background image

PATOFIZJOLOGIA

PATOFIZJOLOGIA

NURKOWANIA

NURKOWANIA

Jarosław Pozierak
Szkoła Aspirantów PSP w Krakowie

background image

 

 

Spis treści

Spis treści

Czynniki działające na organizm nurka
Prawo Boyle’a-Maritte’a
Uraz ciśnieniowy płuc
Uraz ciśnieniowy uszu
Uraz ciśnieniowy zatok przynosowych
Uraz ciśnieniowy twarzy
Uraz ciśnieniowy skóry
Uraz ciśnieniowy przewodu pokarmowego
Uraz ciśnieniowy zębów
Choroba ciśnieniowa
Narkoza azotowa
Zatrucie tlenem
Zatrucie dwutlenkiem węgla
Zatrucie tlenkiem węgla
Niedotlenienie
Zasady bezpieczeństwa
Przeciwwskazania do nurkowania
K.O.M.H

background image

 

 

Na organizm nurka działają następujące czynniki:

1. Wzrost ciśnienia pod wodą.
2. Temperatura, która przeważnie jest niższa 

niż normalna 
temperatura ciała.

3.   Przewodnictwo cieplne wody jest 

wielokrotnie większe niż
powietrza co powoduje szybką utratę ciepła.

4. Odmienne niż na powierzchni warunki 

oświetlenia, rozpraszania
światła pod wodą i inny współczynnik 
załamania.

5. Czynniki psychiczne.

index

index

background image

 

 

Prawo Boyle’a-Mariotte’a – w stałej temperaturze iloczyn objętości 
danej masy gazu i jego ciśnienia jest wielkością stałą.

P

1

V

1

=P

2

V

2

, gdzie T=const.

P – ciśnienie
V – objętość

Z prawa tego wynika, że największe zmiany 
objętości gazów występują blisko powierzchni tzn. 
do ok.. 10m. Oznacza to, że największe ryzyko 
wystąpienia urazów ciśnieniowych jest 
na małych głębokościach, zarówno podczas 
zanurzania jak i wynurzania.

index

index

background image

 

 

W miarę zanurzania ciśnienie hydrostatyczne wzrasta o 1at (0,1MPa)
co 9,75m w wodzie morskiej i o 1at (0,1MPa) co 10m w wodzie słodkiej.

Ciśnienie otaczające zanurzonego nurka (ciśnienie absolutne) jest sumą
ciśnienia atmosferycznego i hydrostatycznego (nadciśnienie).

P

ata

 = P

atm

 + P

atn

np. ciśnienie absolutne na głębokości 55m wynosi:

P

ata

 = 5,5

at

 + 1

at

 = 6,5 ata (0,65MPa)

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy płuc:

1. Typu ascend (wynurzanie) polega na uszkodzeniu miąższu płucnego

spowodowanego przez nagły lub niekontrolowany wzrost ciśnienia
mieszaniny oddechowej w drogach oddechowych w stosunku do
ciśnienia otaczającego.

2. Typu descend (zanurzanie) powstaje przez nagromadzenie krwi

w klatce piersiowej w wyniku wytwarzającego się w niej podciśnienia,
powoduje to poważne przekrwienie w naczyniach i ich uszkodzenie.
Innym skutkiem jest rozstrzeń serca z przepełnieniem go krwią.

index

index

background image

 

 

Przyczyny urazu ciśnieniowego płuc:

1. Wynurzanie z zatrzymanym oddechem podczas 

nurkowania z 
nurkowym aparatem oddechowym.

2. Niekontrolowane lub szybkie wynurzanie się tj. z 

prędkością
przekraczającą 18m/min. (nie szybciej niż wynurzające 
się pęcherzyki powietrza),
przy współistniejącej upośledzonej drożności dróg 
oddechowych.

3. Zgubienie pasa balastowego na niewielkiej głębokości 

(do 10m) 
i wyrzucenie płetwonurka na powierzchnie wody.

4. Zła obsługa lub awaria kamizelki nurkowej i 

wyrzucenie płetwonurka
na powierzchnię wody.

5. Wyrzucenie nurka na powierzchnię wody.

index

index

background image

 

 

Podczas wynurzania z wyjętym ustnikiem aparatu 

oddechowego

nurek musi stale wydychać powietrze, aby 

zapobiegać uszkodzeniu płuc, które może 

spowodować powstanie zatorów powietrznych.

index

index

6. Awaria automatu oddechowego, podczas której 

może dojść do nagłego wtłoczenia znacznej 
ilości powietrza do dróg oddechowych i 
uszkodzenia miąższu płucnego. 

