background image

T VIII.

T VIII.

 

 

Eufunkcje i dysfunkcje 

Eufunkcje i dysfunkcje 

turystyki

turystyki

background image

I Eufunkcje turystyki

I Eufunkcje turystyki

1. Funkcje zdrowotno – rekreacyjne  

1. Funkcje zdrowotno – rekreacyjne  

2. Funkcje społeczno – wychowawcze turystyki

2. Funkcje społeczno – wychowawcze turystyki

3. Funkcja urbanizacyjna (miastotwórcza) 

3. Funkcja urbanizacyjna (miastotwórcza) 

4. Funkcja etniczna

4. Funkcja etniczna

5. Funkcja kształtowania świadomości ekologicznej

5. Funkcja kształtowania świadomości ekologicznej

6. Funkcja ekonomiczna turystyki

6. Funkcja ekonomiczna turystyki

7. Funkcja polityczna

7. Funkcja polityczna

II. Dysfunkcje turystyki

II. Dysfunkcje turystyki

1. Dysfunkcje w środowisku społeczno – 

1. Dysfunkcje w środowisku społeczno – 

kulturowym 

kulturowym 

2. Dysfunkcje w środowisku przyrodniczym

2. Dysfunkcje w środowisku przyrodniczym

4. Dysfunkcje w sferze gospodarczej

4. Dysfunkcje w sferze gospodarczej

III. Kultura turystyczna – kultura w turystyce

III. Kultura turystyczna – kultura w turystyce

1. Turysta a środowisko przyrodnicze i kulturowe

1. Turysta a środowisko przyrodnicze i kulturowe

2. Kultura w turystyce

2. Kultura w turystyce

background image

Bibliografia:

Bibliografia:

1. Gaworecki W.W., 

1. Gaworecki W.W., 

Turystyka, 

Turystyka, 

PWE 

PWE 

Warszawa 2006

Warszawa 2006

2. Łobożewicz T., Bieńczyk G., 

2. Łobożewicz T., Bieńczyk G., 

Podstawy turystyki, WSE Warszawa 

Podstawy turystyki, WSE Warszawa 

2001

2001

 

 

background image

Badania naukowe

Badania naukowe

 wskazują, że 

 wskazują, że 

turystyka

turystyka

 jest w 

 jest w 

stanie oddziaływać na bardzo wiele sfer życia 

stanie oddziaływać na bardzo wiele sfer życia 

współczesnego człowieka. 

współczesnego człowieka. 

Geografowie

Geografowie

 

 

udowodnili, że jest zjawiskiem zdolnym do 

udowodnili, że jest zjawiskiem zdolnym do 

przekształceń środowiska przyrodniczego, 

przekształceń środowiska przyrodniczego, 

ekonomiści

ekonomiści

 – że oddziałuje prawie na całą 

 – że oddziałuje prawie na całą 

gospodarkę, 

gospodarkę, 

socjologowie

socjologowie

 wskazują, że w istotny 

 wskazują, że w istotny 

sposób wpływa na kulturę, a 

sposób wpływa na kulturę, a 

psychologowie

psychologowie

 

 

dodają, że wpływa również na ludzi i to zarówno 

dodają, że wpływa również na ludzi i to zarówno 

na samych 

na samych 

turystów

turystów

, jak i na mieszkańców 

, jak i na mieszkańców 

terenów recepcyjnych

terenów recepcyjnych

. Problematyką następstw 

. Problematyką następstw 

ruchu turystycznego

ruchu turystycznego

 zajmują się również 

 zajmują się również 

przedstawiciele takich dyscyplin jak 

przedstawiciele takich dyscyplin jak 

socjologia, 

socjologia, 

etnologia, pedagogika, prawo i inne

etnologia, pedagogika, prawo i inne

.

.

background image

Początkowo w rozwoju 

Początkowo w rozwoju 

turystyki

turystyki

 widziano same 

 widziano same 

korzyści,

korzyści,

 które stawały się udziałem 

 które stawały się udziałem 

turystów 

turystów 

(regeneracja sił, poprawa zdrowia, realizacja 

(regeneracja sił, poprawa zdrowia, realizacja 

celów poznawczych itp.) jak i 

celów poznawczych itp.) jak i 

terenów 

terenów 

recepcyjnych

recepcyjnych

, które pod wpływem 

, które pod wpływem 

ruchu 

ruchu 

turystycznego

turystycznego

 rozwijały się gospodarczo. 

 rozwijały się gospodarczo. 

Dopiero w wyniku rozwoju 

Dopiero w wyniku rozwoju 

turystyki masowej

turystyki masowej

 

 

w latach sześćdziesiątych XX wieku zaczęto 

w latach sześćdziesiątych XX wieku zaczęto 

zwracać uwagę na 

zwracać uwagę na 

negatywne skutki

negatywne skutki

 jakie 

 jakie 

również przynosi 

również przynosi 

turystyka. 

turystyka. 

background image

Dlatego zaczęto sobie zadawać 

Dlatego zaczęto sobie zadawać 

pytania na które brak 

pytania na które brak 

jednoznacznej odpowiedzi:

jednoznacznej odpowiedzi:

Czy turystyka integruje, czy dzieli?

Czy turystyka integruje, czy dzieli?

Czy chroni przyrodę, czy ją niszczy?

Czy chroni przyrodę, czy ją niszczy?

Czy przyczynia się do rozwoju regionów, 

Czy przyczynia się do rozwoju regionów, 

czy prowadzi do ich degradacji?

czy prowadzi do ich degradacji?

Czy właściwie kształtuje osobowość, 

Czy właściwie kształtuje osobowość, 

zwłaszcza młodych ludzi, czy też 

zwłaszcza młodych ludzi, czy też 

demoralizuje?

demoralizuje?

background image

Odpowiedź na te pytania może sprawiać pewne 

Odpowiedź na te pytania może sprawiać pewne 

trudności, wydaje, że 

trudności, wydaje, że 

rozwój turystyki

rozwój turystyki

 jest 

 jest 

zjawiskiem 

zjawiskiem 

korzystnym 

korzystnym 

pod warunkiem, że 

pod warunkiem, że 

odbywa się w sposób 

odbywa się w sposób 

zaplanowany

zaplanowany

, dobrze 

, dobrze 

zorganizowany

zorganizowany

 i 

 i 

kontrolowany

kontrolowany

. Jak wynika z 

. Jak wynika z 

tych rozważań 

tych rozważań 

turystyka 

turystyka 

może spełniać i 

może spełniać i 

spełnia wiele 

spełnia wiele 

funkcji

funkcji

turystyce

turystyce

 wyróżnia się funkcje 

 wyróżnia się funkcje 

pozytywne

pozytywne

 i 

 i 

negatywne

negatywne

. Gdy t

. Gdy t

urystyka

urystyka

 wywiera 

 wywiera 

korzystny

korzystny

 wpływ na 

 wpływ na 

ludzi, otoczenie 

ludzi, otoczenie 

lub

lub

 

 

gospodarkę

gospodarkę

, mówimy wówczas o 

, mówimy wówczas o 

eufunkcjach.

eufunkcjach.

 Jeżeli natomiast 

 Jeżeli natomiast 

wpływ

wpływ

 ten jest 

 ten jest 

niekorzystny

niekorzystny

 mamy do czynienia z 

 mamy do czynienia z 

dysfunkcjami.

dysfunkcjami.

 

 

background image

W literaturze opisywane są najczęściej 

W literaturze opisywane są najczęściej 

następujące funkcje turystyki: 

następujące funkcje turystyki: 

zdrowotna

zdrowotna

łączona czasami z funkcją profilaktyczną i 

łączona czasami z funkcją profilaktyczną i 

rehabilitacyjną, 

rehabilitacyjną, 

wypoczynkowa

wypoczynkowa

 zwana też 

 zwana też 

rekreacyjną

rekreacyjną

, edukacji kulturalnej, 

, edukacji kulturalnej, 

wychowawcza

wychowawcza

poznawcza

poznawcza

 zwana też 

 zwana też 

kształceniową lub edukacyjną, 

kształceniową lub edukacyjną, 

urbanizacyjna 

urbanizacyjna 

(miastotwórcza), 

(miastotwórcza), 

etniczna

etniczna

 określana często 

 określana często 

jako sentymentalna, 

jako sentymentalna, 

kształtowania 

kształtowania 

świadomości ekologicznej

świadomości ekologicznej

ekonomiczna

ekonomiczna

 i 

 i 

polityczna.

polityczna.

