Po co komu
Po co komu
socjologia ?
socjologia ?
Po co komu
Po co komu
socjologia ?
socjologia ?
Socjologia
Socjologia
jest to dyscyplina
jest to dyscyplina
naukowa, narodziła się ona w
naukowa, narodziła się ona w
pierwszej połowie XIX wieku.
pierwszej połowie XIX wieku.
Zmiana sposobu myślenia
Zmiana sposobu myślenia
o zachodzących w społeczeństwie
o zachodzących w społeczeństwie
zjawiskach i procesach
zjawiskach i procesach
Twórcy
Twórcy
:
:
- Francuzi:
- Francuzi:
Auguste Comte
Auguste Comte
Uważany za “ojca socjologii”, twórca terminu w celu określenia szczególnej
Uważany za “ojca socjologii”, twórca terminu w celu określenia szczególnej
metody badania społeczeństwa.
metody badania społeczeństwa.
Traktował socjologię jako program naprawy społeczeństwa – chciał stworzyć
Traktował socjologię jako program naprawy społeczeństwa – chciał stworzyć
coś w rodzaju świeckiej religii – dogmaty życia społecznego.
coś w rodzaju świeckiej religii – dogmaty życia społecznego.
Koncentrował się na dwóch konkretnych aspektach życia społecznego:
Koncentrował się na dwóch konkretnych aspektach życia społecznego:
porządku i stabilizacji, które nazywał
porządku i stabilizacji, które nazywał
statyką społeczną,
statyką społeczną,
oraz na zmianach
oraz na zmianach
społecznych określanych mianem
społecznych określanych mianem
dynamiki społecznej.
dynamiki społecznej.
Według Comte'a czynniki te zespalają społeczeństwo i stają się motorem zmian.
Według Comte'a czynniki te zespalają społeczeństwo i stają się motorem zmian.
i Emil Durkheim,
i Emil Durkheim,
-
-
Brytyjczyk
Brytyjczyk Herbert Spencer
Herbert Spencer
-
-
Niemcy
Niemcy Max Weber, Ferdynand Toennies, Georg Simmel, także Karol Marks,
Max Weber, Ferdynand Toennies, Georg Simmel, także Karol Marks,
Emil Durkheim
Emil Durkheim
–
–
powszechnie znany jest z badań
powszechnie znany jest z badań
nad samobójstwem.
nad samobójstwem.
Kluczowym elementem badań socjologicznych
Kluczowym elementem badań socjologicznych
są
są fakty społeczne
. Socjolog powinien
. Socjolog powinien
traktować je "jak rzeczy", czyli odrzucić
traktować je "jak rzeczy", czyli odrzucić
wszelkie założenia i uprzedzenia na ich temat,
wszelkie założenia i uprzedzenia na ich temat,
stanąć "na zewnątrz" badanych zjawisk.
stanąć "na zewnątrz" badanych zjawisk.
Fakty społeczne - wszelki sposób robienia,
Fakty społeczne - wszelki sposób robienia,
utrwalony lub nie, zdolny do wywierania na
utrwalony lub nie, zdolny do wywierania na
jednostkę zewnętrznego przymusu
jednostkę zewnętrznego przymusu
•
Materialne fakty społeczne – kościół, instytucje,
Materialne fakty społeczne – kościół, instytucje,
rozmieszczenie ludności, kanały informacyjne
rozmieszczenie ludności, kanały informacyjne
•
Niematerialne fakty społeczne – moralność,
Niematerialne fakty społeczne – moralność,
świadomość zbiorowa
świadomość zbiorowa
Społeczna i moralna solidarność ludzi
Społeczna i moralna solidarność ludzi
Solidarność mechaniczna
Solidarność mechaniczna
Charakterystyczna jest dla społeczeństw
Charakterystyczna jest dla społeczeństw
pierwotnych, gdzie podział pracy jest dość prosty.
pierwotnych, gdzie podział pracy jest dość prosty.
Obowiązuje tu solidarność rodowa, jednolity system
Obowiązuje tu solidarność rodowa, jednolity system
norm i wzorców zachowań.
norm i wzorców zachowań.
