Interakcje leków psychotropowych i przeciwpadaczkowych

Interakcje leków

psychotropowych

przeciwpadaczkowych

Klinika Chorób Wewnętrznych

z Zakładem Farmakologii i

Terapii Monitorowanej UM w

Łodzi

Dr n.med. Agnieszka Bała

Leki psychotropowe

Oddziaływanie leków psychotropowych,

zwłaszcza przeciwdepresyjnych,

neuroleptycznych, anksjolitycznych na różne

układy neuroprzekaźników w organizmie oraz

udział najważniejszych izoenzymów cytochromu

P450: CYP 1A2, CYP1A2, CYP3A4,CYP2D6, w

procesie ich metabolizmu, stwarza

niebezpieczeństwo wystąpienia niepożądanych

interakcji

farmakokinetycznych

i zarówno farmakodynamicznych.

Leki psychotropowe

Interakcje mogą zachodzić:

między samymi lekami

psychotropowymi podczas terapii

lekowej,

między innymi lekami z jednocześnie

stosowanymi z tą grupą leków

Trójpierścieniowe leki

przeciwdepresyjne

(TLPD)

TLPD

jednocześnie podawane z doustnymi

lekami hamującymi krzepnięcie oraz

p/cukrzycowymi nasilają ich działanie

Wymagana jest częstsza kontrola PT i INR oraz

stężenia glukozy

TLPD

podawane jednocześnie z lekami

hipotensyjnymi- klonidyną, bretylium

występuje osłabienie lub zniesienie ich

działania hipotensyjnego,

Podawanie MAO z

TLPD

może wywołać zespół

serotoinowy (pobudzenie drgawki,

hypertermia)

Trójpierścieniowe leki

przeciwdepresyjne

(TLPD)

leki hamujące aktywność enzymów

wątrobowych, biorących udział

w metabolizmie TLPD, tj: flukonazol,

cymetydyna, werapamil, dilzem,

propafenon, chinidyna- hamują metabolizm

TLPD,

nasilają ich działanie i objawy niepożądane

w postaci działania antycholinergicznego,

hipotensyjnego, kardiotoksycznego,

podobne działania występują po stosowaniu

TLPD

z neuroleptykami, pochodnymi

fenotiazyny i środkami antykoncepcyjnymi

Trójpierścieniowe leki

przeciwdepresyjne

(TLPD)



Interakcje TLPD z innymi lekami

Inne leki

zastosowane

jednocześnie z TLPD

Rodzaje i

następstwo

interakcji

Leki hamujące krzepnięcie

(warfaryna), leki

p/cukrzycowe

Nasilenie przez TLPD

działania leków hamujących

krzepnięcie

i leków p/cukrzycowych

Pochodne benzodiazepiny

Nasilenie działania

hamującego czynność OUN

oraz działanie

antycholinergiczne

Leki hipotensyjne

(klonidyna)

Osłabienie lub zniesienie

działania hipotensyjnego

Inhibitory MAO

Niebezpieczeństwo

wystąpienia zespołu

serotoninowego

Trójpierścieniowe leki

przeciwdepresyjne

(TLPD)



Interakcje TLPD z innymi lekami

Flukonazol, Cymetydyna,

Werapamil,

diltiazem,Propafenon,

Chinidyna

Hamowanie metabolizmu

TLPD, nasilenie ich

działania, zwiększenie

toksyczności

Neuroleptyki, pochodne

fenotiazyny

Zahamowanie metabolizmu

TLPD, nasilenie ich działania

oraz objawów

niepożądanych:

kardiotoksyczności i

działania

antycholinergicznego

Selektywne inhibitory

wychwytu serotoniny (SSRI)

Zahamowanie metabolizmu

TLPD, nasilenie działania,

zwiększenie ryzyka zespołu

serotoninowego

Trójpierścieniowe leki

przeciwdepresyjne

(TLPD)

Interakcje TLPD z innymi lekami

Doustne środki

antykoncepcyjne

Zwiększenie wchłaniania

i zahamowanie

metabolizmu TLPD,

nasilenie ich działania,

zwiększenie ich

toksyczności

Barbiturany, ryfampicyna

Pobudzenie aktywności

enzymów wątrobowych

biorących udział w

metabolizmie TLPD,

osłabienie działania TLPD

Selektywne inhibitory wychwytu

serotoniny (SSRI)

SSRI powodują wiele interakcji

farmakokinetycznych, polegających

przede wszystkim na hamowaniu

aktywności izoenzymów:

