DETEMINANTY  ROZWOJU 

DETEMINANTY  ROZWOJU 

RUCHU  TURYSTYCZNEGO

RUCHU  TURYSTYCZNEGO

RUCH TURYSTYCZNY

RUCH TURYSTYCZNY

Powszechnie przyjmuje się, że ruch turystyczny to: 

Powszechnie przyjmuje się, że ruch turystyczny to: 

zjawisko o charakterze społeczno ekonomicznym, 

zjawisko o charakterze społeczno ekonomicznym, 

którego istota polega na podróżach 

którego istota polega na podróżach 

podejmowanych dla realizacji celów rekreacyjnych, 

podejmowanych dla realizacji celów rekreacyjnych, 

poznawczych, zdrowotnych i rozrywkowych. 

poznawczych, zdrowotnych i rozrywkowych. 

Według A. Kowalczyka pod pojęciem ruchu 

Według A. Kowalczyka pod pojęciem ruchu 

turystycznego należy rozumieć „ogół 

turystycznego należy rozumieć „ogół 

przestrzennych przemieszczeń się ludzi i 

przestrzennych przemieszczeń się ludzi i 

związanych z dobrowolną czasową zmianą miejsca 

związanych z dobrowolną czasową zmianą miejsca 

pobytu, środowisk i rytmu życia   – w odniesieniu 

pobytu, środowisk i rytmu życia   – w odniesieniu 

do określonego obszaru, kierunku, okresu itp.". 

do określonego obszaru, kierunku, okresu itp.". 

Najważniejszą cechą ruchu turystycznego jest jego 

Najważniejszą cechą ruchu turystycznego jest jego 

charakter przestrzenny i ścisły związek z 

charakter przestrzenny i ścisły związek z 

przestrzenią.

przestrzenią.

Klasyfikacje ruchu 

Klasyfikacje ruchu 

turystycznego

turystycznego

Klasyfikacje ruchu turystycznego oraz różne podziały 

Klasyfikacje ruchu turystycznego oraz różne podziały 

turystyki stanowią przedmiot wielu prac naukowych. 

turystyki stanowią przedmiot wielu prac naukowych. 

Podział turystyki na wybrane rodzaje zaproponował W. 

Podział turystyki na wybrane rodzaje zaproponował W. 

Gaworecki, wyróżniając turystykę: krajoznawczą, 

Gaworecki, wyróżniając turystykę: krajoznawczą, 

kwalifikowaną, zdrowotną, motywacyjną, biznesową, 

kwalifikowaną, zdrowotną, motywacyjną, biznesową, 

kongresową, morską, etniczną, polonijną, socjalną, 

kongresową, morską, etniczną, polonijną, socjalną, 

alternatywną, religijno-pielgrzymkową, kulturalną oraz 

alternatywną, religijno-pielgrzymkową, kulturalną oraz 

agroturystykę i turystykę weekendową.

agroturystykę i turystykę weekendową.

Jest 6 głównych grup celów wyjazdów turystycznych (form 

Jest 6 głównych grup celów wyjazdów turystycznych (form 

ruchu turystycznego). Są to:

ruchu turystycznego). Są to:

• 

• 

wypoczynek, rekreacja, wakacje,

wypoczynek, rekreacja, wakacje,

• 

• 

odwiedziny u krewnych i znajomych,

odwiedziny u krewnych i znajomych,

• 

• 

podróże w sprawach zawodowych i w interesach,

podróże w sprawach zawodowych i w interesach,

• 

• 

podróże w celach zdrowotnych

podróże w celach zdrowotnych

• 

• 

podróże w celach religijnych, pielgrzymki

podróże w celach religijnych, pielgrzymki

• 

• 

inne cele (w tym np. tranzyt).

inne cele (w tym np. tranzyt).

Czynniki stymulujące ruch 

Czynniki stymulujące ruch 

turystyczny

turystyczny

Czynniki stymulujące wielkość i 

Czynniki stymulujące wielkość i 

strumienie ruchu turystycznego

strumienie ruchu turystycznego

1) 

1) 

geograficzne: dostępność geograficzna i 

geograficzne: dostępność geograficzna i 

komunikacyjna, atrakcyjność obszarów 

komunikacyjna, atrakcyjność obszarów 

turystycznych (góry, pojezierza, wybrzeże, 

turystycznych (góry, pojezierza, wybrzeże, 

wybitna atrakcyjność przyrodnicza), duże 

wybitna atrakcyjność przyrodnicza), duże 

aglomeracje miejskie, klimat i zmiany 

aglomeracje miejskie, klimat i zmiany 

klimatyczne, 

klimatyczne, 

katastrofy naturalne.

katastrofy naturalne.

2) 

2) 

polityczne: współpraca międzynarodowa – 

polityczne: współpraca międzynarodowa – 

relacje między państwami, układy polityczno – 

relacje między państwami, układy polityczno – 

gospodarcze polityka turystyczna, wydatki 

gospodarcze polityka turystyczna, wydatki 

państwa na turystykę, konflikty regionalne, 

państwa na turystykę, konflikty regionalne, 

terroryzm polityczny, usuwanie barier 

terroryzm polityczny, usuwanie barier 

ograniczających podróże zagraniczne, ochrona 

ograniczających podróże zagraniczne, ochrona 

prawna konsumentów usług turystycznych

prawna konsumentów usług turystycznych

. 

. 

Czynniki stymulujące wielkość i 

Czynniki stymulujące wielkość i 

strumienie ruchu turystycznego

strumienie ruchu turystycznego

3) 

3) 

ekonomiczne: wzrost gospodarczy, poziom 

ekonomiczne: wzrost gospodarczy, poziom 

dochodów społeczeństw, pogłębianie się różnic 

dochodów społeczeństw, pogłębianie się różnic 

między krajami bogatymi a biednymi, procesy 

między krajami bogatymi a biednymi, procesy 

globalizacji, liberalizacja rynków (otwieranie 

globalizacji, liberalizacja rynków (otwieranie 

rynków),  proces ujednolicenia i harmonizacji walut, 

rynków),  proces ujednolicenia i harmonizacji walut, 

ceny ropy naftowej, obniżanie taryf transportowych, 

ceny ropy naftowej, obniżanie taryf transportowych, 

ubezpieczenia turystów, usługi bankowe, dochody z 

ubezpieczenia turystów, usługi bankowe, dochody z 

kapitału, inwestycje turystyczne, otoczenie 

kapitału, inwestycje turystyczne, otoczenie 

gospodarcze turystyki odległość ekonomiczna (czas 

gospodarcze turystyki odległość ekonomiczna (czas 

i koszty dotarcia do celu), ceny usług turystycznych 

i koszty dotarcia do celu), ceny usług turystycznych 

(pakiety + świadczenia pojedyncze), relatywny koszt 

(pakiety + świadczenia pojedyncze), relatywny koszt 

utrzymania w miejscu docelowym – kurs walutowy.

utrzymania w miejscu docelowym – kurs walutowy.

4) demograficzne: wzrost liczby ludności, nasilenie się 

4) demograficzne: wzrost liczby ludności, nasilenie się 

migracji odwrócenie się migracji, starzenie się 

migracji odwrócenie się migracji, starzenie się 

społeczeństw w krajach rozwiniętych – aktywni 

społeczeństw w krajach rozwiniętych – aktywni 

emeryci, bogatsi, zdrowsi, bardziej mobilni

emeryci, bogatsi, zdrowsi, bardziej mobilni

). 

). 

Czynniki stymulujące wielkość i 

Czynniki stymulujące wielkość i 

strumienie ruchu turystycznego

strumienie ruchu turystycznego

5) 

5) 

społeczne: procesy urbanizacji, wzrost 

społeczne: procesy urbanizacji, wzrost 

poziomu wykształcenia zmiany stylu pracy i życia, 

poziomu wykształcenia zmiany stylu pracy i życia, 

rozluźnienie tradycyjnych więzi rodzinnych, 

rozluźnienie tradycyjnych więzi rodzinnych, 

wzrost mobilności społecznej. 

wzrost mobilności społecznej. 