Solidarność organiczna
Solidarność organiczna
Ludzi wiąże ze sobą nie to, że są do siebie podobni,
Ludzi wiąże ze sobą nie to, że są do siebie podobni,
lecz to, że są różni i na skutek swego zróżnicowania
lecz to, że są różni i na skutek swego zróżnicowania
potrzebni sobie nawzajem. kształtuje się osobowość.
potrzebni sobie nawzajem. kształtuje się osobowość.
Wierzenia i praktyki religijne zatracają swój
Wierzenia i praktyki religijne zatracają swój
obowiązkowy charakter, rośnie rola racjonalnego
obowiązkowy charakter, rośnie rola racjonalnego
myślenia. Rozpowszechnia się indywidualizm i jako
myślenia. Rozpowszechnia się indywidualizm i jako
postawa uzyskuje społeczną aprobatę
postawa uzyskuje społeczną aprobatę
Niemcy: Karol Marks
Niemcy: Karol Marks
Kapitalizm przyniósł zasadnicze zmiany
Kapitalizm przyniósł zasadnicze zmiany
w społeczeństwie
w społeczeństwie
Materialistyczna koncepcja dziejów- zmiana
Materialistyczna koncepcja dziejów- zmiana
w społeczeństwie nie zachodzi pod względem
w społeczeństwie nie zachodzi pod względem
idei, lecz ze względów ekonomicznych.
idei, lecz ze względów ekonomicznych.
Społeczeństwo dzieli się na
Społeczeństwo dzieli się na
dwie klasy
dwie klasy
: tych,
: tych,
którzy są właścicielami środków produkcji, i
którzy są właścicielami środków produkcji, i
tych, którzy tych środków nie posiadają, czyli
tych, którzy tych środków nie posiadają, czyli
tych, którzy „mają", i , którzy „nie mają” –
tych, którzy „mają", i , którzy „nie mają” –
konflikt klasowy
konflikt klasowy
Materializm dialektyczny -
Materializm dialektyczny -
kapitalizm wywołuje kryzysy
kapitalizm wywołuje kryzysy
ekonomiczne, które, z kolei, dają
ekonomiczne, które, z kolei, dają
początek nowym strukturom
początek nowym strukturom
społecznym. Nowo powstałe
społecznym. Nowo powstałe
struktury będą doskonalsze od
struktury będą doskonalsze od
starszych,. Z tej przyczyny Marks
starszych,. Z tej przyczyny Marks
nie widział w konflikcie zła, lecz
nie widział w konflikcie zła, lecz
raczej lepszą przyszłość
raczej lepszą przyszłość
Termin "socjologia"
Termin "socjologia"
SOCIO - LOGOS
SOCIO - LOGOS
SOCIETAS
SOCIETAS
Socio – łączyć, Societas – wspólnota,
Socio – łączyć, Societas – wspólnota,
Logos -nauka
Logos -nauka
Socjologia
Socjologia
–
–
nauka o tym, co łączy
nauka o tym, co łączy
nauka o tym co łączy ludzi w grupy
nauka o tym co łączy ludzi w grupy
nauka o społeczeństwie
nauka o społeczeństwie
Nauka badająca w systematyczny
Nauka badająca w systematyczny
sposób funkcjonowanie i zmiany
sposób funkcjonowanie i zmiany
społeczeństwa.
społeczeństwa.
Funkcje socjologii
Funkcje socjologii
Poznawcza -
Poznawcza -
polega na określeniu
polega na określeniu
mechanizmów, i praw rządzących życiem
mechanizmów, i praw rządzących życiem
zbiorowości społecznych, ustaleniu
zbiorowości społecznych, ustaleniu
prawidłowości zjawisk i kierunków procesów
prawidłowości zjawisk i kierunków procesów
społecznych
społecznych
Diagnostyczna
Diagnostyczna
– polega na ocenie zjawiska
– polega na ocenie zjawiska
lub procesu społecznego ze względu na
lub procesu społecznego ze względu na
konkretne warunki występowania i opierania
konkretne warunki występowania i opierania
się na poznanych wcześniej mechanizmach i
się na poznanych wcześniej mechanizmach i
prawach dotyczących tego procesu
prawach dotyczących tego procesu
społecznego.
społecznego.
