BADANIE PODMIOTOWE
BADANIE PODMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
UKŁADU MOCZOWEGO
UKŁADU MOCZOWEGO
BADANIE PODMIOTOWE
BADANIE PODMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
UKŁADU MOCZOWEGO
UKŁADU MOCZOWEGO
BADANIE PODMIOTOWE
BADANIE PODMIOTOWE
Częstomocz
Częstomocz
Zwiększenie częstości oddawania moczu
Zwiększenie częstości oddawania moczu
(częściej niż 3-6 razy w ciągu doby).
(częściej niż 3-6 razy w ciągu doby).
Towarzyszy mu zwykle uczucie nagłego
Towarzyszy mu zwykle uczucie nagłego
parcia na mocz – silna potrzeba oddania
parcia na mocz – silna potrzeba oddania
moczu, nawet gdy w pęcherzu
moczu, nawet gdy w pęcherzu
moczowym znajduje się niewielka jego
moczowym znajduje się niewielka jego
ilość.
ilość.
Częstomocz – najczęstsze
Częstomocz – najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
Zwiększone wytwarzanie moczu
Zwiększone wytwarzanie moczu
- cukrzyca
- cukrzyca
- moczówka prosta
- moczówka prosta
- choroby miąższowe nerek
- choroby miąższowe nerek
Zmniejszenie pojemności pęcherza moczowego
Zmniejszenie pojemności pęcherza moczowego
- przewlekły stan zapalny
- przewlekły stan zapalny
- naciek nowotworowy
- naciek nowotworowy
- neurogenny kurcz pęcherza
- neurogenny kurcz pęcherza
- ciąża (ucisk pęcherza moczowego przez
- ciąża (ucisk pęcherza moczowego przez
powiększoną macicę)
powiększoną macicę)
Częstomocz – najczęstsze
Częstomocz – najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
Zwężenie drogi odpływu moczu z pęcherza
Zwężenie drogi odpływu moczu z pęcherza
moczowego
moczowego
- przerost gruczołu krokowego
- przerost gruczołu krokowego
Nadmierna wrażliwość na rozciąganie
Nadmierna wrażliwość na rozciąganie
- stan zapalny pęcherza moczowego lub
- stan zapalny pęcherza moczowego lub
cewki moczowej
cewki moczowej
Nycturia
Nycturia
Budzenie się w nocy w celu oddania
Budzenie się w nocy w celu oddania
moczu.
moczu.
Nycturia
Nycturia
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Wielomocz
Wielomocz
Niepełne opróżnianie pęcherza moczowego
Niepełne opróżnianie pęcherza moczowego
- przerost gruczołu krokowego
- przerost gruczołu krokowego
- przewlekłe zapalenie gruczołu
- przewlekłe zapalenie gruczołu
krokowego
krokowego
Niewydolność serca
Niewydolność serca
Nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu
Niekontrolowane, bezwiedne
Niekontrolowane, bezwiedne
oddawanie moczu
oddawanie moczu
Nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Wysiłkowe nietrzymanie moczu – zwiększenie
Wysiłkowe nietrzymanie moczu – zwiększenie
ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej
ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej
(kaszel, kichanie, śmiech, wysiłek fizyczny)
(kaszel, kichanie, śmiech, wysiłek fizyczny)
Nadmierne wypełnienie pęcherza moczowego
Nadmierne wypełnienie pęcherza moczowego
- niedrożność ujścia pęcherza moczowego
- niedrożność ujścia pęcherza moczowego
- choroby neurologiczne
- choroby neurologiczne
- zapalenie pęcherza moczowego, cewki
- zapalenie pęcherza moczowego, cewki
moczowej
moczowej
- przerost gruczołu krokowego
- przerost gruczołu krokowego
Nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu
Osłabienie zwieracza pęcherza
Osłabienie zwieracza pęcherza
moczowego
moczowego
- starszy wiek
- starszy wiek
- poporodowe
- poporodowe
Psychogenne (często w wieku szkolnym)
Psychogenne (często w wieku szkolnym)
Trudności w rozpoczęciu
Trudności w rozpoczęciu
oddawania moczu
oddawania moczu
Czasowa różnica między zamiarem
Czasowa różnica między zamiarem
rozpoczęcia mikcji a początkiem
rozpoczęcia mikcji a początkiem
przepływu moczu.
przepływu moczu.
