18_WdK

1. Konsekwencje konwergencji mediów



nowa jakość mediosfery

tworzonej przez

konwergentne media



koncepcja Marshalla McLuhana: konwergencja

systemu:

człowiek media



koncepcja Norberta Bolza: konwergencja systemu

synergicznego:

człowiek-maszyna



koncepcja Michela Serresa:

medialny system

synergiczny

w sieci parazytologicznej

2.1. Konwergencja systemu: człowiek-

media

Konwergencja systemu: człowiek-media

Marshall McLuhan (1911-1980)

2.2. Konwergencja systemu: człowiek-

media



formy medialne jako

narzędzie i infrastruktura

komunikowania



media stają się

przekazem:

the medium is the

message



media jako

kulturowe artefakty

poszerzające

przestrzeń poznawania i działania człowieka



media

kształtują procesy

społeczne i

cywilizacyjne

2.3. Konwergencja systemu: człowiek-

media



media

poszerzają horyzont

poznawczy

człowieka



media

zwiększają skuteczność

poznawania

świata



media

jako filtr interpretacji

kultury i ludzkiej

egzystencji



media

determinują kształt

ludzkiego życia

2.4. Konwergencja systemu: człowiek-

media



system synergiczny „człowiek-media”

jako

mechanizm postępu cywilizacji



mediosfera

jako przestrzeń życiowa

człowieka



człowiek uwarunkowany

przez kulturę medialną



media

determinują wszelką aktywność

człowieka



system synergiczny „człowiek-media”

przekształca ludzką naturę

3.1. Konwergencja systemu: człowiek-

maszyna

Konwergencja systemu: człowiek-maszyna

Norbert Bolz (1953-)

3.2. Konwergencja systemu: człowiek-

maszyna



media technologicznym

przedłużeniem centralnego

systemu nerwowego



system nerwowy jako

elektroniczna sieć

koordynująca nasze zmysły



człowiek staje się nie tyle użytkownikiem narzędzi,

ale integralnym elementem,

organiczną częścią

medialnej struktury



technicyzacja życia

wzmacnia proces coraz

większej identyfikacji człowieka z maszyną

3.3. Konwergencja systemu: człowiek-

maszyna



powstanie

efektów synergetycznych

wzmacniających możliwości poznawcze

człowieka



media działają jako filtr

, który pozwala

zorganizować i zinterpretować społeczną

egzystencję



media warunkiem a priori ludzkiego poznania

świata i działania

3.4. Konwergencja systemu: człowiek-

maszyna



nowa semantyka

komunikacji



komunikacja nie jest komunią i wymianą



komunikacja jako komutacja



komunikacja jako przedmiotowa łączność

pomiędzy

„umaszynowionymi konceptami”:



człowiek-nadajnik + człowiek-odbiornik



modyfikacja terminologii

opisu komunikacji



terminologia człowieka w opisie maszyn



terminologia maszyn w opisie człowieka

4.1. Konwergencja systemu:

sieć parazytologiczna

Konwergencja systemu: sieć parazytologiczna

Michel Serres (1930-)

4.2. Konwergencja systemu:

sieć parazytologiczna



wszystkie elementy komunikacji

są równowartościowe



element tzw. trzeciego, parazyta

: całokształt szumów,

zakłóceń, interferencji, łańcucha pośredników i innych

„pasożytów” podłączonych do procesu komunikowania

się



relacje parazytologiczne

tworzą strukturę wzajemnych

powiązań

4.3. Konwergencja systemu:

sieć parazytologiczna



sieć parazytologiczna jako

złożony system

synergiczny



każda komunikacja ma charakter synergiczny

, to

znaczy, że ostateczny kształt przekazywanej w

procesach komunikacji informacji i jej skutek są

nieprzewidywalne



komunikacja ma także charakter emergentny

: pod

wpływem oddziaływań parazytologicznych

powstają ciągle nowe, nieoczekiwane i

nieprzewidywalne efekty komunikowania

5.2. Prorok konwergencji



różnice pomiędzy mediami



były w dużej mierze produktem wyborów politycznych



przetrwały raczej dzięki przyzwyczajeniu niż ze względu na różnice

technologii



proces „konwergencji funkcji” mediów zamazuje granice

pomiędzy mediami



w komunikacji punkt-do-punktu, takiej jak poczta, telefon i telegraf,



oraz w komunikowaniu masowym, jakim jest prasa, radio i telewizja



różnice pomiędzy mediami były w dużej mierze produktem

wyborów politycznych



różnice pomiędzy mediami



przetrwały raczej dzięki przyzwyczajeniu niż ze względu na różnice

technologii

5.3. Prorok konwergencji



nowe technologie medialne



umożliwiły tym samym treściom przepływ różnymi kanałami



przyjmowanie wielu różnych form w jednym punkcie odbioru



transformacje „atomów w bity” czyli cyfryzację



uwarunkowania dywergencji



cyfryzacja jako źródło konwergencji



kartelizacja mediów jako kontekst rozwoju i zastosowania

konwergencji



„

konwergencja nie oznacza ostatecznej stabilności czy jedności.

