Nadwaga i otyłość.
Przyczyny i następstwa
otyłości,
typy otyłości i jej mierniki,
profilaktyka żywieniowa
otyłości.
Dieta sportowców.
Woda mineralna jako czynnik
profilaktyki zdrowotnej.
Nadwaga i otyłość.
Przyczyny i następstwa
otyłości,
typy otyłości i jej mierniki,
profilaktyka żywieniowa
otyłości.
Dieta sportowców.
Woda mineralna jako czynnik
profilaktyki zdrowotnej.
OTYŁOŚĆ
jest przewlekłą chorobą - nadmierna podaż
energii zawartej w pokarmach w stosunku do
zapotrzebowania organizmu w rezultacie
magazynowanie nadmiaru w postaci tkanki
tłuszczowej.
fizjologicznie
–
tłuszcz stanowi przeciętnie 15% masy ciała
otyłość
– tłuszcze stanowią:
więcej niż 25% masy ciała u mężczyzn
lub więcej niż 30% masy ciała u kobiet
OTYŁOŚĆ =/= NADWAGA
sportowcy o dobrze lub nadmiernie
rozwiniętym układzie mięśniowym
(szczególnie ciężarowcy) mimo nadwagi nie
są ludźmi otyłymi
ludzie z “normalną” wagą mogą być otyli,
jeśli ich mięśnie są słabo rozwinięte
przy ustalaniu rozpoznania otyłości należy
każdorazowo wziąć pod uwagę
morfologiczną strukturę badanego
TYPY
OTYŁOŚCI
Otyłość typu
"gruszka"
- (udowo-
pośladkowa) częściej
u kobiet
Otyłość typu "jabłko"
-
(inne określenia: otyłość
brzuszna, wisceralna -
tkanka tłuszczowa
zlokalizowana jest
głównie wewnątrz jamy
brzusznej) częściej u
mężczyzn
PRZYCZYNY OTYŁOŚCI
Czynniki dziedziczne
- u 70% osób otyłych
przynajmniej jedno z rodziców było otyłe
Czynniki fizjologiczne
- neurotransmitery,
głównie monoaminy: serotonina, dopamina,
noradrenalina
Czynniki psychologiczne
- otyłość można
traktować jako formę uzależnienia,
wytłumaczeniem wszelkich osobistych
niepowodzeń
Styl życia
- spożywanie nadmiaru tłuszczu oraz
zbyt mała aktywność fizyczna
NASTĘPSTWA OTYŁOŚCI
Choroby związane z otyłością
Cukrzyca typu II
– 90% cukrzyc tego typu
spowodowane jest otyłością
Nadciśnienie tętnicze
- wzrost masy ciała o
20% powoduje ośmiokrotny wzrost częstości
występowania nadciśnienia
Hiperlipidemia
- podwyższenie poziomu
cholesterolu i trójglicerydów we krwi
Udar mózgowy
– dwa razy większe ryzyko
Niewydolność serca
- ryzyko tej choroby u
otyłych jest większe 1,9 razy
Choroba niedokrwienna serca (choroba
wieńcowa)
- 1,5 raza większe niż u osoby z
prawidłową wagą
Kamica pęcherzyka żółciowego
– sześciokrotnie
więcej przypadków niż u szczupłych
Zmiany zwyrodnieniowe stawów
– nadmierne
obciążenia
Nowotwory
- macicy, sutka, pęcherzyka
żółciowego, jelita grubego, prostaty
Zaburzenia oddychania w czasie snu
–
hipowentylacja bądź bezdech senny
Żylaki kończyn dolnych
- gorsze są warunki
odpływu krwi z kończyn
Zaburzenia hormonalne i powikłania ciąży
–
trudności z zajściem w ciążę, poronienia
Zespół X (obecnie nazywany zespołem
(poli)metabolicznym)
- otyłość wisceralna,
upośledzona tolerancja glukozy, zwiększone
stężenie insuliny, insulinooporność, nadciśnienie
tętnicze, zaburzenia lipidowe, choroba
niedokrwienna serca
Anorexia nervosa i bulimia nervosa
MIERNIKI OTYŁOŚCI
BMI (Body Mass Index)
wg poniższego wzoru:
BMI = masa ciała [kg] : wzrost
2
[m
2
]
BMI > 25 - nadwaga
BMI > 30 - mówimy o otyłości
im wyższy wskaźnik BMI - tym większa zapadalność
na różne schorzenia związane z otyłością
BMI nie jest wiarygodnym wskaźnikiem zagrożenia chorobami
dla poniższych grup osób :
kobiety ciężarne, sportowcy oraz osoby
o rozbudowanej tkance mięśniowej, rosnące dzieci, osoby w starszym
wieku, u których trudno dokonać dokładnych pomiarów wzrostu
OBWÓD PASA
zaburzenia spowodowane otyłością zwiększają się:
u
mężczyzn z obwodem pasa powyżej 102 cm
u kobiet z obwodem pasa powyżej
88 cm
WHR (waist to hip ratio – talia do bioder)
Otyłość wisceralną (typ jabłka)
WHR = lub > od 0,8 u kobiet
WHR = lub > od 1,0 u
mężczyzn
Otyłość udowo-pośladkową
WHR < od 0,8 kobiet
WHR < od 1,0 u mężczyzn
KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z UTRATY MASY
CIAŁA
spadek
ciśnienia
krwi
obniżenie poziomu
cukru
we krwi, zmniejszenie
insulinooporności
obniżenie stężenia
cholesterolu
zmniejszenie ryzyka rozwoju
choroby
wieńcowej
lepsze
samopoczucie
i zwiększenie
długości życia
więcej
energii życiowej
wzrost
samooceny i wiary w siebie
AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA W
PRZECIWDZIAŁANU OTYŁOŚCI
Systematyczna aktywność fizyczna powoduje:
zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej,
zmniejszenie wielkości komórek tłuszczowych
zwiększa ich podatność na działanie insuliny
wzrost wrażliwości tkanki tłuszczowej na czynniki
lipolityczne
obniża również ciśnienie krwi oraz poprawia
funkcjonowanie układu krążenia
Aby powyższe punkty zostały utrwalone
niezbędna jest regularna aktywność
ruchowa !!!
