Historia komputerów

Czasy najdawniejsze

Człowiek wykonywał obliczenia już w czasach

najdawniejszych. Musiał policzyć zwierzęta, żołnierzy,

zboże. Początkowo używał do tego celu najprostszych

przedmiotów takich jak kamienie, czy nawet palce u rąk.

Jednak wykonanie nawet małoskomplikowanych działań

mnożenia i dzielenia na cyfrach rzymskich (arabskie

pojawiły się w wieku XVI-tym) sprawiało dużo kłopotów i

zajmowało wiele czasu. Około 3000 lat p.n.e. w środkowej

Azji wynalezione zostało

liczydło

(ang. "abacus").

Zbudowane z kuleczek lub talerzyków poruszających się po

metalowych pręcikach, używało kombinowanego systemu

dwójkowo-piątkowego. Wszystkie rozwinięte kultury

starożytne posługiwały się jakąś odmianą liczydeł. Co

ciekawe nawet dzisiaj można znaleźć osoby posługujące się

na codzień tymi urządzeniami.

Rok 1614



W roku 1614, szkocki teolog i matematyk,

John Napier

, odkrył logarytmy, dzięki

którym skomplikowane mnożenie można

zastąpić prostym dodawaniem.

Wprowadził też tzw.

tabliczki Napiera

Bazując na jego dokonaniach, w roku

1622,

William Oughtred

stworzył

suwak logarytmiczny

, który jeszcze

bardziej ułatwił wykonywanie obliczeń.

Rok 1642



W roku 1642, we Francji,

Blaise Pascal

skonstruował mechaniczną maszynę do

dodawania, którą nazwano

Pascaline

. Miała

pomóc jego ojcu, poborcy podatkowemu, w

wykonywaniu swojej pracy. Ograniczeniem

maszyny było to, że wykonywała obliczenia na

liczbach składających się maksymalnie z ośmiu

cyfr. Wynalazek Pascala jest uważany za pierwszą

dodającą maszynę, mimo że już w roku 1623

niemiecki profesor,

Wilhelm Schickard

zbudował kalkulator o większych możliwościach.

Niestety wynalazek został zapomniany i nikt nie

zwrócił na niego uwagi.

Rok 1673



W 1673 roku, wybitny niemiecki filozof, polityk i

matematyk,

Gottfried Wilhelm von Leibnitz

skonstruował maszynę arytmetyczną. Chociaż

zdobyła ona znaczny rozgłos, jej twórca nie zdołał

znaleźć nikogo chętnego do jej budowy. Dwa lata

później Leibnitz odkrył rachunek różniczkowy,

całkowy, system dwójkowy. W roku 1694 stworzył

kalkulator, który mógł wykonywać operacje

dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia, a

także pierwiastkowania. Zasady jego konstrukcji

były wykorzystywane jeszcze przez kilka stuleci w

budowie podobnych urządzeń.

Rok 1822

Osobą żyjącą w owych czasach, która była najbliższa

wynalezienia "prawdziwego komputera" był angielski

matematyk i wynalazca,

Charles Babbage

. Pracując

dla Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego,

musiał wykonywać wiele żmudnych obliczeń przy

pomocy tablic logarytmicznych, które zawierały

niestety mnóstwo błędów. Zauważył, że wiele zadań

matematycznych, takich jak chociażby tworzenie

tablic, można wykonać przy pomocy maszyny. W roku

1822 rozpoczął pracę nad konstrukcją urządzenia,

które mogłoby rozwiązywać równania różniczkowe

(angielska nazwa tego urządzenia brzmi "Difference

Engine"). Projekt jednak porzucono, z braku

odpowiedniej technologii.

Rok 1890



W USA, według konstytucji, co 10 lat wykonywany ma

być spis powszechny ludności. Ponieważ populacja

kraju była coraz większa, spodziewano się, że ten

planowany na rok 1890, nie zostanie skończony w

ciągu dekady. Rząd Stanów Zjednoczonych

postanowił znaleźć sposób na przyspieszenie całego

procesu. Zorganizowano konkurs na urządzenie, które

tego dokona. Wygrał go

Herman Hollerith

ze swoją

maszyną tabulacyjną. Służyła ona do wprowadzania,

sortowania i podliczania danych i wykorzystywała do

tego celu dziurkowane karty. Dzięki urządzeniu wyniki

spisu udało się opracować w ciągu niecałych 3 lat.

