background image

Ascaris lumbricoides

glista ludzka 

background image

Ascaris lumbricoides

•Należą do grupy Nicieni.

•Jedna z najczęstszych inwazji 

pasożytniczych – 1 mld

•Występowanie- na całym świecie
•Częstość występowania glistnicy w Polsce 

przez różnych badaczy jest oceniana od 1 

do 18 %, a w niektórych populacjach nawet 

40-50%. Uważa się, że glistnica – podobnie 

jak owsica – częściej dotyczy dzieci.

background image

Budowa

Ascaris lumbricoides wykazuje dymorfizm płciowy. Samica osiąga 
wielkość do 26 cm, a samiec do 18 cm, szerokość wynosi około 3,5-5,5 
mm, tylny koniec samca jest znacznie zakrzywiony. Barwa Ascaris 
lumbricoides
 jest białawo - żółtawa. Ma walcowaty kształt ciała, lekko 
zwężony na końcach. Powierzchnia Ascaris lumbricoides jest 
pofałdowana, okryta na swojej powieszchni ciała oskórkiem chroniącym 
przed sokami trawiennymi, pod oskórkiem położony jest nabłonek, a 
następnie mięśnie tworzące cztery główne pasma podłużne.
Pierwotna jama ciała nazywana pseudocylem wypełniona jest 
płynem surowiczym, który pełni rolę hydraulicznego szkieletu, 
nadającemu sprężystość. Płyn ten zastępuje również układ krążenia, 
rozprowadzając substancje odżywcze z jelita po całym ciele.
Układ pokarmowy ma postać przewodu rozpoczynającego się otworem 
gębowym, kończy się zaś otworem odbytowym. Otwór gębowy tego 
osobnika otoczony jest trzema wargami (jedną grzbietową i dwiema 
brzusznymi). Wargi są wyraźnie oddzielone bruzdą u podstawy, mające 
wewnętrzny brzeg delikatnie ząbkowany i brodawki czuciowe 
po bokach. 

background image

Ascaris lumbricoides

background image

Cykl rozwojowy

Glista ludzka jest organizmem rozdzielnopłciowym, kopulacja 
zachodzi w ciele żywiciela. Samica zdolna jest do produkcji do 
200 tysięcy jaj na dobę. Jaja pasożyta, opuszczają ciało 
człowieka z kałem i trafiają do gleby. Wydostanie się jajeczka 
poza organizm ludzki umożliwia rozwój postaci larwalnej, gdyż 
może się ona rozwijać tylko w obecności tlenu i wilgoci, 
w temperaturze poniżej 36 stopni C. Rozwój jajeczka przebiega 
początkowo w ziemi lub wodzie (przez 30-40 dni). Dojrzałe 
jajeczko i zawarta w nim larwa mogą w naszym klimacie 
zachować zdolność do inwazji, czyli zakażenia człowieka, przez 
2-5 lat. 

background image

jajo niezapłodnione 

jaja, widoczne grube 
wielowarstwowe otoczki, zarodek 
na etapie pierwszych 
blastomerów 

background image

Ludzie zarażają się połykając jaja glisty wraz z zanieczyszczonym 
pożywieniem. W przewodzie pokarmowym człowieka larwy 
opuszczają jaja i rozpoczynają długą wędrówkę po ciele swego 
żywiciela, która kończy się w jelicie cienkim. Początkowo 
przewodu pokarmowego dostają się do naczyń 
krwionośnych
. Ponieważ do dalszego rozwoju potrzebują tlenu, 
z prądem krwi przechodzą przez serce do płuc, gdzie przedostają 
się przez pęcherzyki płucne do układu oddechowego. Larwy 
w płucach dwukrotnie linieją, a kiedy osiągną 2 mm długości, 
ponownie zaczynają wędrówkę w górę dróg oddechowych (przez 
oskrzeliki, oskrzela, krtań) aż do tchawicy. Podrażniają przełyk by 
zostać połkniętymi. Trafiają następnie do żołądka, a stamtąd 
do jelita cienkiego, gdzie bytują i żywią się częściowo strawioną 
zawartością. Głownie pasożyt ten żywi się nabłonkiem niszczonej 
ściany jelita i substancjami zawartymi w treści jelitowej. W jelicie 
cienkim człowieka Ascaris lumbricoides może przeżyć od 1 do 1,5 
roku. Po mniej więcej 2 miesiącach życia od zakażenia zaczynają 
w jelicie rozmnażać się płciowo (dojrzałość płciową żeńskie 
osobniki glisty ludzkiej osiągają w ciągu 60-80 dni od dnia 
zakażenia i wówczas rozpoczynają składanie jaj). 

background image

Cykl rozwojowy
Ascaris 
lumbricoides

background image
background image

Podczas swej wędrówki larwy mogą 
uszkodzić poważnie płuca i inne tkanki 
żywiciela. Czasami powodują 
perforację jelita, co zazwyczaj kończy 
się zapaleniem otrzewnej.

background image

Zabłąkane larwy mogą niekiedy usadowić 

się w różnych nietypowych dla glisty 

ludzkiej narządach, jak oko, ucho, mózg, 

wątroba, śledziona itp., gdzie po pewnym 

czasie otorbiają się tworząc tzw. guzki 

robacze. 

background image

Objawy

Wyróżnia się trzy zespoły objawów 

związanych z:

• wędrówką postaci larwalnych
• inwazją jelita cienkiego przez postacie 

dojrzałe

• powikłaniami glistnicy

background image

Wędrówce larw towarzyszą:

objawy 

uszkodzenia 

wątroby, 

śródbłonków naczyń krwionośnych 

uszkodzenia 

ścian 

pęcherzyków 

płucnych  połączone  z  krwawieniami  i 

odczynami zapalnymi
-  zespół  Loefflera  (przemijające  nacieki 

płuc)

- objawy zapalenia płuc (kaszel, gorączka, 

krwawienia)

 

background image

Patogenne działanie glist w jelicie 

cienkim polega na:

- zatruwaniu organizmu żywiciela 

produktami przemiany materii

- zmianach w strukturze kosmków, 

naciekach komórkowych

- pojawiają się bóle brzucha, nudności, 

sporadyczne wymioty, brak łaknienia

background image

Objawami towarzyszącymi są:

- wzmożona pobudliwość nerwowa 

- bóle brzucha, mdłości, brak łaknienia

- sporadyczne wymioty 

- zapalenia spojówek, obrzęk powiek

- nieżyt nosa, stany spastyczne oskrzeli 

-u  dzieci  może  dojść  do  nieprawidłowego 

rozwoju umysłowego i fizycznego

 Niedrożności: 

-górnych dróg oddechowych, 

-przewodów  wyprowadzających  trzustki  i  dróg 

żółciowych, 

-jelita (zaczopowanie jelita cienkiego - w wyniku 

masowej inwazji) 

background image

Wykrywanie

Ascaris lumbricoides diagnozuje się 
podczas badań parazytologicznych 
stwierdzając jaja w kale, wykonuje się 
również badania radiologiczne płuc. 

background image

Leczenie i zapobieganie

Leczenie:
• Mebendazol 100 mg 2x na dobę przez 3 

dni

• Pyrantel 11 mg/kg mc
• Albendazol

Profilaktyka opiera się na przestrzeganiu 

zasad higieny osobistej i higieny 
żywienia.


Document Outline