7. Wybuchy podwodne.
8. Skoki do wody w nurkowych aparatach 

oddechowych z obiegiem zamkniętym i 
półzamkniętym i uderzeniem napełnionego 
gazem worka oddechowego o powierzchnię 
wody.

9. Treningi opuszczania zatopionych okrętów 

podwodnych.

background image

 

 

Patofizjologia urazu ciśnieniowego płuc.

Gdy różnica ciśnienia na zewnątrz ciała i w płucach 
osiągnie wartość
0,6-0,8mH

2

O dochodzi do rozerwania przez powietrze 

ściany 
pęcherzyków płucnych i otaczających ich naczyń 
krwionośnych.

Krew z naczyń włosowatych 
tętniczych dostaje się do 
światła pęcherzyków płucnych 
do przestrzeni między-
pęcherzykowej powodując 
niedodmę, oraz uciska zdrowe 
pęcherzyki zmniejszając lub 
wyłączając ich funkcję.

Powietrze pęcherzykowe 
zostanie wtłoczone do naczyń 
włosowatych
żylnych

     krążenie 

płucne

     lewy przedsionek
     lewa komora
            aorta

naczynia mózgowe

 

naczynia wieńcowe

Przy rozerwaniu pęcherzyków 
płucnych leżących blisko oskrzeli 
głównych

odma śródpiersia

               

odma podskórna

Przy rozerwaniu pęcherzyków 
płucnych leżących podopłucnowo 
dochodzi
do rozerwania błony opłucnowej i 
powstania odmy opłucnowej.

index

index

background image

 

 

Zapobieganie urazowi ciśnieniowemu płuc:

Objawy nieżytu górnych dróg oddechowych, 
chorób oskrzeli i płuc dyskwalifikują z 
nurkowania (można nurkować po upływie 
miesiąca od wyleczenia),

Przebyty uraz ciśnieniowy płuc powinien 
dyskwalifikować z dalszego nurkowania 
(możliwość występowania nieprawidłowości w 
płucach, których nie można wykluczyć, 
zmniejszona odporność na ponowny uraz 
ciśnieniowy),

Zwracanie uwagi na konieczność wykonywania 
stałego 
   nieprzerwanego wydechu podczas wynurzania,

Zakaz wykonywania głębokich wdechów pod 
wodą,

Unikanie sytuacji, które mogą wymusić szybkie 
awaryjne wynurzanie,

index

index

background image

 

 

*Dbanie i sprawdzenie stanu technicznego 

sprzętu do nurkowania przed każdym 

zanurzeniem,

*Zwracanie uwagi na równomierny oddech 

pod wodą,

*Dodatkowy ustnik automatu oddechowego,
*Sprawdzanie drożności trąbek słuchowych 

przed każdym nurkowaniem,

*Schorzenia upośledzające drożność ujść 

zatok przynosowych dyskwalifikują z 

nurkowania do czasu leczenia,

*Przerwanie nurkowania w przypadku 

jakichkolwiek problemów z 

przedmuchaniem uszu podczas zanurzania.

background image

 

 

Pierwsza pomoc podczas urazu ciśnieniowego płuc:

Jak najszybciej przetransportować chorego 
do komory ciśnieniowej,

Ułożyć nurka w pozycji bocznej ustalonej na 
lewym boku,

Podać tlen do oddychania przez szczelną 
maskę,

Leki przeciwkaszlowe,

Leki uspakajające,

Czynności reanimacyjne w razie 
konieczności.

index

index

background image

 

 

W Polsce ze względu na specyfikę nurkowania 

(płytkie, mało przejrzyste wody), 
szczególnie nurkowania amatorskie, uraz 
ciśnieniowy płuc jest jednym z częściej 
spotykanych zachorowań wśród 
nurkujących.

Wśród chorób nurków jest zachorowaniem 

najgroźniejszym dla zdrowia i życia.

index

index

background image

 

 

background image

 

 

Głowa nurka zawiera różne sztywne 

przestrzenie powietrzne, w których podczas 
nurkowania musi właściwie być 
wyrównywane ciśnienie powietrza względem 
ciśnienia otaczającego. Niespełnienie tego 
warunku spowoduje uraz ciśnieniowy uszu, 
zatok przynosowych lub twarzy.

Do przestrzeni tych należą:

 Maska nurkowa,

 Zatoka czołowa,

 Zatoka klinowa,

 Jama nosowa,

 Ucho środkowe,

 Zatoka szczękowa i komórki sitowe,

 Gardło,

 Drogi oddechowe.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu – przyczyny.