Najczęstsza przyczyna:
Najczęstsza przyczyna:
Przerost gruczołu krokowego
Przerost gruczołu krokowego
Dyzuria
Dyzuria
Zespół bolesnych odczuć, związanych z
Zespół bolesnych odczuć, związanych z
oddawaniem moczu:
oddawaniem moczu:
pieczenie, kłucie w cewce moczowej
pieczenie, kłucie w cewce moczowej
podczas mikcji
podczas mikcji
towarzyszący częstomocz
towarzyszący częstomocz
mocz oddawany małymi porcjami (po kilka
mocz oddawany małymi porcjami (po kilka
kropli)
kropli)
bolesne parcie na mocz
bolesne parcie na mocz
nycturia
nycturia
Dyzuria
Dyzuria
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
kamica dróg moczowych
kamica dróg moczowych
stan zapalny dolnego odcinka układu
stan zapalny dolnego odcinka układu
moczowego
moczowego
nowotwory
nowotwory
Skąpomocz (oliguria)
Skąpomocz (oliguria)
i bezmocz (anuria)
i bezmocz (anuria)
Zmniejszenie ilości dobowego
Zmniejszenie ilości dobowego
wydalania moczu do objętości
wydalania moczu do objętości
mniejszej niż
mniejszej niż
400ml
400ml
–
–
skąpomocz
skąpomocz
,
,
a mniejszej niż
a mniejszej niż
100ml
100ml
–
–
bezmocz
bezmocz
.
.
Skąpomocz (oliguria)
Skąpomocz (oliguria)
i bezmocz (anuria)
i bezmocz (anuria)
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
ostra niewydolność nerek
ostra niewydolność nerek
- w przebiegu ostrego zapalenia
- w przebiegu ostrego zapalenia
kłębuszków nerkowych
kłębuszków nerkowych
- zmniejszenie objętości krwi krążącej
- zmniejszenie objętości krwi krążącej
←
←
odwodnienie, krwotok
odwodnienie, krwotok
←
←
wstrząs
wstrząs
←
←
niewydolność serca
niewydolność serca
Skąpomocz (oliguria)
Skąpomocz (oliguria)
i bezmocz (anuria)
i bezmocz (anuria)
zablokowanie odpływu moczu
zablokowanie odpływu moczu
( przeszkoda w drogach moczowych)
( przeszkoda w drogach moczowych)
- kamica moczowa
- kamica moczowa
- guzy nowotworowe
- guzy nowotworowe
- powiększony gruczoł krokowy
- powiększony gruczoł krokowy
- zwłóknienie zaotrzewnowe
- zwłóknienie zaotrzewnowe
Wielomocz (poliuria)
Wielomocz (poliuria)
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Picie dużej ilości płynów
Picie dużej ilości płynów
Przewlekła niewydolność nerek (utrata
Przewlekła niewydolność nerek (utrata
zdolności zagęszczania moczu)
zdolności zagęszczania moczu)
Cukrzyca (diureza osmotyczna)
Cukrzyca (diureza osmotyczna)
Moczówka prosta
Moczówka prosta
Polekowy
Polekowy
- leki moczopędne
- leki moczopędne
Ból
Ból
Typowe umiejscowienie – okolica
Typowe umiejscowienie – okolica
lędźwiowa, okolica nadłonowa.
lędźwiowa, okolica nadłonowa.
Przewlekły, „tępy”
Przewlekły, „tępy”
Ostry –
Ostry –
kolka nerkowa
kolka nerkowa
bardzo silny ból
bardzo silny ból
chory „skręca się z bólu”
chory „skręca się z bólu”
niespokojny, szuka pozycji,
niespokojny, szuka pozycji,
która
która
przyniosłaby mu ulgę.
przyniosłaby mu ulgę.
Ból
Ból
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Niedrożność dróg moczowych
Niedrożność dróg moczowych
- kamica
- kamica
- fragmenty martwiczych brodawek
- fragmenty martwiczych brodawek
- skrzepy krwi
- skrzepy krwi
- choroby nowotworowe
- choroby nowotworowe
Choroby zapalne nerek
Choroby zapalne nerek
Torbielowatość nerek
Torbielowatość nerek
Zapalenie pęcherza moczowego.
Zapalenie pęcherza moczowego.
Krwiomocz
Krwiomocz
Obecność krwi w moczu stwierdzana
Obecność krwi w moczu stwierdzana
gołym okiem lub za pomocą
gołym okiem lub za pomocą
mikroskopu
mikroskopu
(krwinkomocz mikroskopowy).
(krwinkomocz mikroskopowy).
