DRGAWKI
DRGAWKI
DRGAWKI
DRGAWKI
DRGAWKI
DRGAWKI
nagłe, przejściowe zaburzenie
nagłe, przejściowe zaburzenie
czynności centralnego układu
czynności centralnego układu
nerwowego
nerwowego
wywołane nadmiernym
wywołane nadmiernym
wyładowaniem czynności
wyładowaniem czynności
bioelektrycznej komórek nerwowych
bioelektrycznej komórek nerwowych
wskutek ich depolaryzacji
wskutek ich depolaryzacji
DRGAWKI - OBJAWY
DRGAWKI - OBJAWY
wzmożone napięcie mięśniowym
wzmożone napięcie mięśniowym
i/lub nieskoordynowanymi ruchami
i/lub nieskoordynowanymi ruchami
grup mięśniowych, czasem całego
grup mięśniowych, czasem całego
ciała
ciała
utrata przytomności
utrata przytomności
stany napadowe, określane jako
stany napadowe, określane jako
nietypowe
nietypowe
Nietypowe stany
Nietypowe stany
napadowe
napadowe
napady bezdechów
napady bezdechów
napady nieobecności
napady nieobecności
nagłe zwiotczenie mięśni całego ciała
nagłe zwiotczenie mięśni całego ciała
z równo czasowym brakiem kontaktu z
z równo czasowym brakiem kontaktu z
dzieckiem
dzieckiem
automatyzmy ruchowe (plucie,
automatyzmy ruchowe (plucie,
drapanie, połykanie, mlaskanie, żucie)
drapanie, połykanie, mlaskanie, żucie)
bóle głowy, bóle brzucha
bóle głowy, bóle brzucha
Przebieg drgawek
Przebieg drgawek
Faza wstępna z aurą lub objawami
Faza wstępna z aurą lub objawami
przepowiadającymi
przepowiadającymi
Faza toniczna
Faza toniczna
Faza kloniczna
Faza kloniczna
Stan podrgawkowy.
Stan podrgawkowy.
Faza wstępna
Faza wstępna
wrażenia słuchowe, węchowe,
wrażenia słuchowe, węchowe,
czuciowe, doznania emocjonalne
czuciowe, doznania emocjonalne
drgawki gorączkowe: faza wstępna
drgawki gorączkowe: faza wstępna
zazwyczaj bardzo krótka,
zazwyczaj bardzo krótka,
zwiotczenie, wymioty
zwiotczenie, wymioty
Faza toniczna
Faza toniczna
wzmożone napięcie mięśniowe
wzmożone napięcie mięśniowe
prężenie
prężenie
szczękościsk
szczękościsk
zaburzeniami oddychania (skurcz
zaburzeniami oddychania (skurcz
mięśni oddechowych)
mięśni oddechowych)
zwrot gałek ocznych w jedną stronę,
zwrot gałek ocznych w jedną stronę,
często ku górze
często ku górze
możliwość urazu
możliwość urazu
Faza kloniczna
Faza kloniczna
niekontrolowane skurcze
niekontrolowane skurcze
różnorodnych grup mięśniowych
różnorodnych grup mięśniowych
powodujące ruchy całego ciała
powodujące ruchy całego ciała
możliwość urazu
możliwość urazu
Stan podrgawkowy
Stan podrgawkowy
Sen ponapadowy
Sen ponapadowy
Długość jego trwania zależy
Długość jego trwania zależy
zazwyczaj od czasu trwania
zazwyczaj od czasu trwania
incydentu
incydentu
Przyczyny drgawek
Przyczyny drgawek
Choroby OUN
Choroby OUN
Choroby spoza OUN
Choroby spoza OUN
Przyczyny – choroby OUN
Przyczyny – choroby OUN
padaczka
padaczka
zakażenia OUN
zakażenia OUN
guzy OUN
guzy OUN
urazy OUN
urazy OUN
wady wrodzone OUN
wady wrodzone OUN
inne (udar)
inne (udar)
Przyczyny – spoza OUN
Przyczyny – spoza OUN
DRGAWKI GORĄCZKOWE !!!
DRGAWKI GORĄCZKOWE !!!
