NERWY KOŃCZYNY GÓRNEJ

NERWY

KOŃCZYNY

GÓRNEJ

Do głównych nerwów

wychodzących ze splotu

ramiennego należą nerwy:

łokciowy, promieniowy oraz

pośrodkowy

NERW PROMIENIOWY (nervus

radialis)

Zawiera włókna z segmentów C5-C8.

Zanim owinie się wokół kości ramiennej

w bruździe nerwu promieniowego

oddaje gałąź do mięśnia trójgłowego i

gałąź czuciową, a przed odejściem od

nerwu promieniowego, na wysokości

stawu łokciowego odgałęzia się do

mięśni: ramienno-promieniowego,

długiego prostownika promieniowego

nadgarstka i ramiennego.

Przyczyny uszkodzenia:

1. urazowe:

- uszkodzenie splotu barkowego

- złamanie trzonu kości ramiennej

- ucisk w obrębie dołu pachowego

- procesu rozrostowe w obrębie dołu

pachowego

- ucisk przewlekły pod pachą, np. przy

chodzeniu o kuli

- ucisk w środkowym odcinku ramienia

Najbardziej charakterystycznym

objawem jest osłabienie prostownika w

stawie nadgarstkowym i w stawie

śródręczno-paliczkowych palców i

kciuka z towarzyszącym zanikiem

mięśni zginaczy zlokalizowanych na

przedramieniu.

Zwykle jest osłabiony także mięsień

ramienno-promieniowy, co powoduje

upośledzenie odruchu mięśnia

nawracacza i utrudnianie zginania w

stawie łokciowym w pozycji

półodwróconej. Zdarza się rzadko

drętwienie i mrowienie grzbietowej

powierzchni dłoni.

Obserwuje się również:

- ewentualne parestezję i

ból

- zaburzenia czucia

- zmniejszenie wydzielania

potu

Porażeniu nerwu promieniowego

towarzyszy tak zwana „

ręka

opadająca”,

która jest

niekorzystna ze względu na

upośledzenie działanie mięśni

między kostnych. Ręka

wówczas zwisa pod kątem 90

stopni w stosunku do

przedramienia. Pacjent nie jest

zdolny do złożenia obu dłoni jak

np.

do modlitwy.

Rehabilitacja ma na celu:

I okres ( po 5-10 dniach unieruchomienia):

- utrzymanie biernej ruchomości w stawach

porażonej dłoni

- zapobieganie przykurczom torebkowym i

ścięgnistym

- opóźnieniu rozpadu włókien mięśniowych i

zaniku narządów końcowych czuciowych i

głębokich

- poprzez ćwiczenia bierne, masaż suchy i

wirowy podwodny, zabiegi cieplne,

redresję z wykorzystaniem aparatów

ortopedycznych, elektrostymulacja mięśni

II okres ( zwykle okres po operacyjny):

- intensywne ćwiczenia bierne

- masaże

- elektrostymulacja

- hydroterapia

- leczenie ciepłem np. poprzez ogrzanie

kończyny górnej poduszką elektryczną

III okres ( okres powrotu skurczów

mięśniowych):

- zakończenie elektrostymulacji

- ciepłolecznictwo

- kinezyterapia: ćwiczenia czynne, czynno-

bierne, w odciążeniu, ćwiczenia z oporem

NERW ŁOKCIOWY (nervus

ulnaus)

Jest przedłużeniem pęczka przyśrodkowego splotu

ramiennego i zawiera włókna z korzeni C7 i Th1. W

okolicy stawu łokciowego przebiega w bruździe leżącej

na powierzchni tylnej nadkłykcia przyśrodkowego kości

ramiennej. Tu leży on bezpośrednio pod skórą i daje się

łatwo wyczuć, jako dość gruby powrózek. Przy urazie

tej okolicy odczuwa się ból i mrowienie przebiegające

po stronie łokciowej przedramienia aż do palca

małego. Na przedramieniu nerw przebiega między

głowami mięśnia zginacza łokciowego nadgarstka i

razem z tętnicą łokciową biegnie po jego powierzchni

wewnętrznej do okolicy nadgarstka. W dolnej części

przedramienia nerw wychodzi spod mięśni i układa się

między ścięgnami: m. zginacza łokciowego nadgarstka

i zginacza powierzchownego palców. Następnie nerw

dzieli się na gałąź powierzchowną do skóry palców IV i

V oraz gałąź głęboką do mięśni dłoni.

Uszkodzenie nerwu łokciowego

może być spowodowane przez:

- urazy mechaniczne

- złamanie kości z przemieszczeniem

- zapalenie stawów

- powtarzany ucisk (np. przy używaniu kul

łokciowych, podczas opierania łokcia o

otwarte okno, podczas prowadzenia

samochodu, przez wibrujące narzędzia)

- zespół kanału łokciowego

- torbiel galaretowata nadgarstka

- anomalie wrodzone

Porażenie mm. międzykostnych i

glistowatych po stronie łokciowej,

mięśni kłębu, zginacza łokciowego

nadgarstka, głębokiego zginacza

palców oraz przywodziciela kciuka

upośledza przywodzenie i odwodzenie

palców IV i V oraz ich zginanie w

stawach śródręczno-paliczkowych i

prostowanie w stawach między

paliczkowych, łącznie z

przywodzeniem kciuka. Ręka

przyjmuje ułożenie określane jako

„ręka szponiasta”.