CYP1A2,CYP3A4,CYP2C9, biorących udział

w metabolizmie różnych leków

Zwłaszcza teofiliny, leków

p/histaminowych, b-adrenolitycznych,

p/arytmicznych, fenytoiny, neuroleptyków

Selektywne inhibitory wychwytu

serotoniny (SSRI)

następstwem ich interakcji jest nasilenie

działania i toksyczności wymienionych leków,

Zastosowanie teofiliny z fluwoksaminą nasila

działania niepożądane teofiliny,

SSRI mogą nasilać działanie kardiotoksyczne

leków przeciwhistaminowych (wydłużenie

zespołu QT i częstoskurcz), b-blokerów

(bradykardia),leków p/arytmicznych –

flekainidu, propafenonu, meksyletyny

(działanie arytmogenne)

Selektywne inhibitory wychwytu

serotoniny (SSRI)

- SSRI zwiększa ryzyko wystąpienia

zespołu serotoninowego podczas

jednoczesnego podawania

inhibitorów MAO,

sympatykomimetyków

(fenfluramina) i preparatów

dziurawca

Selektywne inhibitory wychwytu

serotoniny (SSRI)

Interakcje SSRI z innymi lekami

Inne leki zastosowane z

SSRI

Rodzaj i następstwo

interakcji

Neuroleptyki, fenytoina

Hamowanie metabolizmu

przez SSRI, nasilenie ich

działania

Teofilina

Hamowanie metabolizmu

teofiliny przez fluwoksaminę,

nasilenie działań

niepożądanych teofiliny

Inhibitory MAO,

sympatykomimetyki

(fenfluramina), TLPD,

preparaty dziurawca

Wymienione leki zastosowane

łącznie z SSRI zwiększają

ryzyko wystąpienia zespołu

serotoninowego

Selektywne inhibitory wychwytu

serotoniny (SSRI)

Interakcje SSRI z innymi lekami

Inne leki zastosowane z

SSRI

Rodzaj i następstwo

interakcji

Leki p/histaminowe, b-

blokery, p/arytmiczne

Hamowanie metabolizmu

wymienionych leków przez

SSRI, nasilenie działania

kardiotoksycznego leków

przeciwhistaminowych

(wydłużenie QT,

wielokształtny częstoskurcz

komorowy),

b- blokery (bradykardia),

przeciwarytmiczne (działanie

arytmogenne)

Neuroleptyki

interakcje neuroleptyków z innymi lekami są

liczne i trudne do przewidzenia,

neuroleptyki jednocześnie stosowane z IKA,

sympatykolitykami nasilają ich działanie

hipotensyjne,

neuroleptyki łącznie stosowane z b-blokerami

zwiększają ryzyko spadku ciśnienia tętniczego

po połączeniu z haloperidolem nasilają działanie

kardiotoksyczne

Jednoczesne podawanie neuroleptyków z TPLD i

MAO nasila działanie kardiotoksyczne

Neuroleptyki

łączenie terapii neuroleptyków z lekami

cholinolitycznymi powoduje upośledzenie

wchłaniania neuroleptyków, nasilenie

objawów psychotycznych,

erytromycyna- hamując metabolizm nasila

działanie toksyczne neuroleptyku-

klozapiny,

podczas leczenia haloperidolem razem

z indometacyną może wystąpić senność

i zaburzenia orientacji

Neuroleptyki

karbamazepina pobudza metabolizm neuroleptyków,

osłabia ich działanie i nasila objawy psychotyczne,

neuroleptyki zwiększając wewnątrzkomórkowy

transport soli litu, nasilają ich neurotoksyczność

(dezorientacja, zaburzenia świadomości, ataksja),

Jednoczesne stosowanie neuroleptyków i

narkotycznych leków p/bólowych, leków nasennych

oraz alkoholu zwiększa działanie depresyjne na OUN

oraz niebezpieczną depresję ośrodka oddechowego,

Łączne leczenie neuroleptykami i NLPZ może grozić

uszkodzeniem szpiku (agranulocytozą)