6) technologiczne: systemy telekomunikacyjne i 

6) technologiczne: systemy telekomunikacyjne i 

informatyczne, postęp w środkach transportu, 

informatyczne, postęp w środkach transportu, 

rozbudowa infrastruktury komunikacyjnej, 

rozbudowa infrastruktury komunikacyjnej, 

systemy rezerwacyjne na bazie Internetu

systemy rezerwacyjne na bazie Internetu

7) informacyjne: łatwiejszy dostęp do informacji, 

7) informacyjne: łatwiejszy dostęp do informacji, 

systemy promocji i informacji turystycznej, media, 

systemy promocji i informacji turystycznej, media, 

w tym również elektroniczne.

w tym również elektroniczne.

8) marketingowe: większa dostępność ofert i wiedzy 

8) marketingowe: większa dostępność ofert i wiedzy 

o nich, marketing skierowany na konkretne 

o nich, marketing skierowany na konkretne 

segmenty i nisze rynkowe.

segmenty i nisze rynkowe.

Czynniki wpływające na rozwój 

Czynniki wpływające na rozwój 

współczesnej turystyki

współczesnej turystyki

Modernizacja transportu pasażerskiego.

Modernizacja transportu pasażerskiego.

Wzrost ilości czasu wolnego ludzi pracujących,

Wzrost ilości czasu wolnego ludzi pracujących,

Szybki rozwój różnych dróg informacji,

Szybki rozwój różnych dróg informacji,

Chęć poznawania,

Chęć poznawania,

Polityka socjalna państw,

Polityka socjalna państw,

Polityka państw dążąca do większego otwarcia,

Polityka państw dążąca do większego otwarcia,

Stabilna sytuacja polityczna na świecie,

Stabilna sytuacja polityczna na świecie,

Stały wzrost liczby ludności miejskiej,

Stały wzrost liczby ludności miejskiej,

Rozwój turystyki biznesowej i kongresowej,

Rozwój turystyki biznesowej i kongresowej,

Modernizacja infrastruktury turystycznej,

Modernizacja infrastruktury turystycznej,

Wzrastające dochody ludności,

Wzrastające dochody ludności,

Duża konkurencja.

Duża konkurencja.

Determinanty rozwoju 

Determinanty rozwoju 

turystyki

turystyki

1) Walory turystyczne;

1) Walory turystyczne;

2) Rozwój środków transportu i infrastruktury 

2) Rozwój środków transportu i infrastruktury 

turystycznej;

turystycznej;

3) Wzrastający udział czasu wolnego w puli czasu 

3) Wzrastający udział czasu wolnego w puli czasu 

każdego człowieka;

każdego człowieka;

4) Powstanie zorganizowanych, profesjonalnych form 

4) Powstanie zorganizowanych, profesjonalnych form 

obsługi ruchu turystycznego;

obsługi ruchu turystycznego;

5) Polityka państw;

5) Polityka państw;

6) Korzyści ekonomiczne generowane przez turystykę;

6) Korzyści ekonomiczne generowane przez turystykę;

7) Postępujący wzrost liczby ludności miejskiej;

7) Postępujący wzrost liczby ludności miejskiej;

8) Ułatwienia w dostępie do informacji;

8) Ułatwienia w dostępie do informacji;

9) Globalizacja i ułatwienia w obrocie pieniężnym.

9) Globalizacja i ułatwienia w obrocie pieniężnym.

Zewnętrzne determinanty 

Zewnętrzne determinanty 

wyjazdów turystycznych

wyjazdów turystycznych

Czynniki ekonomiczne

Czynniki ekonomiczne

Czynniki demograficzne

Czynniki demograficzne

Czynniki geograficzne

Czynniki geograficzne

- 

- 

miejsce zamieszkania turysty

miejsce zamieszkania turysty

- 

- 

wielkość ośrodka zamieszkania

wielkość ośrodka zamieszkania

  

  

- 

- 

odległość między miejscem 

odległość między miejscem 

zamieszkania, a miejscem 

zamieszkania, a miejscem 

docelowym.

docelowym.

Czynniki prawno-polityczne

Czynniki prawno-polityczne

Wewnętrzne determinanty 

Wewnętrzne determinanty 

wyjazdów turystycznych

wyjazdów turystycznych

Czynniki społeczne i psychologiczne

Czynniki społeczne i psychologiczne

- 

- 

wiek, posiadanie rodziny, 

wiek, posiadanie rodziny, 

- 

- 

status społeczny – zawód, 

status społeczny – zawód, 

wykształcenie,

wykształcenie,

 

 

- 

- 

kultura - zainteresowania, system 

kultura - zainteresowania, system 

wartości (poznawcze, moralne, 

wartości (poznawcze, moralne, 

emocjonalne, społeczne),

emocjonalne, społeczne),

-

-

wzorce – moda, naśladownictwo, 

wzorce – moda, naśladownictwo, 

towarzystwo.

towarzystwo.

Rozwój współczesnej turystyki nierozerwalnie połączony 
jest z funkcjami jakie ma spełniać. Nie może ograniczać się 
wyłącznie do sfery czysto organizacyjnej i dochodowej. Jej 
celem jest nie tylko zabezpieczenie przejazdu, 
noclegu,wyżywienia ale powinna wytaczać cele: 
- społeczno-wychowawcze – dotyczące przeważnie 
młodzieży gdzie na wyjazdach grupowych uczy się 
współżycia w grupie uczy się współzawodnictwa i wartości 
obcowania w zespole.
- poznawcze – kreowanie poznawania uroków świata, 
obcowania z naturą, poznawanie ludzi, kultury i 
obrzędów,poznawanie obyczajów ludzi i zwierząt. Te 
poznawcze walory uzależnione są od formy wybranego 
wypoczynku.
- patriotyczne – poznawanie krajów, historii oraz 
szczególnie dla turystów emigrantów powrót do korzeni.
- prezentacja własnego kraju szczególnie turystom 
zagranicznym w ten sposób aby zachęcić do ponownego 
odwiedzenia

Funkcje turystyki

Funkcje turystyki

Motywacje  podróży

Motywacje  podróży

MOTYWACJE  PODRÓŻY

MOTYWACJE  PODRÓŻY

 

 

Identyfikacja motywów dowodzi, że ludzie podróżują pragną 

Identyfikacja motywów dowodzi, że ludzie podróżują pragną 

zaspokoić potrzeby:

zaspokoić potrzeby:

• 

• 

odpoczynku w atrakcyjnym środowisku przyrodniczym 

odpoczynku w atrakcyjnym środowisku przyrodniczym 

(np. w 

(np. w 

górach, nad jeziorami, nad morzem),

górach, nad jeziorami, nad morzem),

• 

• 

poznania ciekawych zjawisk przyrodniczych (np. 

poznania ciekawych zjawisk przyrodniczych (np. 

wielkich kanionów, wodospadów, wulkanów, przełomów 

wielkich kanionów, wodospadów, wulkanów, przełomów 

rzek),

rzek),

• 

• 

korzystania z dóbr kultury (np. teatrów, galerii, 

korzystania z dóbr kultury (np. teatrów, galerii, 

muzeów, 

muzeów, 

zwiedzanie miejsc historycznych, zabytków 

zwiedzanie miejsc historycznych, zabytków 

architektonicznych),

architektonicznych),

• 

• 

poprawy zdrowia (wyjazdy do miejscowości 

poprawy zdrowia (wyjazdy do miejscowości 

uzdrowiskowych, sanatoriów),

uzdrowiskowych, sanatoriów),

• 

• 

Uczestnictwa w wielkich wydarzeniach, uroczystościach 

Uczestnictwa w wielkich wydarzeniach, uroczystościach 

i 

i 

imprezach (np. olimpiadach, mistrzostwach w różnych 

imprezach (np. olimpiadach, mistrzostwach w różnych 

dyscyplinach sportu, festiwalach filmowych),

dyscyplinach sportu, festiwalach filmowych),

• 

• 

odwiedzin krewnych i znajomych,

odwiedzin krewnych i znajomych,

• 

• 

nauki i studiów,

nauki i studiów,

• 

• 

gospodarcze i zawodowe (np. negocjowanie i 

gospodarcze i zawodowe (np. negocjowanie i 

zawieranie 

zawieranie 

kontaktów, badanie i ekspertyzy, konferencje, 

kontaktów, badanie i ekspertyzy, konferencje, 

narady, 

narady, 

konsultacje).

konsultacje).

