Cele i zasady rehabilitacji
układu oddechowego
Poprawa mechaniki oddychania
Utrzymanie prawidłowej wentylacji płuc, zwiększenie ruchomości
klatki piersiowej i przepony, zwiększanie siły mięśni oddechowych,
pobudzenie do efektywnego kaszlu.
Zapobieganie powikłaniom i następstwom chorób układu
oddechowego
Zapobieganie obniżeniu ogólnej sprawności i wydolności
Wykorzystanie rezerw oddechowych w razie nieodwracajacych zmian
Ćwiczenia oddechowe - perfuzja bardziej jednolita (regionalizacja
wentylacji górne części płuc są lepiej rozszerzane, dolne lepiej
wentylowane i większa perfuzja), opór naczyń płucnych maleje,
wrasta płucny przepływ krwi, wzrasta ciśnienie płucne.
Trening fizyczny – zwiększa się pojemność życiowa płuc,
maksymalna wentylacja płuc, zmniejsza się praca oddechowa
przypadajaca na litr powietrza przepływajacego przez płuca,
częstość oddechów podczas submaksymalnych wysiłków mniejsza,
głębokość większa, większa pojemność dyfuzyjna płuc
Terapia oddechowa TO
TO przedoperacyjna.
TO profilaktyczna.
TO terapeutyczna.
Wspieranie wdechu :cel: usunięcie niedodmy, zapalenia płuc,
uruchomienie klatki piersiowej, poprawa sił witalnych, rozluźnienie
wydzieliny.
Wspomaganie wydechu :zapalenia płuc, uruchomienie klatki piersiowej,
poprawa sił witalnych, rozluźnienie wydzieliny.
TO i ruch: unoszenie i opadanie żeber;
Pozycja półksiężyc.
Pozycja skrętno – rozciągajaca
Pozycja leżąca z wałkami.
Pozycja zwisająca tyłem.
Pozycje rozciągające.
Terapia oddechowa TO
Ruchomość klatki piersiowej i postawa wyprostowana
Wykonywać dynamiczne ruchy kończyn górnych i pasa barkowego w
pozycji stojącej i siedzącej, tak aby odcinek piersiowy kręgosłupa jak
najbardziej rozciągnąć, zginanie na boki i skręty. Ruchy w rytmie
oddychania.
Ręce unieść w bok. Przy wdechu do tyłu, przy wydechu utrzymać pw.
Jedną rękę przy wdechu wyciągnąć w kierunku sufitu, drugą w kierunku
podłogi, przy wydechu napięcie obniżyć.
Wyciągniętymi rękami wykonywać powoli i dokladnie ruchy wiatrakowe,
przodem do góry, opuścić tyłem. Wodzić wzrokiem za ruchem rąk.
Ruchy tułowiem i ramionami można wykonywać używając wstążki
terapeutycznej albo chusty.
PNF: przekątna ramion jedno lub dwustronna, przekątna łopatkowo –
miedniczna.
Zwiększyć aktywność w życiu codziennym, często wyciągać się i
przecięgać, utrzymać pozycję wyprostowaną
Optymalne ćwiczenia o charakterze wytrzymałościowym
Zwiększenie odporności: polewanie wodą wg Kneippa, brodzenie w
wodzie, natryski naprzemienne, masaż szczotką całego ciała, sauna.
Terapia oddechowa TO
Wspomaganie wdechu:
Wciągnąć powietrze nosem do oporu
Głęboki wdech przy wyobrażeniu sobie przyjemnego zapachu.
Wdech przez nos (ziewanie) przy zamkniętych ustach – rozszerzenie
oskrzeli.
Głęboki wdech przy jednoczesnym odczuwaniu oddechu ręką położoną na
klatce piersiowej lub na bruchu.
Powolny i pełny wydech, a następnie odczekanie doprowadzi do
głębokiego wyddechu. Dodatkowy zabieg – oklepanie.
Wspomaganie wydechu
Wydychanym powietrzem próbować pisać liczby , nazwy, figury.
Dmuchaniem doprowadzić do długiego łopotania chusteczki.
Dźwięczny wydech: ach, och.
Hamulec wargowy
Terapia oddechowa TO
Pozycje ułatwiające oddech – cel ułatwienie oddechu przy duszności:
Uniesiona łopatka ułatwia wznoszenie się żeber przy oddechaniu.