 

 

background image

1. Funkcje zdrowotno – rekreacyjne

1. Funkcje zdrowotno – rekreacyjne

Rozwój cywilizacji łączy się z procesem ciągłego 

Rozwój cywilizacji łączy się z procesem ciągłego 

odchodzenia

odchodzenia

 człowieka od natury. Im bardziej 

 człowieka od natury. Im bardziej 

sztuczne warunki stwarza sobie 

sztuczne warunki stwarza sobie 

człowiek

człowiek

, tym 

, tym 

bardziej traci na 

bardziej traci na 

odporności

odporności

 na działanie 

 na działanie 

czynników fizycznych. Znaczne koncentracje 

czynników fizycznych. Znaczne koncentracje 

szkodliwych

szkodliwych

 dla zdrowia czynników w 

 dla zdrowia czynników w 

miastach i osiedlach powodują zmiany w 

miastach i osiedlach powodują zmiany w 

intensywności 

intensywności 

procesów fizjologicznych i 

procesów fizjologicznych i 

psychicznych

psychicznych

. Zanikają nawyki 

. Zanikają nawyki 

orientacji 

orientacji 

przestrzennej. Wzrasta liczba dzieci z 

przestrzennej. Wzrasta liczba dzieci z 

wadami

wadami

 

 

kończyn dolnych i tułowia. Szerzą się 

kończyn dolnych i tułowia. Szerzą się 

choroby

choroby

 

 

układu krążenia i oddechowego

układu krążenia i oddechowego

. Popularne 

. Popularne 

stają się 

stają się 

choroby nerwicowe

choroby nerwicowe

background image

a)

a)

Funkcja zdrowotna

Funkcja zdrowotna

Zdrowotne

Zdrowotne

 znaczenie 

 znaczenie 

turystyki

turystyki

 polega na 

 polega na 

wyrwaniu człowieka z 

wyrwaniu człowieka z 

niezdrowego 

niezdrowego 

zurbanizowanego

zurbanizowanego

 środowiska i 

 środowiska i 

wyprowadzenie w taki teren, gdzie działalność 

wyprowadzenie w taki teren, gdzie działalność 

gospodarcza nie doprowadziła jeszcze do 

gospodarcza nie doprowadziła jeszcze do 

wystąpienia 

wystąpienia 

czynników szkodliwych

czynników szkodliwych

godzących w 

godzących w 

zdrowie ludzkie

zdrowie ludzkie

. Celem tej 

. Celem tej 

formy 

formy 

turystyki

turystyki

 jest doprowadzenie do tego, 

 jest doprowadzenie do tego, 

aby 

aby 

człowiek

człowiek

 w maksymalny sposób korzystał 

 w maksymalny sposób korzystał 

walorów środowiska

walorów środowiska

 naturalnego takich 

 naturalnego takich 

jak: 

jak: 

słońce, lasy, śnieg, morze, góry

słońce, lasy, śnieg, morze, góry

background image

Słońce 

Słońce 

– pomaga 

– pomaga 

regenerować

regenerować

 siły 

 siły 

psychofizyczne

psychofizyczne

hartuje

hartuje

 organizm 

 organizm 

promieniami

promieniami

, poprawia 

, poprawia 

termoregulację 

termoregulację 

ustroju

ustroju

, usprawnia przyswajanie 

, usprawnia przyswajanie 

wapnia i 

wapnia i 

żelaza

żelaza

 przez organizm, zwiększa produkcję 

 przez organizm, zwiększa produkcję 

hemoglobiny

hemoglobiny

, przyczynia się do wytwarzania 

, przyczynia się do wytwarzania 

witaminy D

witaminy D

.

.

Lasy 

Lasy 

jako element piękna krajobrazu 

jako element piękna krajobrazu 

dostarczają przeżyć natury 

dostarczają przeżyć natury 

estetycznej

estetycznej

 

 

stwarzają warunki do 

stwarzają warunki do 

regeneracji psychicznej

regeneracji psychicznej

stwarzają specyficzny 

stwarzają specyficzny 

bioklimat

bioklimat

, zmniejszają 

, zmniejszają 

zawartość 

zawartość 

pyłów i CO2

pyłów i CO2

, wzrasta ilość 

, wzrasta ilość 

tlenu i 

tlenu i 

ozonu

ozonu

, obecność 

, obecność 

olejków eterycznych

olejków eterycznych

 i 

 i 

bakteriobójczo

bakteriobójczo

 działających 

 działających 

fitoncydów.

fitoncydów.

background image

Śnieg 

Śnieg 

– opad śniegu 

– opad śniegu 

oczyszcza

oczyszcza

 atmosferę z 

 atmosferę z 

pyłów

pyłów

bakterii

bakterii

 a nawet 

 a nawet 

zanieczyszczeń

zanieczyszczeń

 

 

gazowych

gazowych

, powoduje to wzrost 

, powoduje to wzrost 

intensywności 

intensywności 

promieniowania słonecznego

promieniowania słonecznego

.

.

Morze 

Morze 

– 

– 

powietrze 

powietrze 

strefy przybrzeżnej zawiera 

strefy przybrzeżnej zawiera 

wiele 

wiele 

aerozolu morskiego

aerozolu morskiego

, na który składają 

, na który składają 

się kryształki 

się kryształki 

soli morskiej i jodu

soli morskiej i jodu

, co 

, co 

umożliwia 

umożliwia 

naturalną inhalację

naturalną inhalację

.

.

Góry 

Góry 

– 

– 

piękno krajobrazu

piękno krajobrazu

 działa 

 działa 

uspokajająco

uspokajająco

mniejsze ciśnienie

mniejsze ciśnienie

 powoduje 

 powoduje 

zwiększenie produkcji 

zwiększenie produkcji 

erytrocytów

erytrocytów

, dłuższy 

, dłuższy 

pobyt w górach prowadzi do pozytywnych 

pobyt w górach prowadzi do pozytywnych 

zmian adaptacyjnych

zmian adaptacyjnych

 

 

ustroju człowieka

ustroju człowieka

obejmujących procesy 

obejmujących procesy 

termoregulacj

termoregulacj

i, pracy 

i, pracy 

serca

serca

 i zmiany składu 

 i zmiany składu 

krwi.

krwi.

background image

Aby zrealizować 

Aby zrealizować 

cele zdrowotne

cele zdrowotne

 

 

turystyka

turystyka

 powinna w zakresie 

 powinna w zakresie 

wychowania zdrowotnego

wychowania zdrowotnego

 zapewnić 

 zapewnić 

człowiekowi:

człowiekowi:

ogólny 

ogólny 

rozwój

rozwój

;

;

rozwój sprawności i wydolności fizycznej

rozwój sprawności i wydolności fizycznej

;

;

umacnianie 

umacnianie 

zdrowia; 

zdrowia; 

uodpornienie przeciw chorobom

uodpornienie przeciw chorobom

,

,

zahartowanie 

zahartowanie 

na negatywne wpływy pogody;

na negatywne wpływy pogody;

przeciwdziałanie

przeciwdziałanie

 procesom 

 procesom 

starzenia się

starzenia się

 

 

organizmu;

organizmu;

regenerację sił fizycznych i psychicznych

regenerację sił fizycznych i psychicznych

.

.

background image

b) Funkcja wypoczynkowa

b) Funkcja wypoczynkowa

Życie współczesnego 

Życie współczesnego 

człowieka

człowieka

 to w większości 

 to w większości 

przypadków  

przypadków  

ograniczenie aktywności 

ograniczenie aktywności 

ruchowej

ruchowej

Niedostatek 

Niedostatek 

ruchu staje się 

ruchu staje się 

zagrożeniem

zagrożeniem

 dla 

 dla 

zdrowia

zdrowia

, gdyż nawet 

, gdyż nawet 

niewielki 

niewielki 

wysiłek

wysiłek

 powoduje:

 powoduje:

 

 

zmęczenie,

zmęczenie,

 będące zjawiskiem 

 będące zjawiskiem 

fizjologicznym,

fizjologicznym,

przemęczenie,

przemęczenie,

 to jest zmniejszenie 

 to jest zmniejszenie 

sprawności całego ustroju,

sprawności całego ustroju,

wyczerpanie,

wyczerpanie,

 będące stanem bliskim 

 będące stanem bliskim 

wystąpienia choroby.

wystąpienia choroby.

background image

W trakcie codziennej pracy i innych zajęć powstaje 

W trakcie codziennej pracy i innych zajęć powstaje 

zmęczenie

zmęczenie

, które winno być likwidowane także 

, które winno być likwidowane także 

codziennie tj. bezpośrednio po tym jak powstało. 

codziennie tj. bezpośrednio po tym jak powstało. 

