UKŁAD NACZYNIOWY 

UKŁAD NACZYNIOWY 

SKÓRY

SKÓRY

ZADANIA UKŁADU 

NACZYNIOWEGO SKÓRY

• Układ naczyniowy skóry ma dwa 

rodzaje zadań

1. MIEJSCOWE- odżywienie skóry i 

naskórka

2. OGOLNE- termoregulacja

Układ naczyniowy 

zbudowany z 4 części:

1.  Sieć powięziowa= podskórna= 

podskórna tkanka tłuszczowa.

2. Sieć skórna- na granicy tkanki 

tłuszcowej i skóry właściwej

3. Sieć podbrodawkowa
4. Sieć włośniczek brodawkowych- 

utworzona przez rozdzielajace się w 
brodawkach male tętniczki.

Sieć powięziowa

• Naczynia mają dużą średnicę i są 

luźno ułożone („tworzą duże oka”)

• Z tej sieci ku górze odchodzą 

tętniczki, które na granicy tkanki 
tłuszcowej i skóry właściwej 
rozgałęziają się i tworzą SIEĆ 
SKÓRNĄ TĘTNICZĄ

Sieć skórna

• Część tętniczek sieci skórnej rozgałęzia się tworząc sieć 

naczyń włosowatych odżywiających cebulkę włosa  i 

gruczoły. 

• Tętniczki te nazwane są GAŁĄZKAMI WSTĘPUJĄCYMI 

TĘTNICZEK.

• Sieć naczyń włosowatych odżywiających zraziki tłuszczowe 

warstwy podskórnej to GAŁĄZKI ZSTĘPUJĄCE

• Tętniczki sieci skórnej biegną prostopadle do powierzchni 

skóry jako pojedyncze tętniczki lub tętniczki łączące się ze 

sobą.

• W okolicach gdzie skóra jest przesówna tętniczki mają 

przebieg wężowaty, co umożliwia zaopatrzenie skóry przy 

dużych rozciągnięciach.

• Poniżej brodawek gałązki tętniczek łączą się ze sobą i 

tworzą powierzchowna poziomo ułożona siec tętniczek 

podbrodawkowych

Sieć podbrodawkowa i sieć 

włośniczek brodawkowych

• Od sieci brodawkowej odchodzą tętniczki 

najdrobniejszego kalibru, które wstępują 

do brodawek skóry i przechodzą w nich w 

pętle naczyń włosowatych.

• Każda tetniczka tworząca siec brodawkowa 

odżywia od 0,04- 0,27 mm²skóry.

• Naskórek nie posiada własnych naczyń 

odżywiany jest przez NACZYNIA 

BRODAWEK skóry dzięki 

półprzepuszczalnej błonie podstawowej

• Między stopniem rozwoju brodawek a 

stopniem rozwoju naskórka istnieje dodatnia 

zależność

•

Im grubszy naskórek tym większe są 

Im grubszy naskórek tym większe są 

brodawki skóry i tym obfitsze są pętle 

brodawki skóry i tym obfitsze są pętle 

tętnicze

tętnicze.

• Po zgięciu się na szczycie brodawki 

włośniczki uchodzą w dół i u podstawy 

brodawki przyjmują charakter żyłki.

• Żyłki uchodzą do splotu podbrodawkowego i 

tam łączą się w większe naczynia żylne 

tworząc SIEĆ ZYLNĄ PODBRODAWKOWĄ.

• ANALOGICZNIE DO SIECI TĘTNICZEJ 

WYSTĘPUJE SIEC ŻYLNA

• Ze splotu bodbrodawkowego przez gałązki 

łączące zstępujące, krew dostaje się do 

żylnej sieci skórnej. Tu uchodzą tez gałązki 

odprowadzające krew z gruczołów, 

brodawek włosów i zrazików tłuszczowych.

• Żyły splotu PODBRODAWKOWEGO mają 

zdolność kurczenia się więc ich światło 

może ulec zwężeniu lub rozszerzeniu (co 

ma duże znaczenie podczas 

termoregulacji)

• Rozszerzenie naczyń prowadzi do 

większego przepływu krwi i utraty ciepła.

• Zwężenie naczyń mniejszy przepływ krwi i 

kumulacja ciepła w organizmie

• W niektórych okolicach skóry 

występują bardzo liczne ZASPOLENIA 
TĘTNICZO –ŻYLNE zwane: kłębkami 
naczyniowymi.