•Niedrożność trąbki słuchowej,

•Niedrożność przewodu słuchowego 
zewnętrznego,

•Niedrożność trąbki słuchowej i przewodu 
słuchowego zewnętrznego.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu przy zanurzaniu.

1. Przy 

niedrożnej trąbce słuchowej

 może dojść 

do urazu ciśnieniowego ucha środkowego i 
wewnętrznego, który przebiega następująco:

• Narastanie ucisku (bólu) w miarę zanurzania,

• Nagłe ustąpienie bólu po pęknięciu błony 

bębenkowej,

• Dostanie się wody do jamy bębenkowej (przy 

nurkowaniu w skafandrach mokrych),

• Podrażnienie narządu równowagi,

• Zawroty głowy,

• Nudności i wymioty,

• Utrata orientacji ciała w przestrzeni,

index

index

background image

 

 

Objawy po wyjściu nurka z wody:

-Wyciek krwi i wody z przewodu 
słuchowego zewnętrznego,
-Syk przy próbie przedmuchania trąbki 
słuchowej,
-Jednostronne upośledzenie słuchu,
-Dzwonienie, szum, brzęczenie w uchu,
-Objawy podrażnienia błędnika (oczopląs, 
zawroty głowy, nudności, wymioty)
-Ból głowy.

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu przy zanurzaniu.

2. Przy niedrożnym przewodzie słuchowym zewnętrznym 

może dojść do urazu ciśnieniowego ucha 
zewnętrznego, który przebiega następująco:

• Narastanie ssącego bólu ucha, który dodatkowo 

będzie się nasilał po przedmuchaniu trąbki słuchowej,

• Ustąpienie bólu po pęknięciu błony bębenkowej.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu przy zanurzaniu.

3. Przy niedrożnym przewodzie słuchowym zewnętrznym i niedrożnej 

trąbce słuchowej wystąpią objawy urazu ciśnieniowego ucha, jednak 
nie dojdzie do pęknięcia błony bębenkowej.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu przy wynurzaniu.

Przy niedrożnej trąbce słuchowej rozprężające się 

powietrze nie ma

drogi ujścia z jamy bębenkowej.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu – zapobieganie:

• Sprawdzanie drożności trąbek słuchowych 

przed każdym nurkowaniem,

• Przerwanie nurkowania w przypadku 

jakichkolwiek problemów z 
przedmuchiwaniem uszu podczas 
zanurzania.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy uszu – pierwsza pomoc:

• Opatrunek jałowy na ucho,

• Leki przeciwbólowe,

• Leki uspokajające,

• Antybiotyk (profilaktyka infekcji),

• Leki zmniejszające obrzęk tkanek ucha i 

poprawiające drożność trąbek słuchowych,

• Leki zmniejszające podrażnienie ucha 

wewnętrznego,

• Przy objawach podrażnienia narządu 

równowagi transport w pozycji leżącej,

• Konsultacja laryngologiczna.

index

index

background image

 

 

Sposoby wyrównywania ciśnienia w jamie 

bębenkowej:

• Próba Valsalvy – wydmuchanie powietrza 

przez nos przy zaciśniętych nozdrzach i 
zamkniętych ustach,

• Manewr Toynbee – przełykanie śliny przy 

zaciśniętych nozdrzach,

• Ziewanie wysuwając żuchwę do przodu,

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy zatok przynosowych – przyczyny.

• Nieżyt, zapalenie nosa i katar,

• Nieżyt i zapalenie zatok przynosowych,

• Polipy nosa i zatok przynosowych,

• Skrzywienie przegrody nosa.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy zatok przynosowych – 

patofizjologia.

Do urazu dochodzi w czasie zanurzania (częściej) – 

mechanizm

podciśnienia (niemożność dostania się do zatoki 

sprężonego

powietrza) lub wynurzania – mechanizm nadciśnienia 

(niemożność

odprowadzenia z zatoki nadmiaru sprężonego 

powietrza).

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy zatok przynosowych – 

objawy:

• Ból głowy ograniczony do rzutu zatoki,

• Ból promieniujący do czoła, oczodołu, nosa, 

ucha, ku tyłowi głowy, do górnych zębów,

• Wyciek surowiczo-krwistej wydzieliny z nosa,

• Krwawienie z nosa,

• Łzawienie. 

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy zatok przynosowych – 

pierwsza pomoc:

• Lek przeciwbólowy,

• Konsultacja 

laryngologiczna,

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy twarzy.