MOTYWACJE  PODRÓŻY

MOTYWACJE  PODRÓŻY

Motywacja kulturalna, edukacyjna

Motywacja kulturalna, edukacyjna

Motywacje związane z kulturą 

Motywacje związane z kulturą 

fizyczną i fizjologiczną

fizyczną i fizjologiczną

Motywacje towarzyskie i etniczne

Motywacje towarzyskie i etniczne

Motywacje rozrywkowe, 

Motywacje rozrywkowe, 

Motywacje religijne

Motywacje religijne

Motywacje związane z pracą.

Motywacje związane z pracą.

MOTYWACJE  PODRÓŻY

MOTYWACJE  PODRÓŻY

1) fizyczne:

1) fizyczne:

• 

• 

potrzeba wypoczynku

potrzeba wypoczynku

• 

• 

leczenie w uzdrowiskach

leczenie w uzdrowiskach

• 

• 

wyjazdy związane z aktywnością sportową

wyjazdy związane z aktywnością sportową

2) psychiczne:

2) psychiczne:

• 

• 

potrzeba zmiany trybu życia i otoczenia

potrzeba zmiany trybu życia i otoczenia

• 

• 

rozrywka / zabawa

rozrywka / zabawa

• 

• 

potrzeba przygody i przeżyć

potrzeba przygody i przeżyć

• 

• 

powrót do natury

powrót do natury

3) interpersonalne:

3) interpersonalne:

• 

• 

odwiedziny krewnych i znajomych

odwiedziny krewnych i znajomych

• 

• 

kontakty społeczne

kontakty społeczne

• 

• 

potrzeba integrowania

potrzeba integrowania

4) poznawcze:

4) poznawcze:

• 

• 

potrzeba poznawania innych krajów i regionów

potrzeba poznawania innych krajów i regionów

• 

• 

zainteresowanie kulturą sztuką

zainteresowanie kulturą sztuką

• 

• 

poznawanie nowych umiejętności

poznawanie nowych umiejętności

• 

• 

edukacja

edukacja

MOTYWACJE  PODRÓŻY

MOTYWACJE  PODRÓŻY

5) prestiżowe:

5) prestiżowe:

• 

• 

potrzeba uznania

potrzeba uznania

• 

• 

moda na podróże

moda na podróże

• 

• 

udział w kongresach, targach, 

udział w kongresach, targach, 

festiwalach

festiwalach

6) naśladownictwo społeczne:

6) naśladownictwo społeczne:

• 

• 

zachowania zgodne z normami 

zachowania zgodne z normami 

własnego 

własnego 

środowiska

środowiska

7) motywacje religijne:

7) motywacje religijne:

• 

• 

pielgrzymki

pielgrzymki

• 

• 

poszukiwanie miejsc odosobnienia, 

poszukiwanie miejsc odosobnienia, 

medytacji 

medytacji 

Polityka  turystyczna

Polityka  turystyczna

Pojęcie polityki turystycznej

Pojęcie polityki turystycznej

Świadome popieranie i kształtowanie turystyki przez 

Świadome popieranie i kształtowanie turystyki przez 

różnego rodzaju organizacje i instytucje, wpływające 

różnego rodzaju organizacje i instytucje, wpływające 

swoim działalnością na to, co jest ważne dla 

swoim działalnością na to, co jest ważne dla 

turystyki (W. Gaworecki.)

turystyki (W. Gaworecki.)

Działalność polegająca na:

Działalność polegająca na:

-

-

zaspokajaniu potrzeby turystycznych 

zaspokajaniu potrzeby turystycznych 

społeczeństwa.

społeczeństwa.

- 

- 

Racjonalnym wykorzystaniu zasobów pracy, 

Racjonalnym wykorzystaniu zasobów pracy, 

kapitału w sferze gospodarki turystycznej z 

kapitału w sferze gospodarki turystycznej z 

poszanowaniem środowiska przyrodniczego.

poszanowaniem środowiska przyrodniczego.

-

-

Kształtowaniu optymalnych  rozmiarów i 

Kształtowaniu optymalnych  rozmiarów i 

struktury 

struktury 

ruchu turystycznego.

ruchu turystycznego.

-

-

Zastosowanie praw ekonomicznych w sferze 

Zastosowanie praw ekonomicznych w sferze 

gospodarki turystycznej.

gospodarki turystycznej.

-

-

Koordynowaniu rozwoju turystyki z 

Koordynowaniu rozwoju turystyki z 

uwzględnieniem jej 

uwzględnieniem jej 

funkcji i różnorodnych 

funkcji i różnorodnych 

związków z innymi sferami 

związków z innymi sferami 

życia kraju.

życia kraju.

Pojęcie polityki turystycznej

Pojęcie polityki turystycznej

Działalność polegająca na 

Działalność polegająca na 

kształtowaniu stosunków społeczno-

kształtowaniu stosunków społeczno-

ekonomicznych w sferze gospodarki 

ekonomicznych w sferze gospodarki 

turystycznej oraz na wyznaczaniu 

turystycznej oraz na wyznaczaniu 

celów w dziedzinie kształtowania 

celów w dziedzinie kształtowania 

wielkości, struktury i dynamiki 

wielkości, struktury i dynamiki 

migracji turystycznej (K. Łazarski)

migracji turystycznej (K. Łazarski)

Cele polityki turystycznej

Cele polityki turystycznej

Zapewnienie optymalnego 

Zapewnienie optymalnego 

zaspokojenia różnorodnych potrzeb 

zaspokojenia różnorodnych potrzeb 

turystycznych ludności ze wszystkich 

turystycznych ludności ze wszystkich 

warstw społecznych w ramach 

warstw społecznych w ramach 

wydajnej i sprawnej infrastruktury 

wydajnej i sprawnej infrastruktury 

turystycznej i przy nienaruszonym 

turystycznej i przy nienaruszonym 

środowisku przyrodniczym.

środowisku przyrodniczym.

Podmioty polityki 

turystycznej 

Organy Centralne
◦ organy ustawodawcze (sejm, senat, prezydent)
◦ Rada Ministrów
◦ Minister właściwy dla spraw turystyki – Minister Sportu i 

Turystyki
◦ Polska Organizacja Turystyczna (POT) – cel: Promocja 

Polski poza granicami Polski
3. Administracja Wojewódzka
◦ wojewodowie (16) – paszporty, wizy
◦ marszałkowie (16) – funkcje społeczne, gospodarcze

1. Klasyfikacja obiektów hotelowych
2. biura podróży
3. Piloci - pilotaż
4. Przewodnicy – przewodnictwo

Samorządy Terytorialne
1. samorząd gminy
2. samorząd powiaty
3. samorząd wojewódzki

Podmioty polityki 

turystycznej

Samorządy Terytorialne
1. samorząd gminy
2. samorząd powiaty
3. samorząd wojewódzki

Organizacje i stowarzyszenia branżowe w 

turystyce
Polska Izba Turystyki, Regionalne Izby Turystyki, Izba 

Gospodarcza „Uzdrowiska Polskie”, Polska
Agencja Rozwoju Turystyki S.A., PTTK, PTSM, Polska 

Federacja Campingu i Caravaningu, i bardzo wiele 

innych.

