Rola farmaceutów i psychologów klinicznych w kształtowaniu prawidłowego trybu życia.

Rola farmaceutów

i psychologów

klinicznych

w kształtowaniu

prawidłowego trybu

życia.

STYL ŻYCIA

według definicji

ŚOZ (1989)

jest to sposób bycia

wynikający z

wzajemnego

oddziaływania

człowieka i warunków,

w jakich żyje oraz z

indywidualnych

wzorców zachowania,

które zostały

określone przez

czynniki społeczno-

kulturowe i osobiste

cechy charakteru.

„

Dekalog” zdrowego stylu

życia:

zdobywanie wiedzy o samym sobie

utrzymywanie sił obronnych

organizmu w stałej gotowości

nie nadużywanie leków

utrzymywanie wszechstronnej

sprawności fizycznej

prawidłowe odżywianie się

hartowanie się

rozwijanie umiejętności walki ze

stresem

eliminowanie nałogów

życzliwość dla innych

10.

zachowanie i demonstrowanie

postawy radzenia sobie w życiu

PSYCHOLOGIA

KLINICZNA

jest działem psychologii stosowanej zajmującym

się profilaktyką, diagnostyką i terapią zaburzeń

psychicznych i zaburzeń zachowania, czyli

zaburzeniami w regulacji stosunków człowieka z

jego otoczeniem.

Działalność psychologa kojarzy się przede

wszystkim z nauką opanowywania sytuacji

stresowych oraz radzenia sobie z

niepełnosprawnością, a nawet z nauką

„współżycia” z chorobą, w szczególności z

chorobą przewlekłą. Nauka zdecydowanie

potwierdza wzajemnym wpływ zmian

organicznych lub nawet tylko czynnościowych

w funkcjonowaniu ustroju na psychikę, jak i

wpływ zaburzeń psychicznych na fizjologię.

ZADANIA PSYCHOLOGA:

zadania nieformalne

: polegają one na poznaniu

pacjenta jako człowieka, poznaniu jego charakteru,

stanu emocjonalnego, potrzeb, obaw i wątpliwości.

Psycholog krótko i zwięźle przekazuje swoje

spostrzeżenia lekarzowi prowadzącemu,

rehabilitantowi, czy personelowi pielęgnującemu,

dzięki czemu dany pacjent, jest lepiej rozumiany, a

proces leczenia jest skuteczniejszy. Psycholog

udziela wsparcia emocjonalnego, potrafi uspokoić,

wyjaśnić, na czym polega choroba, jej

konsekwencje, w jaki sposób z nią sobie radzić. Np.

w chorobach kardiologicznych istnieje potrzeba

zmiany stylu życia aby zapobiec rozwojowi choroby,

co może budzić lęk, zwłaszcza, gdy człowiek nagle

zachoruje i nagle dowie się o swojej chorobie.

Warto podkreślić, że psycholog nie

udziela lekceważących rad w stylu

"wszystko będzie dobrze",

obowiązek przedstawiać rzeczywisty

obraz choroby, oraz realne możliwości

radzenia sobie z nią, dostosowane do

indywidualnej specyfiki konkretnego

człowieka. W tym zakresie zastosowanie

szczególnie ma rozmowa i obserwacja

psychologiczna.

zadania formalne

to przeprowadzeni badania

psychologicznego z wykorzystaniem metod

psychometrycznych. Niekiedy wymagane jest dokładne

określenie ilorazu inteligencji, badanie osobowości i

stanu emocjonalnego, niekiedy też niezbędne jest

wykonanie przesiewowego badania funkcji

poznawczych. Cel takiego postępowania jest identyczny

jak w przypadku celów nieformalnych. Jest on

realizowany z wyższą precyzją zostaje

udokumentowany w historii choroby, dzięki czemu

można porównywać wyniki badań psychologicznych w

czasie. Drobiazgowe badania psychologiczne powinny

być wykonywane tylko, gdy istnieje określona potrzeba,

aby w ten sposób móc efektywnie wykorzystać czas

pracy, jak również nie narażać pacjentów na stres i

wysiłek. Do zadań formalnych zaliczyć można również

stosowanie oddziaływań terapeutycznych (np.

prowadzenie psychoterapii).

