XIX. Zasada 

XIX. Zasada 

społecznej 

społecznej 

gospodarki rynkowej, 

gospodarki rynkowej, 

wolności 

wolności 

gospodarczej i 

gospodarczej i 

ochrony własności

ochrony własności

 

 

Społeczna gospodarka 

Społeczna gospodarka 

rynkowa 

rynkowa 



Art. 20. Społeczna gospodarka rynkowa 

Art. 20. Społeczna gospodarka rynkowa 

oparta na wolności działalności 

oparta na wolności działalności 

gospodarczej, własności prywatnej oraz 

gospodarczej, własności prywatnej oraz 

solidarności, dialogu i współpracy partnerów 

solidarności, dialogu i współpracy partnerów 

społecznych stanowi podstawę ustroju 

społecznych stanowi podstawę ustroju 

gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.

gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.



Społeczna gospodarka rynkowa – 

Społeczna gospodarka rynkowa – 

gospodarka rynkowa w powiązaniu z celami 

gospodarka rynkowa w powiązaniu z celami 

społecznymi z procesami gospodarki

społecznymi z procesami gospodarki



Cele społ. Gosp. Rynkowej: 

Cele społ. Gosp. Rynkowej: 

osiągnięcie możliwie wysokiego dobrobytu

osiągnięcie możliwie wysokiego dobrobytu

zabezpieczenie sprawnego gospodarczo i 

zabezpieczenie sprawnego gospodarczo i 

sprawiedliwego społecznie porządku pieniężnego 

sprawiedliwego społecznie porządku pieniężnego 

osiągnięcie bezpieczeństwa społecznego, 

osiągnięcie bezpieczeństwa społecznego, 

sprawiedliwości społecznej i postępu 

sprawiedliwości społecznej i postępu 

społecznego 

społecznego 

Aspekty wolności gospodarczej

Aspekty wolności gospodarczej



W ramach podejmowania

W ramach podejmowania

 dział.:

 dział.:

Swoboda wyboru przedmiotu dział. Gospodarczej

Swoboda wyboru przedmiotu dział. Gospodarczej

Sw wyb. Formy organizacyjnej –(spółdzielnię 

Sw wyb. Formy organizacyjnej –(spółdzielnię 

socjalną mogą założyć uzależnieni, zwolnieni z     

socjalną mogą założyć uzależnieni, zwolnieni z     

zakładów karnych, bezrobotni, niepełnosprawni)

zakładów karnych, bezrobotni, niepełnosprawni)

Sw. Wyb. Zaangażowania kapitału

Sw. Wyb. Zaangażowania kapitału

Swob. wyboru siedziby

Swob. wyboru siedziby



W ramach prowadzenia

W ramach prowadzenia

:

:

Sw. Nabywania i zbywania towarów

Sw. Nabywania i zbywania towarów

Sw. Ustalania cen

Sw. Ustalania cen

Sw. Rywalizacji z innymi

Sw. Rywalizacji z innymi

Sw. Koncepcji gospodarowania

Sw. Koncepcji gospodarowania

Sw. Wyboru miejsca prowadzenia (kasyno , 

Sw. Wyboru miejsca prowadzenia (kasyno , 

alkohol)

alkohol)

Ograniczenie wolności 

działalności gospodarczej 



Art. 22. Ograniczenie wolności działalności 

Art. 22. Ograniczenie wolności działalności 

gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze 

gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze 

ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

 

 



Art. 31.

Art. 31.

 1. Wolność człowieka podlega ochronie 

 1. Wolność człowieka podlega ochronie 

prawnej.

prawnej.

2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa 

2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa 

innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, 

innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, 

czego prawo mu nie nakazuje.

czego prawo mu nie nakazuje.

3. 

3. 

 Ograniczenia

 Ograniczenia

 w zakresie korzystania z 

 w zakresie korzystania z 

konstytucyjnych wolności i praw mogą być 

konstytucyjnych wolności i praw mogą być 

ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są 

ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są 

konieczne w demokratycznym państwie dla jego 

konieczne w demokratycznym państwie dla jego 

bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla 

bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla 

ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, 

ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, 

albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie 

albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie 

mogą naruszać istoty wolności i praw.

mogą naruszać istoty wolności i praw.

Ochrona własności

Ochrona własności



Art. 21.

Art. 21.

 

 

1. Rzeczpospolita Polska chroni 

1. Rzeczpospolita Polska chroni 

własność i prawo dziedziczenia.

własność i prawo dziedziczenia.



2. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie 

2. Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie 

wówczas, gdy jest dokonywane na cele 

wówczas, gdy jest dokonywane na cele 

publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

publiczne i za słusznym odszkodowaniem.



Art. 64.

Art. 64.

 

 

1. Każdy ma prawo do własności, innych praw 

1. Każdy ma prawo do własności, innych praw 

majątkowych oraz prawo dziedziczenia.

majątkowych oraz prawo dziedziczenia.

2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo 

2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo 

dziedziczenia podlegają równej dla 

dziedziczenia podlegają równej dla 

wszystkich ochronie prawnej.

wszystkich ochronie prawnej.

3. Własność może być ograniczona tylko w 

3. Własność może być ograniczona tylko w 

drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie 

drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie 

narusza ona istoty prawa własności.

narusza ona istoty prawa własności.



Art. 23. Podstawą ustroju rolnego państwa jest 

gospodarstwo rodzinne. Zasada ta nie narusza 

postanowień art. 21 i art. 22.