 
 

Narzędzia polityki 

Narzędzia polityki 

turystycznej

turystycznej

Narzędzia polityki turystycznej, czyli środki, którymi dąży się 

Narzędzia polityki turystycznej, czyli środki, którymi dąży się 

do osiągnięcia celu, dzielą się na 4 grupy:

do osiągnięcia celu, dzielą się na 4 grupy:





narzędzia wynikające z ogólnej polityki państwa tj. 

narzędzia wynikające z ogólnej polityki państwa tj. 

aktywizacja regionów mniej rozwiniętych gospodarczo, 

aktywizacja regionów mniej rozwiniętych gospodarczo, 

aktywizacja sektora usług, współtworzenie i realizacja 

aktywizacja sektora usług, współtworzenie i realizacja 

polityki zagranicznej, realizacja zadań w dziedzinie polityki 

polityki zagranicznej, realizacja zadań w dziedzinie polityki 

kulturalnej, ochrony zdrowia czyli polityki społecznej

kulturalnej, ochrony zdrowia czyli polityki społecznej





ustawodawstwo turystyczne, np. stanowienie przepisów o 

ustawodawstwo turystyczne, np. stanowienie przepisów o 

miejscowościach turystycznych, przepisów o bazie 

miejscowościach turystycznych, przepisów o bazie 

noclegowej, przepisów o funkcjonowaniu gospodarki 

noclegowej, przepisów o funkcjonowaniu gospodarki 

turystycznej

turystycznej





narzędzia ekonomiczno-finansowe – będą to: ustalanie cen, 

narzędzia ekonomiczno-finansowe – będą to: ustalanie cen, 

wysokości podatków, oprocentowania kredytów, 

wysokości podatków, oprocentowania kredytów, 

ograniczenia dewizowe 

ograniczenia dewizowe 





narzędzia administracyjno-organizacyjne – wynikające z 

narzędzia administracyjno-organizacyjne – wynikające z 

działalności organizacji narodowych i narodowych 

działalności organizacji narodowych i narodowych 

administracji turystycznych

administracji turystycznych

Organizacje turystyczne

Organizacje turystyczne

ZAWODOWE  ORGANIZACJE  TURYSTYCZNE

ZAWODOWE  ORGANIZACJE  TURYSTYCZNE

Polska Federacja Pilotażu i Przewodnictwa

Polska Federacja Pilotażu i Przewodnictwa

Polska Izba Turystyki

Polska Izba Turystyki

Regionalne Izby Turystyczne

Regionalne Izby Turystyczne

Stowarzyszenie Agroturystyczne

Stowarzyszenie Agroturystyczne

Polskie Zrzeszenie Hoteli

Polskie Zrzeszenie Hoteli

Polska Izba Hotelarska

Polska Izba Hotelarska

Polska Izba Turystyki Młodzieżowej

Polska Izba Turystyki Młodzieżowej

SPOŁECZNE  ORGANIZACJE  TURYSTYCZNE

SPOŁECZNE  ORGANIZACJE  TURYSTYCZNE

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze

Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych

Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych

Polska Federacja Campingu i Caravaningu

Polska Federacja Campingu i Caravaningu

Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej

Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej

TURYSTYCZNE  ORGANIZACJE 

TURYSTYCZNE  ORGANIZACJE 

MŁODZIEŻOWE, RELIGIJNE, SPORTOWE

MŁODZIEŻOWE, RELIGIJNE, SPORTOWE

Związek Harcerstwa Polskiego,

Związek Harcerstwa Polskiego,

Związek Młodzieży Wiejskiej,

Związek Młodzieży Wiejskiej,

Polski Związek Narciarski,

Polski Związek Narciarski,

Aeroklub Polski,

Aeroklub Polski,

Automobilklub Polski,

Automobilklub Polski,

Duszpasterstwo Akademickie,

Duszpasterstwo Akademickie,

Polski Związek Kolarski,

Polski Związek Kolarski,

Polski Związek Motorowy,

Polski Związek Motorowy,

Kościelna Organizacja Pielgrzymkowa „Nomada”,

Kościelna Organizacja Pielgrzymkowa „Nomada”,

 

 

Biuro Turystyczne Pallotynów,

Biuro Turystyczne Pallotynów,

Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”,

Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”,

Biuro Turystyczne „Esperantotur”.

Biuro Turystyczne „Esperantotur”.

Międzynarodowe Organizacje 

Międzynarodowe Organizacje 

Turystyczne

Turystyczne

O

O

rganizacje

rganizacje

 międzynarodowe, które dzielimy na międzyrządowe i 

 międzynarodowe, które dzielimy na międzyrządowe i 

pozarządowe. Do międzyrządowych organizacji, czyli organizacji 

pozarządowe. Do międzyrządowych organizacji, czyli organizacji 

utworzonych z co najmniej trzech państw zaliczamy: 

utworzonych z co najmniej trzech państw zaliczamy: 

Organizacja Narodów Zjednoczonych-

Organizacja Narodów Zjednoczonych-

 siedziba główna znajduje się 

 siedziba główna znajduje się 

w Nowym Jorku, ONZ ma na celu popieranie rozwoju przyjaznych 

w Nowym Jorku, ONZ ma na celu popieranie rozwoju przyjaznych 

stosunków między państwami, utrzymanie pokoju i 

stosunków między państwami, utrzymanie pokoju i 

bezpieczeństwa.  

bezpieczeństwa.  

Do organizacji działających w ramach ONZ zajmujących się 

Do organizacji działających w ramach ONZ zajmujących się 

sprawami turystyki wliczamy ONZ do Spraw Oświaty i Kultury 

sprawami turystyki wliczamy ONZ do Spraw Oświaty i Kultury 

( UNESCO), która prowadzi Listę Dziedzictwa Kulturalnego i 

( UNESCO), która prowadzi Listę Dziedzictwa Kulturalnego i 

Naturalnego oraz Listę Światowego Dziedzictwa w 

Naturalnego oraz Listę Światowego Dziedzictwa w 

Niebezpieczeństwie. 

Niebezpieczeństwie. 

Pośredni wpływ na turystykę maja również takie organizacje ONZ 

Pośredni wpływ na turystykę maja również takie organizacje ONZ 

jak: Światową Organizację Handlu( WTO), Światowa Organizacja 

jak: Światową Organizację Handlu( WTO), Światowa Organizacja 

Zdrowia (WHO), Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa( ICAO).   

Zdrowia (WHO), Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa( ICAO).   

Światowa Organizacja Turystyki

Światowa Organizacja Turystyki

 ( WTO)- jej siedziba znajduje się w 

 ( WTO)- jej siedziba znajduje się w 

Madrycie. Głównym celem WTO jest promocja i rozwój turystyki, 

Madrycie. Głównym celem WTO jest promocja i rozwój turystyki, 

podejmowanie działań w zakresie ochrony środowiska i 

podejmowanie działań w zakresie ochrony środowiska i 

dziedzictwa kulturowego. Organizacja ta prowadzi również badania 

dziedzictwa kulturowego. Organizacja ta prowadzi również badania 

kontrolujące rozwój turystyki, analizy ekonomiczne, działalność 

kontrolujące rozwój turystyki, analizy ekonomiczne, działalność 

wydawniczą, działalność badawczą w dziedzinie ułatwień w 

wydawniczą, działalność badawczą w dziedzinie ułatwień w 

zakresie formalności granicznych, organizuje konferencje i 

zakresie formalności granicznych, organizuje konferencje i 

seminaria międzynarodowe oraz udziela pomocy państwom 

seminaria międzynarodowe oraz udziela pomocy państwom 

członkowskim jak i państwom rozwijającym się. 

członkowskim jak i państwom rozwijającym się. 