Spowodowany jest niewyrównywaniem 

ciśnienia powietrz pod maską 
(nieprzedmuchiwanie maski nurkowej).

Objawy:

• Pękania naczyń krwionośnych,

• Wylewy krwawe w okolicy twarzy,

• Obrzęk tkanek miękkich,

• Wylewy krwawe do gałek ocznych,

• Krwawienie z nosa,

• Krwotok do spojówek powodujący czerwone 

zabarwienie białkówek oczu.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy skóry.

Występuje najczęściej podczas nurkowania w 

skafandrach suchych lub

źle dopasowanych mokrych.
Jeżeli w fałdach skafandra powstają kieszenie 

powietrzne, wówczas

ciśnienie w nich może obniżyć się poniżej ciśnienia 

otoczenia.

Powoduje to ucisk mechaniczny i ssanie skóry 

prowadzące do

powstania siniaków.

index

index

Zapobieganie:

Podczas zanurzania okresowo wdmuchiwać 
powietrze nosem do maski aż do 
wyrównania różnicy ciśnień,

Nie stosować zaciskaczy na nos ponieważ 
uniemożliwiają one wyrównywanie 
ciśnienia pod maską.

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy przewodu pokarmowego:

Zespól dolegliwości spowodowany nadmiarem 

gazów w przewodzie pokarmowym.

Przyczyny:

• Połykanie powietrza przy zanurzaniu,

• Wykonywanie przedmuchu przy zanurzaniu 

głową w dół,

• Spożywanie przed nurkowaniem napojów 

gazowanych i pokarmów gazotwórczych.

Objawy:

• Wzdęcie brzucha, odbijania,

• Nudności, wymioty,

• Ostre bóle kolkowe.

index

index

background image

 

 

Uraz ciśnieniowy zębów:

Dotyczy zębów z niewielkimi komorami powietrznymi 

pod plombami lub koronkami.

Objawy:                                                                             

                     

• Ból zęba,

• Odwarstwienia plomby,

• Poluzowanie koronki,

• Pęknięcie zęba w przypadku zęba zgorzelinowego.
Pierwsza pomoc:

• Odbarczenie zęba z nadmiaru powietrza przez 

stomatologa.

Zapobieganie:

• Systematyczna kontrola stomatologiczna,

• Nurkowanie, w krótkim czasie po usunięciu zęba 

(przed upływem 10 dni) może spowodować dostanie 
się powietrza przez zębodół do tkanek miękkich 
twarzy i powstania odmy podskórnej.

index

index

background image

 

 

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – patofizjologia.

Zespół procesów patologicznych zachodzących 

w organizmie w wyniku nieprawidłowego dla 
danego nurkowania i dla danego osobnika 
obniżania ciśnienia tj. dekompresji.

W momencie wynurzania rozpoczyna się proces 

wydalania nadmiaru gazu z organizmu. Przy 
niewłaściwym (zbyt szybkim) wynurzaniu 
następuje stan przesycenia gazami krwi i 
płynów tkankowych, co prowadzi do 
uwalniania się gazów w postaci pęcherzyków 
w płynach i tkankach organizmu. 
Bezpośrednim następstwem powstawania 
pęcherzyków wewnątrznaczyniowych jest 
zamknięcie przepływu krwi w mikrokrążeniu, 
miejscowe niedotlenienie i w konsekwencji 
uszkodzenie tkanek. Pęcherzyki 
pozanaczyniowe powodują zniekształcenie 
lub rozrywanie tkanek.

index

index

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – czynniki 

predysponujące:

• Wysiłek fizyczny podczas pobytu pod 

ciśnieniem i w czasie dekompresji,

• Niska temperatura w czasie nurkowania i 

dekompresji,

• Gorący prysznic po nurkowaniu,

• Ilość tlenu w mieszaninie oddechowej,

• Zwiększona prężność dwutlenku węgla,

• Ogólna kondycja fizyczna,

• Otyłość, wiek nurków, płeć (kobiety),

• Bilans wodny (stopień uwodnienia tkanek),

• Brak treningu i adaptacji do pobytu pod 

ciśnieniem,

index

index

background image

 

 

•Obecność alkoholu we krwi i skutki jego 
spożycia,

•Zły stan psychiczny nurka przed 
nurkowaniem,

•Nurkowania wielopoziomowe lub częste 
wynurzania podczas jednego nurkowania 
tzw. winda,

•Nurkowania wielokrotne jednego dnia,

•Nurkowania wielodniowe, głębokie i 
długotrwałe,

•Szybkie wynurzanie,

•Loty samolotem krótko po nurkowaniu

•Wycieczki wysokogórskie po 
nurkowaniu.