SPOSOBY LECZENIA
OTYŁOŚCI
Dieta
- zmniejszenie kaloryczności posiłków,
ograniczenie spożycia tłuszczu oraz cukrów
prostych
Ruch
– ułatwia utratę energii, zapobiega obniżeniu
podstawowej przemiany materii oraz efektowi jo-jo
Leki
– (zwykle hamujące łaknienie) tylko gdy BMI
>30 lub jest niższe lecz współistnieją choroby
związane z otyłością
Leczenie chirurgiczne
- BMI > 40 lub BMI =
35-40 ze współistniejącymi chorobami
związanymi z otyłością
Wsparcie psychologiczne
- przebudowa psychiki
osoby otyłej
Unikanie ponownego wzrostu wagi
- efekt
jo-jo
CZY WIESZ, ŻE?
Świat - kobiety 50-75%, mężczyźni 50% nadwaga
lub otyłość
61 mln Amerykanów jest otyłych – jeśli trend się
utrzyma, w 2230r. 100% populacji amerykańskiej
stanowić będą osoby otyłe
próbie losowej populacji Warszawy, w wieku 35-64
lat, wskazują, że w Polsce nadwaga występuje u
45% mężczyzn i 35% kobiet, a otyłość u 22%
mężczyzn i 29% kobiet
ponad 80% osób z otyłością "brzuszną" po 50 roku
życia ma nadciśnienie tętnicze
utrata masy ciała rzędu 5-10% wyjściowej masy ciała
może przynieść istotne korzyści zdrowotne
DIETA SPORTOWCÓW
DIETA SPORTOWCÓW
na wygląd diety mają wpływ takie czynniki, jak:
wiek i płeć adresata diety
, jego
charakter pracy,
rodzaj ponoszonego wysiłku, pora roku
, czy
strefa
klimatyczna
zamieszkiwania
dowiedziono, iż największy wpływ na sukces
sportowy posiadają trzy poniższe czynniki:
uwarunkowania genetyczne, technika
sportowa, żywienie
50 % sukcesu przypisuje się sposobowi żywienia
sportowca
Dieta sportowca powinna
zawierać około 70 kcal energii na
każdy kg masy ciała, w tym:
białek
- od 10 do 18 % ogólnie dostarczonej
energii, co daje dawkę od
1 do 4 g/kg
masy ciała
węglowodanów
- od 50 do 60 % ogólnie
dostarczonej energii, co daje dawkę od
7 do 13
g/kg
masy ciała
tłuszczów
- pozostałą część, przy czym trzecią
część tłuszczów powinny zajmować
tłuszcze
pochodzenia roślinnego
WODA MINERALNA JAKO CZYNNIK
PROFILAKTYKI ZDROWOTNEJ
najlepsza do picia jest wydobywana
z głębi ziemi
woda mineralna
działanie profilaktyczno-zdrowotne wody mineralnej
występuje wtedy, jeżeli zawartość któregoś ze
składników mineralnych osiąga w niej wartość, przy
której składnik ten wykazuje działanie fizjologiczno-
odżywcze, lecz żaden z nich nie przekracza granic,
przy której powodowałby zaburzenie gospodarki
mineralnej organizmu
znaczenie fizjologiczno-odżywcze ma tylko dziesięć
składników, są to:
wapń, magnez, sód, chlorki,
siarczany, żelazo, fluorki, jodki, wodorowęglany i
dwutlenek węgla
inne: potas, lit, bar, stront, mangan, brom, cynk,
miedź, itp. występują w tego typu wodach w tak
małych ilościach, że nie mają większego znaczenia
składników szkodliwych dla zdrowia, takich jak np.
azotany i azotyny
, dobra woda mineralna
nie
powinna w ogóle zawierać
wody mineralne pochodzące z uzdrowisk zwykle
posiadają w jednym litrze
od 1000 do 4000 mg
składników mineralnych
w niektórych sytuacjach
, np. przy dużych ubytkach
wody z organizmu, w czasie wytężonej pracy lub
wysiłku np. u sportowców,
picie wody pozbawionej
składników mineralnych może być wręcz szkodliwe dla
zdrowia a nawet groźne dla życia
, gdyż powoduje
zachwianie równowagi wodno-elektrolitycznej
DZIĘKUJEMY
ZA
UWAGĘ
Katarzyna Mitręga
Aleksandra Kusińska
Katarzyna Orszulik
Magdalena Pałka
Gr. 3b