Międzynarodowe Organizacje 

Międzynarodowe Organizacje 

Turystyczne

Turystyczne

Komitet ds. Turystyki Unii Europejskiej-

Komitet ds. Turystyki Unii Europejskiej-

 czuwa nad 

 czuwa nad 

swobodnym poruszaniem się po krajach UE( uproszczone 

swobodnym poruszaniem się po krajach UE( uproszczone 

odprawy celne, ograniczenie kontroli policyjnej na 

odprawy celne, ograniczenie kontroli policyjnej na 

granicach), bezpieczeństwem turystów, ochroną walorów 

granicach), bezpieczeństwem turystów, ochroną walorów 

przyrodniczych i kulturalnych oraz promowaniem 

przyrodniczych i kulturalnych oraz promowaniem 

europejskiej tożsamości. 

europejskiej tożsamości. 

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

( OECD)- 

( OECD)- 

siedziba OECD znajduje się w Paryżu. Organizacja ta ma na 

siedziba OECD znajduje się w Paryżu. Organizacja ta ma na 

celu popieranie handlu światowego, osiągnięcie szybkiego 

celu popieranie handlu światowego, osiągnięcie szybkiego 

wzrostu gospodarczego, wspieranie słabiej rozwiniętych 

wzrostu gospodarczego, wspieranie słabiej rozwiniętych 

państw. Sprawami turystyki zajmuje się Komitet Turystyczny 

państw. Sprawami turystyki zajmuje się Komitet Turystyczny 

OECD, który działa na rzecz liberalizacji podróży 

OECD, który działa na rzecz liberalizacji podróży 

międzynarodowych, wymiany handlowej, ułatwia kontakty 

międzynarodowych, wymiany handlowej, ułatwia kontakty 

między krajami, oraz udziela pomocy członkom OECD w 

między krajami, oraz udziela pomocy członkom OECD w 

ulepszaniu ich polityki turystycznej. 

ulepszaniu ich polityki turystycznej. 

Do organizacji pozarządowych co 

Do organizacji pozarządowych co 

najmniej trzech państw, wliczamy 

najmniej trzech państw, wliczamy 

organizacje

organizacje

:

:

Zajmujące się ogólnymi sprawami turystyki 

Zajmujące się ogólnymi sprawami turystyki 



Uniwersalne np. Międzynarodowa Akademia Turystyki w Monte 

Uniwersalne np. Międzynarodowa Akademia Turystyki w Monte 

Carlo zajmująca się aspektami kulturalno- humanistycznymi 

Carlo zajmująca się aspektami kulturalno- humanistycznymi 

turystyki, Międzynarodowe Stowarzyszenie Turystyki w 

turystyki, Międzynarodowe Stowarzyszenie Turystyki w 

Luksemburgu badające zagadnienia turystyki międzynarodowej 

Luksemburgu badające zagadnienia turystyki międzynarodowej 



Regionalne np. Europejska Komisja Turystyczna, Stowarzyszenie 

Regionalne np. Europejska Komisja Turystyczna, Stowarzyszenie 

Turystyczne Regionu Oceanu Spokojnego 

Turystyczne Regionu Oceanu Spokojnego 

Zajmujące się wybranymi zagadnieniami turystyki np. 

Zajmujące się wybranymi zagadnieniami turystyki np. 

Międzynarodowa Federacja Samochodowa, Międzynarodowa 

Międzynarodowa Federacja Samochodowa, Międzynarodowa 

Federacja Motocyklowa, które grupują kluby samochodowe 

Federacja Motocyklowa, które grupują kluby samochodowe 

lub motocyklowe 

lub motocyklowe 

Zawodowe organizacje turystyczne 

Zawodowe organizacje turystyczne 



transportowe np. Międzynarodowa Federacja Drogowa. 

transportowe np. Międzynarodowa Federacja Drogowa. 



hotelarskie np. Międzynarodowe Stowarzyszenie Hotelowe 

hotelarskie np. Międzynarodowe Stowarzyszenie Hotelowe 



podróży np. Światowe Stowarzyszenie Agencji Podróży 

podróży np. Światowe Stowarzyszenie Agencji Podróży 

Pośrednio związane z turystyką np. Międzynarodowa Izba 

Pośrednio związane z turystyką np. Międzynarodowa Izba 

Handlowa

Handlowa

Instrumenty polityki 

Instrumenty polityki 

turystycznej 

turystycznej 

Do najważniejszych instrumentów wykorzystywanych przez 

Do najważniejszych instrumentów wykorzystywanych przez 

państwo w polityce turystycznej należą: 

państwo w polityce turystycznej należą: 

kształtowanie ilości i struktury czasu wolnego ludności oraz 

kształtowanie ilości i struktury czasu wolnego ludności oraz 

poziomu dochodów, 

poziomu dochodów, 

tworzenie i egzekwowanie prawa turystycznego, 

tworzenie i egzekwowanie prawa turystycznego, 

wpływ na zagospodarowanie turystyczne, 

wpływ na zagospodarowanie turystyczne, 

koncesje, 

koncesje, 

kategoryzacja bazy noclegowej, 

kategoryzacja bazy noclegowej, 

subwencje, 

subwencje, 

dotacje, 

dotacje, 

dofinansowania, 

dofinansowania, 

kredyty, 

kredyty, 

ulgi inwestycyjne, 

ulgi inwestycyjne, 

szerokie możliwości jakie stwarza system podatkowy 

szerokie możliwości jakie stwarza system podatkowy 

(zwolnienia, ulgi), 

(zwolnienia, ulgi), 

kształcenie kadr, 

kształcenie kadr, 

informacja i propaganda itd. 

informacja i propaganda itd. 

Polityka państwa w zakresie 

Polityka państwa w zakresie 

turystyki

turystyki

Polityka turystyczna

Polityka turystyczna

 - świadome popieranie i kształtowanie 

 - świadome popieranie i kształtowanie 

turystyki przez różnego rodzaju organizacje i instytucje 

turystyki przez różnego rodzaju organizacje i instytucje 

wpływające swoją działalnością na to wszystko, co jest ważne dla 

wpływające swoją działalnością na to wszystko, co jest ważne dla 

turystyki. Stosunek państwa do turystyki może być pozytywny 

turystyki. Stosunek państwa do turystyki może być pozytywny 

(większość krajów), neutralny lub negatywny (byłe ZSRR i PRL).

(większość krajów), neutralny lub negatywny (byłe ZSRR i PRL).

Czynniki decydujące do formułowaniu założeń polityki turystycznej 

Czynniki decydujące do formułowaniu założeń polityki turystycznej 

z punktu widzenia interesów państwa:

z punktu widzenia interesów państwa:

- 

- 

istotne znaczenie w polityce ekonomicznej państwa 

istotne znaczenie w polityce ekonomicznej państwa 

- 

- 

duży wpływ turystyki na politykę zagraniczną państwa 

duży wpływ turystyki na politykę zagraniczną państwa 

- 

- 

ważne znaczenie turystyki dla prowadzonej przez państwo 

ważne znaczenie turystyki dla prowadzonej przez państwo 

polityki 

polityki 

społecznej 

społecznej 

- 

- 

współudział turystyki w kształtowaniu bilansu płatniczego 

współudział turystyki w kształtowaniu bilansu płatniczego 

państwa 

państwa 

- 

- 

aktywizacja zawodowa społeczeństwa 

aktywizacja zawodowa społeczeństwa 

- 

- 

aktywizacja regionów mniej zaawansowanych gospodarczo

aktywizacja regionów mniej zaawansowanych gospodarczo

Sektor turystyki domaga się interwencji państwa ze względu na:

Sektor turystyki domaga się interwencji państwa ze względu na:

- 

- 

duże znaczenie infrastruktury ogólnej dla turystyki 

duże znaczenie infrastruktury ogólnej dla turystyki 

- 

- 

kapitało- i importochłonny charakter inwestycji turystycznej 

kapitało- i importochłonny charakter inwestycji turystycznej 

- 

- 

interdyscyplinarny charakter turystyki 

interdyscyplinarny charakter turystyki 

- 

- 

duże znaczenie norm prawnych dla rozwoju turystyki 

duże znaczenie norm prawnych dla rozwoju turystyki 

- 

- 

istotne znaczenie formalności granicznych

istotne znaczenie formalności granicznych

Kierunki rozwoju turystyki do 

2015 roku

Celem nadrzędnym jest tworzenie warunków prawnych, 

instytucjonalnych, finansowych i kadrowych rozwoju 

turystyki, sprzyjających rozwojowi społeczno-

gospodarczemu Polski oraz podniesienie konkurencyjności 

regionów i kraju, przy jednoczesnym zachowaniu walorów 

kulturowych 

i przyrodniczych.