Pochodne benzodiazepiny

pochodne benzodiazepiny- są często stosowanymi

lekami do zwalczania objawów lękowych

Większość stosowanych benzodiazepin jest

metabolizowana w wątrobie w wyniku utleniania,

głównie z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2C19

Cymetydyna, omeprazol, makrolidy(erytromycyna),

leki p/grzybicze (ketonaxzol, flukonazol), blokery

kanału wapniowego (diltiazem), inhibitory proteazy

HIV-1 (inynawir, rytonawir, leki /depresyjne

(fluwoksamina0- powodują zwiększenie stężenia

benzodiazepin we krwi i osłabiają skuteczność ich

działania

Benzodiazepiny (diazepam) mogą zwiększać

stężenie digoksyny i fenytoiny

Leki przeciwpadaczkowe

większość chorych na padaczkę wymaga

długotrwałej farmakoterapii

w wielu przypadkach zachodzi konieczność

zastosowania schematów wielolekowych,

złożonych z kilku leków

przeciwpadaczkowych oraz konieczność

jednoczesnego leczenia chorób

współistniejących z padaczką

Większość interakcji ma charakter

farmakokinetyczny, występują na etapie

metabolizmu

nieliczne mają charakter farmakodynamiczny

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi

Leki

p/padaczkowe

Inne leki

p/padaczkowe

Rodzaj i

następstwo

interakcji

Induktory

enzymów

wątrobowych

(fenytoina,

karbamazepina)

Leki p/padaczkowe

metabolizowane przez

watrobę (kwas walproinowy,

lamotrygina,okskarbazepina

)

Pobudzenie

metabolizmu tych

leków, osłabienie ich

działania, konieczność

zwiększenia dawek

Lamotrygina

Kwas walproinowy

Hamowanie

metabolizmu

lamotryginy i nasilenie

jej działania,

zwiększenie

toksyczności

Kwas

walproinowy

fenobarbital

Hamowanie

metabolizmu

fenobarbitalu ,

nasilenie jego

działania i senności

Fenytiona

Kwas walproinowy

Nasilenie działania

fenytoiny

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi

Leki p/padaczkowe

Inne leki

p/padaczkowe

Rodzaj i

następstwo

interakcji

Karbamazepina

Kwas walproinowy

Hamowanie

metabolizmu

karbamazepiny,

nasilenie jej działania

i objawów

niepożądanych

Karbamazepina

lamotrygina

Nasilenie

neurotoksyczności

karbamazepiny

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi i innym

lekami stosowanymi jednocześnie

Leki

p/padaczkowe

Inne leki

interakcje

Inuktory enzymów

wątrobowych

(karbamazepina

)

środki

antykoncepcyjne

Pobudzenie

metabolizmu środków

antykoncepcyjnych

Inuktory enzymów

wątrobowych

(karbamazepina)

Teofilina, dikumarol,

warfaryna, sterydy,

haloperydol,

cyklosporyna, leki

p/wirusowe,

p/nowotworowe

Pobudzenie

metabolizmu tych

leków, osłabienie ich

działania,

Inuktory enzymów

wątrobowych

(karbamazepina)

TLPD

Pobudzenie

metabolizmu TLPD,

zmniejszenie stężenia

w surowicy TLPD,

osłabienie ich

działania

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi i innym

lekami stosowanymi jednocześnie

Leki p/padaczkowe

Inne leki

interakcje

Karbamazepina,

fenytoina

Preparaty

dziurawca

Pobudzenie

metabolizmu

karbamazepiny

i fenytoiny,

osłabienie ich

działania

Fenytoina

Omeprazol

cymetydyna,

flukonazol

Hamowanie

metabolizmu

fenytoiny,

nasilenie jej

działania i

toksyczności

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi i innym

lekami stosowanymi jednocześnie

Leki

p/padaczkowe

Inne leki

interakcje

Karbamazepina,

fenytoina

Werapamil,

dilzem

Hamowanie metabolizmu

leków p/padaczkowych,

nasilenie ich działania i

neurotoksyczności

lamotrygina

sertralina

Hamowanie

metabolizmu

lamotryginy

karbamazepina

erytromycyna

Hamowanie

metabolizmu

karbamazepiny,

nasilenie jej działania

Leki przeciwpadaczkowe

Interakcje między lekami p/padaczkowymi i innym

lekami stosowanymi jednocześnie

Leki

p/padaczkowe

Inne leki

interakcje

Fenytoina,

topiramat

digoksyna

Zmniejszenie

stężenia

digoksyny w

surowicy,

osłabienie jej

działania

Fenobarbital,

fenytoina,

karbamazepina

Leki

neutralizujące sok

żołądkowy

Upośledzenie

wchłaniania leków

przeciwpadaczko

wych z przewodu

pokarmowego,

osłabienie ich

działania

Leki przeciwpadaczkowe

Ze względu na bardzo dużą

liczbę interakcji leków

przeciwpadaczkowych

wskazane jest prowadzenie

terapii monitorowanej ich

stężenia w organizmie !!!!!!

Document Outline