Analiza wartości
Metody organizacji i
zarządzania
Analiza wartości
Metody organizacji i
zarządzania
2
Analiza wartości
Analiza wartości jest metodą racjonalizacji systemów, a
w szczególności systemów technicznych,
organizacyjnych i administracyjnych.
Zamiast tradycyjnego pytania: jak działa system?, w
analizie wartości stawia się pytanie:
czemu służy
system?
Konieczne staje się wyjście poza badany system,
rozpoznanie jego środowiska zewnętrznego oraz
określenie potrzeb tego środowiska. Następnie należy
zdefiniować podstawowe funkcje systemu i ustalić, w
jakiej mierze są one spełniane i jakim kosztem.
Na tej podstawie można zastanawiać się nad kierunkami
usprawnień.
3
Obszary zastosowania
AWO
ANALIZA WARTOŚCI ORGANIZACJI
AW organizacji
i zarządzania
AW organizacji działalności
produkcyjnej
Systemy organizacyjne
Struktury organizacyjne
Dokumenty
Procedury organizacyjne
Organizacja stanowisk
roboczych
Organizacja wydziałów
produkcyjnych
Organizacja procesów
produkcyjnych
OBSZARY
O
B
IE
K
T
Y
Analiza wartości organizacji – obszary i obiekty badań
źródło: [Biliński 1990, s. 5]
4
System
Wg. Beera:
„jest to zorganizowana ilość elementów, powiązanych
wzajemnie i pełniących określone funkcje”.
zmodyfikowana def. Beera:
„system jest to kompleks elementów
wzajemnie powiązanych ze względu na
pełnione funkcje”.
Każdy system jest tworzony w celu zaspokojenia
określonych potrzeb otoczenia (czyli środowiska
zewnętrznego) przez spełnianie funkcji z tych
potrzeb wynikających.
5
Funkcja
Funkcja w analizie wartości może być rozumiana jako
zdarzenia prowadzące do zaspokojenia określonej
potrzeby.
Ogół funkcji systemu organizacyjnego można podzielić
na funkcje:
zewnętrzne,
elementarne.
Funkcje zewnętrzne wynikają z potrzeb środowiska
zewnętrznego, a ich spełnienie prowadzi do
zaspokojenia tych potrzeb.
Funkcje zewnętrzne można traktować jako cele
(zadana) narzucone przez środowisko zewnętrzne.
6
Podział funkcji systemów
organizacyjnych
funkcje zewnętrzne
funkcje uzupełniające
funkcje cząstkowe
funkcje elementarne
funkcja główna
funkcje systemów
organizacyjnych
7
Dysharmonia systemu i jego
funkcji
Postacie dysharmonii funkcji systemów organizacyjnych
System realizuje funkcje, które nie wynikają z potrzeb
użytkowników (występują koszty nieuzasadnione).
System nie realizuje funkcji oczekiwanych przez
użytkowników (niedostosowanie systemu do
potrzeb).
System realizuje funkcje wynikające
z potrzeb użytkowników, lecz przy zbyt wysokich
kosztach.
Celem analizy wartości jest likwidacja dysharmonii
funkcji i spełniających je systemów. Dokonywane jest
to poprzez ustalenie takiej kompozycji systemu, która
pozwoli zadowalająco spełniać wszystkie konieczne
funkcje przy relatywnie najniższym koszcie.
8
Dysharmonia systemu i jego funkcji
System
organizacyjny
F
un
kc
je
z
ew
nę
tr
zn
e
w
yn
ik
aj
ąc
e
z
po
tr
ze
b
śr
od
ow
is
ka
Środowisko
systemu
F
un
kc
je
s
pe
łn
ia
ne
pr
ze
z
sy
st
em
o
rg
an
iz
ac
yj
ny
Funkcje
nieużyteczne
Funkcje
użyteczne
spełniane
Funkcje
użyteczne
nie spełniane
9
Koszty
Tradycyjnie poszukuje się możliwości obniżenia kosztów
poszczególnych składników systemu.
W AW stosuje się w odniesieniu do kosztów podejście systemowe.
Koszty rozpatrywane są łącznie – koszty własne plus koszty
ponoszone przez otoczenie systemu.
W AW poszukuje się możliwości obniżenia kosztów spełniania
poszczególnych funkcji.
Oznacza to, że redukcja kosztów funkcjonowania systemu nie może
spowodować wzrostu obciążeń ponoszonych przez środowisko
zewnętrzne, czyli klientów korzystających z usług np. określonej
instytucji.
Punkt widzenia charakterystyczny dla AW pozwala na ujawnienie
zbędnych składników systemu, które nie spełniają
koniecznych funkcji. Następuje wówczas zamiast obniżenia
kosztów redukcja zbędnych składników systemu.
10
Metodyka analizy wartości
Przygotowanie czynnika ludzkiego.
Wybór przedmiotu badania.
Rozpoznanie systemu.
Zbieranie informacji.
Analiza funkcji i poszukiwanie nowych
rozwiązań.
Opracowanie projektu szczegółowego.
Wdrożenie projektu.
Drzewo funkcji systemu
zaopatrywania
pracowników w pomoce
warsztatowe
Zaopatrywać
pracowników w
pomoce
warsztatowe
Wydawać
narzędzia
Ewidencjonować
ruch pomocy
warsztatowych
Zapewnić
jakościowy stan
pomocy
warsztatowych
Zapewniać
liczbowy stan
pomocy
warsztatowych
Przyjmować
narzędzia
Pobierać
narzędzia z
magazynu
technicznego
Wymieniać
narzędzia
Sprawdzać stan
liczbowy
pomocy
warsztatowych
Przekazywać do
magazynu pomoce
warsztatowe wyco-
fane z produkcji
Pobierać pomoce
warsztatowe z
magazyny
narzędziowego
Składować
narzędzia
Dbać o jakość i
gotowość
eksploatacyjną
Konserwować
narzędzia
Prowadzić
rejestr
rodzajowy
Dokonywać
adnotacji w
księdze
narzędziowej
Kontrolować
ruch marek
narzędziowych
Przekazywać po-
moce warsztatowe
do ostrzenia
i regeneracji
Sporządzać
protokoły
Wystawiać
karty zużycia
Prowadzić
remanent liczby
narzędzi
Funkcja główna
Funkcje uzupełniające
F
un
kc
je
c
zą
st
ko
w
e
F
un
kc
je
z
ew
nę
tr
zn
e
12
Funkcja główna oraz funkcje uzupełniające
Zaopatrywać
pracowników w
pomoce
warsztatowe
Ewidencjonować
ruch pomocy
warsztatowych
Zapewnić
jakościowy stan
pomocy
warsztatowych
Zapewniać
liczbowy stan
pomocy
warsztatowych
Funkcja główna
Funkcje uzupełniające
Funkcje
cząstkowe dla
funkcji głównej
Zaopatrywać
pracowników w
pomoce
warsztatowe
Wydawać
narzędzia
Przyjmować
narzędzia
Wymieniać
narzędzia
Funkcja główna
F
u
n
k
cj
e
cz
ą
st
k
ow
e