Do wiodących celów rozwoju turystyki zalicza się:

 wzrost znaczenia ekonomicznego  turystyki w rozwoju 

gospodarczym kraju,
 wzrost jakości środowiska i życia mieszkańców,
 współpracę oraz integrację na rzecz turystyki i jej otoczenia 

w wymiarze społecznym,  przestrzennym i ekonomicznym

Kierunki rozwoju turystyki

Kierunki rozwoju turystyki

Przyjęto cztery priorytetowe obszary 

wzmacniania dynamiki i harmonijnego 

rozwoju turystyki, a mianowicie:

produkt turystyczny o wysokiej 

konkurencyjności,
rozwój zasobów ludzkich na rzecz rozwoju 

turystyki,
wsparcie marketingowe,
kształtowanie przestrzeni turystycznej.

Polityka Unii Europejskiej w 

zakresie turystyki

Turystyka stanowi ważny element rynku 

wewnętrznego UE, dlatego też na szczeblu UE 

podejmowane są działania wspierające jej rozwój: 
aktywne promowanie poprawy jakości regulacji 

prawnych dotyczących turystyki
koordynacja polityk sektorowych mających wpływ 

na turystykę
rozwój europejskiego portalu turystycznego
 europejska nagroda dla najlepszych destynacji 

turystycznych w Europie
organizacja corocznego Europejskiego Forum 

Turystyki

POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC 

POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC 

TURYSTYKI

TURYSTYKI

Polityka turystyczna Unii Europejskiej nie jest traktowana sektorowo, lecz 

Polityka turystyczna Unii Europejskiej nie jest traktowana sektorowo, lecz 

jako zbiór zadań o charakterze kompleksowym, pochodzących z różnych 

jako zbiór zadań o charakterze kompleksowym, pochodzących z różnych 

dziedzin polityki unijnej. Polityka ta jest wsparciem dla europejskiej polityki 

dziedzin polityki unijnej. Polityka ta jest wsparciem dla europejskiej polityki 

regionalnej, której celem jest stworzenie na całym obszarze Unii 

regionalnej, której celem jest stworzenie na całym obszarze Unii 

jednakowych warunków życia i pracy, czyli zmniejszanie zróżnicowania 

jednakowych warunków życia i pracy, czyli zmniejszanie zróżnicowania 

wewnętrznego poprzez wspieranie harmonijnego rozwoju zycia 

wewnętrznego poprzez wspieranie harmonijnego rozwoju zycia 

gospodarczego.

gospodarczego.

Gospodarka turystyczna UE wspierana jest głównie za pośrednictwem dotacji 

Gospodarka turystyczna UE wspierana jest głównie za pośrednictwem dotacji 

z funduszy europejskich oraz pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego. 

z funduszy europejskich oraz pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego. 

Najważniejszym celem tego wsparcia jest:

Najważniejszym celem tego wsparcia jest:

- 

- 

doskonalenie oferty turystycznej poszczególnych regionów Unii,

doskonalenie oferty turystycznej poszczególnych regionów Unii,

- 

- 

wzrost profesjonalizmu zatrudnionych w sektorze turystycznym,

wzrost profesjonalizmu zatrudnionych w sektorze turystycznym,

- 

- 

wspieranie kooperacji przedsiębiorstw,

wspieranie kooperacji przedsiębiorstw,

- 

- 

opracowanie i wdrożenie strategii rozwoju ze szczególnym 

opracowanie i wdrożenie strategii rozwoju ze szczególnym 

uwzględnieniem „endogenicznych potencjałów” poszczególnych 

uwzględnieniem „endogenicznych potencjałów” poszczególnych 

regionów.

regionów.

Unia Europejska finansuje rozwój turystyki na swoim obszarze, ale również 

Unia Europejska finansuje rozwój turystyki na swoim obszarze, ale również 

pomaga państwom starającym się o członkostwo w jej strukturach. W 

pomaga państwom starającym się o członkostwo w jej strukturach. W 

ramach pomocy przedakcesyjnej Polska była bardzo dużym beneficjentem 

ramach pomocy przedakcesyjnej Polska była bardzo dużym beneficjentem 

bezzwrotnej pomocy finansowej z funduszu PHARE. W ramach tego funduszu 

bezzwrotnej pomocy finansowej z funduszu PHARE. W ramach tego funduszu 

powstał program Phare-Tourin. Uznano, że stosunkowo niewielkie nakłady 

powstał program Phare-Tourin. Uznano, że stosunkowo niewielkie nakłady 

inwestycyjne pozwolą Polsce na szybki rozwój przemysłu turystycznego, 

inwestycyjne pozwolą Polsce na szybki rozwój przemysłu turystycznego, 

który może także stać się kołem napędowym innych branż gospodarki 

który może także stać się kołem napędowym innych branż gospodarki 

narodowej.

narodowej.

POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC 

POLITYKA UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC 

TURYSTYKI

TURYSTYKI

Do innych programów przedakcesyjnych Phare oraz poakcesyjnych, 

Do innych programów przedakcesyjnych Phare oraz poakcesyjnych, 

przy pomocy których współfinansować można projekty turystyczne 

przy pomocy których współfinansować można projekty turystyczne 

należą:

należą:

- 

- 

Program Phare Spójność Społeczno-Gospodarcza, skierowany do 

Program Phare Spójność Społeczno-Gospodarcza, skierowany do 

samorządów, przede wszystkim wojewódzkich, które opracowują 

samorządów, przede wszystkim wojewódzkich, które opracowują 

programy operacyjne,

programy operacyjne,

- 

- 

Program Współpracy Przygranicznej Phare CROSSBORDER CBC, 

Program Współpracy Przygranicznej Phare CROSSBORDER CBC, 

skierowany do gmin i powiatów zlokalizowanych w strefach 

skierowany do gmin i powiatów zlokalizowanych w strefach 

przygranicznych,

przygranicznych,

- 

- 

Program Phare Access, skierowany do organizacji pozarządowych 

Program Phare Access, skierowany do organizacji pozarządowych 

i 

i 

społecznych,

społecznych,

- 

- 

Program SAPARD, skierowany na rozwój obszarów wiejskich,

Program SAPARD, skierowany na rozwój obszarów wiejskich,

- 

- 

Program ISPA, skierowany na realizację projektów 

Program ISPA, skierowany na realizację projektów 

infrastrukturalnych.

infrastrukturalnych.

Po przystąpieniu do Unii Europejskiej, Polska finansuje inwestycje 

Po przystąpieniu do Unii Europejskiej, Polska finansuje inwestycje 

turystyczne dzięki funduszom strukturalnym. Polska gospodarka 

turystyczne dzięki funduszom strukturalnym. Polska gospodarka 

turystyczna uwzględniona została w dwóch programach operacyjnych, 

turystyczna uwzględniona została w dwóch programach operacyjnych, 

czyli w sektorowym programie operacyjnym (Wzrost konkurencyjności 

czyli w sektorowym programie operacyjnym (Wzrost konkurencyjności 

gospodarki – m.in. w zakresie promocji turystycznej kraju i regionów 

gospodarki – m.in. w zakresie promocji turystycznej kraju i regionów 

oraz systemu dystrybucji usług turystycznych) oraz w Zintegrowanym 

oraz systemu dystrybucji usług turystycznych) oraz w Zintegrowanym 

Programie Operacyjnym Rozwoju Regionalnego – w zakresie 

Programie Operacyjnym Rozwoju Regionalnego – w zakresie 

bezpośredniego wsparcia dla samorządów i przedsiębiorstw.

bezpośredniego wsparcia dla samorządów i przedsiębiorstw.