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – klasyfikacja.

• Choroba ciśnieniowa typu I – postać lekka 

charakteryzująca się zlokalizowanym bólem stawów 
lub mięśni oraz objawami skórnymi,

• Choroba ciśnieniowa typu II – postać ciężka 

charakteryzująca się objawami płucno-krążeniowymi 
i neurologicznymi ze strony rdzenia kręgowego lub 
mózgowia,

• Choroba ciśnieniowa typu III – postać 

przedsionkowa charakteryzująca się objawami 
uszkodzenia ucha wewnętrznego, występuje zwykle 
po nurkowaniu przekraczającym głębokość 300m,

• Choroba ciśnieniowa typu IV – tak zwana jałowa 

martwica kości lub przewlekła choroba ciśnieniowa 
charakteryzująca się uszkodzeniem kości po 
wielokrotnych ekspozycjach hiperbarycznych.

index

index

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – objawy postaci 

ostrej:

• Objawy stawowo-mięśniowe i skórne,

• Objawy płucne,

• Objawy sercowe,

• Objawy neurologiczne:

- objawy uszkodzenia rdzenia kręgow
ego,

- objawy uszkodzenia mózgowia

• Objawy przedsionkowe,

• Objawy ogólne.

index

index

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – zapobieganie:

• Wynurzaj się wolniej niż pęcherzyki 

powietrza,

• Ogranicz liczbę nurkowań w ciągu jednego 

dnia do trzech nie przekraczających 
głębokości 30m,

• Unikaj wielodniowych, wielopoziomowych 

lub wielokrotnych nurkowań na coraz 
większe głębokości,

• Unikaj częstych wynurzeń do powierzchni 

oraz krótkich nurkowań powtarzanych z 
przerwą na powierzchni i krótszą niż jedna 
godzina,

• Dla wielokrotnych nurkowań w ciągu 

jednego dnia zaleca się przerwy na 
powierzchni dłuższe niż jedna godzina,

index

index

background image

 

 

•Dla wszystkich nurkowań wskazane są 
przystanki bezpieczeństwa przez 2-4min. 
w strefie głębokości 3-7m,

•Nie nurkuj na wysokościach powyżej 
3000m n.p.m stosując standardowe 
tabele dekompresyjne lub ich 
ekstrapolacje,

•Zawsze nurkuj ostrożnie pamiętając że 
tabele dekompresyjne i komputery 
nurkowe nie zabezpieczają przed chorobą 
ciśnieniową,

•Przed lotem samolotem odczekaj 
minimum 12h.

background image

 

 

Choroba ciśnieniowa – pierwsza pomoc:

• Organizacja jak najszybszego transportu do 

najbliższej komory ciśnieniowej,

• Podanie 100% tlenu do oddychania przez 

szczelną maskę natychmiast po stwierdzeniu 
objawów chorobowych i podczas transportu 
do komory ciśnieniowej,

• Przytomnemu podać do picia ciepłe nie 

schłodzone płyny,

• W razie konieczności czynności 

reanimacyjne.

index

index

background image

 

 

Różnice między urazem ciśnieniowym płuc, a 

chorobą ciśnieniową.

Uraz ciśnieniowy 
płuc

Choroba 
ciśnieniowa

Głębokość nurkowania Zwykle do 10m

Zawsze powyżej 10m

Czas nurkowania

Nie ma wpływu na 

wystąpienie urazu 

ciśnieniowego płuc 

Zwykle przekracza 

wartości dla 

dekompresji zerowej

Najczęstsza przyczyna Wynurzanie z 

zatrzymanym 

oddechem

Zła dekompresja

Czas wystąpienia 

objawów

Zwykle do 30min.

Najczęściej do 12h

Pierwsze objawy 

chorobowe

Kaszel z krwiopluciem, 

bóle w klatce 

piersiowej

Bóle stawów, świąd 

skóry

Rodzaj zatorów 

gazowych

Powietrzne

Azotowe

Lokalizacja zatorów 

gazowych

Mózgowie, mięsień 

sercowy

Skóra, ścięgna, kości, 

płuca, rdzeń kręgowy, 

mózgowie, ucho 

wewnętrzne

Objawy neurologiczne

Uszkodzenie 

mózgowia

Uszkodzenie dolnego 

odc. rdzenia 

kręgowego, mózgowia, 

przedsionka

index

index

background image

 

 

background image

 

 

Narkoza azotowa.