Hollerith dzięki swojemu wynalazkowi stał się sławny i

bogaty, założył w roku 1896 firmę

Tabulating

Machine Company

, która po połączeniu z kilkoma

innymi stworzyła International Business Machines,

czyli po prostu

IBM

Rok 1904



W roku 1904

Sir John Fleming

wynalazł

lampę elektronową

, dwuelektrodową

(diodę). Dwa lata później,

Lee de

Forest

, stworzył lampę trójelektrodową,

czyli triodę. Taka lampa pełnić może rolę

przekaźnika, jednak nie zawierając

elementów mechanicznych, działa

znacznie szybciej. Lampy elektronowe są

głównym elementem budowy

komputerów pierwszej generacji.

Rok 1938



Osobą, o której warto wspomnieć, jest

niemiecki inżynier budownictwa,

Konrad

Zuse

. Zbudował on w roku 1938 komputer

, oparty na przekaźnikach. Urządzenie

należące do zerowej generacji, korzystało z

binarnego systemu liczbowego, co było

swoistą innowacją. Większość komputerów

generacji pierwszej używało bowiem innych

systemów, np. dziesiętnego. W roku 1941

Zuse skończył komputer

, który był w

pełni funkcjonalnym automatem liczącym

sterowanym programem. Co ciekawe,

potrafił wykonywać także operacje na

liczbach zmiennoprzecinkowych.

Rok 1945

John von Neumann

, węgierski matematyk pracujący

w USA, także w ogromnym stopniu przyczynił się do

rozwoju maszyn liczących. W roku 1945 opublikował

raport, w którym opisał projekt uniwersalnego

komputera, znanego pod nazwą

maszyna z

Princeton

. Miał on spełniać kilka podstawowych

założeń. Po pierwsze powinien mieć stosunkowo

prostą budowę fizyczną. Po drugie program powinien

być przechowywany w pamięci operacyjnej razem z

danymi. Program, jak i kolejność wykonywania

instrukcji mają być modyfikowalne w zależności od

uzyskanych wcześniej wyników obliczeń. Postulaty te

stanowią do dzisiaj podstawę budowy komputerów.

Jeszcze w roku 1945 rozpoczęto prace nad realizacją

maszyny von Neumanna, urządzenia o nazwie

EDVAC

. Zostały one jednak zakończone, z różnych

powodów, dopiero w roku 1951.

Rok 1947



Frederic Williams

(1911-77), angielski profesor na uniwersytecie

w Manchesterze, wprowadza do użytku wynalezioną przez siebie i

opatentowaną w 1946

pamięć operacyjną

opartą na lampach

elektronowych (pamięć lampowa, CRT).



Budowa komputera

Harvard MARK II

zostaje ukończona.

Projektem kieruje

Howard Aiken

. Jest to duży programowalny

komputer, znacznie szybszy od

MARK I



23 grudnia pokazany został wąskiej publiczności

tranzystor

(TRANsfer reSISTOR). Urządzenie wynaleźli pracownicy

AT&T Bell

Telephone Laboratories

Walter Brattain

William Shockley

John Bardeen

. Za swoje osiągnięcie otrzymali w roku 1956

nagrodę Nobla

. Tranzystor posiada takie same właściwości jak

lampa elektronowa, tyle że jest szybszy, rzadziej ulega

uszkodzeniu, zużywa mniej energii i emituje mniej ciepła.

Komputery używające tranzystorów są ok. tysiąca razy szybsze od

lampowych. Są to urządzenia drugiej generacji, pojawią się za nie

mniej niż sześć lat. W 1948 roku Bell Labs opatentował tranzystor.

Rok 1948



Richard Hamming

(1915-98), z Bell Labs, opracowuje sposób

wykrywania i usuwania błędów w programach.