Działa jako stała siła unifikująca, ale zawsze pozostaje w

dynamicznym napięciu ze zmianą. Nie istnieje stałe prawo

wzrostu konwergencji – proces przemian jest znacznie bardziej

skomplikowany”

5.4. Prorok konwergencji



otwarte pytania



jak podtrzymujemy potencjał kultury uczestnictwa

u progu wzrostu koncentracji mediów?



czy zmiany, jakie przyniosła konwergencja

otwierają nowe szanse ekspresji, czy raczej

rozszerzają wpływy wielkich mediów?



jaki wpływ ma konwergencje mediów na kulturę

polityczną?

6.1. Kultura konwergencji



uprzemysłowienie sztuki audiowizualnej



sztuka wymagała dużych inwestycji, a jako taka – masowej

publiczności



komercyjny przemysł rozrywkowy ustanowił standardy doskonałości

technicznej i profesjonalizmu wykonania



kultura komercyjna tworzy historie, obrazy i dźwięki, które mają

największe znaczenie dla publiczności



dzięki kulturze masowej rozwój społeczności fanowskich



podział na kulturę masową i popularną



kultura masowa (kategoria produkcji)



kultura popularna (kategoria konsumpcji)

6.2. Kultura konwergencji



kultura konwergencji jako nowa kultura ludyczna



wykorzystywanie nowych technologii do produkcji kultury

amatorskiej (nowej kultury ludycznej)



archiwizowanie, komentowanie, przejmowanie i redystrybucja treści

medialnych



kulminacją tej rewolucji twórczej jest sieć



tworzenie i dystrybucja w sieci stało się zabawą stanowiąc rodzaj

oddolnej konwergencji



kultura konwergencji jest budowana na zapożyczeniach z przemysłu

rozrywkowego koncernów medialnych

6.3. Kultura konwergencji



koabitacja kultury masowej, popularnej i amatorskiej



sprzeczne sygnały mediów wobec swoich konsumentów



„

chcą żebyśmy, patrzyli na treści medialne, ale ich NIE

dotykali, kupowali, ale NIE używali



sprzeczności te widać najwyraźniej w wypadku treści kultowych



sukces mediów kultowych zależy od przyciągnięcia fanów i

rynków niszowych



sukces w głównym nurcie kultury masowej jest zależny od

dystansowania się od nich

7.1. Kultura zinformatyzowana



rewolucja mediów elektronicznych (komputer i „sieć”)



łatwość przetwarzania tekstu



natychmiastowość transmisji



decentralizacja tworzenia i porządkowania informacji,

interaktywność



od linearności do równoczesności i wielozmysłowości percepcji



technopol (albo cyberprzestrzeń) nową przestrzenią kultury jutra



przestrzeń, w której wszystko się rusza, ale nic się nie przemieszcza



przestrzeń na nowo zwymiarowana: wyolbrzymiona (kilo, mega,

giga) i zminiaturyzowana (mikro, nano, piko, femto)



przestrzeń niematerialna, wirtualna, w której wszystko się rozmywa i

zarazem na nowo określa

7.2. Kultura zinformatyzowana



kwestia języka kultury zinformatyzowanej (1)



wtórna mityzacja doświadczenia



roztopienie się języka w informacji



statystyka jako nowa praktyka quasi-magiczna



numeryczność zamiast alfabetyczności



wizualizacja i arbitralność słowa, rozejście się znaku i

znaczenia, słowo jako przedmiot i sygnał



przemiany języka, mentalności i ładu społecznego w

kulturze zinformatyzowanych systemów

komunikacyjnych

7.3. Kultura zinformatyzowana



kwestia języka kultury zinformatyzowanej (2)



