EKONOMICZNE FUNKCJE TURYSTYKI

Turystyka  spełnia  wielorakie  funkcje  z  punktu  widzenia  całego 
państwa,  jak  i  konkretnych  jego  regionów,  czy  miejscowości 
recepcyjnych.

Nie  należy  pojmować  gospodarczych  skutków  turystyki  z  państwem 
czy regionem recepcyjnym.

Pełna  analiza  funkcji  gospodarczych  turystyki  powinna  obejmować 
pozytywne i negatywne skutki tego zjawiska.

Rozłożenie  konsumpcji  turystycznej  w  czasie  (i  przestrzeni),  od 
momentu decyzji o wyjeździe do faktycznego korzystania z nabytego 
produktu  w  miejscu  czasowego  pobytu,  pozwala  na  wyodrębnienie 
wyraźnych jej etapów (formuła 4P):

PRZYGOTOWANIE -> PODRÓŻ (tam) -> POBYT -> PODRÓŻ (z powrotem)

Etap  I  (przygotowanie)  występuje  w  miejscu  stałego  zamieszkania 
potencjalnego turysty.

Ekonomiczne  skutki  wyjazdów  turystycznych  mogą  wykorzystywane 
dla pobudzenia gospodarczego również w regionach wysyłających.

Etapy  II  (podróż  –  tam)  i  IV  (podróż  –  z  powrotem)  wiążą  się  z 
funkcjami gospodarczymi rozwoju transportu.

Dopiero etap III może być utożsamiany z tradycyjnie pojmowanymi 
pozytywnymi funkcjami rozwoju turystyki w regionach recepcyjnych.

Rozszerzając formułę 4P o podsumowanie, otrzymano by formułę 5P.

Podsumowanie – to ocena wyjazdu turystycznego i podjęcie decyzji 
co  do  utrwalenia  konsumpcji  turystycznej  czy  też  rezygnacji  z  niej 
(zawiedzione oczekiwania) w okresach następnych.

I. PRZYGOTOWANIE -> II. PODRÓŻ -> III. POBYT -> IV. PODRÓŻ   -> 

V. PODSUMOWANIE

EKONOMICZNE ZNACZENIE TURYSTYKI W MIEJSCU 

STAŁEGO ZAMIESZKANIA

Wiąże  się  ono  z  dwoma  etapami  konsumpcji  turystycznej 
(przygotowanie, podsumowanie).

Planowane  podróże  turystyczne  wywierają  istotne  skutki  co  do 
zachowań potencjalnego turysty w miejscu stałego zamieszkania. Do 
najważniejszych z nich należą:

1. Zmiany  w  strukturze  dotychczas  ukształtowanej  konsumpcji 

wynikające  z  planowanej  podróży,  w  celu  wygospodarowania 
niezbędnych 

środków 

pieniężnych 

bądź 

uruchomienia 

oszczędności (rezerw), czy podjęcie dodatkowej pracy.

2. Wystąpienie  nowego  popytu  na  wszelkie  artykuły  związane  z 

planowaną  podróżą  (sprzęt  turystyczny,  artykuły  związane  z 
podróżą itp.).

3. Pobudzenie 

inwestycji 

lub 

zwiększenie 

produkcji 

wyżej 

wymienionych 

artykułów 

ze 

wszelkimi 

tego 

skutkami 

ekonomicznymi (wzrost zatrudnienia, podatki itd.).

4. Powstawanie  instytucji  ułatwiających  podróżowanie  (wzrost 

zatrudnienia, nowe zawody).

5. Odciążenie lokalnej bazy turystycznej (noclegowa, żywieniowa), co 

umożliwia 

zaniechanie 

kapitałochłonnych 

inwestycji 

lub 

koncentrację  na  recepcji  przyjeżdżających  turystów  w  ramach  już 
istniejącej bazy.

6. Ewentualne  wzbogacanie  rynku  poprzez  przywóz  towarów  z 

miejsca czasowego pobytu.

7. Odpływ  środków  pieniężnych  przeznaczonych  na  zakup  produktu 

turystycznego w miejscu czasowego pobytu.

Wyżej  wymienione  prawidłowości  gospodarcze,  związane  z  popytem 
turystycznym  w  regionach  wysyłających,  mogą  i  powinny  wystąpić, 
ale nie muszą.

Wtedy  to  wyjazdy  będą  kojarzyć  się  tylko  z  odpływem  środków 
pieniężnych czyli zjawiskiem per saldo negatywnym.

EKONOMICZNE FUNKCJE PODRÓŻY TURYSTYCZNYCH 

(TRANSPORT)

Region wysyłający może również, w przypadku istniejącego popytu na 
wyjazdy 

turystyczne, 

wykorzystać 

do 

pobudzenia 

wzrostu 

gospodarczego transport.

I tu wystąpiłyby następujące, najważniejsze zjawiska:

1. Wzrost zatrudnienia przy rozbudowie infrastruktury transportowej.

2. Wzrost zatrudnienia w związku z obsługą podróżnych.

3. Uzyskiwanie 

wpływów 

w 

wyniku 

świadczonych 

usług 

transportowych.

4. Pobudzenie  wzrostu  gospodarczego  innych  sektorów  w  związku  z 

rozwojem infrastruktury transportowej dla potrzeb turystów.