Jesienią

IBM

przedstawia model

604

. Jest to programowalny

kalkulator oraz dziurkarka kart perforowanych. Zawiera tylko

1400 lamp elektronowych. Potrafi on przeczytać kartę,

przeprowadzić do 60 operacji w ciągu 80 milisekund i

wyprowadzić rezultaty na tę samą kartę.



W styczniu

Wallace Eckert

(1902-71) z

IBM

, wraz ze

współpracownikami kończy

SSEC

(Selective Sequence

Electronic Calculator). SSEC jest pierwszym kalkulatorem, który

wykonuje instrukcje krok po kroku i jest w stanie zmieniać

działanie programu w zależności od wcześniej uzyskanych

rezultatów. SSEC jest 250 razy szybszy od

MARK I

. Zawiera 8

rejestrów, pamięć o pojemności 150 słów oraz 66 taśm

papierowych o całkowitej pojemności 20000 słów. Słowo ma

rozmiar 20 cyfr. Maszyna jest zbudowana z 12000 lamp

elektronowych oraz 21400 przekaźników. Jest bardzo głośna i

wydziela mnóstwo ciepła.

Rok 1948 c.d.



Zostaje wprowadzony nowy nośnik pamięci - bęben

magnetyczny, cechujący się małym poborem energii. Jego

konstruktorem jest

Andrew Donald Booth



Newman

Williams

oraz ich współpracownicy z

uniwersytetu w Machesterze, kończą budowę prototypowej

maszyny

Manchester MARK I

. Jest to pierwszy

programowalny komputer, w którym cały program jest

umieszczony w pamięci. Używa on pamięci operacyjnej

zaprojektowanej przez Williamsa (pamięć lampowa).

Programy są wprowadzane za pomocą klawiatury w postaci

binarnej, a wynik jest odczytywany, także w postaci

binarnej, na jednej z lamp. Pierwszy program został

uruchomiony 21 czerwca. Jego autorem jest

prof. Tom

Kilburn



Eckert

Mauchly

rozpoczynają prace nad komputerem

bazowanym na idei

maszyny z Princeton

von Neumanna.

Ma to być

UNIVAC-1

(UNIVersal Automatic Computer).

Rok 1949



Eckert

Mauchly

, po założeniu własnej firmy, budują

BINAC-a

. Jest on przeznaczony dla sił powietrznych USA.

Posiada podwójne procesory, każdy z 700 lampami i

pojemnością pamięci po 512 31-bitowych słów. Każdy

procesor zajmuje tylko 4 stopy kwadratowe. Może wykonać

1000 mnożeń na sekundę. Jednak projektanci, zajęci

budową

UNIVAC-a

, nie poświęcili zbyt dużo czasu BINAC-

owi, przez co jest trochę niedopracowany.



W maju

Maurice Wilkes

i jego współpracownicy z

uniwersytetu w Cambridge kończą pracę nad komputerem

EDSAC

(Electronic Delay Storage Automatic Computer).

Projekt jest wspierany finansowo przez

J. Lyons & Co.

Ltd.

. Jest to pierwszy w pełni skalowalny komputer, z

programem przechowywanym w pamięci. Prędkość EDSAC-

a to 500 kHz, większość instrukcji jest wykonywana przez

ok 1500 ms.

Rok 1950



Narodowe Biuro Standardów (US National Bereau of

Standards) uruchamia komputer

SEAC

(Standards

Eastern Automatic Computer). Aby zmniejszyć

liczbę lamp elektronowych, użyto 12000

germanowych diod. Pamięć komputera jest w stanie

przechować 512 45-bitowych słów.



Konrad Zuse

kończy budowę

i instaluje go na

Politechnice Federalnej w Zurychu. Komputer ma

zmodyfikowaną budowę, dzięki czemu może

wykonywać skoki warunkowe. Poza tym podczas

wykonywania instrukcji w tym samym czasie dwie

kolejne są odczytywane i dodatkowo

przeprowadzane są różnorakie optymalizacje. Z4

był używany przez 5 lat na Politechnice, a następne

5 we Francji.

Rok 1952



Komputer

EDVAC

zostaje ostatecznie skończony. Jego

projektantami są

Mauchly

Eckert

Von Neumann

Zbudowany jest z 4000 lamp i 10000 kryształowych diod.