Fundusze strukturalne UE

Fundusze strukturalne UE będą stanowiły 

dodatkowe źródło finansowania zadań ujętych w 

„Kierunkach rozwoju turystyki do 2015 r.”

 Stworzenie zapisów dotyczących rozwoju 

turystyki 

w Narodowej Strategii Spójności (NSS) nie byłoby 

możliwe bez opracowanego projektu „Kierunków 

rozwoju turystyki do 2015 roku”. 

 „Kierunki…” stanowią także podstawę do oceny 

strategicznej projektów współfinansowanych z 

funduszy strukturalnych Unii Europejskiej

Fundusze strukturalne 2

Fundusze strukturalne 2

Obszar priorytetowy I 
Produkt turystyczny o wysokiej konkurencyjności 

 Tworzenie lub rozbudowa produktów turystycznych 

o ogólnopolskim znaczeniu, rozwój infrastruktury 

noclegowej oraz gastronomicznej między innymi pod kątem 

organizacji mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 

2012
 Rozwój wiodących typów turystyki: biznesowa, miejska, 

kulturowa, na terenach wiejskich, aktywna, przygraniczna i 

tranzytowa. 

Finansowanie w ramach działania Programu Operacyjnego 

Innowacyjna Gospodarka, Programu Operacyjnego Rozwój 

Polski Wschodniej, Programu Rozwój Obszarów Wiejskich, 

Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz 

Regionalnych Programów Operacyjnych.

Fundusze strukturalne 3

Fundusze strukturalne 3

Obszar priorytetowy II 
Rozwój zasobów ludzkich na rzecz rozwoju 

turystyki

Kształcenie kadr dla turystyki 
Jednym z działań Ministerstwa Sportu i Turystyki 

jest wypracowanie projektu standardu kształcenia 

na poziomie szkolnictwa wyższego dla nowego 

kierunku o nazwie „GOSPODARKA TURYSTYCZNA”.
Działanie podjęto w wyniku analizy monitoringu 

rynku edukacyjnego w zakresie kształcenia kadr 

dla turystyki oraz rynku pracy w sektorze usług 

turystycznych, a także w odpowiedzi na liczne 

głosy przedstawicieli samorządu gospodarczego 

działającego w obszarze turystyki

Fundusze strukturalne 4

Fundusze strukturalne 4

Obszar priorytetowy II 
Rozwój zasobów ludzkich na rzecz rozwoju turystyki

 Utworzenie Krajowego Centrum Szkolenia i 

Doskonalenia Zawodowego Kadr dla Turystyki w 

celu stworzenia warunków do rozwoju kadr 

turystycznych. Przygotowywane 

są  podstawy prawno-organizacyjne do 

funkcjonowania centrum jako specjalistycznej 

jednostki szkoleniowej.  

Finansowanie w ramach Programu Operacyjnego 

Kapitał Ludzki

Fundusze strukturalne 5

Fundusze strukturalne 5

Obszar priorytetowy III 
Wsparcie marketingowe

 

 Marketingowa strategia Polski w sektorze turystyki 

na lata 2008-2015
 Usprawnienie systemu informacji turystycznej
 Zwiększenie efektywności działań marketingowych 

w turystyce (kampanie promocyjne)

Finansowanie w ramach działania 6.3 Programu 

Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz 

Regionalnych Programów Operacyjnych. 

Fundusze strukturalne 6

Fundusze strukturalne 6

Obszar priorytetowy IV 
Kształtowanie przestrzeni turystycznej

Umożliwienie wszystkim grupom odbiorców (zwłaszcza 

osobom niepełnosprawnym) równego dostępu do atrakcji 

turystycznych
 Wdrożenie wzorcowych rozwiązań w zakresie 

proekologicznej infrastruktury turystycznej i tworzenie 

warunków dla ruchu rowerowego i pieszego w regionach 

turystycznych 

Finansowanie w ramach Programu Operacyjnego 

Infrastruktura i Środowisko, Programu Operacyjnego Rozwój 

Polski Wschodniej oraz Regionalnych Programów 

Operacyjnych.

Do czynników, które najbardziej różnicują 

uczestnictwo w wyjazdach turystycznych 

należą

Ponad połowa (52,5%) uczestników krajowych wyjazdów 

długookresowych to osoby z wykształceniem wyższym, a
33,1% z wykształceniem średnim.
Uczestnicy tego typu wyjazdów o zasadniczym i podstawowym 

poziomie wykształcenia stanowili odpowiednio 19,5% i 22,0%. 
W krótkich wyjazdach w kraju można zauważyć niewielki wzrost
uczestnictwa osób z wykształceniem wyższym, z 29,8% w 2008 r. 

do 32,2% w 2009 r. Z tego rodzaju wyjazdów skorzystało 23,2% 

osób z wykształceniem średnim, 15,2% z zasadniczym 

zawodowym i 16,9% z podstawowym. 
W przypadku wyjazdów zagranicznych odpowiednie wskaźniki 

wyniosły:
35,2% dla osób z wykształceniem wyższym, 
20,1% z wykształceniem średnim, 
8,6% zasadniczym
zawodowym i 
8,3% z wykształceniem podstawowym.

Wydatki na turystykę i ich źródła 

w latach 2005-2013 według 

scenariusza

Lata

Lata

2005

2005

2006

2006

2007

2007

2008

2008

2009

2009

2010

2010

2011

2011

Wydatki na 

Wydatki na 

turystykę w mld zł

turystykę w mld zł

54,2

54,2

56,8

56,8

59,5

59,5

62,3

62,3

65,2

65,2

68,3

68,3

71,7

71,7

Wydatki 

Wydatki 

cudzoziemcach w 

cudzoziemcach w 

Polsce

Polsce

20,3

20,3

21,3

21,3

22,3

22,3

23,3

23,3

24,4

24,4

25,6

25,6

26,8

26,8

Wydatki mieszkańców 

Wydatki mieszkańców 

Polski na podróże 

Polski na podróże 

krajowe

krajowe

15,7

15,7

16,5

16,5

17,2

17,2

18,0

18,0

18,9

18,9

19,8

19,8

20,8

20,8

Wydatki krajowe 

Wydatki krajowe 

mieszkańców

mieszkańców

Polski na podróże 

Polski na podróże 

zagraniczne

zagraniczne

4,8

4,8

5,0

5,0

5,3

5,3

5,5

5,5

5,8

5,8

6,0

6,0

6,3

6,3

Wydatki państwa na

Wydatki państwa na

turystykę wg wzrostu 

turystykę wg wzrostu 

PKB 

PKB 

2,8

2,8

2,7

2,7

3,0

3,0

3,1

3,1

3,2

3,2

3,4

3,4

3,6

3,6

Przyjazdy ogółem i w tym 

Przyjazdy ogółem i w tym 

turystów w latach 2007 - 2009 (w 

turystów w latach 2007 - 2009 (w 

mln)

mln)

 

 

Przyjazdy ogółem i w tym turystów w latach 2007 - 2009 (w mln)

  

 

                                                                                                                                             

 

Zróżnicowanie celów pobytu   

Zróżnicowanie celów pobytu   

 

 

  

 

                                                               

źródło: badania Instytutu Turystyki w 2009 r.

 

Województwa odwiedzane przez 

turystów zagranicznych w 2009 

roku (w mln).