Jest to warunkiem zachowania zdrowia 

Jest to warunkiem zachowania zdrowia 

człowieka. 

człowieka. 

Każdy człowiek powinien 

Każdy człowiek powinien 

zapewnić sobie równowagę w układzie 

zapewnić sobie równowagę w układzie 

praca –

praca –

 

 

zmęczenie – wypoczynek

zmęczenie – wypoczynek

.  

.  

Odpowiednio dobrane formy wypoczynku mają 

Odpowiednio dobrane formy wypoczynku mają 

decydujący wpływ na rozwój sił życiowych. 

decydujący wpływ na rozwój sił życiowych. 

Każdy człowiek powinien posiadać 

Każdy człowiek powinien posiadać 

całoroczny program aktywności ruchowej 

całoroczny program aktywności ruchowej 

obejmujący działalność rekreacyjną w:

obejmujący działalność rekreacyjną w:

background image

czasie wolnym krótkim

czasie wolnym krótkim

 (codzienna 

 (codzienna 

aktywność rekreacyjna usuwająca zmęczenie),

aktywność rekreacyjna usuwająca zmęczenie),

czasie wolnym średnim

czasie wolnym średnim

 (aktywność 

 (aktywność 

rekreacyjna weekendowa usuwająca 

rekreacyjna weekendowa usuwająca 

przemęczenie),

przemęczenie),

czasie wolnym długim

czasie wolnym długim

 (aktywność urlopowa 

 (aktywność urlopowa 

i wakacyjna pozwalająca na powrót do pełnej 

i wakacyjna pozwalająca na powrót do pełnej 

sprawności psychofizycznej).

sprawności psychofizycznej).

background image

Działalność 

Działalność 

rekreacyjno – turystyczna

rekreacyjno – turystyczna

 

 

przeciwdziałająca niedoborom 

przeciwdziałająca niedoborom 

ruchu

ruchu

 

 

musi uwzględniać:

musi uwzględniać:

dostępność 

dostępność 

form ruchu

form ruchu

 i mały stopień 

 i mały stopień 

trudności zalecanych ćwiczeń,

trudności zalecanych ćwiczeń,

dostosowanie intensywności zajęć ruchowych 

dostosowanie intensywności zajęć ruchowych 

do 

do 

wieku, płci, stanu zdrowia, sprawności 

wieku, płci, stanu zdrowia, sprawności 

fizycznej

fizycznej

 oraz rodzaju 

 oraz rodzaju 

pracy zawodowej

pracy zawodowej

,

,

oszczędność 

oszczędność 

czasu 

czasu 

polegającą na stosowaniu 

polegającą na stosowaniu 

krótkotrwałych form aktywności 

krótkotrwałych form aktywności 

ruchowej

ruchowej

 o maksymalnej skuteczności,

 o maksymalnej skuteczności,

wszechstronność ruchu

wszechstronność ruchu

 tj. podejmowanie 

 tj. podejmowanie 

takich 

takich 

działań

działań

, które mają wpływ na 

, które mają wpływ na 

wszystkie 

wszystkie 

układy fizjologiczne człowieka

układy fizjologiczne człowieka

.

.

background image

2. Funkcje społeczno – wychowawcze 

2. Funkcje społeczno – wychowawcze 

turystyki

turystyki

a) Funkcja edukacji kulturalnej

a) Funkcja edukacji kulturalnej

Kultura jest to całokształt materialnego i duchowego 

Kultura jest to całokształt materialnego i duchowego 

dorobku ludzkości, wytworzonego w ogólnym 

dorobku ludzkości, wytworzonego w ogólnym 

rozwoju historycznym lub w jego określonej epoce.

rozwoju historycznym lub w jego określonej epoce.

Związki 

Związki 

turystyki

turystyki

 z 

 z 

kulturą

kulturą

 są oczywiste i 

 są oczywiste i 

powszechnie zauważalne. 

powszechnie zauważalne. 

Kultura inspiruje ludzi 

Kultura inspiruje ludzi 

do podejmowania działalności turystycznej, 

do podejmowania działalności turystycznej, 

natomiast turystyka popularyzuje

natomiast turystyka popularyzuje

 

 

dobra 

dobra 

kultury

kultury

Turystyka i krajoznawstwo

Turystyka i krajoznawstwo

 mając 

 mając 

ścisły związek z 

ścisły związek z 

kulturą

kulturą

 

 

wychowują 

wychowują 

dla niej 

dla niej 

poprzez 

poprzez 

kontaktowanie ludzi

kontaktowanie ludzi

 z jej 

 z jej 

dobrami

dobrami

.

.

background image

Turysta 

Turysta 

uczestnicząc w różnych 

uczestnicząc w różnych 

formach 

formach 

ruchu turystycznego

ruchu turystycznego

 spotyka się z 

 spotyka się z 

obiektami zabytkowymi, miejscami 

obiektami zabytkowymi, miejscami 

pamięci narodowej, dziełami sztuki, 

pamięci narodowej, dziełami sztuki, 

instytucjami kulturalnymi, zjawiskami 

instytucjami kulturalnymi, zjawiskami 

życia kulturalnego

życia kulturalnego

 oraz 

 oraz 

kulturą ludową.

kulturą ludową.

 

 

To wszystko 

To wszystko 

kształtuje

kształtuje

 osobowość 

 osobowość 

człowieka

człowieka

 jego 

 jego 

wrażliwość emocjonalną

wrażliwość emocjonalną

 i 

 i 

umiłowanie kultury

umiłowanie kultury

.

.

background image

Działalność 

Działalność 

krajoznawczo – turystyczna

krajoznawczo – turystyczna

:

:

kształtuje

kształtuje

 zainteresowania kulturą;

 zainteresowania kulturą;

sprzyja

sprzyja

 aktywnemu uczestnictwu w życiu 

 aktywnemu uczestnictwu w życiu 

kulturalnym;

kulturalnym;

kształtuje

kształtuje

 wrażliwość emocjonalną;

 wrażliwość emocjonalną;

wyrabia

wyrabia

 postawę opiekuńczą do dzieł kultury;

 postawę opiekuńczą do dzieł kultury;

jest czynnikiem

jest czynnikiem

 aktywizacji kulturalnej 

 aktywizacji kulturalnej 

odwiedzanego środowiska;

odwiedzanego środowiska;

wdraża

wdraża

 do racjonalnego i kulturalnego 

 do racjonalnego i kulturalnego 

spożytkowania czasu wolnego;

spożytkowania czasu wolnego;

zaspokaja

zaspokaja

 potrzebę kulturalnej zabawy i 

 potrzebę kulturalnej zabawy i 

rozrywki. 

rozrywki. 

background image

b) Funkcja wychowawcza

b) Funkcja wychowawcza

Wychowawcze

Wychowawcze

 skutki działalności

 skutki działalności

 

 

turystycznej

turystycznej

 

 

dotyczą zarówno samych 

dotyczą zarówno samych 

turystów

turystów

, jak też 

, jak też 

ludności

ludności

 odwiedzanych terenów. O sile 

 odwiedzanych terenów. O sile 

oddziaływania wychowawczego

oddziaływania wychowawczego

 na 

 na 

turystę

turystę

efekcie

efekcie

 wychowawczym decydują zarówno 

 wychowawczym decydują zarówno 

czynniki dotyczące samego 

czynniki dotyczące samego 

turysty

turysty

 jak i 

 jak i 

wartości

wartości

 odwiedzanego środowisk

 odwiedzanego środowisk

Podstawowym celem wychowawczym 

Podstawowym celem wychowawczym 

turystyki jest kształtowanie osobowości 

turystyki jest kształtowanie osobowości 

człowieka i przygotowanie go do

człowieka i przygotowanie go do

 

 

życia w 

życia w 

społeczeństwie.

społeczeństwie.

