Pracoholizm - definicje
M. Machlowitz (1980) - cecha pozytywna, pracoholik odnajduje
radość w pracy, poszukuje fascynującego uwikłania i gratyfikacji.
Pracoholizm nie jest chorobą, ludzie nie zapracowują się dla
zysków materialnych, ale dla „psychicznych dochodów” -
odpowiedzialność, sensowność, znaczenie.
J. Kohn - pracoholizm to strategia radzenia sobie ze stresem.
Symptomy to różne problemy emocjonalne: zaburzenia lękowe i
depresyjne nasilane przez cechy obsesyjno-kompulsywne.
Podstawowa dolegliwość to chroniczna depresja o średnim
natężeniu. Pracoholizm jest dezadaptacyjną formą radzenia sobie
z depresją.
Klininger,
Robinson
-
forma
ucieczki
od
trudów
i problemów. Zanurzenie się w pracę jest ucieczką od prywatnego
życia.
Klat i Kleiner - pracoholik pożądana formą zabezpieczenia przed
lękiem związanym z porażką.
Killinger (2007) - iluzja kontroli własnego życia Kontrola możliwa
jest w okresie początkowym, natomiast gdy uzależnienie się
nasila, człowiek traci kontrolę.
Seybold i Salamone (1994) - uzależnienie o dynamicznym
nasilającym się przebiegu i niekorzystną nieprawidłowością w
obrazie siebie.
Psychologia pracy -
pracoholizm
Sygnały:
Pośpiech i bycie stale zajętym,
Potrzeba sprawowania kontroli, czego potrzebą jest nadzór
nad pracą innych ,, nikt nie wykona tego tak dobrze jak ja’’
Perfekcjonizm działań,
Trudności w relacjach interpersonalnych,
Nadmiar pracy (okresy pochłonięcia przez pracę),
Trudności z relaksowaniem się i zabawą,
Częsta irytacja w sytuacji wymagającej czekania (kolejka w
sklepie, korki)
Nieadekwatność w obrazie siebie (pracoholicy rzadko
siebie akceptują),
Zaniedbywanie siebie.
C. Guerreschi, 2006, s. 45-46
Psychologia pracy
- uzależnienie od pracy
Utrata kontroli
Straty psychofizyczne
Zaniedbywanie zainteresowań
Objawy odstawienia
Przymus/nawrót pracy
Wzrost tolerancji
Pracoholizm
Wojdyło 2004
Uzależnienie od pracy - osobowość obsesyjno-
kompulsywna „utrwalony wzorzec troski o ład, perfekcję,
kontrolę umysłową i interpersonalną kosztem
elastyczności, otwartości i skuteczności”.
Przejawy:
Uwagę jednostki w takim stopniu zaprzątają szczegóły,
reguły, zestawienia, porządek, organizacja i plan
czynności, że traci z pola widzenia główny cel działania,
Perfekcjonizm, który utrudnia dokończenia zadania,
Rezygnuje ze wszystkich rozrywek i kontaktów
towarzyskich,
Niezwykła sumienność, skrupulatność i nieugiętość w
kwestiach moralności,
Niechęć do powierzania wykonania zadań innym, jeżeli nie
porządkują się stylowi pracy,
Interioryzacja zasad i ograniczeń, zewnętrzne źródło
ograniczeń zastąpione samooskarżeniem.
Pracoholizm - szkody
Somatyczne
-
osłabienie,
stany
podgorączkowe,
bolesność w okolicach węzłów chłonnych,
bóle głowy, stawów i mięśni, dzwonienie w
uszach, zaburzenia snu
Psychiczne - osłabienie pamięci, trudności
w koncentracji uwagi, niska samoocena,
niepokój i lęk, frustracja, obniżony nastrój
Społeczne – słabe relacje rodzinne,
zawodowe, personalne
Pracoholizm – źródła
Killingier
2007
Ukrywanie problemów w rodzinie
Nieokazywanie uczuć
Uboga komunikacja
Miłość warunkowa
Niestabilna samoocena
Ubóstwo ekonomiczne
Wzorzec rodziców
Zapotrzebowanie na stymulację
Pracoholik – rodzaje
Rohrich 2000
Kompulsywny – wyładowanie lęku i złości
Zawstydzony – podwyższa sobie samoocenę
Obronny – ucieczka przed trudnymi sprawami
Rywalizujący – uzyskanie przewagi na innymi
Winny – ukaranie siebie
Sfrustrowany – poczucie wpływu na środowisko
Homoseksualny – zdominowany przez mężczyzn
Narcystyczny – potwierdza własną wyjątkowość
Zależny – najczęściej od szefów
Uciekinier – od trudnej sytuacji osobistej
Psychotyczny – ucieczka od realności
Pracoholizm – deficyt
potrzeb
Uznania i akceptacji
Miłości i przynależności
Lęk przed porażką
Poczucie niższości
Redukcja niepokoju i lęku
Pracoholizm
Frąszczak 2002
Pracownik
Deleguje zadania
Cieszy się z pracy
Motywacja przez
potrzeby
Efektywność i cel
Ryzyko
Błąd +
Towarzyskość
Pracoholik
Nie oddaje zadań
Tylko praca
Lęk przed utratą
statusu
Zbytnia
szczegółowość
Unika ryzyka
Ukrywa błędy
Samotny
Autorytet – władza, kompetencje
Prestiż – szacunek przez innych
Awans – zawodowy, społeczno-
materialny
Ryzyko – działanie w sytuacjach
trudnych
Mistrzostwo – perfekcja wykonania
obowiązków
Pracoholizm –
wartości pożądane
Paluchowski, Hornowska 2003
Pracoholizm –
uwarunkowania organizacyjne
Presja sukcesu ekonomicznego
Motywacja – strach i stres
Najważniejszy zysk
Dyspozycyjność pracowników
Najważniejsze cele organizacji
Bezosobowa atmosfera w
pracy
Pracoholizm - terapia
Zmiana przekonań
Rozpoznawanie emocji
Radzenie sobie ze wstydem
Akceptacja siebie
Stawianie granic
Radzenie sobie z lękiem
Delegowanie zadań
Planowanie wolnego czasu
Document Outline