Cukrzyca

Seminarium dla studentów 

fizjoterapii

Cukrzyca

• Cukrzyca jest to grupa chorób 

metabolicznych charakteryzująca się 
hiperglikemią wynikającą z defektu 
wydzielania i/lub działania insuliny. 
Przewlekła hiperglikemia wiąże się z 
uszkodzeniem, zaburzeniem czynności 
i niewydolnością różnych narządów, 
szczególnie oczu, nerek, nerwów, 
serca i naczyń krwionośnych. 

Zalecenia kliniczne 

dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2009

Cukrzyca

• Objawy:

1. Zmniejszenie masy ciała
2. Wielomocz
3. Osłabienie
4. Pojawienie się zmian ropnych na skórze oraz 

stanów zapalnych narządów moczowo-płciowych

Badania przesiewowe

• U każdej osoby powyżej 45 rż, co 3 lata
• Co roku w następujących przypadkach: 
• U osób z nadwagą,  
• Z cukrzycą występującą rodzinnie
• U osób mało aktywnych fizycznie
• U osób z nieprawidłowymi badaniami 

( nieprawidłowa glikemia na czczo, nietolerancja 
glukozy)

• Z przebytą cukrzycą ciążową
• Z nadciśnieniem tętniczym

Rozpoznanie

Oznaczenie

Stężenie glukozy w 

osoczu

Interpretacja

Glikemia przygodna

> Lub = 200 mg/dl

Rozpoznanie cukrzycy 

jeśli u chorego 

występują typowe 

objawy choroby

Glikemia na czczo

<100 mg/dl

100-125 mg/dl

> Lub =126 mg/dl

Prawidłowa glikemia 

na czczo

Nieprawidłowa 

glikemia na czczo 

(IGF)

cukrzyca

Glikemia w 120 min 

OGTT

<140 mg/dl

140-199 mg/dl

> Lub = 200 mg/dl

Prawidłowa tolerancja 

glukozy

Nieprawidłowa 

tolerancja glukozy

cukrzyca

Przewlekłe powikłania 

cukrzycy

• Powikłania oczne: porażenie nerwów 

czaszkowych, zaburzenie refrakcji, 
zaćma , jaskra, retinopatia 
cukrzycowa

• Cukrzycowa choroba nerek: 

nefropatia cukrzycowa, nawracające 
zakażenia układu moczowego

Przewlekłe powikłania 

cukrzycy

• Neuropatia cukrzycowa: neuropatie 

symetryczne, ogniskowe, przewlekła 
neuropatia bólowa – bolesne kurcze 
mięśni, parestezje, osłabienie siły 
mięśniowej, neuropatie autonomiczne

• Makroangiopatia: Choroba 

niedokrwienna serca, udar mózgu, 
niedokrwienie kończyn

• Zmiany skórne, stawowe, kostne

Przewlekłe powikłania 

cukrzycy

• Stopa cukrzycowa – powstaje w 

wyniku współistnienia neuropatii 
ruchowej i czuciowej – zaburzenia 
czucia bólu, temperatury, dotyku i 
zaniki mięśniowe sprzyjają powstaniu 
owrzodzeń.

• Zmiany patologiczne dotyczą naczyń, 

nerwów, skóry, mięśni i kości

Stopa cukrzycowa

• Klasyfikacja:
• 0 – stopa dużego ryzyka
• 1 – powierzchowne owrzodzenie
• 2 – owrzodzenie głębokie, drążące do 

mięśni i stawów

• 3 – jak w 2 + zapalenie kości
• 4 – miejscowa zgorzel palców
• 5 – zgorzel stopy, posocznica

Stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa

Leczenie

• Dieta
• Doustne leki przeciwcukrzycowe
• Insulina
• Wysiłek fizyczny
• Zaprzestanie palenia papierosów

Leczenie

• Leczenie cukrzycy jest kompleksowe, 

wymaga zastosowania kilku metod 
równocześnie;

• Leczenie dietetyczne
• Wysiłek fizyczny
• Leczenie farmakologiczne
• Edukacja terapeutyczna

Leczenie

• Postępowanie niefarmakologiczne ma 

równorzędne znaczenie jak 
farmakoterapia

• Jest niezbędne w leczeniu cukrzycy 

typu 1 i 2

• Ogólne zasady stosowania diety 

cukrzycowej są równoznaczne z 
regułami zdrowego żywienia