Prognostyczna
Prognostyczna
-
-
polega na przewidywaniu
polega na przewidywaniu
zmian jakim ulega dane zjawisko lub proces
zmian jakim ulega dane zjawisko lub proces
pod wpływem określonych działań
pod wpływem określonych działań
S
S
ocjotechniczna
ocjotechniczna
dostarcza wiedzy i
dostarcza wiedzy i
naukowych informacji, które niezbędne
naukowych informacji, które niezbędne
są do praktycznego działania do
są do praktycznego działania do
podejmowania decyzji, co pozwala na
podejmowania decyzji, co pozwala na
racjonalnie kształtować system
racjonalnie kształtować system
społeczny i wpływać na jego
społeczny i wpływać na jego
funkcjonowanie.
funkcjonowanie.
Demaskatorska
Demaskatorska
obrazuje faktyczny
obrazuje faktyczny
stan rzeczy mogący pokazać faktyczne
stan rzeczy mogący pokazać faktyczne
motywacje ludzkiej aktywności lub jej
motywacje ludzkiej aktywności lub jej
braku. Pozwala ona demaskować
braku. Pozwala ona demaskować
działania pozornie właściwe wywodzące
działania pozornie właściwe wywodzące
się z rzekomo idealnych wartości
się z rzekomo idealnych wartości
Przedmiot badań
Przedmiot badań
1.
1.
Zbiorowości społeczne, czyli kręgi, grupy, klasy,
Zbiorowości społeczne, czyli kręgi, grupy, klasy,
warstwy, kategorie, zbiorowości etniczne i
warstwy, kategorie, zbiorowości etniczne i
terytorialne oraz inne, oparte na podobieństwie
terytorialne oraz inne, oparte na podobieństwie
zachowań;
zachowań;
2.
2.
Instytucje społeczne, które są definiowane jako
Instytucje społeczne, które są definiowane jako
historycznie ukształtowane układy, skupiające
historycznie ukształtowane układy, skupiające
ludzi w różnego rodzaju organizacje i
ludzi w różnego rodzaju organizacje i
stowarzyszenia, wśród których można wyróżnić
stowarzyszenia, wśród których można wyróżnić
gospodarcze, kulturalne, medyczne, naukowe,
gospodarcze, kulturalne, medyczne, naukowe,
oświatowe, polityczne, religijne, socjalne i inne;
oświatowe, polityczne, religijne, socjalne i inne;
3.
3.
Procesy i zjawiska masowe, a wśród nich
Procesy i zjawiska masowe, a wśród nich
głównie ruchliwość społeczna, urbaniazacja,
głównie ruchliwość społeczna, urbaniazacja,
alkoholizm, prostytucja, współzawodnictwo,
alkoholizm, prostytucja, współzawodnictwo,
aktywność społeczna, wynalazczość, itp
aktywność społeczna, wynalazczość, itp
Socjologia pomaga w życiu
Socjologia pomaga w życiu
Trafniej dostrzegamy rzeczywistoś
Trafniej dostrzegamy rzeczywistoś
społeczno-gospodarczą poprzez
społeczno-gospodarczą poprzez
dokładne i obiektywne jej rozpoznanie.
dokładne i obiektywne jej rozpoznanie.
Służy do przewidywania możliwych
Służy do przewidywania możliwych
następstw zastosowanych działań
następstw zastosowanych działań
Wiedza socjologiczna uwalnia od fikcji,
Wiedza socjologiczna uwalnia od fikcji,
mitów, stereotypów w ujmowaniu
mitów, stereotypów w ujmowaniu
rzeczywistości
rzeczywistości
Znajomosć wiedzy socjologicznej
Znajomosć wiedzy socjologicznej
pomaga w orientowaniu się w
pomaga w orientowaniu się w
problemach społeczno-
problemach społeczno-
ekonomicznych, z którymi
ekonomicznych, z którymi
spotykamy się na co dzień,
spotykamy się na co dzień,
dostrzegamy głębsze powiązania
dostrzegamy głębsze powiązania
stosunków społecznych, ich
stosunków społecznych, ich
złożoności i zależności.
złożoności i zależności.