Zespół objawów ze strony OUN, spowodowanych 
przez oddziaływanie wysokich ciśnień cząstkowych 
azotu fizycznie rozpuszczonego we krwi nurka.

Narkoza azotowa może wystąpić u nurkujących w 
niezależnych aparatach nurkowych lub podczas 
innych nurkowań i ekspozycji hiperbarycznych, kiedy 
czynnikiem oddechowym jest sprężone powietrze, na 
głębokościach większych niż 30m (4 ata).

Stopień narastania objawów narkozy azotowej można 
porównać do pogłębiających się objawów upojenia 
alkoholowego.

Po wynurzeniu na powierzchnię objawy narkozy 
azotowej ustępują. Występujące objawy są 
powikłaniem okresu, gdy nurek był pod wpływem 
narkozy azotowej (wynurzenie bez właściwej 
dekompresji, zaaspirowanie wody do dróg 
oddechowych).

index

index

background image

 

 

Zatrucie tlenem.

Tlen staje się toksyczny dla organizmu 
człowieka, kiedy jego ciśnienie parcjalne w 
mieszaninie oddechowej przekracza 0,4 ata. 
Jest to równoważne zawartości 40% tlenu w 
mieszaninie oddechowej pod ciśnieniem 
atmosferycznym.
Toksyczność tlenu spowodowana jest głównie 
powstawaniem nadmiernej ilości wolnych 
rodników które mogą wchodzić w reakcję, w 
wyniku których powstają związki toksyczne 
dla organizmu (nadtlenek wodoru, tlen 
atomowy, rodniki wodorotlenkowe i 
wodorotlenowe, nadtlenki lipidów). 

index

index

background image

 

 

Zatrucie tlenem – objawy.

Ostre (mózgowe):

-Drżenie mięśni,

-Zaburzenia zachowania,

-Zawroty głowy,

-Nudności, wymioty,

-Drgawki,

-Utrata przytomności.

Przewlekłe (płucne):

-Bóle w klatce piersiowej,

-Suchy kaszel,

-Zaburzenia oddechu,

-Zmniejszenie pojemności życiowej płuc.

index

index

background image

 

 

Zatrucie tlenem – zapobieganie.

•     nie wolno dopuszczać do nurkowania 
osobników nadwrażliwych na toksyczne 
działanie tlenu (wynik testu tolerancji 
tlenowej),

•     należy ściśle przestrzegać dopuszczalnych 
granic „ciśnienie- czas” w czasie nurkowania z 
użyciem tlenu oraz mieszanin gazowych,

•     trzeba ograniczyć wysiłek fizyczny nurka 
pod wodą,

•     nie wolno dopuszczać do przegrzania lub 
przechłodzenia nurka.

index

index

background image

 

 

Zatrucie dwutlenkiem węgla.

Przyczyny:

•     zatrucie własnym zmetabolizowanym CO2 
z powdodu
      długotrwałego zatrzymania oddechu lub 
złej techniki oddychania (zbyt płytkie lub 
szybkie oddychanie),

•     oddychanie zanieczyszczonym 
powietrzem podczas nurkowania w aparatach 
o zamkniętym obiegu (zużycie substancji 
absorbującej CO2, nadmierna produkcja CO2 
przy wysiłku, dostanie się wody do zbiornika z 
absorbentem, niewłaściwa obsługa aparatu).

index

index

background image

 

 

Objawy – zależą od stężenia CO2 w 
mieszaninie oddechowej:

•     Ból głowy,

•     zaburzenia słuchu i widzenia,

•     Nudności,

•     Przyspieszenie oddechu,

•     Pobudzenie,

•     Drgawki,

•     Utrata przytomności i zgon.

background image

 

 

Zatrucie tlenkiem węgla

.

Przyczyny:

•     Niewłaściwa obsługa lub awaria sprężarki 
spalinowej (zanieczyszczenie CO powietrza, 
jakim napełniane są butle nurkowe)

Objawy – zależą od stężenia 
karboksyhemoglobiny we krwi:

•     Ból głowy,

•     Nudności,

•     Duszność,

•     Utrata przytomności,

•     Śpiączka i zgon.

index

index

background image

 

 

Zatrucie tlenkiem węgla.

Zapobieganie:

•     Kontrola nad sprężarkami spalinowymi,

•     Prawidłowe napełnianie butli sprężonym 
powietrzem.

