background image

OCHRONA PRAW CZŁOWIEKA W 

RAMACH RADY EUROPY

Geneza i cele Rady 
Europy

Normy prawne 

Instytucje Rady Europy 
mające udział w 
ochronie praw 
człowieka

background image

LITERATURA:

• R.  Balicki,  Europejski  system  ochrony  praw 

człowieka

w: 

Prawa 

człowieka 

stosunki 

międzynarodowe,  pod  red.  A.  Florczak  i  B. 
Bolechowa, Toruń 2006, s. 63-86

• A.  Bisztyga,  Ochrona  praw  człowieka  w  systemie 

Rady  Europy,  w:  B.  Banaszak,  A.  Bisztyga,  K. 
Complak,  M.  Jabłoński,  R.  Wieruszewski,  K. 
Wójtowicz,  System  ochrony  praw  człowieka,
 
Kraków 2003, s. 115-159

• R.  Kuźniar,  Prawa  człowieka.  Prawo,  instytucje, 

stosunki międzynarodowe, Warszawa 2000

• Ochrona praw człowieka w świecie. Praca zbiorowa 
  pod  redakcją  Leszka  Wiśniewskiego,  Bydgoszcz- 

Poznań, 2000

• T. Sokołowski, Instytucjonalne i prawne 

płaszczyzny integracji w Europie, Warszawa 2001

background image

LITERATURA:

A. Bisztyga, Europejski Trybunał Praw Człowieka, Katowice 

1997

J. Jaskiernia, Komisarz Praw Człowieka Rady Europy – 

nowa instytucja międzynarodowej ochrony praw, ,,Państwo 
i Prawo’’ 1999, nr 11 

G. Michałowska, Ochrona praw człowieka w Radzie Europy  i 

w Unii Europejskiej, Warszawa 2007

M.A.  Nowicki,  Wokół  Konwencji  Europejskiej.  Krótki 

komentarz  do  Europejskiej  Konwencji  Praw  Człowieka,  wyd. 

II, Kraków 2000

A. Redelbach, Natura praw człowieka. Strasburskie standardy 

ich ochrony, Toruń 2001

F. Sudre: Konwencja Europejska o ochronie Praw Człowieka i 

Podstawowych Wolności, Warszawa 1993 

60 lat Rady Europy. Tworzenie i stosowanie standardów 

prawnych. Pod redakcją Hanny Machińskiej, Warszawa 2009 

M. B. Wilbrandt-Gotowicz, Reforma systemu Europejskiej 

Konwencji Praw Człowieka, Toruń 2007

M. Matyjasik, Polska w systemie ochrony praw człowieka 

Rady Europy, w: Prawa człowieka. Wybrane zagadnienia i 

problemy, Redakcja L. Koba, W. Wacławczyk, Warszawa 2009  

background image

CELE  RADA EUROPY

47  państw  członkowskich,  status  obserwatora  -  Japonia, 
Kanada, Meksyk, Stany Zjednoczone oraz Stolica Apostolska  

Siedziba Rady Europy - Pałac Europy, Strasburg

CELE 

(statut z 5 maja 1949 r.):

Ochrona 

praw 

człowieka, 

demokracji 

pluralistycznej oraz rządów prawa

Działanie  na  rzecz  podnoszenia  świadomości  i 
rozwoju tożsamości kulturowej i różnorodności w 
Europie

Poszukiwanie 

sposobów 

rozwiązywania 

problemów nurtujących społeczeństwa 

Pomoc w umacnianiu demokratycznej stabilności 
Europy  poprzez  popieranie  reform  politycznych, 
ustawodawczych i konstytucyjnych

background image

KIERUNKI DZIAŁANIA RADY EUROPY 

W ZAKRESIE PRAW CZŁOWIEKA

Art.  3  statutu  ,,wszystkie  osoby  pozostające  pod  jego 

jurysdykcją 

korzystają 

praw 

człowieka 

podstawowych wolności’’ 

W  dziedzinie  ochrony  praw  człowieka  Rada 

Europy wyznaczyła kierunki działania:

Ustanowienie 

skutecznej 

ochrony 

podstawowych praw i wolności  

Wykrywania 

nowych 

zagrożeń 

dla 

praw 

człowieka i godności ludzkiej

Popularyzacja praw człowieka w społeczeństwie 

Rozwój wychowania i informacji na temat praw 
człowieka w szkołach, instytucjach publicznych 
związanych z tzw. ministerstwami siłowymi

background image

ZOBOWIĄZANIA 

NOWOPRZYJĘTYCH PAŃSTW

Ogólne 

– 

regulowane 

przez 

umowy 

międzynarodowe: 

od  1990  r.  (od  przyjęcia  Węgier  i  Polski) 
przyjęcie 

Europejskiej 

Konwencji 

Ochronie  Praw  Człowieka  i  Podstawowych 
Wolności

Jednostkowym – specyficznym dla tych państw

background image

EUROPEJSKA KONWENCJA O 

OCHRONIE PRAW CZŁOWIEKA I 

PODSTAWOWYCH WOLNOŚCI

 - 

Rzym 4 listopada 1950 r., a weszła w życie 8 września 1953 

r.