Krwiomocz
Krwiomocz
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Kamica nerkowa
Kamica nerkowa
Zakażenie dróg moczowych
Zakażenie dróg moczowych
Martwica brodawek nerkowych
Martwica brodawek nerkowych
Choroby nowotworowe
Choroby nowotworowe
Ostre zapalenie kłębuszków
Ostre zapalenie kłębuszków
nerkowych
nerkowych
Miesiączka
Miesiączka
Najważniejsze pytania:
Najważniejsze pytania:
Częstość oddawania moczu
Częstość oddawania moczu
Objętości kolejnych porcji moczu
Objętości kolejnych porcji moczu
Zmiana ilości oddawanego moczu w
Zmiana ilości oddawanego moczu w
ciągu doby
ciągu doby
Barwa moczu
Barwa moczu
Przejrzystość moczu
Przejrzystość moczu
Nocne oddawanie moczu
Nocne oddawanie moczu
Najważniejsze pytania:
Najważniejsze pytania:
Objawy towarzyszące
Objawy towarzyszące
- ból przy oddawaniu moczu
- ból przy oddawaniu moczu
- wyciek zapalny z cewki
- wyciek zapalny z cewki
- ropomocz
- ropomocz
- krwiomocz
- krwiomocz
- gorączka
- gorączka
- dreszcze
- dreszcze
Ból w okolicy lędźwiowej lub nadłonowej
Ból w okolicy lędźwiowej lub nadłonowej
Promieniowanie bólu
Promieniowanie bólu
Bezwiedne oddawanie moczu
Bezwiedne oddawanie moczu
Nietrzymanie moczu
Nietrzymanie moczu
BADANIE PRZEDMIOTOWE
BADANIE PRZEDMIOTOWE
Oglądanie
Oglądanie
Obmacywanie
Obmacywanie
Napięcie mięśni brzucha
Napięcie mięśni brzucha
Bolesność przy palpacji
Bolesność przy palpacji
Objaw Goldflama
Objaw Goldflama
Opukiwanie
Opukiwanie
Stłumienie wypuku w okolicy
Stłumienie wypuku w okolicy
nadłonowej
nadłonowej
Osłuchiwanie
Osłuchiwanie
Szmer w zwężeniu tętnicy nerkowej
Szmer w zwężeniu tętnicy nerkowej
BADANIE PODMIOTOWE
BADANIE PODMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
I PRZEDMIOTOWE
UKŁADU
UKŁADU
KRWIOTWÓRCZEGO
KRWIOTWÓRCZEGO
BADANIE PODMIOTOWE
BADANIE PODMIOTOWE
Niedokrwistość
Niedokrwistość
Prawidłowe stężenie hemoglobiny we krwi
Prawidłowe stężenie hemoglobiny we krwi
wynosi:
wynosi:
K
K
12 – 16 g/100ml (7,4 – 9,9
12 – 16 g/100ml (7,4 – 9,9
mmol/l)
mmol/l)
M
M
13 – 18 g/100ml
13 – 18 g/100ml
( 8,0 – 11,1 mmol/l)
( 8,0 – 11,1 mmol/l)
Stężenie hemoglobiny mniejsze od podanych
Stężenie hemoglobiny mniejsze od podanych
wartości określa się mianem niedokrwistości.
wartości określa się mianem niedokrwistości.
Niedokrwistość
Niedokrwistość
Objawy kliniczne:
Objawy kliniczne:
Bladość skóry i błon śluzowych
Bladość skóry i błon śluzowych
Osłabienie, łatwe męczenie się
Osłabienie, łatwe męczenie się
Duszność wysiłkowa
Duszność wysiłkowa
Zawroty głowy
Zawroty głowy
Uczucie bicia, kołatania serca
Uczucie bicia, kołatania serca
Niedokrwistość – najczęstsze
Niedokrwistość – najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
Niedokrwistości pokrwotoczne
Niedokrwistości pokrwotoczne
- z ostrej utraty krwi
- z ostrej utraty krwi
- po przewlekłych krwawieniach
- po przewlekłych krwawieniach
Upośledzenie wytwarzania krwinek czerwonych
Upośledzenie wytwarzania krwinek czerwonych
- wpływ czynników toksycznych (niedokrwistości
- wpływ czynników toksycznych (niedokrwistości
aplastyczne)
aplastyczne)
chemicznych
chemicznych
fizycznych (promieniowanie jonizujące)
fizycznych (promieniowanie jonizujące)
środowiskowych (zakażenia wirusowe – np.