Pierwsza pomoc:

•     Ewakuacja ze strefy zagrożenia i 
rozebranie ze skafandra,

•     Podać 100% tlen do oddychania przez 
szczelną maskę,

•     W razie potrzeby sztuczne oddychanie 
100% tlenem,

•     Szybki transport do komory ciśnieniowej.

index

index

background image

 

 

background image

 

 

Niedotlenienie (hipoksja).

Jest to stan w którym w komórkach organizmu 

występuje niska zawartość tlenu.

Przyczyny:

•     Nurkowanie z zatrzymanym oddechem,

•     Niedostateczna podaż czynnika 
oddechowego,

•     Niedostateczna zawartość tlenu w 
mieszaninie oddechowej w aparatach z  
obiegiem półzamkniętym i zamkniętym przy 
niewłaściwym posługiwaniem się       nimi lub 
awarii,

•     Niedrożność dróg oddechowych w 
następstwie utraty przytomności, aspiracji 
wody lub wymiocin,

•     Uszkodzenie pęcherzyków płucnych z 
powodu aspiracji wody morskiej,

•     Zatrucie tlenkiem węgla. 

index

index

background image

 

 

Objawy:

•     Ewakuacja ze strefy zagrożenia i 
rozebranie ze skafandra,

•     Podać 100% tlen do oddychania 
przez szczelną maskę,

•     W razie potrzeby sztuczne 
oddychanie 100% tlenem,

•     Szybki transport do komory 
ciśnieniowej.

background image

 

 

Niedotlenienie (hipoksja).

Objawy:

•     Przyspieszenie oddechu i tętna,

•     Uogólnione uczucie gorąca,

•     Zawroty głowy,

•     Tętnienie w skroniach,

•     Obniżenie sprawności intelektualnej,

•     Splątanie i zaburzenia świadomości,

•     Drżenia lub kurcze mięśni,

•     Drgawki padaczkowo podobne,

•     Utrata przytomności.

index

index

background image

 

 

Zasady bezpieczeństwa

Skład grupy nurkowej łącznie z instruktorem 
nie może przekraczać 6 osób podczas 
nurkowania do głębokości 10m, 4 osób przy 
nurkowaniach do 30m. W przypadku 
nurkowań głębszych tj. ponad 30m skład 
grupy może wynosić maksymalnie 3 osoby.

index

index

background image

 

 

•     nurkować indywidualnie bez 
asekuracji,

•     zanurzać się pod wodę lub oddalać z 
miejsca nurkowania bez zgody 
prowadzącego zajęcia,

•     przekraczać maksymalnej 
głębokości nurkowania dla posiadanych 
kwalifikacji i możliwości technicznych  
aparatu oddechowego,

•     naruszać reżimów czasowych 
określonych w tabelach 
dekompresyjnych,

•     nurkować bez wcześniejszego 
roboczego sprawdzenia sprzętu i 
zanurzenia kontrolnego.

Nurek nie 
może:

background image

 

 

Przeciwwskazania do nurkowania.

Bezwzględne:

•     Osoby podatne na występowanie odmy 
samoistnej (wywiad) 

•     Osoby podatne na drgawki i utratę 
przytomności (wywiad),

•     Pęcherze rozedmowe lub obturacje w 
drogach oddechowych (widoczne na zdjęciu 
RTG)                         

•     Perforowana błona bębenkowa   

•     Czynna astma oskrzelowa,

•     Uzależnienie lękowe,

•     Czynna cukrzyca,

•     Uszy po zabiegach chirurgicznych lub z 
protezami plastykowymi w kanale słuchowym,

•     Osoby po torakotomii i ciąża,

index

index

background image

 

 

Względne:

•     Istotne obniżenie pojemności 
rezerwowej płuc z jakiegokolwiek 
powodu,

•     Otyłość znacznego stopnia,

•     Choroba wieńcowa i nadciśnienie,

•     Inne w/g indywidualnej oceny 
lekarza.

 

background image

 

 

Objawy uszkodzenia miąższu płucnego 

będą zależały od rozmiaru uszkodzenia:

 Kaszel,

 Plwocina podbarwiona krwią,

 Krwioplucie,

 Skrócenie i spłycenie oddechu,

 Ból przy oddychaniu,

 Duszność,

 Sinica,

 Przy rozległym uszkodzeniu może dojść do 

ciężkiej niewydolności
oddechowej i zgon.

Powrót

background image

 

 

Objawy zatoru powietrznego naczyń mózgowych:

 Ból głowy,

 Drgawki,

 Zaburzenia czucia (drętwienie, mrowienie),

 Niedowłady i porażenia mięśni,

 Zaburzenia wzroku, słuchu, mowy,

 Zaburzenia równowagi koordynacji ruchowej,

 Zaburzenia psychiczne,

 Porażenie ośrodków krążenia, oddychania,

 Utrata przytomności,

 Zgon.