• Preambuła  ,,Zważywszy  na  Powszechną  Deklarację 

Praw Człowieka uchwaloną 10 grudnia 1948 roku przez 
Zgromadzenie  Ogólne  Narodów  Zjednoczonych;  (...) 
Zważywszy,  że  celem  Rady  Europy  jest  osiągnięcie 
większej  jedności  jej  członków  i  że  jednym  ze 
sposobów  osiągnięcia  tego  celu  jest  ochrona  oraz 
rozwój  praw  człowieka  i  podstawowych  wolności; 
Potwierdzając  swoją  głęboką  wiarę  w  te  podstawowe 
wolności,  które  są  fundamentem  sprawiedliwości  i 
pokoju  na  świecie  i  których  zachowanie  opiera  się 
głównie 

jednej 

strony 

na 

rzeczywiście 

demokratycznym  ustroju  politycznym,  z  drugiej  na 
jednolitym  pojmowaniu  i  wspólnym  poszanowaniu 
praw człowieka, do których się one odwołują’’

background image
background image

PIERWOTNE PROCEDURY 

KONTROLI

Obowiązkowa 

kompetencja 

Komisji 

Praw 

Człowieka 

zakresie 

skarg 

międzypaństwowych

Fakultatywna (opcyjna) kompetencja Komisji w 
sprawach skarg indywidualnych

Opcyjna kompetencję Europejskiego Trybunału 
Praw  Człowieka  we  wszystkich  kategoriach 
skarg 

Brak 

bezpośredniego 

dostępu 

osób 

indywidualnych do Trybunału

Kompetencja 

quasi-sądowa 

Komitetu 

Ministrów Rady Europy

background image

PROTOKÓŁ DODATKOWY NR 11

 

z 11 maja 1994 r., w życie 1 listopada 1998 r.

Kompetencje 

rozpoznawcze 

skoncentrowane 

 

Europejskim 

Trybunale Praw Człowieka

Postępowanie 

przed 

nim 

jest 

obligatoryjne 

Wyeliminowano 

kompetencje 

orzecznicze  Komitetu  Ministrów  Rady 
Europy,  nadal    nadzoruje  wykonanie 
orzeczeń 

Trybunału 

przez 

strony 

Konwencji

background image

PROTOKÓŁ 14 z 13 maja 2004 r. 

(wszedł w życie 1.06.2010 r.)

zmieniający system kontroli Konwencji

 

Wydłuża kadencję sędziów

Wprowadza do Kancelarii Trybunału sprawozdawców

Dopuszcza  czasowe  zmniejszenie  liczby  sędziów  w 

izbach

Możliwość  odrzucenia  skargi  decyzją  jednego 

sędziego

Komitet 3-osobowy rozpatruje sprawy powtarzające 

się lub  podobnym stanie faktycznym

 

Wprowadza 

dodatkowe 

przesłanki 

braku 

dopuszczalności:

gdy  skarga  jest  w  sposób  oczywisty  nieuzasadniona 

lub stanowi nadużycie prawa do skargi 

gdy  skarżący  nie  poniósł  znaczącego/istotnego 

uszczerbku  oraz  nie  może  to  dot.  spraw,  które  nie 

mogły być należycie rozpatrzone przez sąd   

background image

PROTOKÓŁ 14 z 13 maja 2004 r. (2)

Możliwość ugody w postaci postanowienia

Dopuszcza  do  udziału  we  wszystkich  sprawach 

rozpatrywanych Komisarza Praw Człowieka z prawem 

uczestniczenia i pisemnym składaniem uwag

Wzmacnia mechanizm egzekucji orzeczeń Trybunału:

zapytanie Komitetu Ministrów dot. 

nieprzestrzegania wyroku 

wniosek Komitetu Ministrów do Trybunału o 

dokonanie interpretacji wydanego wyroku (2/3 

głosów)

kontrola egzekucji zawartej między stronami 

ugody

Przewiduje możliwość przystąpienia Unii 

Europejskiej do Konwencji

background image

PROTOKÓŁ 14 bis z 27 maja 

2009 r.