Kość ramienna i łopatka w ustabilizowanej pozycji umożliwia wzniesienie
żeber przez mm piersiowy mniejszy i większy oraz zębaty przedni.
Zgięty do przodu tułów ułatwia opadanie przepony przy wdechu przez
swobodne opadnięcie brzucha (siła ciężkości).
Przykłady: siad kuczny, stanie z opartymi rękami i łokciami, pozycja
siedząca przed stołem z podparciem na łokciach, pozycja boczna leżąc,
tułów wzniesiony, podparcie z przodu jedną ręką , siedzenie piętowo –
łokciowe z odwiedzionymi kolanami.
Techniki chwytów na klatce piersiowej – cel: normalne napięcie skóry
tkanki łącznej, mm:
Głaskanie i drążenie jednym palcem w przestrzeni międzyżebrowej
Masowanie dodatkowo sąsiednich obszarów, np karku, barku, brzucha,
pleców.
Bierna pomc przy wydechu – cel ułatwiony i przedłużony wydech,
rozluźnionie i trasnsport wydzieliny
Złożyć rękę na ręce i położyć na mostku, kierunek ucisku w dół ku
grzbietowi
Ręce na boku na żebrach OP ok. 5-7 żebra, kierunek ucisku w dół
dośrodkowo
Terapia oddechowa TO
Rozluźnienie wydzieliny i jej transport – cel rozluźniona wydzielina
oddzielona od ścianek oskrzeli
Wibracje klatki piersiowej:
Manualne : oklepywanie, opukiwanie.
Przy użyciu aparatury: aparat vibrax, stół wibracyjny, flutter w pozycji
leżącej półksiężyc, rozciągnięto - skręconej.
Głębokie wdychanie i wolne wydychanie. Dźwięczny wydech: powtarzające
się głoski syczące (sz, sz, sz) lub głoski wybuchowe (ppp, ttt, kkk), (mmm).
Zabiegi pogłębiające oddech np fałd skóry na
klatce piersiowej
Drenaż autogenny: powolny wdech przez nos. Zwiększać stopniono
głębokość wdechu. Oddech krótko zatrzymać Wydech bez wysiłku,
dopiero przy końcu fazy wydechu użyć mm wspomagających oddychanie.
Przy przedczesnym zapadaniu się oskrzeli wydychać z lekko zamkniętymi
ustami lub przesłonić otwartą dłonią. To ćwiczenie powtórzyć kilka razy,
powstrzymywać kaszel.Wydzielinę delikatnie odchrząknąć.
Huffing
Zabiegi dodatkowe: inhalacji, smarowanie maścią Transpulmin, ciepłe
napoje, ciepłe i wilgotne zawijanie, GR, gorące okłady klatki piersiowej,
utrzymanie aktywności ruchowej w ramach dopuszczalnych obciążeń.
Terapia oddechowa TO
Techniki kaszlu – cel; oczyszczenie z wydzielin, ułatwione oddychanie.
Powstrzymywać odruchu kaszlu: przy kaszlu suchym krótku wstrzymać
oddech, powodi oddychać, oddychać płytko, oddychać przez nos.
Koncentrowanie się na cwiczeniach, cieply napój.
Delikatne usuwanie wydzieliny: przed kaszlem lekki wydech, chrząknięcie,
pokasływanie zamast kaszlu, leśli to możliwe kaszleć z zmkniętymi ustami.
Drenażvvautogenny zamiast ciągłego kaszlu.
Huffing Technika kaszlu bez zamykania krtani. Niepełny wdech przez nos
(około 70% wydolności). Wydech 4-5 szybkimi krótkimi wydechami. Nie
powtarzać wiele razy ze względu na dużą uciążliwość.
Pozycje drenażowe – cel uwolnienie wydzielin dzięki sile ciążenia,
ułatwienie oddychania. Efektywne z wibracjami i głębokimi
oddechami.
Oddychanie przeponowe
Postrzeganie oddychania, ciała, wyobrażenia plastyczne np z każdym
wdechem wpływa światło
Zabiegi dodtkowe: ćwiczenia odprężania się, równowagi.
Ćwiczenia oddechowe
1) lecznicze w przewleklych chorobach układu nerwowego-
usprawnianie chorego, kompensacja istniejących zaburzeń
2) zapobiegawcze – u unieruchomionych po zabiegach, urazach,
udarach
3) rozluźniająco-uspokajające – w trakcie wszelkich ćwiczeń
leczniczych Przeciwskazania do wykonywania ćwiczeń
oddechowych: niewydolnośćoddechowa, krwotok płucny..