żywy język kultury oralnej używa znaków bliskich temu,

co naturalne



pismo natomiast narzuca konwencjonalność



nowa kultura oparta na hybrydyzacji i umaszynowieniu z

których rodzi się simulacrum



znak jest rezultatem formatowania i opracowania danych przez

maszynę i nie odnosi się do niczego poza innymi znakami



przedmiot staje się dla znaku, do którego można dotrzeć tylko

przez techniczną manipulację klawiaturami, płytami i ekranami



działanie maszyny przejmuje funkcje ekspresywnej

władzy myślenia



próba formatowania emocji i odczuć

7.4. Kultura zinformatyzowana



model komórkowy społeczności



obraz jednostek zamkniętych w kokonach technologicznych



powiązanych przez informatyczne połączenia elektroniczne lub

fotonowe



ukomórkowienie przestrzeni relacji



w społeczeństwach oralnych relacja rozwija się w komunikacji

polegającej na kontakcie fizycznym twarzą w twarz



kultura pisma znosi dystans fizyczny między bytami, ale

ustanawia duchowy kontakt twarzą w twarz między jednostkami



epoka kultury masowej wprowadza komunikację zapośredniczoną



maszyny pośredniczą w komunikacji między ludźmi



pozór kontaktu twarzą w twarz

7.5. Kultura zinformatyzowana



interfeizacja komunikacji



interfejs



dynamiczne połączenie o charakterze informatycznym

między maszynami



poszerzenie pojęcia na sferę konwersacji między

człowiekiem a urządzeniami technicznymi



połączenie maszyna/maszyna oraz człowiek/maszyna



interfejs jako model wymiany między ludźmi, która

wypiera relację



koncepcja „relacji syntetycznej” zamiast relacji

interpersonalnej



człowiek nawiązuje dialog ze światem poprzez

maszyny



ukomórkowienie człowieka



ukomórkowienie władzy

7.6. Kultura zinformatyzowana



ukomórkowienie człowieka



kultura masowa nie wyklucza indywidualności, ale

radykalnie zmienia miejsce człowieka w organizacji

społecznej oraz sposób urzeczywistniania jego

jednostkowości



pragnienie bycia sobą pochodzi nie z potrzeby

przynależności do określonych grup, ale z chęci bycia

jak inni i uczestniczenia w powszechnym konformizmie



preferencja możliwości wymiany subiektywnych

interpretacji różnych spraw



społeczność jako sieć „komórek ludzkich” podległym

mechanizmom informatycznym

7.7. Kultura zinformatyzowana



ukomórkowienie władzy



w kulturze masowej oddzielenie elit od reszty społeczeństwa

staje się płynne



w zbiorowej anonimowości przywódcy mas, ciągle wymieniani,

odgrywają rolę lustra zbiorowości, która chce widzieć w nich

swoją apoteozę



społeczeństwo znajduje ulgę w modelu anonimowej władzy

manipulującej faktami, w potędze uniwersalnego konformizmu



nowy analfabetyzm jako niezdolność do sprostania modelowi

technologicznemu

7.8. Kultura zinformatyzowana



powstanie infokracji i technokracji



klasa społeczna o wysokich kompetencjach techniczno-

informacyjnych, zarządzająca informacją, komunikacją i

decyzjami



dominacja technokracji tworzącej sztuczny świat wizerunków



kultura mechanizmów informatycznych



jest systemem komunikacji,



w którym dominuje język umaszynowiony,



uprzywilejowany przez społeczeństwo



o strukturze komórkowej i mentalności zbiorowej



działającej jak pamięć wirtualna

8.1. Perspektywa konwergencji: człowiek-

media



nowa jakość mediosfery jako konsekwencja konwergencji



koncepcja systemu relacji „człowiek-media” pozwala na lepszą

analizę jakości i możliwości współczesnej mediosfery



wielopłaszczyznowa integracja mediów powoduje trwałe zmiany



łączy w sobie zarówno procesy integrujące, jak i różnicujące, które

pozostają wobec siebie w dialektycznym sprzężeniu



sprzężenie to generuje zmiany przestrzeni medialnej w kierunku

nowej integracji



zmiany te określane bywają jako eksplozje czy implozje medialne



należy ukierunkować nową jakość relacji człowieka i narzędzi

komunikacji na postęp, by determinizm technologiczny nie stał

się zagrożeniem dla człowieka i cywilizacji

8.2. Perspektywa konwergencji: człowiek-

media



potrzeba odpowiedzi na nowe wyzwania



procesy konwergencji technologicznej mediów

generują różne skutki



determinujące nowy kształt relacji człowieka do mediów



coraz bardziej ułatwiają procesy komunikacyjne,

informacyjne, edukacyjne



stawiają i będą stawiać człowieka wobec wielu

pozytywnych i negatywnych wyzwań, koniecznych do

podjęcia przez różne dyscypliny naukowe

8.3. Perspektywa konwergencji: człowiek-

media



potrzeba korelacji refleksji humanistycznej z

postępem technologicznym



potrzeba odkrywania i rozwiązywania problemów o

charakterze antropologiczno-kulturowym oraz

aksjologicznym



dynamicznemu postępowi technologicznemu winno

towarzyszyć poszukiwanie uniwersalnych

fundamentów wartościowania



potrzeba uniwersalnej płaszczyzny dialogu

etycznego

8.4. Perspektywa konwergencji: człowiek-

media



nowe konwergentne media



pozwalają człowiekowi transcendować uwarunkowania

jego naturalnych możliwości poznawczych



stając się, jako psychotechnologie, częścią jego

świadomości



korelacje człowieka i mediów rozumianych jako

hardware i software, tworzą nie tylko system

synergiczny, potęgujący zdolności twórcze człowieka i

generujący postęp,



ale także stanowią wyzwanie dla człowieka i cywilizacji

8.5. Perspektywa konwergencji: człowiek-

media

Zasada konwergencji

My tworzymy media, a media kształtują nas

(Marshall McLuhan)

potrzeba zatem

poznać człowieka, by zrozumieć media

zrozumieć media, by rozumieć człowieka

potrzeba zatem

konwergencji wiedzy

prowadzącej do zrozumienia

Był to wykład:

Konsekwencje konwergencji

mediów

Dziękuję za uwagę!

Document Outline