Możliwość  odrzucenia  skargi 
decyzją jednego sędziego

Komitet  3-osobowy  rozpatruje 
sprawy  powtarzające  się  lub   
podobnym stanie faktycznym

 

 

background image

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ

 PRAW CZŁOWIEKA

Składa  się  sędziów,  których  liczba  zależy  od 
liczby  państw-stron  Konwencji  na  kadencję 
dziewięcioletnią

Trybunał dzieli się na: 

jeden sędzia

trzyosobowe Komitety

siedmioosobowe Izby 

Wielką Izbę złożoną z siedemnastu sędziów

Rozpatruje 

skargi 

osób 

fizycznych, 

organizacji pozarządowych lub grupy osób

background image

KRYTERIA DOPUSZCZALNOŚCI 

SKARGI

 Wnosi jednostka, grupa, organizacje pozarządowe
 Może  dotyczyć  praw  zagwarantowanych  w  Konwencji  i  jej   

protokołach

 Naruszenia  dokonują  władze  publiczne  państwa-strony 

Konwencji 

 Nie może być anonimowa i oczywiście bezpodstawna
 Po  wyczerpaniu    krajowych  środków  odwoławczych i  przed 

upływem  6  miesięcy  od  daty  podjęcia  ostatecznej  krajowej 
decyzji

 Musi być złożona na piśmie (formularzu) i podpisana
 Nie  może  być  poddana  innej  międzynarodowej  procedurze 

jej rozpatrzenia

Gdy skarga jest w sposób oczywisty nieuzasadniona lub 

stanowi nadużycie prawa do skargi 

Gdy skarżący nie poniósł znaczącego uszczerbku oraz nie 

może to dot. spraw, które nie mogły być należycie 

rozpatrzone przez sąd

background image
background image

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW 

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW 

CZŁOWIEKA – 

CZŁOWIEKA – 

schemat skargi

schemat skargi

Skarga 
indywidualna

Rejestracja skargi przez Kancelarię Trybunału

Sędzia jednoosobowo 
Badanie dopuszczalności skargi

Sędzia - sprawozdawca

Polubowne załatwienie sprawy

Orzeczenie 
Komitetu 
lub Izby

Zrzeczenie się przez Izbę
właściwości na rzecz 
Wielkiej Izby

Odwołanie od wyroku Izby

Orzeczenie Wielkiej Izby /17 sędziów/

Komitet Ministrów Rady Europy
Czuwa nad wykonaniem wyroku

EUROPEJSKI
TRYBUNAŁ
PRAW
CZŁOWIEKA

Liczy tylu sędziów, ile 
jest państw – stron
Konwencji, art.20

background image

CZYNNIKI POWODUJĄCE WZROST 

OBCIĄŻENIA ETPCZ

Większa 

świadomość 

możliwości 

odwoływania się do Trybunału

Wejście w życie Protokołu nr 12 - generalna 
klauzula niedyskryminacji

Ratyfikacja  innych  protokołów  do  konwencji 
przez nowe państwa członkowskie

Perspektywa akcesji UE do Konwencji

Dynamiczna  i  ekstensywna  interpretacja 
przez  ETPCZ  praw  i  wolności  chronionych 
przez Konwencję

background image

SPOSOBY POPRAWY 

EFEKTYWNOŚCI KONWENCJI

Zapobieganie  naruszeniom  na  poziomie 
narodowym 

polepszenie 

krajowych 

środków prawnych

Optymalizacja  procesu  selekcji  skarg  i 
traktowania  kolejnych  o  tym  samym  lub 
podobnym stanie faktycznym

Poprawa  i  przyspieszenie  wykonywania 
wyroków Trybunału

background image

GŁÓWNE INSTRUMENTY KRAJOWE 

POPRAWY FUNKCJONOWANIA 

KONWENCJI

 

Działalność edukacyjna, informacyjna i 
publikacyjna 

Zgodność legislacji narodowych i 
praktyki administracyjnej z Konwencją

Skuteczne środki odwoławcze od 
rozstrzygnięć organów krajowych

background image

EGZEKUCJA ORZECZEŃ TRYBUNAŁU

Wyroki ETPCz  mają:

wymiar indywidualny - zadośćuczynienia skutków 

pogwałcenia praw

cel generalny - dotyczący stałych gwarancji poszanowania 

standardu konwencyjnego

Odpowiedzialność państw w przypadku pogwałcenia 

praw:

wymóg zaprzestania naruszenia praw człowieka

obowiązek zadośćuczynienia

konieczność zapobiegania przyszłym naruszeniom 

Sankcje w przypadku uporczywego 

nieprzestrzegania Konwencji

zawieszenie prawa głosu w Komitecie Ministrów

wykluczenie państwa z członkostwa w Radzie Europy

Komitet Ministrów czuwa nad egzekucją wykonania 

orzeczeń:

co dwa miesiące specjalne spotkania

możliwość interwencji Trybunału, Zgromadzenia 

Parlamentarnego, Komisarz Praw Człowieka  

background image

ZMIANY    SYSTEMU   KONTROLI   

KONWENCJI   W   NASTĘPSTWIE   

PRZYSTĄPIENIA  UE

Kształt 

warunków 

dopuszczalności 

skarg 

indywidualnych

Uczestnictwo  w  postępowaniach  prowadzonych 
przez Trybunał

Wybór,  statut  i  uczestnictwo  w  pracach  Trybunału 
sędziów zasiadających z ramienia UE