 Rolę tę spełniają głównie 

 Rolę tę spełniają głównie 

turystyka krajoznawcza

turystyka krajoznawcza

 i 

 i 

kwalifikowana

kwalifikowana

 

 

wyrabiając

wyrabiając

 wiele pozytywnych cech zwłaszcza 

 wiele pozytywnych cech zwłaszcza 

u

u

 młodzieży

 młodzieży

.

.

background image

Poprzez krajoznawstwo i różne formy 

Poprzez krajoznawstwo i różne formy 

turystyki wpaja się młodym ludziom 

turystyki wpaja się młodym ludziom 

szereg pozytywnych postaw takich jak:

szereg pozytywnych postaw takich jak:

postawy ideowe 

postawy ideowe 

(humanizmu, 

(humanizmu, 

demokratyzmu, umiłowania wolności, 

demokratyzmu, umiłowania wolności, 

szacunku do pracy, patriotyzmu),

szacunku do pracy, patriotyzmu),

postawy społeczne

postawy społeczne

 (zaangażowania, 

 (zaangażowania, 

społecznej otwartości dyscypliny, 

społecznej otwartości dyscypliny, 

gospodarności, odpowiedzialności),

gospodarności, odpowiedzialności),

background image

postawy interpersonalne

postawy interpersonalne

 (tolerancji, 

 (tolerancji, 

poszanowania życia i zdrowia, poszanowanie 

poszanowania życia i zdrowia, poszanowanie 

godności człowieka),

godności człowieka),

postawy intrapersonalne

postawy intrapersonalne

 (osobistej 

 (osobistej 

godności, optymizmu, samokontroli, 

godności, optymizmu, samokontroli, 

odpowiedzialności za siebie, odwagi),

odpowiedzialności za siebie, odwagi),

postawy pronaturowe

postawy pronaturowe

 (szacunek dla życia, 

 (szacunek dla życia, 

opiekuńczość wobec dzieł natury, umiłowanie 

opiekuńczość wobec dzieł natury, umiłowanie 

jej piękna),

jej piękna),

postawy prokulturowe

postawy prokulturowe

 (zainteresowanie 

 (zainteresowanie 

kulturą kontakt z nią, umiłowanie jej piękna i 

kulturą kontakt z nią, umiłowanie jej piękna i 

wielkości).

wielkości).

background image

c) Funkcja poznawcza (kształcąca)

c) Funkcja poznawcza (kształcąca)

Funkcja

Funkcja

 ta pozwala zaspokajać jedną z 

 ta pozwala zaspokajać jedną z 

ważnych 

ważnych 

potrzeb człowieka

potrzeb człowieka

 – 

 – 

poznanie 

poznanie 

świata

świata

, która jest ciągle nie spełniona do 

, która jest ciągle nie spełniona do 

końca. 

końca. 

Turystyka uczy, poszerza wiedzę a 

Turystyka uczy, poszerza wiedzę a 

także przysparza wielu umiejętności 

także przysparza wielu umiejętności 

praktycznych.

praktycznych.

background image

Funkcja poznawcza – kształcąca 

Funkcja poznawcza – kształcąca 

turystyki pozwala rozszerzyć 

turystyki pozwala rozszerzyć 

wiedzę o kraju i świecie

wiedzę o kraju i świecie

. Szczególne 

. Szczególne 

znaczenie funkcja ta ma w działalności 

znaczenie funkcja ta ma w działalności 

młodych turystów

młodych turystów

 i powinna spełniać 

 i powinna spełniać 

następujące role:

następujące role:

zaspakajać i kształtować potrzeby 

zaspakajać i kształtować potrzeby 

poznawcze;

poznawcze;

sprzyjać rozwojowi zainteresowań;

sprzyjać rozwojowi zainteresowań;

kształcić umiejętności obserwacji;

kształcić umiejętności obserwacji;

background image

być

być

 składnikiem  

 składnikiem  

kształcenia 

kształcenia 

politechnicznego

politechnicznego

;

;

wzbogacać

wzbogacać

 

 

wiadomości i umiejętności

wiadomości i umiejętności

;

;

wiązać 

wiązać 

naukę 

naukę 

szkolną

szkolną

 z 

 z 

życiem

życiem

;

;

spełniać

spełniać

 postulat wielostronnego 

 postulat wielostronnego 

nauczania 

nauczania 

i uczenia się;

i uczenia się;

być 

być 

sposobem poglądowego nauczania;

sposobem poglądowego nauczania;

uczyć 

uczyć 

samodzielnego i racjonalnego 

samodzielnego i racjonalnego 

myślenia

myślenia

 i krytycyzmu.

 i krytycyzmu.

background image

3. Funkcja urbanizacyjna 

3. Funkcja urbanizacyjna 

(miastotwórcza)

(miastotwórcza)

Wielu autorów podkreśla związki między 

Wielu autorów podkreśla związki między 

turystyką 

turystyką 

urbanizacją

urbanizacją

. Występują tu 

. Występują tu 

dwustronne

dwustronne

 

 

zależności:

zależności:

rozwój 

rozwój 

funkcji turystycznych

funkcji turystycznych

 w danym regionie 

 w danym regionie 

powoduje 

powoduje 

wzrost zatrudnienia

wzrost zatrudnienia

 czego 

 czego 

konsekwencją jest 

konsekwencją jest 

osiedlanie się

osiedlanie się

 i 

 i 

powiększanie

powiększanie

 

 

liczby mieszkańców,

liczby mieszkańców,

rozwój 

rozwój 

procesów urbanizacyjnych

procesów urbanizacyjnych

 wpływa na 

 wpływa na 

tempo i kierunki

tempo i kierunki

 rozwoju 

 rozwoju 

turystyki.

turystyki.

background image

Ruch turystyczny

Ruch turystyczny

 powoduje niejednokrotnie na 

 powoduje niejednokrotnie na 

obszarach posiadających 

obszarach posiadających 

bogate walory

bogate walory

 silne 

 silne 

przekształcenia, tworząc całe aglomeracje 

przekształcenia, tworząc całe aglomeracje 

turystyczne

turystyczne

 (urbanizacja turystyczna)np. 

 (urbanizacja turystyczna)np. 

Lazurowe Wybrzeże

Lazurowe Wybrzeże

 (Francja),Włoska Riviera itd.

 (Francja),Włoska Riviera itd.

Funkcja urbanizacyjna

Funkcja urbanizacyjna

 ściśle łączy się z innymi 

 ściśle łączy się z innymi 

funkcjami

funkcjami

 a najbardziej z 

 a najbardziej z 

funkcją ekonomiczną

funkcją ekonomiczną

.

.

Funkcja miastotwórcza

Funkcja miastotwórcza

 szczególnie widoczna jest 

 szczególnie widoczna jest 

w miejscowościach 

w miejscowościach 

turystycznych

turystycznych

 gdzie walory 

 gdzie walory 

turystyczne 

turystyczne 

przyciągają i 

przyciągają i 

turystów 

turystów 

inwestorów

inwestorów

 

 

a także 

a także 

osoby

osoby

 poszukujące pracy, które się tam 

 poszukujące pracy, które się tam 

osiedlają co przyspiesza procesy miastotwórcze.

osiedlają co przyspiesza procesy miastotwórcze.

background image

4. Funkcja  etniczna

4. Funkcja  etniczna

Jednym z motywów 

Jednym z motywów 

podróży 

podróży 

jest szukanie swych 

jest szukanie swych 

„korzeni”, czyli jest to tak zwana 

„korzeni”, czyli jest to tak zwana 

turystyka 

turystyka 

etniczna

etniczna

. U podstaw 

. U podstaw 

etnicznej

etnicznej

 

 

funkcji 

funkcji 

turystyki

turystyki

 leżą liczne 

 leżą liczne 

związki krajów emisji i 

związki krajów emisji i 

krajów recepcyjnych

krajów recepcyjnych

. Ilustracją występowania 

. Ilustracją występowania 

tych związków może być 

tych związków może być 

turystyka etniczna

turystyka etniczna

 do 

 do 

Polski

Polski

 np. ludności 

 np. ludności 

niemieckojęzycznej

niemieckojęzycznej

narodowości 

narodowości 

żydowskiej

żydowskiej

.

.