Pojemność pamięci wynosi 1024 44-bitowych słów. EDVAC

pracuje z częstotliwością zegara

1 MHz



Grace Murray Hopper

tworzy pierwszy program, który

tłumaczy symbole języka wysokiego poziomu na kod

maszynowy. Jest to

kompilator A-O



IBM

decyduje się na dodanie komputerów do swojej linii

produkcyjnej. Pierwszym modelem jest

IBM 701

zaprojektowany przez

Nathaniela Rochestera

. Jego

przeznaczenie to głównie badania naukowe. Model 701

zawiera 1 Kb pamięci operacyjnej. Innowacją wprowadzoną

w tej maszynie jest to, że użyty został napęd taśmowy.

Pojemność takiej taśmy jest 12000 razy większa od

pojemności karty perforowanej. Komputer IBM 701 może

wykonać 2200 operacji dodawania na sekundę.

Rok 1956



tworzy pierwszy dysk twardy -

RAMAC 350

Jego pojemność to 5MB, natomiast cena - milion

dolarów.



W laboratoriach

MIT

ukończony zostaje pierwszy

komputer tranzystorowy. Jest to

TX-O

(Transistorized Experimental Computer). Komputery

oparte na tranzystorach rozpoczynają

drugą

generację



John McCarthy

używa po raz pierwszy terminu

sztuczna inteligencja



A. Newell

D. Shaw

F. Simon

wynajdują

IPL

(Information Processing Language - język

przetwarzania informacji).

Rok 1962



Studenci z

MIT

Stephen (Slag) Russel

Martin (Shag) Graetz

Alan Kotok

- napisali

pierwszą grę komputerową -

Spacewar

. Jest ona

uruchamiana na komputerze DEC PDP-1.

Spacewar jest przeznaczony dla dwóch graczy,

przy czym jeden musi zniszczyć drugiego. Gra

jest oparta tylko i wyłącznie na trybie tekstowym.



Ivan Sutherland

tworzy pierwszy system

graficzny -

Sketchpad

, który potrafi wyświetlać

obrazy na ekranie, a nie tylko tekst, jak dotąd.



Ken Iverson

, z uniwersytetu w Harvardzie,

tworzy

APL

(A Programming Language), który

służy głównie do zapisu wzorów matematycznych

na komputerze.

Rok 1967



IBM

tworzy pierwszą

dyskietkę

. Jej rozmiar to 8

cali.



Opracowany zostaje język programowania

LOGO

Został napisany z myślą głównie o dzieciach i

początkujących użytkownikach komputera.



Ole-Johan Dahl

Kristen Nygaard

z Norweskiego

Centrum Obliczeniowego kończą pracę nad językiem

Simula

. Jest to pierwszy obiektowy język

programowania.



Jack Kilby

John Merryman

oraz

James Van

Tassel

Texas Instruments

tworzą pierwszy

kalkulator kieszonkowy. Wykonuje on cztery

podstawowe działania: dodawanie, odejmowanie,

mnożenie, dzielenie.

Rok 1969



Departament Obrony USA zleca utworzenie

ARPANet

. Celem przedsięwzięcia jest budowa

sieci komputerowej, która mogłaby przetrwać atak

nuklearny - w przypadku zniszczenia części sieci,

łączność pomiędzy pozostałymi elementami miała

zostać zachowana. Jest to początek tego, co

znamy dzisiaj pod pojęciem

Internet

. W roku

1969 do sieci przyłączone były tylko 4 komputery,

aktualnie jest ich miliony i znajdują się one

praktycznie w każdym zakątku świata.



Intel

zapowiada pamięć

RAM

o pojemności 1KB

(kilobajt). Jest to wielkość znacznie

przewyższająca poprzednie układy tego typu.

Rok 1973



Robert Metcalfe

Xerox PARC

tworzy

specyfikację budowy sieci lokalnych (LAN - Local

Area Network) -

Ethernet



Sędzia federalny

Earl Larson

dokonuje

sprawdzenia słuszności przyznania patentu na

komputer dla

Eckerta

Mauchly'ego

. Według jego

dochodzenia to

John Atanasof

jest wynalazcą

nowoczesnego komputera elektronicznego.