W ostatnich latach coraz bardziej wyraźne stają

się problemy i zadania różnicujące obszar

niepsychiatrycznej psychologii klinicznej, choć

nie podlegają one oficjalnie dalszej specjalizacji

zawodowej. Różnice te dotyczą psychologii

klinicznej w kardiologii, onkologii, rehabilitacji,

chirurgii, jak i w zakresie problematyki

uzależnień. Istnieją opracowane odrębne

programy wsparcia, psychoterapii, rehabilitacji i

edukacji w zakresie zaburzeń kardiologicznych

oraz onkologicznych (np. Program Simontona).

Metoda Simontona

wszechstronny i spójny, poznawczo-

behawioralny program samopomocy

emocjonalnej dla chorych na nowotwory

złośliwe i osób ich wspierających. Jest to

prawdziwie holistyczny program

odnoszący się do wszystkich

podstawowych sfer życia: np.

poznawczej, duchowej, rodzinnej,

fizycznej itp..

Farmaceuci

Mają oni duży wpływ na zdrowie pacjenta nie tylko

poprzez pomoc w procesie diagnozowania i leczenia,

ale także w bezpośrednim kontakcie począwszy od

reprezentowania życzliwej postawy wobec osoby

potrzebującej pomocy do konkretnej porady, edukacji

zdrowotnej samego pacjenta, ale także wobec

członków rodziny. Niekiedy wystarcza świadome lub

przypadkowe potwierdzenie rady lekarza lub

pielęgniarki przez farmaceutę, analityka, aby pacjent

nabrał przekonania o konieczności zmiany stylu życia,

czy też przeprowadzenia odpowiednich badań lub

leczenia, co do których miał dotychczas jeszcze

wątpliwości.

Wg Ch. Heplera i L. Stand istnieją

cztery kryteria, podejścia do

farmaceuty do pacjenta:

•

Farmaceuta musi posiadać odpowiednią

wiedzę z zakresu chemii farmaceutycznej i

farmakologii klinicznej

•

Farmaceuta musi umieć zorganizować

system dystrybucji leków, tak aby były w

nim uwzględnione decyzje o zastosowaniu

leków.

•

Farmaceuta musi umieć nawiązać robocze

stosunki z pacjentem i innymi zawodami

medycznymi.

•

Farmaceuci muszą być dostępni dla

pacjentów w wystarczającej liczbie

Opieka farmaceutyczna

wymaga:

•

Opiekowania się

. Jest to gotowość do udzielenia

pomocy, okazywanie miłości i akceptacji pacjentom.

Aptekarz, udostępniając siebie pacjentowi, przynosi

mu ulgę w jego obawach i poczuciu samotności. Na

tym polega empatyczne zrozumienie.

•

Nawiązania umownych kontraktów terapeutycznych

pacjentami

. Umowa jest obietnicą, czymś, co

jesteśmy pacjentom winni. A jesteśmy im winni

naszą specjalistyczną wiedzę, poświęcenie im

naszego czasu i energii, by umożliwić im

zrozumienie ich choroby i jej leczenia oraz zachęcić

do zadawania pytań o tych sprawach i wyborach,

których nie rozumieją lub które nie są dla nich jasne.

Cechy farmaceuty i psychologa

klinicznego:

Własne cechy

charakterystyczne

Zachowania wobec

pacjenta

Uczciwość,

autentyczność,

otwarte
porozumiewanie się

Empatia/wrażliwość

Cierpliwość i

zrozumienie

Kompetencja

Przyjmowanie

odpowiedzialności za

swoje czyny

Odpowiedzialność za

decyzje i udzielone
zalecenia

Traktowanie potrzeb

pacjenta jako spraw

najważniejszych

Dodawanie otuchy

Postrzeganie pacjenta

jako osoby

Wzajemny

szacunek/zaufanie

Współpraca

Opiekowanie się

Budowanie zaufanie

Wspieranie pacjenta

Zwracanie na dobre

fizyczne i psychiczne

samopoczucie pacjenta

Studentki I roku zdrowia publicznego

PAM

•

Kamila Głąbińska

•

Aleksandra Myszke

•

Anna Prociak

•

Kinga Mulik

Document Outline