Wkład w finansowaniu Trybunału

Reprezentacja  UE  w  Komitecie  Ministrów  w  celu 
czuwania nad egzekucją wyroków Trybunału

Możliwość 

wnoszenia 

pytań 

prawnych 

przez 

Europejski  Trybunał  Sprawiedliwości  do  ETPCz  w 
celu dokonania interpretacji postanowień Konwencji

background image

EUROPEJSKA KARTA SPOŁECZNA

 

- Turyn 18 października 1961 r., a weszła w życie 26 lutego 

1965 r.

 

Warunki zatrudnienia

-

prawo do pracy (art. 1) 

-

prawo do odpowiednich warunków pracy (art. 2) 

-

prawo  do  bezpiecznych  i  higienicznych  warunków 
pracy (art. 3) 

-

prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia (art. 4) 

-

prawo do swobodnego organizowania się (art. 5) 

-

prawo do rokowań zbiorowych (art. 6), 

-

prawo do poradnictwa zawodowego (art. 9) 

-

prawo do szkolenia zawodowego (art. 10) 

-

prawo 

osób 

niepełnosprawnych 

fizycznie 

lub 

umysłowo  do  szkolenia  zawodowego,  rehabilitacji 
oraz readaptacji zawodowej i społecznej (art. 15)

-

prawo  do  prowadzenia  działalności  zarobkowej  na 
terytoriach innych państw – stron (art. 18)

background image

EUROPEJSKA KARTA SPOŁECZNA

Spójność społeczna:

 

prawo do ochrony zdrowia (art. 11) 

prawo dzieci i młodocianych do ochrony (art. 7) 

prawo pracownic do ochrony (art. 8) 

prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 12) 

prawo do pomocy społecznej i medycznej (art. 13) 

prawo  do  korzystania  ze  służb  opieki  społecznej 
(art. 14) 

prawo  rodziny  do  ochrony  społecznej,  prawnej  i 
ekonomicznej
 (art. 16) 

prawo  matek  i  dzieci  do  ochrony  społecznej  i 
ekonomicznej (art. 17)

prawo  pracowników  migrujących  i  ich  rodzin  do 
ochrony i pomocy
 (art. 19)

Warunek ratyfikacji - gotowość ratyfikacji 10 z 19 art. 
lub 45 paragrafów części II

background image

PROTOKOŁY DODATKOWE DO 

KARTY

:

Pierwszy

 - z 5 maja 1988 r. (w życie 4 września 1992 r.):

prawo do równych szans i równego traktowania w sprawach 
zatrudnienia i pracy bez dyskryminacji ze względu na płeć 

prawo do informacji i konsultacji

prawo  do  uczestnictwa  w  określaniu  i  kształtowaniu 
warunków pracy 

prawo osób w podeszłym wieku do opieki socjalnej 

Drugi

  -  z  21  października  1991  r.  -  modyfikuje  tryb  nadzoru 

nad system przestrzegania Karty, m.in. przyznanie Komitetowi 
Praw  Społecznych  wyłącznego  prawa  interpretowania  i 
stosowania  przepisów  Karty,    zwiększenia  liczby  członków 
Komitetu,      zwiększenia  kompetencji  Komitetu  –  prawo  do 
bezpośredniego  zwracania  się  do  państw  członkowskich  z 
żądaniem  informacji,  umożliwienie  uczestnictwa  organizacji 
społecznych w pracach Komitetu Rządowego

Trzeci

  -  z  9  listopada  1995  r.  (w  życie  1  lipca  1998  r.)   

ustanawia 

system skarg zbiorowych

background image

ZMODYFIKOWANA EUROPEJSKA KARTA 

SPOŁECZNA

 - 3 maja 1996 r., w życie 1 lipca 1999 r.

 

Cel  zapewnienie  wyższego  poziomu  ochrony  i  objęcia 
nowych kategorii praw

, m.in.: 

prawo do ochrony w przypadku zwolnienia z pracy

prawo  do  ochrony  roszczeń  w  przypadku  bankructwa 
pracodawcy

prawo do poszanowania godności w pracy

ochrona przedstawicieli związkowych

zakaz 

dyskryminacji 

pracowników 

mających 

obowiązki 

rodzinne 

prawo do informacji i konsultacji zamiaru zwolnień grupowych 

prawo do ochrony przez ubóstwem i marginalizacją społeczną 

prawo do mieszkania

Art.  23  zobowiązał  strony  do  podejmowania  lub  popierania 
działań  służących  osobo  w  podeszłym  wieku  dla  pozostawania 
przez  możliwie  najdłuższy  czas  pełnoprawnymi  członkami 
społeczeństwa