środowiskowych (zakażenia wirusowe – np.
wirus
wirus
Epstein – Barr, CMV, HCV)
Epstein – Barr, CMV, HCV)
jatrogennych (leki –np. cytostatyki)
jatrogennych (leki –np. cytostatyki)
Niedokrwistość – najczęstsze
Niedokrwistość – najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
-
-
genetycznie uwarunkowane zaburzenia
genetycznie uwarunkowane zaburzenia
hematopoezy
hematopoezy
- choroby proliferacyjne układu krwiotwórczego
- choroby proliferacyjne układu krwiotwórczego
- niedobory składników budulcowych krwinki
- niedobory składników budulcowych krwinki
czerwonej,
czerwonej,
regulatorów hematopoezy (niedokrwistości
regulatorów hematopoezy (niedokrwistości
niedoborowe)
niedoborowe)
wit. B12 (niedokristość Addisona – Biermera)
wit. B12 (niedokristość Addisona – Biermera)
erytropoetyna
erytropoetyna
żelazo (niedokrwistość z niedoboru żelaza)
żelazo (niedokrwistość z niedoboru żelaza)
Niedokrwistość – najczęstsze
Niedokrwistość – najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
Zwiększone zużycie krwinek czerwonych
Zwiększone zużycie krwinek czerwonych
(niedokrwistości hemolityczne)
(niedokrwistości hemolityczne)
- krwinki czerwone wypełnione nieprawidłową
- krwinki czerwone wypełnione nieprawidłową
hemoglobiną (hemoglobinopatie)
hemoglobiną (hemoglobinopatie)
- zniekształcone krwinki czerwone (sferocyty)
- zniekształcone krwinki czerwone (sferocyty)
- uszkodzenie krwinek czerwonych (np. przez
- uszkodzenie krwinek czerwonych (np. przez
przeciwciała)
przeciwciała)
- zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze
- zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze
Nasilenie wychwytywania i rozpadu krwinek
Nasilenie wychwytywania i rozpadu krwinek
czerwonych w śledzionie
czerwonych w śledzionie
- nadciśnienie wrotne
- nadciśnienie wrotne
Nadkrwistość
Nadkrwistość
Bezwzględne zwiększenie liczby erytrocytów.
Bezwzględne zwiększenie liczby erytrocytów.
Najczęstsze przyczyny:
Najczęstsze przyczyny:
Zmniejszenie wysycenia krwi tętniczej
Zmniejszenie wysycenia krwi tętniczej
tlenem
tlenem
- wady serca
- wady serca
- choroby płuc
- choroby płuc
- przebywanie na wysokości powyżej 2500m
- przebywanie na wysokości powyżej 2500m
Zwiększenie wytwarzania erytropoetyny
Zwiększenie wytwarzania erytropoetyny
- guzy nerek
- guzy nerek
- choroby endokrynologiczne
- choroby endokrynologiczne
Nadkrwistość
Nadkrwistość
Objawy kliniczne:
Objawy kliniczne:
Bóle i zawroty głowy
Bóle i zawroty głowy
Szum w uszach
Szum w uszach
Uczucie zmęczenia
Uczucie zmęczenia
Duszność wysiłkowa
Duszność wysiłkowa
Sinoczerwone zabarwienie nosa, uszu,
Sinoczerwone zabarwienie nosa, uszu,
warg, spojówek
warg, spojówek
Skłonność do krwotoków
Skłonność do krwotoków
lub wylewów krwi pod skórę
lub wylewów krwi pod skórę
Nadmierne krwawienie zewnętrzne,
Nadmierne krwawienie zewnętrzne,
powstawanie wylewów krwi do tkanki
powstawanie wylewów krwi do tkanki
podskórnej albo do narządów
podskórnej albo do narządów
wewnętrznych związane z urazem lub
wewnętrznych związane z urazem lub
operacją.
operacją.