• Ich rola to wyrównanie ciśnienia krwi 

między układem tętniczym a żylnym

• Najwięcej kłębków naczyniowych jest w 

:

1.

Macierzy wałów paznokciowych

2.

Opuszkach palców rak i stóp

3.

Nos

4.

Uszy

Układ limfatyczny

• Człowiek prócz układu krwionośnego ma niezależny system 

naczyń limfatycznych- układ chłonny

• W przestrzeniach komórkowych znajdują się małe, cienko ścienne 

ślepo zakończone naczynia chłonne, które łącząc się tworzą 

większe naczynia

• Mają one zastawki zapobiegające powrotowi płynu. Końcowe 

naczynia wpadają do układu krwionośnego, gdzie dochodzi do 

opróżnienia.

• Naczynia chłonne mają również zdolność przenoszenia płynu 

międzykomórkowego z przestrzeni między komórkowej do żylnej 

części układu krążenia, w układzie tym nie występują tętnice.

• Kapilary limfatyczne są ślepo zakończone i łatwo przepuszczalne

• Płyn w kapilarach limfatycznych nazywamy chłonką (limfa). 

Naczynia chłonne łączą się z węzłami chłonnymi (limfatycznymi) 

za pomocą struktur zbudowanych  z tkanki łącznej siateczkowej, 

której komórki mają zdolność przekształcania się w komórki 

żerne, tzw: FAGOCYTY. W węzłach chłonnych powstają limfocyty,

• Ciała obce płynące w limfie są wychwytywane i fagocytowane 

przez leukocyty i makrofagi

• Obecność bakterii które uległy fagocytozie manifestuje się 

obrzękiem i bólem.

UKŁAD LIMFATYCZNY 

SKÓRY

• System limfatyczny jest ściśle połączony z 

systemem krwionośnym

• Zapewnia:
1.  Równowagę płynową i białkową. 

Wyłapywanie z przestrzeni 

międzykomórkowej płynu i białek, które 

„uciekły” z układu krwionośnego.  Co jest 

bardzo istotne dla zachowania 

prawidlowego ciśnienia osmotycznego

2. Odżywienie komórek skóry
3. Właściwe funkcje układu 

immunologicznego skóry

System naczyń 

limfatycznych zbudowany z 

2-części

1. Podbrodawkowej= naskórkowej
2. Skórnej
3. Brak jest sieć włosowatej w tkance 

podskórnej. 

• Z części PODBRODAWKOWEJ odgałęziają 

się WŁOŚNICZKI NACZYŃ LIMFATYCZNYCH, 
które uchodzą do brodawek skórnych, i w 
przeciwieństwie do układu krwionośnego 
włośniczki te nie tworzą silnych 
rozgałęzień.

STRYKTURA SIECI 

LIMFATYCZNEJ

Zależy od struktury skóry  w danym 

regionie

i może się różnić:

• Skóra zbita, mało przesuwna- kształt 

prosty

• Skóra „przesuwalna”, „luźna”- kształt 

wężykowaty

• Ściany naczyń limfatycznych sa grubsze 

i bardziej elastyczne niż ściany naczyń 

krwionośnych.

Co wpływa na prace układu 

limfatycznego

• Kompozycja macierzy zewnątrz komórkowej w skórze. 

Gdy włókna elastynowe są słabe (np.:starzenie) może 

dojść do nieprawidłowego działania układu i 

obrzeków.

• W stanach zastoju żylnego i utrudnionym upływie 

chłonki powstają obrzęki.

• Nadmiar płynu tkankowego pobudza fibroblasty do 

podziału, w wyniku czego początkowo miękki obrzęk 

przechodzi w stwardnienie skóry

• Stan taki występuje przy niewydolności krążenia w 

razie nacisków guzów nowotworowych na naczynia i 

węzły chłonne.

• Głównym miejscem zastoju chłonki sa kończyny dolne

Limfa w organizmie 

poruszana jest dzięki:

• Skurczom mięsni sąsiadujących, 

które powodują ucisk na naczynia 
limfatyczne

• Ruchy oddechowe klatki piersiowej
• Ujemnemu ciśnieniu wewnątrz klatki 

piersiowej w czasie wdechu

• Rytmicznym skurczom dużych 

naczyn chłonnych

Funkcje układu 

limfatycznego

• Powrót białka z przestrzeni 

pozakomórkowej do krwioobiegu

• Transport wody i soli mineralnych
• Usuwanie substancji obcych 

(bakterii)

• Uczestniczenie w procesach 

immunologicznych ustroju