Art. 26 dotyczy zjawiska mobbingu w pracy 

background image

KOMITET    PRAW    SPOŁECZNYCH 

• Skład  -  co  najmniej  9  osób  wybieranych  przez 

ZP Rady Europy 

• Komitet bada okresowe raporty składane przez 

państwa strony konwencji co dwa lata 

• Opinia 

jest 

przedkładana 

Komitetowi 

Rządowemu  Komitet  Rządowy  i  opracowuje 
sprawozdanie  dla  Komitetu  Ministrów  Rady 
Europy

background image

SYSTEM SKARG ZBIOROWYCH

Skargi na państwa lub grupy państw składają  

międzynarodowe i krajowe organizacje 

pracodawców i pracowników, organizacje 

pozarządowe

Skargi składa się Komitetowi Praw Społecznych 

Rady Europy, który rozstrzyga o ich zasadności 

Na podstawie skargi, wyjaśnień stron, opinii 

innych państw, organizacji społecznych Komitet 

sporządza sprawozdanie

Komitet Ministrów Rady Europy  podejmuje 

większością 2/3 głosów zalecenie wobec państwa, 

przeciwko któremu skarga jest skierowana

background image

Europejska Karta Społeczna – mechanizm kontrolny

Raporty 

rządowe o 

implementacji 

Karty

Uwagi 

pracowników, 

pracodawców o 

organizacji 

pozarządowych

EUROPEJSKI KOMITET PRAW SPOŁECZNYCH

Ocenia, z prawnego punktu widzenia zgodność ustawodawstwa 

krajowego i praktyki z zobowiązaniami wynikającymi z Karty

KOMITET RZĄDOWY

Przygotowuje decyzje Komitetu Ministrów 
wybiera sprawy, które mogą być 
przedmiotem zaleceń

KOMITET MINISTRÓW

Podejmuje rezolucje, na zakończenie każdego cyklu kontrolnego, 
wydaje zalecenia wzywające państwa do dostosowania praktyki i 
ustawodawstwa krajowego do wymagań Karty

background image

Międzynarodow

e organizacje 

pracodawców i 

związki 

zawodowe

Reprezentanc

i krajowych 

organizacji 

pracodawców 

i związków 

zawodowych

Międzynarodowe 

organizacje 

pozarządowe 

znajdujące się na 

liście 

sporządzonej 

przez Komitet 

Rządowy

Reprezentanci 

krajowych 

organizacji 

pozarządowych 

kompetentnych 

w tematyce 

Karty

EUROPEJSKI KOMITET PRAW SPOŁECZNYCH

Decyduje o dopuszczalności skarg

Opracowuje raport zawierający konkluzje w sprawie ewentualnego 

naruszenia Karty przez dane państwa

KOMITET MINISTRÓW

W przypadku naruszenia 

przyjmuje zalecenie 

skierowane do 

zainteresowanej strony

W przypadku, gdy nie 
doszło do naruszenia, 

przyjmuje rezolucję 

kończącą procedurę

KOMITET RZĄDOWY

Może być w niektórych 

przypadkach konsultowany 

przez Komitet Ministrów

Europejska Karta Społeczna – PROCEDURA SKARGI ZBIOROWEJ

background image

KONWENCJA O ZAPOBIEGANIU 

TORTUROM ORAZ NIELUDZKIEMU LUB 

PONIŻAJĄCEMU TRAKTOWANIU ALBO 

KARANIU

Podpisana  26.11.1987  r.,  a  weszła  w  życie 
1.02.1989 r.

nie 

ustanawia 

określonych 

praw 

człowieka, 

wzmacnia 

kontrolę 

przestrzegania zakazu art. 3 EKPCz

Protokół  nr  1  -  przewiduje  możliwość 
przystąpienia  do  Konwencji  państw,  które 
nie są członkami Rady Europy

Protokół  nr  2  -  dotyczy  technicznych 
regulacji 

związanych 

zakończeniem 

kadencji

  członków  przypadających  w  różnych 

okresach

 

background image

EUROPEJSKI KOMITET ZAPOBIEGANIA 

TORTUROM ORAZ NIELUDZKIEMU LUB 

PONIŻAJĄCEMU TRAKTOWANIU ALBO 

KARANIU

Liczba 

członków 

odpowiada 

liczbie 

stron 

Konwencji, kadencja czteroletnia

Wizytacje  miejsc,  w  których  znajdują  się  osoby 
pozbawione wolności przez władzę publiczną

 Wizytacje okresowe (nie częściej niż 4 lata przez 1-
2 tygodnie) i ad hoc
 – 

Etapy wizytacji :

Etap  wstępny  -  Komitet  zawiadamia  dane 
państwo o zamiarze przeprowadzenia wizytacji

Etap merytoryczny - wizytacja 

Etap  końcowy  -  sporządzenie    sprawozdania 
poufnego

background image

KONWENCJA O OCHRONIE PRAW 

CZŁOWIEKA I GODNOŚCI ISTOTY 

LUDZKIEJ WOBEC ZASTOSOWAŃ 

BIOLOGII I MEDYCYNY

 

 4 kwietnia 1997 r.,  weszła w życie 1 grudnia 1999 r.

