNE (10-40%)
• UTRUDNIONY ODPŁYW (10-15%)
• BIAŁKO I TŁUSZCZE

– NADMIERNE SPOŻYCIE
– NIEDOBORY (0,09 – 0,12%)

• WADY WRODZONE
• CHOROBY UKŁADOWE

CHOROBOWOŚĆ

30 – 

57/100  tys. 
populacji

ZAPADALNOŚĆ

5-10/100 

tys.rocznie

PATOGENEZA

• ALKOHOL:

– KOMÓRKI PĘCHERZYKOWE
– DROBNE PRZEWODZIKI
– NIEDOBÓR LITOSTATYNY
– AKTYWACJA KOMÓREK 

GWIAŹDZISTYCH

ETIOPATOGENEZA

KLASYFIKACJA MARSYLIA - RZYM

•WAPNIEJĄCE
•ZAPOROWE
•NACIEKOWE

CZYNNIKI RYZYKA

•Toksyczno – metaboliczne
•Idiopatyczne
•Genetyczne
•Autoimmunologiczne
•Ostre zapalenia
•Niedrożności

OBJAWY

• BÓL
• ŻÓLTACZKA
• ↑α – amylazy
• Hyperglikemia
• Ubytek masy ciała
• Biegunka tłuszczowa

Stan 

morfologiczny

Obraz USG lub TK 

Trzustka 

prawidłowa 

Prawidłowy kształt i wymiary trzustki, 

jednorodność miąższu, szerokość p. trzustkowego 

mniejsza niż 2mm

Wynik wątpliwy

Występuje tylko jeden z następujących objawów:
1)

Nieznaczne powiększenie narządu <2 razy.

2)

Szerokość przewodu trzustkowego 2-4 mm

3)

Niejednorodność miąższu

Postać łagodna

Obecność co najmniej dwóch z pośród objawów:
1)

Objawy 1-3 (j.w.)

4)        Nieregularne ściany przewodu 

pokarmowego

Postać 

umiarkowana

1)

Wzrost echogenicznośći ścian p. 

trzustkowego

2)

Nieregularne zarysy trzustki

3)

Ogniska hipoechogeniczne

4)

Małe torbiele rzekome średnicy <10mm

Postać 

zaawansowana

Wszystkie objawy jak w postaci 

umiarkowanej+min 1:

1)

Znaczna nieregularność p. trzustkowego

2)

Poszerzenie p. trzuskowego > 4mm

3)

Obecność w przewodzie złogu lub czopów 

zamykających światło 

4)

Torbiele rzekome o wymiarach > 10mm

5)

Nacieczenie narządów sąsiednich

METODA

CZUŁOŚĆ

SWOISTOŚĆ

Rtg
USG
TK
MRCP
EUS
ECPW

BRAK 

DANYCH
60-80%
75-90%
BRAK 

DANYCH
85%
71-95%

BRAK 

DANYCH
80-90%
94-100%
BRAK 

DANYCH
85 %
89 – 100%