Zaburzenia jonowe
Zaburzenia jonowe
Wrodzone choroby metaboliczne
Wrodzone choroby metaboliczne
Zatrucia
Zatrucia
Hipoglikemia
Hipoglikemia
Niedotlenienie
Niedotlenienie
Zespoły abstynencyjne
Zespoły abstynencyjne
Drgawki gorączkowe
Drgawki gorączkowe
najczęstsza przyczyna drgawek u dzieci
najczęstsza przyczyna drgawek u dzieci
9 m-c - 5 rż (szczyt w 2 rż)
9 m-c - 5 rż (szczyt w 2 rż)
pojawiają się przy narastaniu gorączki
pojawiają się przy narastaniu gorączki
infekcja wirusowa (np. HHV6), inf. dróg
infekcja wirusowa (np. HHV6), inf. dróg
moczowych, zap. gardła i/lub ucha
moczowych, zap. gardła i/lub ucha
są drgawkami uogólnionymi (napad
są drgawkami uogólnionymi (napad
toniczno – kloniczny)
toniczno – kloniczny)
do 5 min, przeważnie ustępują samoistnie
do 5 min, przeważnie ustępują samoistnie
charakterystyczna jest predyspozycja
charakterystyczna jest predyspozycja
rodzinna
rodzinna
nie towarzyszą im inne zaburzenia.
nie towarzyszą im inne zaburzenia.
Drgawki gorączkowe –
Drgawki gorączkowe –
objawy niepokojące
objawy niepokojące
Graniczny wiek
Graniczny wiek
Czas trwania > 15 min
Czas trwania > 15 min
Kilkukrotny nawrót w czasie 24
Kilkukrotny nawrót w czasie 24
godzin od pierwszego incydentu
godzin od pierwszego incydentu
Drgawki ogniskowe
Drgawki ogniskowe
Zaburzenia jonowe
Zaburzenia jonowe
Hiponatremia
Hiponatremia
Hipernatremia
Hipernatremia
Hipokalcemia
Hipokalcemia
Hipomagnezemia
Hipomagnezemia
Wrodzone choroby
Wrodzone choroby
metabolizne
metabolizne
galaktozemia
galaktozemia
glikogenozy
glikogenozy
gangliozydozy
gangliozydozy
leukodystrofie
leukodystrofie
fenyloketonuria
fenyloketonuria
Padaczka
Padaczka
Przewlekłe zaburzenie czynności
Przewlekłe zaburzenie czynności
centralnego układu nerwowego
centralnego układu nerwowego
Objawy: drgawki, zaburzenia
Objawy: drgawki, zaburzenia
świadomości, zaburzenia ruchowe,
świadomości, zaburzenia ruchowe,
zaburzeń psychicznych, zaburzenia
zaburzeń psychicznych, zaburzenia
wegetatywne, inne (bóle brzucha,
wegetatywne, inne (bóle brzucha,
głowy)
głowy)
Wymaga przewlekłego leczenia
Wymaga przewlekłego leczenia
Padaczka - etiologia
Padaczka - etiologia
Idiopatyczna (70-80%)
Idiopatyczna (70-80%)
Wtórna:
Wtórna:
Wrodzone zaburzenia OUN
Wrodzone zaburzenia OUN
Udary
Udary
Uszkodzenia OUN ciążowo-porodowe
Uszkodzenia OUN ciążowo-porodowe
(infekcje, niedotlenienie, krwawienia)
(infekcje, niedotlenienie, krwawienia)
Urazy mechaniczne OUN
Urazy mechaniczne OUN
Guz mózgu
Guz mózgu
Schorzenia neurodegeneracyjne
Schorzenia neurodegeneracyjne
Zespoły nerwowo - skórne
Zespoły nerwowo - skórne
Hipoglikemia
Hipoglikemia
wcześniaki, hipotrofia
wcześniaki, hipotrofia
wewnątrzmaciczna
wewnątrzmaciczna
noworodki urodzone w zamartwicy,
noworodki urodzone w zamartwicy,
posocznica
posocznica
noworodki matki chorej na cukrzycę
noworodki matki chorej na cukrzycę
inne – rzadkie (hiperinsulinizm,
inne – rzadkie (hiperinsulinizm,
galaktozemia, zaburzenia beta-
galaktozemia, zaburzenia beta-
oksydacji kwasów tłuszczowych)
oksydacji kwasów tłuszczowych)
Stan drgawkowy
Stan drgawkowy
Napad > 30 min
Napad > 30 min
Stanowy zagrożenie zdrowia i życia
Stanowy zagrożenie zdrowia i życia
Wymaga szybkiego i agresywnego
Wymaga szybkiego i agresywnego
leczenia
leczenia
Postępowanie w