Potwierdza 

prymat 

istoty 

ludzkiej 

nad 

interesem 

społeczeństwa lub nauki

Zobowiązuje  do  działań  na  rzecz  równego  dostępu  do 
właściwej opieki medycznej

Wymaga zgody chorego na interwencję medyczną

Zakazuje 

dyskryminację 

ze 

względu 

na 

dziedzictwo 

genetyczne,  a  także  selekcję  płci  (za  wyjątkiem  choroby 
dziedzicznej), jak i stosowania embrionów ludzkich dla celów 
naukowych 

Dopuszcza  transplantacje  od  osoby  żywej,  ale  tylko  pod 
warunkiem, że jest nieosiągalna od osoby zmarłej. 

Stwierdza, iż ciało ludzkie nie może być źródłem zysku

Potwierdza  prawo  każdej  osoby  do  poszanowania  życia 
prywatnego  w  zakresie  informacji  dotyczących  zdrowia,  a 
także prawo do informacji o jego zdrowiu

Ustanawia 

Komitet Koordynacyjny ds. Bioetyki

background image

PROTOKOŁY DODATKOWE

Protokół  Dodatkowy  w  sprawie  zakazu 
klonowania istot ludzkich

 -  12 styczeń  1998 

r., w życie 1 marca 2001 r.

Protokół Dodatkowy w sprawie transplantacji 
organów  i  tkanek  ludzkich

  -    24  styczeń   

2002  r.,  w  życie  1  maja  2006  r.  (wyłącznie 
wobec działań w celach terapeutycznych)

Protokół  Dodatkowy  w  sprawie  badań 
biomedycznych

 - 25 stycznia 2005 r., w życie 

1 września 2007 r.

 

background image

KONWENCJA RAMOWA O OCHRONIE 

MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH 

(10.11.1994 r.)

Postanowienia konwencji dotyczą m.in.:

używania języków mniejszościowych 

uznawania nazw 

edukacji, środków masowego przekazu 

zakazu niedyskryminacji i przymusowej asymilacji 

ochrony i rozwoju kultury 

kontaktów i współpracy podnadgranicznej 

uczestniczenia 

życiu 

ekonomicznym, 

kulturalnym 

społecznym

Konwencja zawiera postanowienia o charakterze programowym

Mechanizm implementacyjny:

informacje  państw-stron  o  podjętych  środkach  (po  ratyfikacji  i 
co 4 lata)

Komitet  Ministrów  Rady  Europy  -  nadzoruje  wykonanie 
postanowień

Komitet  Doradczy

  (12-18  członków)  wspomaga  powyższy 

komitet

 

background image

KONWENCJA O OCHRONIE OSÓB W 

ZWIĄZKU 

Z AUTOMATYCZNYM PRZETWARZANIEM 

DANYCH OSOBOWYCH

 -

 

 

28 stycznia 1981 r., w życie 1 października 1985 r.

Cel

 

rozszerzenie 

zakresu 

ochrony, 

szczególności  w  zakresie  prawa  do  poszanowania 
prywatności 

związku 

automatycznym 

przetwarzaniem dotyczących jej danych osobowych

 

Określa podstawowe zasady ochrony danych

pozyskiwanie i przetwarzane rzetelnie i zgodnie z prawem, 

gromadzenie tylko dla ściśle określonych i zasadnych celów i na 
czas niezbędny dla realizacji celu ich gromadzenia 

dane  osobowych  dotyczących  pochodzenia  rasowego,  poglądów 
politycznych,  przekonań  religijnych,  stanu  zdrowia  lub  życia 
seksualnego  nie  mogą  one  być  przetwarzane  automatycznie, 
chyba  że  prawo  wewnętrzne  zawiera  odpowiednie  gwarancje 
ochrony

Komitet Doradczy

 

background image

EUROPEJSKA KONWENCJA O 

WYKONANIU 

PRAW DZIECI

25 stycznia 1996 r., weszła w życie 1 lipca 2000 r.

 

Prawa  procesowe  dziecka  w  toku 

postępowania sądowego (rozwodu)

Konwencja  wskazuje  na  wymogi 

organów  sądowych  w  postępowaniu 

sądowym z udziałem dzieci. Zapewnia 

istnienie  procedur  pozwalających  na 

niezwłoczną egzekucję decyzji

Stały  Komitet  -

  formułuje  wnioski 

dotyczące wykonywania konwencji

 

background image

KONWENCJA W SPRAWIE OCHRONY 

DZIECI PRZED  WYKORZYSTANIEM

  

SEKSUALNYM

Podpisana  przez  23 

państwa  w  dniu 

25 

października 2007 r.