Powrót

background image

 

 

Objawy zatoru powietrznego naczyń wieńcowych:

 Ból w klatce piersiowej za mostkiem promieniujący do lewej

kończyny górnej szyi, karku, żuchwy  

 Szybkie i słabo wyczuwalne tętno,

 Spadek ciśnienia tętniczego krwi,

 Zaburzenia rytmu serca,

 Objawy wstrząsu serco-pochodnego,

 Zatrzymanie pracy serca,

 Zgon.

Powrót

background image

 

 

Objawy odmy śródpiersia:

 Ból w klatce piersiowej, 

 Gniecenie za mostkiem,

 Skrócenie oddechu,

 Zaburzenia lub ból przy połykaniu,

 Chrypka lub metaliczny głos,

 Uczucie ciała obcego.

Powrót

background image

 

 

Objawy odmy podskórnej:

 Trzeszczenie przy ucisku skóry nad obojczykiem, 

 Trzeszczenie przy ucisku skóry szyi,

 Asymetria okolic nadobojczykowych,

 Zniekształcenie szyi.

Powrót

background image

 

 

Objawy odmy opłucnowej:

 Krótki, ostry ból w klatce piersiowej w 

momencie pękania opłucnej, 

 Skrócenie i przyspieszenie oddechu,

 Asymetria klatki piersiowej,

 Silna, szybko narastająca duszność,

 Przyspieszenie tętna,

 Przy istnieniu odmy wentylowej szybko 

rozwijająca się 
niewydolność krążeniowo – oddechowa i 
wstrząs,

 Zgon.

Powrót

background image

 

 

Powrót

background image

 

 

Objawy stawowo-mięśniowe i skórne.

• Bóle zlokalizowane w mięśniach lub 

ścięgnach w okolicy dużych stawów (nasilają 
się przy poruszaniu kończynami),

• Swędzenie rąk i nóg,

• Zaczerwienienie skóry,

• Białe, niebieski i czerwone plamy (skóra 

marmurkowa),

• Miejscowe obrzęki skórne.

Powrót

background image

 

 

Objawy płucne:

• Szybki i płytki oddech,

• Napadowy suchy kaszel,

• Ból w klatce piersiowej,

• Duszność.

Powrót

background image

 

 

Objawy sercowe:

• Objawy zawału mięśnia 

sercowego,

• Zaburzenia rytmu serca,

• Kaszel z pienistą i krwistą 

wydzieliną,

• Objawy wstrząsu sercowo 

pochodnego.

Powrót

Objawy neurologiczne – rdzeń 

kręgowy:

• Zmęczenie,

• Drętwienie i osłabienie kończyn dolnych,

• Zaburzenia czucia,

• Niedowłady lub porażenia kończyn 

dolnych,

• Porażenie mięśni pęcherza moczowego i 

odbytnicy (zaburzenia w oddawaniu 
moczu i stolca).

background image

 

 

Objawy neurologiczne – mózgowie.

• Ból głowy,

• Drętwienia lub mrowienia,

• Zaburzenia lub zniesienie czucia,

• Niedowłady porażenia mięśni twarzy, 

kończyn lub jednej połowy twarzy,

• Zaburzenia wzroku,

• Zaburzenia słuchu,

• Zaburzenia mowy,

• Zaburzenia osobowości,

• Drgawki,

• Utrata przytomności.

Objawy będą zależały od lokalizacji zatorów 

gazowych w mózgowiu.

Powrót

background image

 

 

Objawy ogólne:

• Znużenie,

• Osłabienie

,

• Apatia.

Powrót

• Zaburzenia równowagi,

• Zaburzenia słuchu,

• Wymioty.

Objawy przedsionkowe:

background image

 

 

Literatura

R.Berkow – „MSD Manual”, wyd. Urban i Partner, Wrocław 1995r.
K.Chomiczewski – „Epidemiologia działań wojennych i katastrof”, 

    wyd. alfa medicas press, Bielsko-Biała 2001r.

Scott H.Plantz – „Medycyna Ratunkowa”
S.Tomaszunas – „Zdrowie w podróży”, wyd. Urban i Partner, Wrocław 2000r.
R.Wenzel – „Kontrola zakażeń szpitalnych”, 

       wyd. alfa medicas press, Bielsko-Biała 1999r.


Document Outline