Do sieci

ARPANet

przyłączone zostają pierwsze

ośrodki spoza USA. Są to University College of

London w Anglii oraz Royal Radar Establishment w

Norwegii.



Opracowany zostaje protokół

FTP

służący do

transmisji plików pomiędzy komputerami.

Rok 1976



Steve Jobs

Steve Wozniak

budują

komputer

Apple I

. Udaje im się sprzedać 200

sztuk w cenie 666,66 dolarów każda.



Steve Jobs

Steve Wozniak

zakładają firmę

Apple Computer

. Swoją przygodę z budową

komputerów zaczynali w garażu Jobsa. Firma

Apple stanie się jednym z największych

producentów komputerów na świecie.



Firma

Seymoura Cray'a

tworzy

superkomputer

Cray I

. Jest to pierwsza

komercyjna maszyna, która przekroczyła

granicę 1 MIPS (milion instrukcji na sekundę).

Rok 1990



Oficjalne narodziny

WWW

Tim Berners-Lee

tworzy

język

HTML

(HyperText Markup Language). Sieć WWW

używa także stworzonego przez niego protokołu

HTTP

adresów

URL



W maju odbywa się premiera systemu

Microsoft

Windows 3.0

. Jest to system napisany zupełnie od

nowa, wyposażony w graficzny interfejs użytkownika

(GUI), wzorowany na interfejsie komputera

Macintosh

W związku z tym

IBM

postanawia zaprzestać

współpracy z

Microsoftem

w tworzeniu systemu

OS/2

, gdyż sądzi, że Windows stanie się jego

konkurentem i wpłynie na małą popularność "dwójki".



ARPANET

oficjalnie kończy swoje działanie. Po udanym

wprowadzeniu protokołu

TCP/IP

, który pozwala różnym

sieciom komputerowym na komunikowanie się między

sobą, ARPANET staje się zbędny.

Rok 1992



W sklepach pojawia się nowy produkt

Microsoftu

Windows 3.1

który stanie się

najpopularniejszym systemem okienkowym

aż do ukazania się Windows 95. W ciągu

zaledwie dwóch miesięcy sprzedano milion

kopii programu.



Apple

przegrywa z

Microsoftem

wytoczoną

przez siebie kilka lat wcześniej sprawę. Apple

twierdził, że Microsoft ukradł ideę

graficznego interfejsu użytkownika. Gdyby

sprawę wygrał, losy mogłyby się potoczyć

ciekawie, być może nie byłoby teraz

Windows...

Rok 1995



24 sierpnia odbywa się premiera systemu

Windows 95

(nazwa kodowa Chicago). Staje się

on wielkim przebojem i w ciągu zaledwie 4 dni

sprzedanych zostaje 4 miliony kopii. Nad

systemem pracowało 300 programistów,

wynikiem czego jest kod złożony z 10 milionów

linii. Aby sprostać wymaganiom klienta, Microsoft

udostępnił pomoc techniczną, złożoną z 1600-

osobowej załogi.



Sun Microsystems

przedstawia obiektowy język

programowania

Java

, który z założenia ma być

niezależny od platformy uruchomieniowej.

Rok 2000



Szef

Microsoftu

Bill Gates

- rezygnuje ze stanowiska

CEO. Postanawia zająć się wyłącznie pisaniem programów,

a nie - jak dotąd - uczestniczyć w wielu procesach

sądowych i zajmować się polityką. Jego miejsce zajmuje

współzałożyciel firmy -

Paul Allen



IBM

tworzy superkomputer

Blue Gene

, następcę

Deep

Blue

. Jest on tysiąc razy szybszy od poprzednika i pracuje z

prędkością 1 PetaFLOP. Jest to najwydajniejsza maszyna na

świecie.



14 lutego odbywa się odkładana premiera systemu

Microsoft Windows 2000



W lutym

AMD

przedstawia nowy procesor

Athlon

taktowany zegarem 1,1 GHz. W odpowiedzi na to

Intel

jeszcze w tym samym miesiącu prezentuje układ 1,5 GHz.

Wyścig trwa...



15 lipca

Microsoft

prezentuje nowy język programowania -

(C sharp).

Document Outline