EKONOMICZNE ZNACZENIE TURYSTYKI W MIEJSCU 

CZASOWEGO POBYTU

Z  przyjazdami  turystów  wiążą  się  transfery  środków  pieniężnych  z 
regionów czy państw wysyłających.

Na  drugim  niejako  miejscu,  wymienia  się  aktywizację  zawodową 
lokalnych społeczności.

Aktywizacja wyraża się dwojako:

• poprzez wzrost zatrudnienia,

• przez dywersyfikację zawodową (powstawanie nowych zawodów).

W  dużym  stopniu  usługowy  charakter  produktu  turystycznego 
sprawia,  że  relatywnie  niewielkie  są  możliwości  substytucji  pracy 
żywej przez uprzedmiotowioną.

Nowe miejsca pracy powstają nie tylko w sektorze turystycznym, lecz 
także  w  wielu  sektorach  pozaturystycznych  takich  jak  budownictwo, 
rolnictwo, handel.

Przyjazdy  turystów  są  czynnikiem  pobudzającym  szeroko  rozumiany 
popyt w regionach recepcyjnych.

Ten zaś stymuluje rozwój podaży (produkcji).

Uruchamia to cały mechanizm pobudzania wzrostu gospodarczego.

Świadczenie  produktu  turystycznego  na  ogół  prowadzi  do  wzrostu 
dochodów miejscowej ludności co również pobudza popyt i produkcję.

Recepcja  ruchu  turystycznego  prowadzi  też  do  wzrostu  dochodów 
lokalnego  budżetu,  co  wiąże  się  przede  wszystkim  z  systemem 
podatkowym.

Pozytywne  oddziaływanie  turystyki  warunkowane  jest  udziałem 
lokalnego (rejonów recepcyjnych) kapitału w tworzeniu i świadczeniu 
produktu turystycznego.

Gwarantuje to, że środki pieniężne pozostaną w regionie recepcyjnym 
i uruchomią mechanizmy pobudzenia gospodarczego.

W 

przeciwnym 

wypadku 

korzyści 

ekonomiczne 

regionów 

recepcyjnych  będą  dużo  mniejsze  i  może  to  nawet  doprowadzić  do 
uzależnienia regionów przyjmujących od zewnętrznego kapitału.

Do  uzależnienia  regiony  recepcyjnego  od  kapitału  zewnętrznego 
może dojść z dwóch powodów.

Po  pierwsze,  wynika  to  z  faktu,  że  regiony  recepcyjne  są  często 
słabiej rozwinięte gospodarczo niż wysyłające.

Po  drugie,  może  to  wynikać  z  błędów  w  polityce  gospodarczej 
regionu  recepcyjnego.  Z  niedoceniania  ekonomicznego  znaczenia 
turystyki bądź opieszałego działania.

Turystyka  może  być  czynnikiem  umożliwiającym  redystrybucję 
dochodów,  co  pozwala  na  wykorzystywanie  jej  w  celu  aktywizacji 
regionów mniej rozwiniętych gospodarczo.

Recepcja  turystów  zagranicznych  prowadzi  do  przejmowania 
dochodów uzyskiwanych w innych państwach.

Rozwój  turystyki  recepcyjnej  przyczynia  się  do  promocji 
gospodarczej regionów czy państw recepcyjnych.

Ruch  turystyczny  może  się  okazać  niekorzystny  i  to  w  każdym  z 
wymienionych etapów.

Należy  zwrócić  uwagę  na  najważniejsze  zagrożenia,  jakie  mogą 
pojawić się w regionie recepcyjnym.

Największym zagrożeniem jest wystąpienie presji inflacyjnej.

Dojdzie  do  tego  wtedy,  kiedy  silny  wzrost  sezonowego  popytu  nie 
napotka 

odpowiedniej 

podaży, 

kiedy 

gospodarka 

regionu 

recepcyjnego jest mało elastyczna.

Może  to  nawet  spowodować  konieczność  importu  wielu  artykułów 
spoza  regionu  czy  państwa  bowiem  ich  lokalna  podaż  staje  się 
niewystarczająca nawet dla stałych mieszkańców.

Drugie zagrożenie wiąże się z zatrudnieniem i wystąpi wtedy, kiedy 
w regionie recepcyjnym istnieje bariera siły roboczej.

Bariera ta może być rozumiana dwojako:

• ilościowo,

• jakościowo.

Bariera jakościowa może wiązać się z dwoma przypadkami.

Po 

pierwsze, 

może 

być 

wynikiem 

braku 

odpowiednio 

wykwalifikowanych kadr bądź niektórych ich grup.

Po  drugie,  bariera  jakościowa  może  wiązać  się  z  poziomem  płac  i 
wystąpi w regionach recepcyjnych, które charakteryzują się wysokim 
współczynnikiem rozwoju gospodarczego.
Gros  miejsc  pracy  w  sektorze  turystycznym  to  miejsca  nie 
wymagające  wysokich  kwalifikacji,  a  zatem  relatywnie  nisko 
opłacane.

Trzecim  potencjalnym,  negatywnym  czynnikiem  ekonomicznym  jest 
konieczność  ponoszenia  przez  budżet  obszaru  recepcyjnego  kosztów 
związanych  z  koniecznością  rozbudowy  infrastruktury  i  jej  bieżącej 
obsługi.