  

 

                                                                                                                              

 

Przeciętne wydatki turystów na osobę w 

Przeciętne wydatki turystów na osobę w 

2009 roku w USD (według krajów

2009 roku w USD (według krajów

)

)

 

 

  

 

                                                                         

 

Krajowe podróże Polaków w wieku 15 i 

Krajowe podróże Polaków w wieku 15 i 

więcej lat (w mln

więcej lat (w mln

) 

) 

  

  

2007

2007

2008

2008

2009

2009

Długookresowe 

Długookresowe 

(5 i więcej dni) 

(5 i więcej dni) 

15,8 

15,8 

14,3 

14,3 

13,3 

13,3 

Krótkookresowe 

Krótkookresowe 

(2-4 dni) 

(2-4 dni) 

19,1 

19,1 

20,6 

20,6 

17,5 

17,5 

Krajowe ogółem 

Krajowe ogółem 

34,9 

34,9 

34,9 

34,9 

30,8 

30,8 

Cele zagranicznych podróży 

Cele zagranicznych podróży 

Polaków

Polaków

 

 

2008

2008

2009

2009

Turystyczno-

Turystyczno-

wypoczynkowy 

wypoczynkowy 

52

52

52

52

Wypoczynkowy

Wypoczynkowy

25

25

22

22

Służbowy 

Służbowy 

18

18

17

17

Religijny 

Religijny 

1

1

1

1

Zdrowotny

Zdrowotny

0

0

1

1

Inne

Inne

3

3

3

3

Cele zagranicznych podróży Polaków

Cele zagranicznych podróży Polaków

w 2009 roku

w 2009 roku

2008

2008

2009

2009

Włochy 

Włochy 

            

            

8

8

14

14

Niemcy 

Niemcy 

10

10

12

12

Czechy                      

Czechy                      

13

13

9

9

Chorwacja

Chorwacja

7

7

8

8

Austria

Austria

5

5

7

7

Egipt

Egipt

6

6

7

7

Hiszpania

Hiszpania

5

5

7

7

Słowacja

Słowacja

10

10

5

5

Grecja

Grecja

7

7

4

4

Francja

Francja

4

4

4

4

Turcja

Turcja

3

3

4

4

Węgry

Węgry

4

4

3

3

Litwa, Bułgaria, 

Litwa, Bułgaria, 

Ukraina

Ukraina

3

3

Poniżej 3

Poniżej 3

Inne

Inne

18

18

18

18

TECHNIKI  INFORMATYCZNE

TECHNIKI  INFORMATYCZNE

Czynniki – 

Czynniki – 

push – pchane czyli 

push – pchane czyli 

czynniki zewnętrzne, 

czynniki zewnętrzne, 

które obligują 

które obligują 

do stosowania techniki internetowych

do stosowania techniki internetowych

 

 

UE, sektor publiczny, partnerzy 

UE, sektor publiczny, partnerzy 

strategiczni, edukacja

strategiczni, edukacja

Czynniki 

Czynniki 

Pull – ciągnione 

Pull – ciągnione 

czyli popyt 

czyli popyt 

turystyczny, technologie, branża 

turystyczny, technologie, branża 

turystyczna, systemy księgowości.

turystyczna, systemy księgowości.

Korzyści

Korzyści

Obniżenie kosztów komunikacji z klientem 

Obniżenie kosztów komunikacji z klientem 

i partnerami

i partnerami

Prosta i szybka obsługa klienta

Prosta i szybka obsługa klienta

Redukcja kosztów operacji wewnątrz firmy 

Redukcja kosztów operacji wewnątrz firmy 

oraz zakupów

oraz zakupów

Możliwości podniesienia poziomu obsługi 

Możliwości podniesienia poziomu obsługi 

klienta

klienta

Możliwości kooperacji pomiędzy 

Możliwości kooperacji pomiędzy 

tradycyjnymi konkurentami (wspólne 

tradycyjnymi konkurentami (wspólne 

portale gosp. Agroturystycznych)

portale gosp. Agroturystycznych)

Funkcje internetu

Funkcje internetu

a)      

a)      

promocja regionów

promocja regionów

b)      

b)      

reklama ofert biur podróży

reklama ofert biur podróży

c)      

c)      

ułatwienie w dotarciu do informacji

ułatwienie w dotarciu do informacji

d)      

d)      

wymiana informacji

wymiana informacji

Informacyjna

Informacyjna

Nauka (przegląd informacji dydaktycznych)

Nauka (przegląd informacji dydaktycznych)

Przegląd informacji bieżących

Przegląd informacji bieżących

Przegląd wiadomości z wybranych dziedzin i miejsc na świecie (www )

Przegląd wiadomości z wybranych dziedzin i miejsc na świecie (www )

Bazy danych (dane z wybranego zakresu)

Bazy danych (dane z wybranego zakresu)

Reklama

Reklama

Komunikacyjna

Komunikacyjna

Personalna komunikcja między dwiema osobami

Personalna komunikcja między dwiema osobami

Zbiorowa (fora dyskusyjne)

Zbiorowa (fora dyskusyjne)

Zastosowanie interentu

Zastosowanie interentu

Funkcja informacyjna

Funkcja informacyjna

-

-

szybkie dotarcie do dużych grup 

szybkie dotarcie do dużych grup 

klientów

klientów

-

-

łatwy i szynki kontakt z partnerami

łatwy i szynki kontakt z partnerami

-

-

zmniejszenie wydatków na kampanie 

zmniejszenie wydatków na kampanie 

promocyjne

promocyjne

-

-

wyeliminowanie części dokumentów 

wyeliminowanie części dokumentów 

papierowych

papierowych

- 

- 

większe możliwości poszukiwania 

większe możliwości poszukiwania 

nowych 

nowych 

partnerów handlowych (baza 

partnerów handlowych (baza 

noclegowa, 

noclegowa, 

gastronomiczna)

gastronomiczna)

-

-

wzrost skuteczności działania

wzrost skuteczności działania

Zastosowanie interentu 2

Zastosowanie interentu 2

Rezerwacja i sprzedaż przez internet

Rezerwacja i sprzedaż przez internet

System rezerwacji przez internet:

System rezerwacji przez internet:

-

-

wewnętrzne systemy hotelowe (tylko w jednym 

wewnętrzne systemy hotelowe (tylko w jednym 

hotelu)

hotelu)

-

-

systemy rezerwacji w miejscowości lub regionie 

systemy rezerwacji w miejscowości lub regionie 

turystycznym, gdzie turysta może może 

turystycznym, gdzie turysta może może 

zarezerwować miejsce w hotelu

zarezerwować miejsce w hotelu

-

-

wewnętrzne systemy rezerwacji dostępne w 

wewnętrzne systemy rezerwacji dostępne w 

jednej 

jednej 

sieci 

sieci 

hotelowej, w jednej linii lotniczej, 

hotelowej, w jednej linii lotniczej, 

jednym 

jednym 

przedsiębiorstwie transportowym

przedsiębiorstwie transportowym

-

-

komputerowe systemy rezerwacji dostępne za 

komputerowe systemy rezerwacji dostępne za 

pomocą odpowiednich terminali, które umożliwiają 

pomocą odpowiednich terminali, które umożliwiają 

porównywanie ofert wielu przedsiębiorstw (CRS)

porównywanie ofert wielu przedsiębiorstw (CRS)

 

 

GDS – globalny system dystrybucji jako sieć jednego 

GDS – globalny system dystrybucji jako sieć jednego 

lub więcej CRS w kraju i na świecie. Poza 

lub więcej CRS w kraju i na świecie. Poza 

podstawowymi usługami (noclegi, loty) prowadzi 

podstawowymi usługami (noclegi, loty) prowadzi 

usługi np. wynajem samochodów, bilety na promy, 

usługi np. wynajem samochodów, bilety na promy, 

produkty touroperatorów.

produkty touroperatorów.