Omawiając uszkodzenia tego nerwu

często możemy się spotkać z tzw.

Zespołem cieśni kanału łokciowego.

Choroba rozpoczyna się od drętwienia i

parestezji palców IV i V. występuje ból,

zanik kłębka mięśni międzykostnych.

Występuje niezgrabność ręki zwłaszcza

przy ruchach precyzyjnych. W

początkowym okresie stosuje się

unieruchomienie w pozycji

wyprostowanej łokcia oraz na wyrobieniu

u pacjentów odpowiednich nawyków (np.

siedzenie z dłońmi na kolanach i z

stawami łokciowymi zgiętymi nie więcej

niż 30°, niepopieranie się na łokciach)

Drugim upośledzeniem jest

tzw. zespół cieśni nerwu

łokciowego w okolicy

nadgarstka zwany zespołem

kanału Guyona. Typowymi

sytuacjami prowadzącymi do

tej patologii, to przewlekle

opieranie kłębka o kierownicę

roweru. Objawy są podobne

do wyżej wymienionych.

Leczenia uszkodzenia nerwu

łokciowego:

- obejmuje masaż i ruchy bierne oraz jak

najwcześniejsze zastosowanie szyny

korekcyjnej

- w ćwiczeniach głównych nacisk należy

przyłożyć na ruchy odwodzenia i

przywodzenia palców, przywodzenia

kciuka, prostowanie kolejnych palców,

na jednoczesnym poruszaniu palców i

ich oddzielaniu oraz na czynności

manipulacyjne w zakresie samoobsługi i

podstawowych prac życia codziennego.

Stosujemy:

1. fizykoterapię:

- światłolecznictwo (sollux z niebieskim

filtrem)

- elektrolecznictwo ( prąd galwaniczny)

- prądy DD

- elektrostymulację

- masaż: klasyczny, podwodny, wirowy

2. kinezyterapię:

Dobór ćwiczeń zależy od zaawansowania i

objawów neurologicznych

w wypadku braku poprawy stosuje się

zabiegi operacyjne

NERW POŚRODKOWY ( nervus

medianus)

Powstaje z odnóg przednich pęczków:

bocznego ( cześć czuciowa) i

przyśrodkowego (część ruchowa) sploty

ramiennego. Zawiera włókna pochodzące z

korzeni od C5 do C8 i Th1. Unerwia

ruchowo następujące mięśnie: nawrotny

obły, czworoboczny, zginacz promieniowy

nadgarstka, zginacz długi kciuka,

powierzchowny i głęboki palców, a także

mięsień dłoniowy długi, mięśnie kłębu

kciuka. Unerwia czuciowo: stronę dłoniową

kciuka, palca II i III oraz połowę palca IV.

Przyczyny uszkodzenia:

- uraz ( rany cięte w obrębie nadgarstka,

nadkłykciowe złamania kości ramiennej)

- zespół cieśni nadgarstka

- niedowłady związane z uciskiem w obrębie

nadgarstka, często związane z

wykonywanym zawodem

- przewlekłe urazy

- sumowanie mikrourazów

- ucisk na nerw pośrodkowy związane z

anatomicznymi anomaliami w obrębie

dystalnej części kości ramiennej

- wzmożone ciśnienie tkankowe w przykurczy

Volkmana

W następstwie uszkodzenia nerwu

pośrodkowego rozwija się zanik mięśni

kłębu, powierzchnia dłoniowa ulega

spłaszczeniu

(„ ręka małpia”).

Kciuk

wyprostowany i odwiedziony leży w tej

samej płaszczyźnie co inne palce. Podczas

próby zgięcia palców we wszystkich

stawach ręka przybiera ułożenie jak

„do

przysięgi”:

zginają się wówczas palce III IV i

V, natomiast kciuk i II palec pozostają

wyprostowane. W następstwie uszkodzenia

nerwu pośrodkowego często pojawiają się

parestezję: w dłużej trwających

porażeniach rozwijają się zaburzenia

troficzne skóry i paznokci.

Objawy:

- zaburzenia czucia

odpromieniowej stronę dłoni i

palców I II III i połowy IV

- zniesienie nawracania i

zginania nadgarstka

- ból

- osłabienie zgięcia palców

LECZENIE:

- Leczenie zachowawcze polega na stosowaniu

ogólnie i miejscowo leków przeciw zapalnych.

- Leczenie usprawniające rozpoczynamy od

ułożenia kończyny w szynie zapewniającej

częściowe zgięcie palców oraz odwodzenie i

przeciwstawienie kciuka. Łagodny masaż

zapobiega obrzękowi ręki, większość ćwiczeń

powinna mieć charakter terapii zajęciowej z

wykorzystaniem aparatów przywracających

czynność chwytną. Bóle łagodzimy zimnymi

wilgotnymi okładami lub lidokainową

jonoforezą.

- Zabiegi fizykalne i kinezyterapeutyczne jak w

nerwie łokciowym.

Document Outline