Funkcja 

Funkcja 

ta ma szczególne znaczenie dla 

ta ma szczególne znaczenie dla 

emigrantów

emigrantów

 poprzez stworzenie możliwości 

 poprzez stworzenie możliwości 

bezpośredniego kontaktu

bezpośredniego kontaktu

 z 

 z 

krajem 

krajem 

ojczystym

ojczystym

, bądź krajem 

, bądź krajem 

pochodzenia 

pochodzenia 

przodków.

przodków.

background image

Turystę etnicznego

Turystę etnicznego

 określają następujące 

 określają następujące 

cechy:

cechy:

świadomość

świadomość

 związków etnicznych i 

 związków etnicznych i 

społeczno – kulturowych z danym krajem,

społeczno – kulturowych z danym krajem,

motywacje poprzedzające podjęcie 

motywacje poprzedzające podjęcie 

decyzji o podróży,

decyzji o podróży,

świadomość celów typowych dla turystyki 

świadomość celów typowych dla turystyki 

etnicznej (np. wybór określonego miejsca, 

etnicznej (np. wybór określonego miejsca, 

odwiedziny rodziny, przyjaciół, względy 

odwiedziny rodziny, przyjaciół, względy 

religijne, imprezy kulturalne i sportowe 

religijne, imprezy kulturalne i sportowe 

itp.),

itp.),

względy emocjonalne (tęsknota, 

względy emocjonalne (tęsknota, 

nostalgia, konfrontacja wyobrażeń).

nostalgia, konfrontacja wyobrażeń).

background image

Etniczne

Etniczne

 

 

funkcje turystyki

funkcje turystyki

 mają 

 mają 

istotne znaczenie gdy 

istotne znaczenie gdy 

emigrant

emigrant

 

 

wykazuje zainteresowanie 

wykazuje zainteresowanie 

sferą 

sferą 

gospodarczą

gospodarczą

 

 

kraju ojczystego

kraju ojczystego

 (lub 

 (lub 

pochodzenia przodków). Sytuacja taka 

pochodzenia przodków). Sytuacja taka 

doprowadzić może do 

doprowadzić może do 

inwestowania

inwestowania

 i 

 i 

współpracy

współpracy

 z przedsiębiorstwami 

 z przedsiębiorstwami 

rodzimymi

rodzimymi

background image

5. Funkcja kształtowania świadomości 

5. Funkcja kształtowania świadomości 

ekologicznej

ekologicznej

Środowisko naturalne

Środowisko naturalne

 jest podstawowym 

 jest podstawowym 

surowcem dla 

surowcem dla 

przemysłu turystycznego

przemysłu turystycznego

Dlatego też generalnym założeniem 

Dlatego też generalnym założeniem 

organizatorów turystyki

organizatorów turystyki

 winna być dbałość o 

 winna być dbałość o 

zachowanie

zachowanie

 

 

walorów turystycznych 

walorów turystycznych 

środowiska przyrodniczego

środowiska przyrodniczego

 w jak najlepszym 

 w jak najlepszym 

stanie.

stanie.

Działacze 

Działacze 

turystyczni

turystyczni

 - 

 - 

turyści 

turyści 

byli 

byli 

prekursorami 

prekursorami 

ochrony przyrody - inicjowali zakładanie 

ochrony przyrody - inicjowali zakładanie 

rezerwatów, parków narodowych itd

rezerwatów, parków narodowych itd

.

.

background image

Kształtowanie 

Kształtowanie 

świadomości ekologicznej

świadomości ekologicznej

 

 

we współczesnej 

we współczesnej 

turystyce

turystyce

 powinno 

 powinno 

przebiegać w 

przebiegać w 

trzech

trzech

 kierunkach:

 kierunkach:

problem

problem

 środowiska 

 środowiska 

przyrodniczego

przyrodniczego

 i 

 i 

społecznego

społecznego

 należy do najważniejszych 

 należy do najważniejszych 

zagadnień współczesnego 

zagadnień współczesnego 

życia;

życia;

turyści

turyści

organizatorzy 

organizatorzy 

świadczący 

świadczący 

usługi 

usługi 

turystyczne

turystyczne

 powinni mieć właściwy stosunek 

 powinni mieć właściwy stosunek 

do narastających 

do narastających 

problemów środowiska;

problemów środowiska;

trzeba 

trzeba 

zmniejszyć

zmniejszyć

 różnice między 

 różnice między 

świadomością ekologiczną

świadomością ekologiczną

 a 

 a 

postępowaniem  ekologicznym 

postępowaniem  ekologicznym 

podmiotów 

podmiotów 

turystycznych.

turystycznych.

background image

6. Funkcja ekonomiczna turystyki

6. Funkcja ekonomiczna turystyki

I.

I.

Przygotowanie

Przygotowanie

II.

II.

Podróż (tam) 

Podróż (tam) 

III.   Pobyt

III.   Pobyt

IV. Podróż ( z powrotem)

IV. Podróż ( z powrotem)

Funkcje ekonomiczne

Funkcje ekonomiczne

 (gospodarcze) wynikają 

 (gospodarcze) wynikają 

konsumpcji turystycznej

konsumpcji turystycznej

Konsumpcja

Konsumpcja

 

 

ta składa się z 

ta składa się z 

czterech etapów

czterech etapów

 i w 

 i w 

każdym z tych etapów występują 

każdym z tych etapów występują 

funkcje 

funkcje 

pozytywne.

pozytywne.

background image

Etap pierwszy – przygotowanie

Etap pierwszy – przygotowanie

, odbywa się ono 

, odbywa się ono 

w miejscu stałego zamieszkania potencjalnego 

w miejscu stałego zamieszkania potencjalnego 

turysty

turysty

. Ekonomiczne skutki wyjazdu 

. Ekonomiczne skutki wyjazdu 

turystycznego pobudzają gospodarkę regionu 

turystycznego pobudzają gospodarkę regionu 

wysyłającego:

wysyłającego:

wywołują zmiany

wywołują zmiany

 w strukturze dotychczasowej 

 w strukturze dotychczasowej 

konsumpcji

konsumpcji

 w postaci nowego 

 w postaci nowego 

popytu

popytu

 na artykuły 

 na artykuły 

związane z planową 

związane z planową 

podróżą

podróżą

 (sprzęt turystyczny)

 (sprzęt turystyczny)

pobudzają inwestycje

pobudzają inwestycje

, zwiększają produkcję 

, zwiększają produkcję 

artykułów związanych z 

artykułów związanych z 

wyjazdem

wyjazdem

(wzrost 

(wzrost 

zatrudnienia, podatki itp.),

zatrudnienia, podatki itp.),

powodują powstawanie

powodują powstawanie

 instytucji ułatwiających 

 instytucji ułatwiających 

podróżowanie.

podróżowanie.

background image

Etap drugi i czwarty – podróż do celu i 

Etap drugi i czwarty – podróż do celu i 

powrót

powrót

. Występują tu 

. Występują tu 

korzyści

korzyści

 zarówno 

 zarówno 

dla regionu 

dla regionu 

wysyłającego

wysyłającego

 jak i 

 jak i 

recepcyjnego

recepcyjnego

. Najważniejsze z nich to:

. Najważniejsze z nich to:

 

 

wzrost zatrudnienia

wzrost zatrudnienia

 przy rozbudowie 

 przy rozbudowie 

infrastruktury transportowej,

infrastruktury transportowej,

wzrost zatrudnienia

wzrost zatrudnienia

 związany z 

 związany z 

obsługą 

obsługą 

podróżnych,

podróżnych,

wpływy

wpływy

 za świadczone 

 za świadczone 

usługi transportowe

usługi transportowe

,

,

pobudzenie

pobudzenie

 innych 

 innych 

sektorów 

sektorów 

gospodarczych

gospodarczych

 związanych z 

 związanych z 

transportem.

transportem.

background image

Etap trzeci – turystyka 

Etap trzeci – turystyka 

w miejscu

w miejscu

 

 

pobytu czasowego

pobytu czasowego

Pozytywne

Pozytywne

 

 

funkcje ekonomiczne

funkcje ekonomiczne

 w tym etapie to:

 w tym etapie to:

napływ

napływ

 

 

środków pieniężnych

środków pieniężnych

aktywizacja

aktywizacja

 

 

zawodowa lokalnych 

zawodowa lokalnych 

społeczności

społeczności

pobudzenie

pobudzenie

 

 

szeroko rozumianego popytu 

szeroko rozumianego popytu 

regionach recepcyjnych

regionach recepcyjnych

;

;

 

 

wzrost

wzrost

 

 

dochodów miejscowej ludności, co 

dochodów miejscowej ludności, co 

pobudza 

pobudza 

popyt i produkcję

popyt i produkcję

.

