Pobieranie materiału 

biologicznego, 

przechowywanie, transport.

 Techniki pobierania 

materiału do badań 

prenatalnych. 

A.F. gr. 35

POBIERANIE MATERIAŁU 

BIOLOGICZNEGO

CEL POBIERANIA: 

Hodowla -> preparat -> analiza

Diagnostyka genetyczna:

- Molekularna 
- Cytogenetyczna

Diagnostyka 

cytogenetyczna

MATERIAŁ:

•

Limfocyty krwi obwodowej!!!

•

komórki płynu owodniowego (amniocyty) 

i komórki trofoblastu  - wykorzystywane 

w 

   badaniach prenatalnych 

•

komórki szpiku kostnego – 

wykorzystywane w diagnostyce białaczek 

•

fibroblasty  (tylko  w  określonych  

przypadkach)

Do analizy kariotypu:

10 ml krwi od 

osoby dorosłej

    2-5 ml krwi od 

noworodka 

WAŻNE:

• Krew  pobierana  jest  do  probówki  z  heparyną  (nie  z  

EDTA)!!! 

EDTA  = kwas wersanowy

•  Krew powinna być dostarczona jak najszybciej do 

laboratorium cytogenetycznego. 

• Jeżeli  transport  krwi na drugi dzień  -  w lodówce w temp. 

+4ºC. 

• Probówki z krwią nie zamrażamy!!! 

• Istotny  jest natomiast  sposób pobrania  (aspetyczność)  i 
     przechowywania (temperatura) materiału biologicznego
       -> Jakość materiału  biologicznego  (sterylne  pobranie,  

odpowiednie  przechowywanie, czas dostarczenia do  

laboratorium) ma bezpośredni wpływ na hodowlę -> preparat 

-> analizę.

• nie jest konieczne wcześniejsze przygotowanie pacjenta do 

pobrania krwi

UWAGA PRAKTYCZNA:

U noworodka  z wadami wrodzonymi,
który zmarł  zanim  zdążono pobrać 

krew 

na badanie kariotypu, można jeszcze, 

jak

najwcześniej (ewentualnie do 1 

godziny 

po zgonie), pobrać krew
bezpośrednio z serca!!!

Materiał biologiczny 

uzyskany po poronieniu 
(kosmówka) do badania 

cytogenetycznego

przechowujemy  w  specjalnie  przeznaczonym  

do

tego płynie hodowlanym w temp. +37ºC
Nie przechowujemy  w  lodówce!!  
Płyn  hodowlany  bez  materiału  biologicznego 
przechowujemy w lodówce w +4ºC, a na 1-2
godziny przed użyciem pozostawiamy do 

ogrzania 

przynajmniej w temperaturze pokojowej.

Diagnostyka molekularna

MATERIAŁ (do izolacji 

DNA) :

• krew obwodowa  1ml
• fibroblasty 
• komórki płynu owodniowego (AFC) i 

kosmówki (CSV) 

• cebulki włosów 
• plamy krwi 
• fragmenty tkanek 
• inne 

Krew  do  izolacji  DNA

- krew obwodowa  1ml
- pobieramy  do  probówki  zwierającej 

 EDTA  (wersenian sodowy,  czynnik  
zapobiegający  krzepnięciu  krwi)

- heparyna  NIE 
- szybki transport

Materiał do badania 

molekularnego

• W  przypadku,  kiedy  materiał  nie  może  być  od  

razu  przekazany  do  laboratorium -> temp.  +4ºC  

przez  kilka  dni

• Jeśli  jednak  materiał  nie będzie  poddany  izolacji  w 

 krótkim  czasie  należy  go  zamrozić  i  

przechowywać  w 

    temp. -20ºC lub -80ºC. 

Po  izolacji  DNA  z  tkanki :

• w temp. -20ºC lub -80º C  nie  ma  ograniczeń  

czasowych

• w temp. +4ºC przez kilka miesięcy

PAMIĘTAJ:

Jakość  wyizolowanego  preparatu  DNA 
 zależy  w dużym  stopniu  od  prawidłowego, 
sterylnego  pobrania  materiału  biologicznego, 
przechowywania  w  odpowiedniej 
temperaturze, oznaczenia próbek i transportu. 
Jakość materiału przekłada się na wynik 
badań molekularnych.

Zlecenie badania: czytelne, dokładnie wypełnione, zgodne 

z danymi na           

                              próbce
Materiał: w odpowiedniej ilości, dobrze zabezpieczony, 

szczelny 

KREW OBWODOWA  

pobrana z użyciem probówek separujących 

Becton-Dickinson

BADANIA PRENATALNE – 

techniki 

• Inwazyjne:

- biopsja kosmówki, 
- amniopunkcja, 
- kordocenteza,
-  fetoskopia

• Nieinwazyjne:

USG + doppler

• Diagnostykę prenatarną proponuje 

się parom, które mają już dziecko 
z recesywnym błędem 
metabolizmu i ryzyko posiadania 
przez nie następnego chorego 
dziecka wynosi 25%

BADANIA PRENATALNE - 

materiał

• komórki płynu owodniowego (amniocyty) 

i bioptaty kosmówki, krew pępowinowa

• minimalna ilość tkanki, którą pobieramy 

to:

   - 10 mg kosmówki 
   - 10 ml płynu owodniowego

Biopsja kosmówki

•  I trymestr ( zwykle 9-12 

tydzień)

• Przezbrzuszna lub 

przezszyjkowa

• Pod kontrolą ultrasonograficzną

• Bioptaty służą go: analizy DNA 

lub analizy chromosomów z 

hodowli krótko-, 

długoterminowej

• Wynik badania 

cytogenetycznego 

       po 2 tyg

Powikłania:
1% poronienia
Krwawienia u ciężarnej
Immunizacja (gdy matka Rh-)

Amniopuncja 

– 

najbardziej 

powszechna

• II trymestr  zwykle 16-18 tydzień
16-20 tydzień późna
12-15 tydzień wczesna

• Pobranie płynu owodniowego 16-

20ml przezskórnie cienką igłą pod 

kontrolą USG

• Aspirat z płynem owodniowym i kom. 
       naskórka do analizy DNA, bad. 

Biochemicznych, analiza markerów 

płodowych oraz hodowla komórkowa.

• Wynik badania kariotypu po 2-4 tyg.

• Można zastosować technikę FISH -> 

aberracje chromosomalne w kom. z 

płynu owodniowego – kilka dni

Powikłania po 

amiopunkcji:

• Zwykle po 

amiopunkcji wczesnej 
odpływanie płynu 
owodniowego

• Plamienia 

krótkotrwałe

• 0,5%-1% poronienia 

samoistne

• Ryzyko immunizacji 

Kordocenteza

 – 

w nagłych 

wskazaniach do analizy kariotypu

• Od 18 tygodnia ciąży

• Przezskórne nakłucie igłą 

pępowiny w pobliżu łożyska pod 

kontrolą USG

• 1ml krwi pępowinowej

• Hodowla limfocytów -> badanie 

cytogenetyczne chromosomów, 

wynik  po 2-3 dobach

• Badania biochemiczne i 

hematologiczne

Powikłania:
Krwawienie z miejsca pobrania 1-

2min

Bradykardia płodowa

Fetoskopia

• 15-21 tydzień

• Przy użyciu fiberoendoskopu pozwala na ocenę budowy anatomicznej 

płodu, biopsję skóry i wątroby, pobranie krwi płodu, 

wewnątrzmaciczną terapię płodu.

Powikłania:
Wyciek płynu owodniowego 4%
Ryzyko utraty ciąży 5%