Nakłada  na  państwa  obowiązek  walki  z  tym 
procederem, przyjścia z pomocą ofiarom

Definiuje różne przejawy tej praktyki

Obliguje 

do 

koordynacji 

działań 

różnych 

podmiotów 

wewnątrz 

kraju 

współpracy 

międzynarodowej

Powołuje 

Komitet 

Uczestników 

zadaniem 

monitorowania i upowszechniania dobrych praktyk 
w walce z tym problemem 

background image

EUROPEJSKA KONWENCJA O 

OBYWATELSTWIE

 

6 listopada 1997 r., weszła w życie 1 marca 2000 r.

Zasady i reguły dotyczące obywatelstwa oraz kwestie związane z 
obowiązkową  służbą  wojskową  w  razie  posiadania  wielu 
obywatelstw 

Pozostawia  normom  krajowym  prawo  do  określenia  -  kto  jest 
obywatelem państwa 

Wskazuje,  iż reguły  dotyczące obywatelstwa  powinny  być oparte 
na następujących zasadach:

każda jednostka ma prawo do obywatelstwa, 

unikać istnienia statusu bezpaństwowca,

nikt nie może być pozbawiony arbitralnie obywatelstwa,

małżeństwo,  rozwód,  zmiana  obywatelstwa  współmałżonka 
nie  może  wpływać  automatycznie  na  obywatelstwo 
drugiego małżonka. 

Zakaz  dyskryminacji  ze  względu  na  płeć,  religię,  rasę,  kolor 
skóry lub pochodzenie narodowe i etniczne

background image

EUROPEJSKA KONWENCJA O 

ZAPOBIEGANIU HANDLOWI LUDŹMI

 

16 MAJA 2005  r.

background image

INSTYTUCJE RADY EUROPY MAJĄCE 

UDZIAŁ W OCHRONIE PRAW 

CZŁOWIEKA

ORGANY GŁÓWNE

ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE 

KOMITET MINISTRÓW RADY EUROPY 

SEKRETARIAT RADY EUROPY:

– Dyrektoriat Generalny II ds. Praw Człowieka: 

• doradztwo
• monitoring prac komitetów ustanowionych przez 

konwencje

• pomoc w przygotowaniu konferencji i promocji 

programów

• współpraca z innymi organami RE, organizacjami 

systemu NZ, OBWE, UE, NGOs

– Dyrektoriat Generalny III ds. Spójności Społecznej

ORGANY POMOCNICZE

 

background image

KOMISARZ PRAW CZŁOWIEKA - 

zakres działania

Postanowienie  II  Szczytu  RE  w  Stasburgu  10-11.10.1997  r., 

decyzja Komitet Ministrów z 7 maja 1999 r. 

Komisarz Thomas Hammarberg

ZADANIA:

Popularyzacja wiedzy z zakresu praw człowieka

Udzielanie rad celem skuteczniejszych działań 

Doradzanie  i  dostarczanie  informacji  o  ochronie  praw 
człowieka 

Pomoc krajowym rzecznikom praw człowieka lub podobnym 
instytucjom

Rozpoznawanie  braków  w  prawie  i  praktyce  państwach 
członkowskich  

Kierowanie  raportów  dotyczących  konkretnych  spraw  do 
Komitetu Ministrów, Zgromadzenia Parlamentarnego 

Przedkładanie  rocznych  raportów  -  Komitetowi  Ministrów 
(poufnych) i Zgromadzeniu Parlamentarnemu (jawnych)

Współdziałanie z innymi instytucjami międzynarodowymi

 

 

background image

EUROPEJSKA KOMISJA PRZECIWKO 

RASIZMOWI I NIETOLERANCJI

Komisja została powołana w 1994 r. 

Zadania:

-

analizuje sytuację kolejno w poszczególnych państwach (co 4-5 

lat po 9-10 państw) odbywając tzw. wizyty kontaktowe

-

rozważa  tzw.  tematy  ogólne  -  najistotniejsze  problemy  o 

charakterze powtarzalnym; 

-

publikuje  przykłady  dobrych  praktyk  w  zwalczaniu  rasizmu, 

uczestniczy  w międzynarodowych konferencjach 

-

współpracuje z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego

-

składa coroczne raporty 

15  grudnia  2000  r.  Komisja  wydała  rekomendację  nr  6  w 

sprawie zwalczania rozpowszechniania rasizmu, ksenofobii 

i antysemityzmu przez internet

28  stycznia  2003  r. 

