P Ł A Z Y

PŁAZY

Wyrózniamy 3 rzędy płazów:



Ogoniaste:  traszki  i  salamandry,  mają  masywny 

szkielet i ogon przez całe życie



Bezogonowe:  żaby,  ropuchy,  kumaki  i  rzekotki,  ich 

dorośli  przedstawiciele  nie  mają  ogonów,  a  kości  ich 
czaszki są bardzo lekkie.



Beznogie -marszczelce (pierścieniowaty)

BUDOWA



 Części ciała: głowa, tułów, 

dwie pary kończyn ,



 Ciało pokryte cienką skórą , w 

której są gruczoły śluzowe



 Oczy pokryte powiekami 

(nawilżają i chronią oczy na 

lądzie)



 Nozdrza zamykane klapkami 

na górnej części pyska



 Długi, lepki, język do 

chwytania owadów



 Kończyny przednie i tylne 

umożliwiające sprawne 

poruszanie się na lądzie i 

pływanie w wodzie.

UKŁAD KRWIONOŚNY



 Układ krwionośny 

zamknięty, dwa obiegi krwi: 

mały – płucny (zaopatruje 

krew w tlen) i duży – 

obwodowy (dostarcza 

pokarm i tlen do komórek 

ciała a odprowadza 

produkty przemiany 

materii).



 Serce składa się z dwóch 

przedsionków i jednej 

komory, co sprawia, że krew 

natlenowana i odtlenowana 

w pewny stopniu się miesza.

ROZMNAŻANIE



 Płazy są jajorodne, zapłodnienie 

zewnętrzne (w wodzie),



 jaja – skrzek,



 rozwój złożony – larwa kijanka.



 Zapłodnienie zewnętrzne, wylęga 

się larwa – kijanka, która ma ogon, 
a nie ma kończyn. Stopniowo 
zanika jej ogon i pojawiają się 
kończyny, najpierw tylne, później 
przednie, zanikają skrzela a 
pojawiają się płuca.

PRZYSTOSOWANIA DO ŻYCIA 

NA LĄDZIE



 Oddychanie płucami workowatymi i przez skórę



 

Wilgotna 

skóra 

(śluz) 

zabezpiecza 

przed 

wysychaniem



  Kończyny  tylne  dłuższe  od  przednich  umożliwiające 

skakanie



 Powieki nawilżają i chronią oczy



 Oczy pozwalają obserwować otoczenie



 Długi, lepki język do chwytania owadów

PRZYSTOSOWANIA DO ŻYCIA 

W WODZIE



Opływowy kształt 

ciała



Śluz pokrywający 

ciało



Palce kończyn 

tylnych spięte 

błoną pławną 

(dzięki nim 

pokonują opór  

wody podczas 

pływania)



Rozmnażanie w 

wodzie

PŁAZY OGONIASTE

rząd płazów o pokroju ciała 

przypominającym nieco 

wygląd jaszczurki.

SALAMANDROWATE



salamandra plamista 



traszka grzebieniasta 



traszka zwyczajna



traszka karpacka



Traszka górska

Skóra zawiera gruczoły 

jadowe;

Zapłodnienie wewnętrzne ale 

samiec nie posiada narządów 

kopulacyjnych –wytwarza 

spermatofor i składa go w 

kloace samicy, albo w wodzie/ 

lądzie, a samica sama go 

podejmuje.

Rozwój kijanek i przeobrażenie 

odbywa się w wodzie- wyjątek 

– salamandra czarna.
AKSOLOT amerykańska 

salamandra uzyskuje 

dojrzałość płciową  jako 

kijanka- niedobór  jodu.

PŁAZY BEZOGONIASTE



 brak ogona, 



 sylwetka krępa, zwarta (brak form 

"wężopodobnych")



 silne skoczne kończyny tylne



 głowa zazwyczaj duża, z bardzo szerokim otworem 

gębowym. 



 oczy są wypukłe, wystające; gałki oczne mogą być 

wciągane w głąb oczodołów. Oko płaza bezogonowego 

ma 3 powieki, 



 po bokach głowy samca rezonatory, które 

umożliwiają wydawanie dźwięków wabiących samice 

(granie, rechotanie).



 u większości płazów bezogonowych występuje 

zapłodnienie zewnętrzne, 

KUMAKOWATE

Silnie spłaszczone ciało i 

dobrze rozwinięte błony 

pławne na tylnych 

kończynach. 

Skóra grzbietu z licznymi 

gruczołami śluzowymi i 

jadowymi. Ubarwienie 

grzbietu, niepozorne, 

strona brzuszna 

kontrastowa.

W Polsce występuje:



 kumak nizinny; 



 kumak górski;

GRZEBIUSZKOWATE 

(HUCZYKI)

Grzebiuszka ziemna

Dymorfizm płciowy jest słabo zaznaczony;

Na tylnych nogach grzebiuszki mają modzele, 

tj. wyrostki kostne ułatwiające zagrzebywanie 

się w ziemi. Zazwyczaj są barwy brunatnej, 

pokrytej ciemniejszymi plamkami lub paskami.

Charakteryzują pionowe źrenice. 

ROPUCHOWATE



 krępa, zwarta sylwetka, 

rozszerzona w odcinku 

tułowiowym,



 krótkie kończyny tylne. 



 Na skórze występują 

modzele.



 W skórze ropuch występują 

gruczoły jadowe,Szczególnie 

duże skupisko tych 

gruczołów występuje na 

głowie, nad oczami, tworząc 

tzw.gruczoły przyuszne.



 Język wąski, duży, 

nieprzyrośnięty z tyłu. 



 Mają ucho środkoe i błony 

bębenkowe



 Ropuchy są mięsożerne. 

W Polsce występują:

•

Ropucha zielona

•

Ropucha zielona

•

Ropucha paskówka

RZEKOTKOWATE

Rzekotka drzewna

•

Palce zakończone 

przylgami 

umożliwiającymi 

wspinanie się po 

drzewach

•

Dodatkowe człony 

palców we 

wszystkich 

kończynach

•

Większość prowadzi 

nadrzewny tryb 

życia

•

Sprawują opiekę 

nad potomstwem

ŻABOWATE



 skóra gładka;



 tylne kończyny wydłużone, 

skoczne i pływne ;



 zdobycz chwytają 

wyrzucanym językiem;



 u samców narządy 

rezonacyjne;

W Polsce występują: 



 żaba jeziorkowa; 



 żaba wodna; 



 żaba śmieszka; 



 żaba trawna; 



 żaba moczarowa;



 żaba dalmatyńska

ZNACZENIE



  Są  sprzymierzeńcami  człowieka  w  walce  ze 

szkodnikami,



 Utrzymują równowagę biologiczną.



  Zjadają  owady  nocne  o  barwach  ochronnych  lub 

wydzielające  zapachy  nieprzyjemne  dla  ptaków  (nie 

mają dużych wymagań smakowych)



 Zjadają owady i ich larwy będące szkodnikami lasów, 

pól uprawnych