Skłonność do krwotoków lub
Skłonność do krwotoków lub
wylewów krwi pod skórę -
wylewów krwi pod skórę -
najczęstsze przyczyny:
najczęstsze przyczyny:
Przerwanie ciągłości naczynia
Przerwanie ciągłości naczynia
- na skutek choroby (żylaki przełyku,
- na skutek choroby (żylaki przełyku,
odbytu, krwawienie
odbytu, krwawienie
w obrębie niszy wrzodowej)
w obrębie niszy wrzodowej)
- na skutek urazu
- na skutek urazu
Zmniejszenie liczby i upośledzenie
Zmniejszenie liczby i upośledzenie
czynności płytek (małopłytkowość)
czynności płytek (małopłytkowość)
- wrodzone
- wrodzone
- immunologiczne
- immunologiczne
- polekowe
- polekowe
Skłonność do krwotoków lub
Skłonność do krwotoków lub
wylewów krwi pod skórę -
wylewów krwi pod skórę -
najczęstsze przyczyny:
najczęstsze przyczyny:
-
-
wirusowe, bakteryjne
wirusowe, bakteryjne
- niewydolność wątroby
- niewydolność wątroby
- hipersplenizm
- hipersplenizm
Niedobory ilości lub upośledzenie czynności
Niedobory ilości lub upośledzenie czynności
czynników krzepnięcia
czynników krzepnięcia
- hemofilia
- hemofilia
- zespół rozsianego krzepnięcia
- zespół rozsianego krzepnięcia
wewnątrznaczyniowego
wewnątrznaczyniowego
Skłonność do krwotoków lub
Skłonność do krwotoków lub
wylewów krwi pod skórę –
wylewów krwi pod skórę –
objawy kliniczne:
objawy kliniczne:
Nieprawidłowe, przedłużające się
Nieprawidłowe, przedłużające się
krwawienia (z nosa, miesięczne)
krwawienia (z nosa, miesięczne)
Długotrwałe krwawienia po zabiegach np.
Długotrwałe krwawienia po zabiegach np.
usunięciu zęba, iniekcjach, zabiegach
usunięciu zęba, iniekcjach, zabiegach
operacyjnych
operacyjnych
Krwawienia samoistne
Krwawienia samoistne
Łatwość powstawania podbiegnięć
Łatwość powstawania podbiegnięć
krwawych
krwawych
Nadpłytkowość
Nadpłytkowość
Zwiększenie wytwarzania płytek
Zwiększenie wytwarzania płytek
krwi ponad 600 000/µl
krwi ponad 600 000/µl
Nadpłytkowość - najczęstsze
Nadpłytkowość - najczęstsze
przyczyny:
przyczyny:
Samoistne
Samoistne
Choroby mieloproliferacyjne
Choroby mieloproliferacyjne
Stany zapalne
Stany zapalne
Choroby nowotworowe
Choroby nowotworowe
Splenektomia
Splenektomia
Nadpłytkowość – objawy
Nadpłytkowość – objawy
kliniczne:
kliniczne:
Powstawanie zmian zakrzepowych w
Powstawanie zmian zakrzepowych w
naczyniach krwionośnych
naczyniach krwionośnych
Najważniejsze pytania:
Najważniejsze pytania:
Bladość skóry i błon śluzowych
Bladość skóry i błon śluzowych
Osłabienie, łatwe męczenie się
Osłabienie, łatwe męczenie się
Duszność wysiłkowa
Duszność wysiłkowa
Zawroty głowy
Zawroty głowy
Uczucie bicia, kołatania serca
Uczucie bicia, kołatania serca
Szum w uszach
Szum w uszach
Uczucie zmęczenia
Uczucie zmęczenia
Nieprawidłowe, przedłużające się krwawienia
Nieprawidłowe, przedłużające się krwawienia
Intensywność i długość krwawień
Intensywność i długość krwawień
miesięcznych
miesięcznych
Najważniejsze pytania:
Najważniejsze pytania:
Krwawienia samoistne
Krwawienia samoistne
Domieszka krwi w kale, smoliste stolce
Domieszka krwi w kale, smoliste stolce
Krwiomocz
Krwiomocz
Wymioty z krwią, fusowate
Wymioty z krwią, fusowate
Łatwość powstawania siniaków
Łatwość powstawania siniaków
Przyjmowane leki
Przyjmowane leki
Choroby towarzyszące
Choroby towarzyszące
Czynniki toksyczne
Czynniki toksyczne
BADANIE PRZEDMIOTOWE
BADANIE PRZEDMIOTOWE
Oglądanie
Oglądanie
Zabarwienie skóry i błon śluzowych
Zabarwienie skóry i błon śluzowych
Obmacywanie
Obmacywanie
Powiększenie wątroby
Powiększenie wątroby
Powiększenie śledziony
Powiększenie śledziony
Powiększenie węzłów chłonnych
Powiększenie węzłów chłonnych
Opukiwanie
Opukiwanie
Wątroby
Wątroby
Śledziony
Śledziony
Osłuchiwanie
Osłuchiwanie
Czynność serca
Czynność serca
Obecność szmeru skurczowego
Obecność szmeru skurczowego