Metody heurystyczne

 podstawowe 

zastosowania:

•

 wskazywanie dat zajścia określonego zdarzenia;

•

 określenie poziomu badanej zmiennej;

•

 określenie punktów zwrotnych badanych zmiennych;

•

 określenie prawdopodobieństwa zaistnienia danego 

zdarzenia;

•

 określenie natężenia występowania zjawisk nowych;

•

 tworzenie ocen faktów determinujących przyszłość

•

 ocena przydatności utworzonych modeli 

prognostycznych.

METODY HEURYSTYCZNE

 

Metody heurystyczne

 = 

porządkowanie 

wypowiedzi i ocen ekspertów z danej dziedziny wiedzy 
dotyczącej przyszłości.

grupa ekspertów powinna być:

»

  uniwersalna,  złożona  z  osób  wszechstronnych, 

przedstawicieli  różnych dziedzin nauki i praktyki,

»

 liczna, by reprezentować różne poglądy,

oraz

»

 wybrane osoby powinny niezależnie myśleć oraz mieć 

niezależną wizje przyszłości.

METODY HEURYSTYCZNE

 

metodę indywidualnych 
ekspertyz

METODY HEURYSTYCZNE

metodę ekspertyz zespołowych
(równoległych lub kolejnych)

»

 metoda delficką,

»

 metoda SEER (System for Event Evaluation and 

Review),

»

"burza mózgów" (brain storming),

»

"buzz session",

»

 synektyka,

»

 metoda kolektywnego generowania pomysłów, 

»

 metoda wpływów krzyżowych (Cross - Impact 

Matrics).

 

 

KONSTRUKCJA PROGNOZY METODĄ DELFICKĄ

Określenie zadania prognostycznego

Wybór grupy ekspertów

Opracowanie i rozesłanie ankiety

Analiza uzyskanych odpowiedzi

Zgoda 

została 

osiągnięta?

Rozesłanie kolejnej ankiety

Analiza uzyskanych odpowiedzi

Sformułowanie 

prognozy

- Rozstęp międzykwartylowy
(skala przedziałowa)

- Współczynnik dyspersji 
względnej klasyfikacji 
(skala nominalna)

- Współczynnik dyspersji 
względnej klasyfikacji 
(skala nominalna)

 

Metoda delficka - zalety

:

1. Niezależność opinii ekspertów (izolowanie 

ekspertów);

2. Anonimowo wypowiadanych sądów (ankietowanie);

3. Wieloetapowo postępowania (zestaw ankiet 

przeplatany zbiorczymi opiniami ekspertów);

4. Uzgadnianie i sumowanie opinii osób 

kompetentnych.

METODY HEURYSTYCZNE

 

Metoda delficka - wady

:

1. Zaangażowanie wielu osób do opracowania ankiet i 

odpowiedzi uczestników;

2. Długi czas trwania badania;

3. Brak możliwości wymiany poglądów między 

uczestnikami;

4. Małe zaangażowanie ekspertów jeżeli nie wprowadzi 

się ich w szczegóły zagadnienia;

5. Trudno w zbudowaniu jednoznacznej ankiety dającej 

jednoznaczne odpowiedzi;

6. Trudno w doborze właściwych osób do grupy 

ekspertów;

7. Wykorzystywanie metody do prognoz 

długookresowych (przesunięcie w czasie ich 

weryfikacji).

METODY HEURYSTYCZNE

 

Cel analizy odpowiedzi



Wyodrębnić jednorodnych grupy ekspertów o zbliżonych 
poglądach,



Wykrycie przyczyn zróżnicowania opinii ekspertów



Ocenić stopień zgodności sądów ekspertów



Określić wspólny pogląd grupy ekspertów

 

Metoda SEER

 

vs 

metoda delficka

:

•

 zebranie przez organ kierujący badaniami informacji 

wyjściowych o prognozowanych zjawiskach i 

przekazanie ich ekspertom jako materiał pomocniczy z 

kwestionariuszem,

•

 dobranie nowego zespołu ekspertów w nowej turze,

•

 kierowanie do poszczególnych ekspertów 

kwestionariuszy zróżnicowanych pod względem 

zakresu pytań (zależnie od ich specjalności).

METODY HEURYSTYCZNE

 

Kolejne przybliżenia



Metody indeksów wiodących



Metody bilansowe,



           sieciowe



           scenariuszy,   



           drzewa decyzji,



           gier ekonomicznych i inne

 

Metoda bilansowa prognozowania cen



Wykorzystuje się ją do prognozowania 

średnioterminowego



Najważniejszym celem jest uzyskania statystycznego 

obrazu sytuacji rynkowej dla danego okresu (roku, 

sezonu)



Sporządzając bilans zestawiamy dwie strony:

       - zasoby, które mogą być do dyspozycji w danym 

okresie. Określają one potencjalną podaż rynkową

       - zapotrzebowanie na zasoby (popyt)
       - z zestawienia zasobów i zapotrzebowania na nie 

uzyskujemy informacje o nadwyżkach lub niedoborach 

rynkowych (deficycie)

       - Na podstawie przeszłości zestawiamy bilans dla 

przyszłych okresów wykorzystując różne metody 

prognozowania dla poszczególnych jego elementów

Określenie wpływu różnic rynkowych na ceny – model 

równowagi rynkowej 

 

Model równowagi rynkowej

 

cd. Metody bilansowej



Kiedy można stosować metodę bilansową do 
prognozowania cen?

-

Gdy produkty pochodzą od wielu producentów (rynek 
niezmonopolizowany)

-

Produkcja nie ulega szybkim zmianom

-

Popyt charakteryzuje się niska elastycznością

Bilanse sporządzamy dla sezonów określając równowagę w 

całym sezonie a nie jego b. krótkich okresach

Bilanse robią USDA (świat, regiony, eksporterzy, importerzy)
                    UE 
                     Inne kraje