Postępowanie w
drgawkach
drgawkach
Postępowanie doraźne
Postępowanie doraźne
Wywiad
Wywiad
Badanie fizykalne
Badanie fizykalne
Badania dodatkowe
Badania dodatkowe
Leczenie
Leczenie
Postępowanie doraźne
Postępowanie doraźne
zabezpieczenie drożności dróg
zabezpieczenie drożności dróg
oddechowych (ułożenie,
oddechowych (ułożenie,
odessanie)
odessanie)
tlen
tlen
monitorowanie (RR, EKG,
monitorowanie (RR, EKG,
pulsoksymetria)
pulsoksymetria)
dostęp żylny
dostęp żylny
leki przeciwdrgawkowe, inne
leki przeciwdrgawkowe, inne
Wywiad dotyczący
Wywiad dotyczący
incydentu
incydentu
jak napad wyglądał
jak napad wyglądał
gorączka
gorączka
czy wystąpił pierwszy raz w życiu
czy wystąpił pierwszy raz w życiu
czy była
czy była
utrata świadomości
utrata świadomości
dziecka
dziecka
czy wystąpiła faza kloniczna, faza toniczna, czy obie fazy
czy wystąpiła faza kloniczna, faza toniczna, czy obie fazy
czy obserwowano ruch i zwrot gałek ocznych
czy obserwowano ruch i zwrot gałek ocznych
czy towarzyszyły zaburzenia oddychania (bezdech) i
czy towarzyszyły zaburzenia oddychania (bezdech) i
krążenia
krążenia
czas
czas
trwania napadu
trwania napadu
okoliczności towarzyszące: uraz, zatrucie (dostępność
okoliczności towarzyszące: uraz, zatrucie (dostępność
leków w domu, rodzeństwo, szkoła, śmietnik)
leków w domu, rodzeństwo, szkoła, śmietnik)
co dziecko robiło w okresie bezpośrednio poprzedzającym
co dziecko robiło w okresie bezpośrednio poprzedzającym
napad
napad
ustąpienie napadu: samoistne, po lekach (
ustąpienie napadu: samoistne, po lekach (
jakich, jakie
jakich, jakie
dawki, jaka droga podaży, w jakich godzinach
dawki, jaka droga podaży, w jakich godzinach
)
)
Wywiad - pozostałe
Wywiad - pozostałe
dane rodzinne:
dane rodzinne:
drgawki gorączkowe,
drgawki gorączkowe,
padaczka
padaczka
przebieg ciąży:
przebieg ciąży:
czas trwania, choroby
czas trwania, choroby
matki w czasie ciąży, leki, narkotyki
matki w czasie ciąży, leki, narkotyki
przebieg porodu i okres po porodzie:
przebieg porodu i okres po porodzie:
nietypowy (poród kleszczowy, pośladkowy,
nietypowy (poród kleszczowy, pośladkowy,
cięcie cesarskie, szybki poród)
cięcie cesarskie, szybki poród)
uraz okołoporodowy
uraz okołoporodowy
zaburzenia adaptacji noworodka, zakażenia,
zaburzenia adaptacji noworodka, zakażenia,
niedotlenienie
niedotlenienie
zabiegi
zabiegi
dotychczasowe choroby:
dotychczasowe choroby:
zwłaszcza OUN
zwłaszcza OUN
Badania laboratoryjne
Badania laboratoryjne
Morfologia+rozmaz, crp
Morfologia+rozmaz, crp
Na, K, Cl, Ca, Mg, glukoza
Na, K, Cl, Ca, Mg, glukoza
Płyn mózgowo-rdzeniowy
Płyn mózgowo-rdzeniowy
Transaminazy, mocznik, kreatynina
Transaminazy, mocznik, kreatynina
Gazometria
Gazometria
Rzadko: w kierunku chorób
Rzadko: w kierunku chorób
metabolicznych, toksykologia
metabolicznych, toksykologia
Badania obrazowe
Badania obrazowe
Usg mózgowia
Usg mózgowia
Rtg czaszki
Rtg czaszki
TK głowy
TK głowy
MRI
MRI
Badania - inne
Badania - inne
Ocena dna oka
Ocena dna oka
EEG
EEG
Leki przeciwdrgawkowe
Leki przeciwdrgawkowe
diazepam(Relanium) 0,1-0,3 mg/kg/dawkę
diazepam(Relanium) 0,1-0,3 mg/kg/dawkę
i.m./i.v.d/odbyt.można powtórzyć po 15
i.m./i.v.d/odbyt.można powtórzyć po 15
min. szybkość podaży i.v. > 1 mg/min.
min. szybkość podaży i.v. > 1 mg/min.