.

background image

7. Funkcja polityczna

7. Funkcja polityczna

Turystyka

Turystyka

, zwłaszcza 

, zwłaszcza 

międzynarodowa 

międzynarodowa 

jest 

jest 

istotnym 

istotnym 

czynnikiem

czynnikiem

 osiągania i poszerzania 

 osiągania i poszerzania 

różnych 

różnych 

celów politycznych

celów politycznych

, może to 

, może to 

następować m. in. poprzez poszerzanie 

następować m. in. poprzez poszerzanie 

międzynarodowych stosunków

międzynarodowych stosunków

 z innymi 

 z innymi 

krajami, budowanie wizerunku swojego 

krajami, budowanie wizerunku swojego 

kraju 

kraju 

za granicą

za granicą

aktywizację 

aktywizację 

turystyki 

turystyki 

etnicznej

etnicznej

, np. 

, np. 

polonijnej

polonijnej

.

.

background image

Turystyka

Turystyka

 jest takim rodzajem 

 jest takim rodzajem 

zjawiska

zjawiska

, które 

, które 

może wnieść duży 

może wnieść duży 

wkład

wkład

 w 

 w 

politykę 

politykę 

pokojową

pokojową

 i propagowanie 

 i propagowanie 

współpracy

współpracy

 między 

 między 

narodami. Sprawy te były przedmiotem obrad 

narodami. Sprawy te były przedmiotem obrad 

konferencji 

konferencji 

ONZ w Shanon (1987 r.), która 

ONZ w Shanon (1987 r.), która 

odbyła się pod hasłem „Turism – Passport 

odbyła się pod hasłem „Turism – Passport 

to Peace”.

to Peace”.

Rola 

Rola 

turystyki 

turystyki 

w kształtowaniu 

w kształtowaniu 

polityki 

polityki 

światowej

światowej

 omawiana była także na wspólnym 

 omawiana była także na wspólnym 

posiedzeniu 

posiedzeniu 

Unii Międzyparlamentarnej 

Unii Międzyparlamentarnej 

(IPU) i Światowej Organizacji Turystyki 

(IPU) i Światowej Organizacji Turystyki 

(WTO), w Hadze w kwietniu 1989 roku.

(WTO), w Hadze w kwietniu 1989 roku.

 

 

background image

Efektem tych obrad była 

Efektem tych obrad była 

Deklaracja Haska

Deklaracja Haska

 

 

w sprawie 

w sprawie 

turystyki

turystyki

, w której napisano m. 

, w której napisano m. 

in.:

in.:

Uznając, że jest w interesie wszystkich krajów 

Uznając, że jest w interesie wszystkich krajów 

ułatwianie podróży turystycznych tak 

ułatwianie podróży turystycznych tak 

pojedynczym osobom jak grupom, co 

pojedynczym osobom jak grupom, co 

sprzyja rozwojowi gospodarczemu, 

sprzyja rozwojowi gospodarczemu, 

społecznemu i kulturalnemu, przyczynia się 

społecznemu i kulturalnemu, przyczynia się 

do tworzenia klimatu zaufania i wzajemnego 

do tworzenia klimatu zaufania i wzajemnego 

zrozumienia między państwami – członkami 

zrozumienia między państwami – członkami 

międzynarodowej społeczności, do rozwoju 

międzynarodowej społeczności, do rozwoju 

współpracy międzynarodowej, a stąd do 

współpracy międzynarodowej, a stąd do 

trwałego pokoju na świecie

trwałego pokoju na świecie

 

 

background image

II. Dysfunkcje turystyki

II. Dysfunkcje turystyki

Turystyka 

Turystyka 

będąc zjawiskiem tak powszechnym, 

będąc zjawiskiem tak powszechnym, 

obok 

obok 

funkcji pozytywnych

funkcji pozytywnych

 pełni również 

 pełni również 

funkcje negatywne

funkcje negatywne

. Wynikają one z różnych 

. Wynikają one z różnych 

sytuacji i uwarunkowań, które towarzyszą 

sytuacji i uwarunkowań, które towarzyszą 

współczesnej turystyce

współczesnej turystyce

 

 

przepływającej 

przepływającej 

na ogół z regionów bogatszych do 

na ogół z regionów bogatszych do 

biedniejszych, z krajów zaawansowanych 

biedniejszych, z krajów zaawansowanych 

przemysłowo do mniej rozwiniętych, ze 

przemysłowo do mniej rozwiniętych, ze 

społeczeństw zurbanizowanych do 

społeczeństw zurbanizowanych do 

rolniczych, z Północy na Południe

rolniczych, z Północy na Południe

background image

Turystyka 

Turystyka 

obok niewątpliwych 

obok niewątpliwych 

korzyści

korzyści

 

 

przynosi również ewidentne 

przynosi również ewidentne 

straty

straty

 zarówno 

 zarówno 

sferze ekonomicznej, społecznej i

sferze ekonomicznej, społecznej i

 

 

może w największym stopniu w 

może w największym stopniu w 

środowisku przyrodniczym (naturalnym).

środowisku przyrodniczym (naturalnym).

background image

1. Dysfunkcje w środowisku społeczno 

1. Dysfunkcje w środowisku społeczno 

– kulturowym

– kulturowym

Turystyka pełni wiele pożytecznych funkcji: 

Turystyka pełni wiele pożytecznych funkcji: 

wychowawczych, kształcących, 

wychowawczych, kształcących, 

wypoczynkowych, zdrowotnych i innych. Jednak 

wypoczynkowych, zdrowotnych i innych. Jednak 

jej oddziaływanie na środowisko społeczno-

jej oddziaływanie na środowisko społeczno-

kulturowe ma również i negatywne skutki.

kulturowe ma również i negatywne skutki.

Oddziaływanie turystyki na środowisko społeczno 

Oddziaływanie turystyki na środowisko społeczno 

– kulturowe przebiega dwoma torami:

– kulturowe przebiega dwoma torami:

przez turystów,

przez turystów,

przez infrastrukturę turystyczną.

przez infrastrukturę turystyczną.

background image

Problemy

Problemy

 w postaci 

 w postaci 

konfliktów

konfliktów

 między 

 między 

turystami

turystami

 a 

 a 

ludnością miejscową

ludnością miejscową

 występują, 

 występują, 

gdy liczba 

gdy liczba 

turystów

turystów

 znacznie przekracza liczbę 

 znacznie przekracza liczbę 

stałych mieszkańców

stałych mieszkańców

. Występuje wówczas 

. Występuje wówczas 

zjawisko „

zjawisko „

przeciążenia turystycznego

przeciążenia turystycznego

”, 

”, 

które ma 

które ma 

negatywne skutki

negatywne skutki

 również dla 

 również dla 

turystów

turystów

 w postaci wzrostu 

 w postaci wzrostu 

kosztów 

kosztów 

utrzymania

utrzymania

zwiększonego ruchu 

zwiększonego ruchu 

samochodów

samochodów

zatłoczenia restauracji

zatłoczenia restauracji

 itp.

 itp.

background image

Zwiększony ruch turystyczny powoduje wiele 

Zwiększony ruch turystyczny powoduje wiele 

zmian niekorzystnych w środowisku 

zmian niekorzystnych w środowisku 

mieszkańców terenów recepcyjnych 

mieszkańców terenów recepcyjnych 

przejawiają się one w:

przejawiają się one w:

frustracji 

frustracji 

w związku z obserwacją bogatszych 

w związku z obserwacją bogatszych 

turystów

turystów

 nie liczących się z wydatkami,

 nie liczących się z wydatkami,

ograniczeniu

ograniczeniu

 miejscowej ludności w 

 miejscowej ludności w 

podejmowaniu decyzji w 

podejmowaniu decyzji w 

sprawach lokalnych

sprawach lokalnych

zanikaniu

zanikaniu

 tradycyjnej 

 tradycyjnej 

gościnności 

gościnności 

czemu 

czemu 

sprzyja powstawanie 

sprzyja powstawanie 

postaw konsumpcyjnych

postaw konsumpcyjnych

,

,

zmianach

zmianach

 w stylu życia 

 w stylu życia 

miejscowej ludności

miejscowej ludności

 

