Bioterroryzm -
międzynarodowe
zagrożenie zdrowotne
Wacław Kruk, Wiktoria Pantylej
Bioterroryzm -
międzynarodowe
zagrożenie zdrowotne
Wacław Kruk, Wiktoria Pantylej
Wprowadzenie:
Bioterroryzm – to odmiana terroryzmu
w której jako broni używa się czynników
biologicznych.
Broń biologiczna („B”) – zalicza się do
broni masowego rażenia a „ładunkiem
bojowym” mogą być:
- bakterie,
- wirusy
- grzyby,
- biologiczne toksyny.
Wprowadzenie:
Popularność broni biologicznej wynika z
jej:
- skuteczności,
- łatwości uzyskania,
- łatwości stosowania,
- działania z opóźnionym efektem,
- braku szybkich i skutecznych metod
obrony
Historia bioterroryzmu:
Już w VI wiek p.n.e.:
– sporysz - do zatruwania wody w
studni,
- czarny ciemiernik – wywoływanie
biegunki u przeciwników;
Strzały z grotami moczonymi w gnijących
zwłokach;
Katapultowanie zwłok osób zmarłych np.
na dżumę;
Koce i chusty z wirusem ospy
Historia bioterroryzmu:
W 1925 r. w Genewie został
podpisany przez 100 państw tzw.
Protokół Genewski zakazujący
stosowania broni chemicznej i
biologicznej w działaniach wojennych.
W 1972 r. również w Genewie
uchwalono konwencję o zakazie
badań, oraz nakazie zniszczenia
posiadanych zapasów broni
biologicznej.
Rzeczywistość …
Japonia (1931 – 1941 r.) –zakażone
pchły i szczury wpuszczane do obozu
Chińczyków;
USA – (1941-43 r.) – badania nad
zarodnikami wąglika, bakterii
Brucelli, gorączki Q – w okresie
zimnej wojny;
ZSRR – 1979 r. – w Swierdłowsku
badania nad wąglikiem i … epidemia:
200 zachorowań, 66 zgonów!
Rzeczywistość …
ZSRR w latach 1972 – 1991 zgromadził:
- 30 ton przetrwalników wąglika,
- 20 ton wirusa ospy prawdziwej,
- zapasy dżumy (Yersinia pestis)
Irak:
- 19 000 litrów stężonej toksyny
botulinowej,
- 8 500 l. zarodników wąglika.
Rzeczywistość …
Z badań WHO (1970 r.) wynika, że:
rozpylenie z samolotu 50 kg zarodników
wąglika na terenie zamieszkałym przez 5
mln osób doprowadzić może do
zachorowania 250 tys. z których 100 tys.
umrze.
W USA z powodu skażonych wąglikiem
„przesyłek pocztowych” zachorowało 22
pracowników poczty i sortowni a 5 z nich
zmarło.
Klasyfikacja broni biologicznej:
Broń biologiczną podzielono na trzy kategorie:
Grupa A
– czynniki najgroźniejsze,
- z wysoką wirulencją,
- największa śmiertelność,
- wymagające bardzo specjalistycznych metod do
ich identyfikacji
- należą: wąglik (Bacillus anthracis), dżuma,
tularemia, ospa prawdziwa, Ebola, gorączka Lassa,
jad kiełbasiany.
Klasyfikacja broni biologicznej:
Grupa B:
- mniejsza chorobotwórczość,
- mniejsza śmiertelność,
- łatwiejsze do zidentyfikowania,
- należą: bruceloza, nosacizna,
ornitoza, dur plamisty,
salmonelloza, czerwonka, cholera.
Klasyfikacja broni biologicznej:
Grupa C:
- czynniki które mogą być
wykorzystane w przyszłości,
- należą tu wirusy: hantavirusy,
żółtej febry, kleszczowej gorączki
krwotocznej, kleszczowego
zapalenia mózgu, prątki gruźlicy
wielolekoopornej.
Cechy broni biologicznej:
1) łatwość jej otrzymania:
– 0,5% kosztów broni konwencjonalnej,
- produkcja nie wymagająca
skomplikowanych technologii;
2) przenoszenie w sposób pozornie
naturalny (wiatr, woda, wszy pchły, myszy,
szczury);
3) działa podstępnie: nie jest widoczna,
bez smaku, zapachu, bez huku, błysku itp.
Cechy broni biologicznej:
4) duża skuteczność:
- powoduje śmierć lub chorobę,
- brak szybkich i skutecznych
sposobów obrony przed nią (np. w
przyp. wąglika antybiotyk jest
skuteczny tylko przy szybkim
podaniu 24-48 godz. od infekcji!)
Rozpoznanie ataku bronią
biologiczną:
1) wiele przypadków choroby:
- na terenach do tej pory od niej
wolnych,
- w nietypowych porach roku,
- w nietypowej grupie wiekowej;
2) nietypowe drogi zakażenia;
3) nietypowy przebieg choroby;
Rozpoznanie ataku bronią
biologiczną:
4) trudności w leczeniu;
5) wybuch epidemii choroby
odzwierzęcej bez wcześniejszej
epizoocji;
6) pojawienie się kilku epidemii tej
samej choroby na terenach
oddalonych od siebie.
Sposoby obrony:
W 2001 r. broń biologiczną posiadało 13
państw.
Przestrzeganie konwencji zakazujących
produkowania i używania broni biologicznej.
W USA i Izraelu – w razie tylko podejrzenia –
rutynowa antybiotykoterapia.
Specjalistyczne przeszkolenie
funkcjonariuszy Gwardii Narodowej, poczty,
firm kurierskich do szybkiego i sprawnego
działania.
Sposoby obrony:
Organizowanie specjalistycznych Centrów –
do opanowywania paniki.
Tworzenie specjalistycznych laboratoriów
do:
- szybkiej i właściwej identyfikacji użytego
czynnika,
- oceny realnego niebezpieczeństwa,
- opracowania metod terapeutycznych
(lekowrażliwości),
dobór śr. dezynfekcyjnych i metod utylizacji,
dobór działań profilaktycznych
Opracowane na podstawie:
Nimfa Maria Stojek, Współczesne
zagrożenia bronią biologiczną –
bioterroryzm, Medycyna Ogólna
2/2008.