Klonazepam (Rivotril) 0,05-0,1
Klonazepam (Rivotril) 0,05-0,1
mg/kg/dawkę i.m./i.v. można podać w
mg/kg/dawkę i.m./i.v. można podać w
powolnym wlewie kroplowym
powolnym wlewie kroplowym
fenobarbital(Luminalum) 5-10 mg/kg/dawkę
fenobarbital(Luminalum) 5-10 mg/kg/dawkę
i.m./i.v. d/odbyt. u noworodków lek pierwszego
i.m./i.v. d/odbyt. u noworodków lek pierwszego
rzutu u noworodków dawka wyższa:15-20
rzutu u noworodków dawka wyższa:15-20
mg/kg
mg/kg
wodzian chloralu 30-50 mg/kg/dawkę d/odbyt
wodzian chloralu 30-50 mg/kg/dawkę d/odbyt
Leki przeciwdrgawkowe
Leki przeciwdrgawkowe
lorazepam0,05-0,1 mg/kg/dawkęi.v.d/odbyt
lorazepam0,05-0,1 mg/kg/dawkęi.v.d/odbyt
można powtórzyć po 15 min.
można powtórzyć po 15 min.
fenytoina15-20 mg/kg i.v. szybkość podaży >
fenytoina15-20 mg/kg i.v. szybkość podaży >
1 mg/min. rozcieńczyć w soli fizjologicznej,
1 mg/min. rozcieńczyć w soli fizjologicznej,
podaż we wlewie kroplowym (0,9% NaCl)
podaż we wlewie kroplowym (0,9% NaCl)
Pentobarbital 3-5 mg/kg dawka wstępna 2-3
Pentobarbital 3-5 mg/kg dawka wstępna 2-3
mg/kg dawka nasycająca i.v. podawać tylko
mg/kg dawka nasycająca i.v. podawać tylko
w przypadkach stanu padaczkowego nie
w przypadkach stanu padaczkowego nie
poddającego się terapii innymi lekami,
poddającego się terapii innymi lekami,
stosować tylko pod ścisłym nadzorem na
stosować tylko pod ścisłym nadzorem na
oddziale intensywnej opieki medycznej
oddziale intensywnej opieki medycznej
Leki przeciwobrzękowe
Leki przeciwobrzękowe
Dexametazon 0,1 mg/kg/d iv
Dexametazon 0,1 mg/kg/d iv
Furosemid 1mg/kg/d - im/iv
Furosemid 1mg/kg/d - im/iv
15% i 20%Mannitol 1-2g/kg/d iv
15% i 20%Mannitol 1-2g/kg/d iv
Hipoglikemia
Hipoglikemia
20% roztwór glukozy
20% roztwór glukozy
2,5 ml/kg iv
2,5 ml/kg iv
10% roztwór glukozy
10% roztwór glukozy
5 ml/kg iv
5 ml/kg iv
Glukagon 300 mcg/kg i.m.
Glukagon 300 mcg/kg i.m.
Hipo i hipernatremia
Hipo i hipernatremia
Hipokalcemia - 10% roztwór glukonianu
Hipokalcemia - 10% roztwór glukonianu
wapniowego 2 ml/kg
wapniowego 2 ml/kg
Hiponatremia - 3% roztwór NaCl 1 ml/min do
Hiponatremia - 3% roztwór NaCl 1 ml/min do
ustąpienia drgawek
ustąpienia drgawek
Hipernatremia - 4:1 (glukoza i NaCl),
Hipernatremia - 4:1 (glukoza i NaCl),
5% glukoza, 5% albuminy - 48-72 godz
5% glukoza, 5% albuminy - 48-72 godz
Hipomagnezemia - 10% Magnesium
Hipomagnezemia - 10% Magnesium
sulfuricum 0,5ml/kg
sulfuricum 0,5ml/kg
Niedobór witaminy B6- Witamina B6 100-200
Niedobór witaminy B6- Witamina B6 100-200
mg i.v.
mg i.v.
Leki przeciwgorączkowe
Leki przeciwgorączkowe