 

wywołanych zróżnicowaniem 

wywołanych zróżnicowaniem 

dochodów 

dochodów 

turystyki

turystyki

background image

wywoływaniu

wywoływaniu

 zjawisk 

 zjawisk 

patologii

patologii

 takich jak: 

 takich jak: 

pijaństwo, narkomania, prostytucja czy 

pijaństwo, narkomania, prostytucja czy 

złodziejstwo

złodziejstwo

;

;

przenoszenie

przenoszenie

 przez 

 przez 

turystów 

turystów 

zarazków 

zarazków 

chorób 

chorób 

epidemicznych

epidemicznych

 takich jak 

 takich jak 

cholera, dyfteryt, 

cholera, dyfteryt, 

tyfus, ospa itp.;

tyfus, ospa itp.;

wprowadzaniu

wprowadzaniu

 wielu ograniczeń i niedogodności 

 wielu ograniczeń i niedogodności 

w życiu codziennym czyniąc je bardziej 

w życiu codziennym czyniąc je bardziej 

męczącym;

męczącym;

ograniczeniu

ograniczeniu

 przez 

 przez 

turystów zmotoryzowanych

turystów zmotoryzowanych

 

 

wolności pieszych

wolności pieszych

, jednocześnie stanowiąc 

, jednocześnie stanowiąc 

zagrożenie 

zagrożenie 

dla 

dla 

życia i zdrowia

życia i zdrowia

 na drogach,

 na drogach,

background image

Negatywne skutki ruchu turystycznego 

Negatywne skutki ruchu turystycznego 

dotykają nie tylko środowiska terenów 

dotykają nie tylko środowiska terenów 

recepcyjnych, ich mieszkańców, ale 

recepcyjnych, ich mieszkańców, ale 

także samych turystów uczestniczących 

także samych turystów uczestniczących 

w tym ruchu. Przejawia się to w:

w tym ruchu. Przejawia się to w:

przedstawianiu

przedstawianiu

 przybyłym 

 przybyłym 

turystom

turystom

 

 

fałszywej wersji 

fałszywej wersji 

folkloru

folkloru

 i 

 i 

obyczajów

obyczajów

 

 

dostosowanej do wyobrażeń i oczekiwań

dostosowanej do wyobrażeń i oczekiwań

 

 

turystów

turystów

;

;

korzystanie

korzystanie

 z miejscowości na terenie gdzie 

 z miejscowości na terenie gdzie 

przekroczona jest 

przekroczona jest 

chłonność

chłonność

 itd. 

 itd. 

background image

nieprzestrzeganiu

nieprzestrzeganiu

 przez 

 przez 

turystów

turystów

 lokalnych 

 lokalnych 

zwyczajów

zwyczajów

;

;

świadome wyrządzanie szkody zabytkom

świadome wyrządzanie szkody zabytkom

,

,

zubożeniu środowiska architektonicznego

zubożeniu środowiska architektonicznego

 

 

miejscowości turystycznych

miejscowości turystycznych

 przez 

 przez 

wznoszenie 

wznoszenie 

budowli

budowli

 właściwych dla dużych

 właściwych dla dużych

 

 

miast

miast

 a nie dla danego 

 a nie dla danego 

regionu;

regionu;

 

 

przypadkowym i bezplanowym 

przypadkowym i bezplanowym 

osadnictwie niszczącym architekturę 

osadnictwie niszczącym architekturę 

krajobrazu; 

krajobrazu; 

background image

częstym 

częstym 

ograniczaniu możliwości poznawczych 

ograniczaniu możliwości poznawczych 

gdy program skoncentrowany jest na 

gdy program skoncentrowany jest na 

biernym 

biernym 

wypoczynku

wypoczynku

 lub gdy jest 

 lub gdy jest 

przeładowany

przeładowany

 w 

 w 

sposób przekraczający zdolności 

sposób przekraczający zdolności 

percepcyjne 

percepcyjne 

turystów

turystów

;

;

tzw. „chorobach pourlopowych”

tzw. „chorobach pourlopowych”

 

 

występujących wówczas gdy 

występujących wówczas gdy 

wyjazd

wyjazd

 był 

 był 

niewłaściwie 

niewłaściwie 

zorganizowany

zorganizowany

 (przepełniona 

 (przepełniona 

miejscowość, niski standard usług noclegowo-

miejscowość, niski standard usług noclegowo-

gastronomicznych, zły środek transportu itp.),

gastronomicznych, zły środek transportu itp.),

padaniu

padaniu

 ofiarą 

 ofiarą 

przestępstw

przestępstw

 (gdyż dysponują 

 (gdyż dysponują 

pieniędzmi), 

pieniędzmi), 

oszustw

oszustw

, jak również bywają 

, jak również bywają 

przedmiotem 

przedmiotem 

ataku terrorystów

ataku terrorystów

.

.

background image

2. Dysfunkcje w środowisku 

2. Dysfunkcje w środowisku 

przyrodniczym

przyrodniczym

Środowisko przyrodnicze

Środowisko przyrodnicze

 jest istotnym 

 jest istotnym 

czynnikiem rozwoju 

czynnikiem rozwoju 

turystyki

turystyki

, stąd 

, stąd 

szczególny niepokój budzi fakt 

szczególny niepokój budzi fakt 

traktowania niektórych 

traktowania niektórych 

dóbr

dóbr

 jako 

 jako 

dobra wolne

dobra wolne

 /woda i powietrze/ czyli 

 /woda i powietrze/ czyli 

niewyczerpywalne

niewyczerpywalne

, co w świetle 

, co w świetle 

ostatnich badań 

ostatnich badań 

nie jest prawdą

nie jest prawdą

.

.

background image

Mamy tu do czynienia z pewnym paradoksem a 

Mamy tu do czynienia z pewnym paradoksem a 

mianowicie - 

mianowicie - 

turystyka niszczy turystykę

turystyka niszczy turystykę

Rozwój 

Rozwój 

współczesnej turystyki

współczesnej turystyki

 prowadzi do 

 prowadzi do 

zmiany charakteru 

zmiany charakteru 

środowiska 

środowiska 

przyrodniczego

przyrodniczego

. Sytuacja ta powoduje 

. Sytuacja ta powoduje 

zagęszczanie urządzeniami

zagęszczanie urządzeniami

 

 

infrastruktury 

infrastruktury 

turystycznej

turystycznej

 i ogólnej takimi jak - 

 i ogólnej takimi jak - 

hotele, 

hotele, 

kempingi, drogi, tereny sportowe

kempingi, drogi, tereny sportowe

 itp. wielu 

 itp. wielu 

obszarów szczególnie atrakcyjnych 

obszarów szczególnie atrakcyjnych 

turystycznie.

turystycznie.

background image

Urządzenia turystyczne i rekreacyjne

Urządzenia turystyczne i rekreacyjne

 zajmują 

 zajmują 

ogromne przestrzenie 

ogromne przestrzenie 

ciekawych turystycznie 

ciekawych turystycznie 

obszarów

obszarów

 np. mamy tu również do czynienia z 

 np. mamy tu również do czynienia z 

sytuacją taką, że 

sytuacją taką, że 

eksploatacja obiektów i 

eksploatacja obiektów i 

urządzeń turystycznych

urządzeń turystycznych

 przynosi ogromną 

 przynosi ogromną 

ilość 

ilość 

odpadów

odpadów

.

.

Jak stwierdza większość 

Jak stwierdza większość 

znawców przedmiotu

znawców przedmiotu

 

 

największe zagrożenie dla środowiska 

największe zagrożenie dla środowiska 

naturalnego stwarza 

naturalnego stwarza 

turystyka masowa

turystyka masowa

 a 

 a 

szczególnie wówczas gdy jest źle zorganizowana.  

szczególnie wówczas gdy jest źle zorganizowana.  

background image

Wielkie szkody w 

Wielkie szkody w 

środowisku przyrodniczym

środowisku przyrodniczym

 

 

powoduje 

powoduje 

turystyka narciarska

turystyka narciarska

.

.

 Utrzymanie 

 Utrzymanie 

tras narciarskich

tras narciarskich

 związane jest z koniecznością 

 związane jest z koniecznością 

karczowania lasów, walcowaniem śniegu 

karczowania lasów, walcowaniem śniegu 

ciężkimi pojazdami /niszczenie trawy/.

ciężkimi pojazdami /niszczenie trawy/.