Protokół  dodatkowy  do  Konwencji  o 

cyberprzestępczości

  (23.11.2001,  w  życie  1.07.2004  r.), 

dot.  penalizacji  czynów  o  charakterze  rasistowskim  i 

ksenofobicznym  popełnianym  przy  użyciu  systemów 

komputerowych 

background image

KOMITET ZARZĄDZAJĄCY DO 

SPRAW RÓWNOŚCI KOBIET I 

MĘŻCZYZN

Po raz pierwszy został powołany w 1979 r., w obecnym kształcie 
został powołany w 1992 r. jako tzw. Komitet Zarządzający

Zajmuje się: 

badaniem  sytuacji  w  zakresie  równości  między  kobietami  i 
mężczyznami i prognozowanie rozwoju

poszukiwaniem sposobów zwalczania ingerencji w wolność i 
godność kobiety, eliminowania dyskryminacji opartej na płci 
i popierania zrównoważonej reprezentacji kobiet i mężczyzn 
w życiu politycznym i publicznym

przygotowaniem  konferencji  ministrów,  organizowaniem 
seminariów

rozwijaniem współpracy między państwami członkowskimi

upowszechnianiem  wiedzy  -  publikuje  opracowania  na  ten 
temat

opiniowaniem  rocznych  raportów  składanych  Sekretarzowi 
Generalnemu

background image

KOMITET ZARZĄDZAJĄCY PRAW 

CZŁOWIEKA

ZADANIA: Monitoring wykonywania 
orzeczeń ETPCz

Organizacja wewnętrzna: 

grupa ds. usprawnianie procedur

grupa ds. rozwijanie praw człowieka

grupa ds. mniejszości narodowych

grupy ad hoc, np. dostęp do 
dokumentów urzędowych

 

background image

KOMITET AD HOC DO SPRAW WALKI 

Z HANDLEM LUDŹMI

Powstał w 2003 r.

Miał  za  zadanie  przygotowanie  projektu  europejskiej 
konwencji  do  spraw  walki  z  handlem  ludźmi  oraz 
określić mechanizm monitoringu

Konwencja  przeciw  handlowi  istotami  ludzkimi

 

powstała  16 maja 2005 r. 

celem  jest  ochrona  osób  przed  czynieniem  ich 
przedmiotem 

operacji 

handlowych, 

zagwarantowania 

karalności 

takich 

czynów, 

stworzenie  ram  prawnych  dla  współpracy  między 
państwem pochodzenia i przeznaczenia

powołuje 

grupę 

ekspertów 

(10-15 

osób) 

wybieranych  na  4  lata  celem  kontrolowania 
przestrzegania  Konwencji  i  analizy  raportów 
składanych przez państwa   

background image

UPOWSZECHNIANIE PRAW 

CZŁOWIEKA

Programu  „

Działania na rzecz rozwoju i konsolidacji 

stabilności  demokratycznej

” 

szkolenia  w  zakresie  stosowania  Europejskiej 
Konwencji 

Praw 

Człowieka 

dla 

sędziów 

prawników 

doradztwo 

ekspertów 

odnośnie 

zgodności 

przepisów  prawnych  lub  projektów  ustaw  z 
europejskimi normami praw człowieka

tłumaczenia i publikacje dokumentów dotyczących 
praw  człowieka  w  językach  nowych  państw 
członkowskich 

seminaria  i  dyskusje  okrągłego  stołu  z  udziałem 
lub  na  temat  instytucji  zajmujących  się  prawami 
człowieka 

szkolenie dla przedstawicieli rządu w Europejskim 
Trybunale Praw Człowieka

background image

UPOWSZECHNIANIE PRAW 

CZŁOWIEKA

Program  jest  uzupełniany  przez  działania  na 
rzecz pogłębiania świadomości, szkolenie i akcje 
informacyjne  skierowane  do  licznych  kręgów 
społeczeństwa  i  profesjonalistów,  działania  te 
obejmują: 

rozwijanie  świadomości  i  zrozumienia  w 
zakresie  praw  człowieka  na  uczelniach,  w 
szkołach  i  wśród  różnych  grup  zawodowych, 
np. policji i prawników

pogłębianie 

umacnianie 

świadomości 

społecznej  w  tej  dziedzinie  poprzez  kampanie 
informacyjne,  publikacje,  rozpowszechnianie 
materiałów audiowizualnych i innych, również 
przez internet

funkcjonowanie sieci instytucji oraz NGOs

background image

PODSUMOWANIE

System ochrony praw człowieka w ramach Rady 
Europy jest:

najbardziej efektywny

najdokładniej normujący występujące, lub też 
potencjalnie mogące występować naruszenia 
praw człowieka 

oparty na realnie funkcjonujących 
mechanizmach kontrolnych

Dorobek orzeczniczy ETPCz ma swoje 
odzwierciedlenie w rzeczywistych działaniach 
państw - sygnatariuszy

Krytykowany jest na powolność reakcji na skargi


Document Outline