1)bierne-bierne - ruchy kończyn górnych
2) czynno-bierne – oddech czynnie przy biernym ruchach kończyn
górnych i dolnych
3) wspomagane- czynnymi ruchami kończyn górnych i dolnych
4) wolne- czynne wykonywanie prawidłowych oddechów w
dogodnych pozacjach
5) z oporem w czasie wdechu, wydechu lub podczas obu faz. Opór
mogą stwarzac pozycja ułożeniowa (leżenie tyłem utrudniona faza
wdechu, w staniu wydechu), stabilizacja części klatki piersiowej,
środowisko (woda), reka fizjoterapeuty, przybory (woreczki z
piaskiem), ruchy kończyn, zmniejszenie drogi oddechowej np wydech
przez rurkę.
Ćwiczenia oddechowe
Oddychanie torem przeponowym; umiejętność obniżania przepony
podczas wdechu (uwypuklania brzucha) oraz unoszenia podczas
wydechu (zapadanie brzucha) pod kotrolą wzrokową, rąk chorego,
fizykoterapeuty, przedmiotów ułożonych na nadbrzuszu.
Oddychanie torem brzusznym: wdech przez nos, wydech przez usta,
stosunek fazy wdechu do wydechu 2/3, ruchy wahadłowe ramion
kilkakrotnie w ciągu dnia 3-5 min. 1) głębokie wdechy i wydechy 2)
oddychanie wspomagane ruchami ramion wdech- rotacja
zewnętrzna KG 3) wspomaganie wydechu przez wzmocnienie tłoczni
brzusznej uciskiem na powłoki brzucha 4) odkrztuszanie
poprzedzone oklepywaniem 5) wdech z oporem (przez dmuchanie na
zawieszone lekkie przedmioty, przedmuchiwanie płynu w naczyniach
połączonych, nadmuchiwanie gumowych przedmiotów)
Ćwiczenia ogólnokondycyjne
Określenie wydolnosci chorych oraz dopuszczalnych obciążeń-
intensywnośc wysiłku nie powinna przekraczać 20-40%
maksymalnego poboru tlenu
Ćwiczenie kondycyjne należy stosować jako trening interwałowy
3-4xdziennie po 5-10 minut
U chorych z niewydolności oddechową nie angażować dużych
grup mm. Ćw KG łatwiejsza uzyskanie przemian beztlenowych i
większej ekonomii pracy.
Poprawiają wydolności i jakość życia chorych na przewl. ch.
układu oddech przez koordynacją ruchów.
Ćwiczenia zwiększające siłę mm oddechowym do poprawy
wentylacji pęcherzykowej.
Ćwiczenia na ruchomej bieżni, cykloergometrze, spacery,
marszobiegi
Wysiłek interwałowy wytrzymałościowy
Fizykoterapia w chorobach
układu oddechowego
Inhalacje (aerozoloterapia) metody naturalne: oddychanie
aerozolem morskim, oddychanie w mikroklimacie wyrobisk solnych
lub sztolni
Światłolecznictwo naświetlania promieniami nadfioletowymi i
podczerwonymi (filtr niebieski i czerwony)-
<nap.mm,>przekrwienie, PB: nieżyt oskrzeli, astma oskrzelowa,
rozedma płuc, wysiękowa zap opłucnej, strzenia oskrzeli
Elektroterapia: diatermia krótkofalowa, galwanizacja, jonoforeza,
prądy diadynamiczne: PB, PZ,>przekrwienie, < skurcz oskrzeli:
przewlekły nieżyt oskrzeli, astma oskrzelowa, rozstrzenie oskrzeli
Ultradźwięki: < nap mm, przekrwienie, PZ, PB: astma oskrzelowa,
nieżyt oskrzel
Masaż leczniczy klasyczny, segmentarny, łącznotkankowy,
oklepywanie, wibracja, wstrząsanie: < nap mm, ułatwia
odkrztuszanie, uelastycznia tkanki; zapalenie oskrzeli, astma
oskrzelowa, nieżyt oskrzeli
Oklepywanie, sprężynowanie (uciśnięcie odpowiedniej części klatki
piersiowej w czasie wydechu i nagle zwolnienie ucisku podczas
wdechu)
Document Outline