 

 

Wynikiem tego jest: 

Wynikiem tego jest: 

erozja gleby, lawiny, 

erozja gleby, lawiny, 

osunięcia ziemi, powodzie,

osunięcia ziemi, powodzie,

 oraz 

 oraz 

niszczenie 

niszczenie 

piękna krajobrazu

piękna krajobrazu

.

.

background image

Turystyka wodna

Turystyka wodna

 ma również swój udział w 

 ma również swój udział w 

wyrządzaniu szkód w 

wyrządzaniu szkód w 

środowisku naturalnym

środowisku naturalnym

Turyści motorowodni

Turyści motorowodni

 straszą 

 straszą 

ptactwo wodne

ptactwo wodne

 

 

używając 

używając 

łodzi

łodzi

 z silnikami spalinowymi, 

 z silnikami spalinowymi, 

turyści 

turyści 

kajakowi

kajakowi

 i po części 

 i po części 

żeglarze 

żeglarze 

zaśmiecają 

zaśmiecają 

brzegi 

brzegi 

rzek i akwenów wodnych

rzek i akwenów wodnych

biwakują

biwakują

 w 

 w 

niedozwolonych miejscach.

niedozwolonych miejscach.

Turystyka wędrowna i rowerowa

Turystyka wędrowna i rowerowa

 także 

 także 

niejednokrotnie powodują 

niejednokrotnie powodują 

degradację 

degradację 

środowiska

środowiska

 w wyniku nadmiernego 

 w wyniku nadmiernego 

zagęszczania 

zagęszczania 

tras turystycznych  i dróg 

tras turystycznych  i dróg 

rowerowych

rowerowych

, obniżając tym samym 

, obniżając tym samym 

walory 

walory 

naturalne terenu.

naturalne terenu.

background image

Przeprowadzone badania dowodzą, że 

Przeprowadzone badania dowodzą, że 

turystyka 

turystyka 

wywołuje największe 

wywołuje największe 

negatywne zmiany na terenach 

negatywne zmiany na terenach 

nadmorskich i górskich

nadmorskich i górskich

 np. badania w 

 np. badania w 

Tatrzańskim Parku

Tatrzańskim Parku

 

 

Narodowym

Narodowym

 

 

wykazały, że 

wykazały, że 

ruch turystyczny

ruch turystyczny

 na tym 

 na tym 

terenie spowodował:

terenie spowodował:

I etap

I etap

: niszczenie pokrywy roślinnej,

: niszczenie pokrywy roślinnej,

II etap

II etap

: niszczenie pokrywy glebowej,

: niszczenie pokrywy glebowej,

III etap

III etap

: powstanie wydeptanej przez turystów 

: powstanie wydeptanej przez turystów 

ścieżki na podłożu skalnym,

ścieżki na podłożu skalnym,

IV etap

IV etap

: pojawienie się procesów erozyjnych,

: pojawienie się procesów erozyjnych,

V etap

V etap

: zmiany w rzeźbie terenu.

: zmiany w rzeźbie terenu.

background image

 

 

Turystyka zjada turystykę”

Turystyka zjada turystykę”

 przykrym 

 przykrym 

przykładem w tym zakresie mogą być niektóre 

przykładem w tym zakresie mogą być niektóre 

imprezy 

imprezy 

turystyki alternatywnej

turystyki alternatywnej

 czy nawet 

 czy nawet 

ekologicznej

ekologicznej

 uznawane za rodzaje 

 uznawane za rodzaje 

turystyki 

turystyki 

przyjaznej

przyjaznej

 środowisku Znane są 

 środowisku Znane są 

przekształcenia w środowisku przyrodniczym 

przekształcenia w środowisku przyrodniczym 

przez 

przez 

turystów 

turystów 

uprawiających 

uprawiających 

trekking

trekking

 w 

 w 

rejonie szczytów 

rejonie szczytów 

Annapurna

Annapurna

 oraz 

 oraz 

Mount 

Mount 

Everest

Everest

 gdzie w wyniku 

 gdzie w wyniku 

masowego

masowego

 

 

zbaczania 

zbaczania 

turystów

turystów

 ze ścieżek doszło do 

 ze ścieżek doszło do 

poważnych zniszczeń  w 

poważnych zniszczeń  w 

szacie roślinnej

szacie roślinnej

Kolejnym problemem w odwiedzanych przez 

Kolejnym problemem w odwiedzanych przez 

turystów 

turystów 

rejonach 

rejonach 

Nepalu

Nepalu

 jest 

 jest 

zanieczyszczenie 

zanieczyszczenie 

środowiska

środowiska

 odpadami np. 

 odpadami np. 

puszkami, butelkami, workami foliowymi

puszkami, butelkami, workami foliowymi

.

.

background image
background image

4. Dysfunkcje w sferze gospodarczej

4. Dysfunkcje w sferze gospodarczej

 

 

Negatywne

Negatywne

 skutki 

 skutki 

turystyki

turystyki

 w sferze 

 w sferze 

gospodarczej odczuwane są szczególnie przez 

gospodarczej odczuwane są szczególnie przez 

kraje recepcyjne

kraje recepcyjne

. Najistotniejszym momentem 

. Najistotniejszym momentem 

może być tu 

może być tu 

uzależnienie państw

uzależnienie państw

 

 

przyjmujących od państw wysyłających 

przyjmujących od państw wysyłających 

turystów

turystów

, szczególnie w sytuacji, gdy znaczna 

, szczególnie w sytuacji, gdy znaczna 

część 

część 

dochodów 

dochodów 

wraca do 

wraca do 

krajów emisyjnych

krajów emisyjnych

 

 

np. jako zapłata za importowane urządzenia 

np. jako zapłata za importowane urządzenia 

niezbędne do 

niezbędne do 

obsługi turystyki zagranicznej 

obsługi turystyki zagranicznej 

przyjazdowej

przyjazdowej

. Znaczna część 

. Znaczna część 

hoteli 

hoteli 

należy do 

należy do 

organizacji ponad państwowych

organizacji ponad państwowych

 i do nich 

 i do nich 

trafia większość 

trafia większość 

dochodów

dochodów

.

.

background image

Rozwojowi 

Rozwojowi 

turystyki 

turystyki 

w niektórych 

w niektórych 

krajach

krajach

 

 

może towarzyszyć 

może towarzyszyć 

upadek

upadek

 innych 

 innych 

działów 

działów 

gospodarki

gospodarki

. Rozwój 

. Rozwój 

turystyki

turystyki

 w 

 w 

obszarach 

obszarach 

recepcyjnych

recepcyjnych

 powoduje tam 

 powoduje tam 

wzrost 

wzrost 

inflacji

inflacji

, a przez to wyższe 

, a przez to wyższe 

ceny 

ceny 

wielu 

wielu 

dóbr i 

dóbr i 

usług

usług

 niż w pozostałych - 

 niż w pozostałych - 

nieturystycznych

nieturystycznych

 

 

regionach tego 

regionach tego 

kraju

kraju

, co pośrednio 

, co pośrednio 

obniża 

obniża 

standard życia

standard życia

 miejscowej ludności.

 miejscowej ludności.

background image

Wiele 

Wiele 

krajów

krajów

 słabo rozwiniętych 

 słabo rozwiniętych 

gospodarczo

gospodarczo

 

 

znacznie 

znacznie 

inwestuje

inwestuje

 w 

 w 

infrastrukturę 

infrastrukturę 

turystyczną

turystyczną

 a następnie intensywnie 

 a następnie intensywnie 

eksploatuje

eksploatuje

 swe 

 swe 

zasoby turystyczne

zasoby turystyczne

 niewiele 

 niewiele 

w zamian uzyskując w wyniku czego 

w zamian uzyskując w wyniku czego 

turystyka

turystyka

 

 

przestaje być opłacalnym 

przestaje być opłacalnym 

interesem

interesem

Reasumując można stwierdzić, że 

Reasumując można stwierdzić, że 

„ im 

„ im 

biedniejszy i słabiej rozwinięty jest kraj 

biedniejszy i słabiej rozwinięty jest kraj 

recepcyjny, tym niekorzystniej wypada dla 

recepcyjny, tym niekorzystniej wypada dla 

niego rachunek kosztów i zysków, 

niego rachunek kosztów i zysków, 

związanych z rozwojem turystyki”.

związanych z rozwojem turystyki”.


Document Outline