Hiperkalcemia

 

przyczyny

Najczęstsze – ponad 90%



Nowotwory – 70%



N. kości, bądź rozwijające się w kości

 – 

myeloma multiplex, lymphoma, 
osteosarcoma



Dające  przerzuty do kości



Produkujące substancje 
hiperkalcemizujące (PTH, PTH-
rp,sterole, PGE, IL-2, TNF-, TGF i )



Pierwotna nadczynność 
przytarczyc – 20%

Hiperkalcemia

 

przyczyny

Rzadsze niż 10%



Trzeciorzędowa nadczynnosć 
przytarczyc



Sarkoidoza



Nadczynność tarczycy



Zatrucie wit. D

Hiperkalcemia

 

przyczyny

Rzadkie <1%



Polekowe



Leki alkalizujące zawierające wapń



Diuretyki tiazydowe



Sole litu



Wit.A



Endokrynopatie



Niedoczynność kory nadnerczy



Akromegalia



Pheochromocytoma



Inne



Osteoporoza, unieruchomienie,grużlica,rodzinna 

hiperkalcemia, ch. Pageta

Przełom 

hiperkalcemiczny



Objawy kliniczne

Wielomocz, wzmożone 
pragnienie,wymioty, zaparcie, 
niedrożność porażenna jelit,  
odwodnienie hipertoniczne, 
zab.świadomości



Cechy biochemiczne

Hiperkalcemia,hipofosfatemia,

kwasica metaboliczna

Przełom 

hiperkalcemiczny



Nawodnienie 

1.

0.9% NaCl, 0.45% NaCl



Środki moczopędne 

1.

furosemid



Steroidy nadnerczowe



Kalcytonina 

4-8iu/kg co 12h



Bisfosfoniany 

1.

Pamidronian sodowy 60-90 mg iv (4-24h)

2.

Klodronian



Mitramycyna 

25mcg/kg



fosforany

Nadczynność 

przytarczyc



Pierwotna



Wtórna



Trzeciorzędowa



Rzekoma 

PNP - etiologia



Częstość 40/100 000 



Kobiety > mężczyźni



>60 rż



Pojedynczy gruczolak (80%)



Przerost 



Rak 

PNP w przebiegu 

MEN



MEN 1

1.

PNP (90% do 40 rż)

2.

Hormonalnie czynne guzy 

trzustki

3.

Guzy przysadki (GH, PRL,ACTH)



MEN 2a

1.

rak rdzeniasty

2.

Pheochromcytoma

3.

PNP (30 %)

Leczenie :Subtotalna 

paratyreoidektomia,

NAWROTY

PNP -  maski 

kliniczne



kostna



nerkowa



pokarmowa



neurologiczno-psychiatryczna



inne (nadciśnienie tętnicze, 
świąd, zap. spojówek)

Stones, bones, abdominal groans, 

psychic moans

PNP a ukł. kostny

Osteitis fibrosa 
cystica

osteoporoz
a

1.

Resorpcja 
podokostnowa - 
paliczki

2.

Obj. soli i pieprzu - 
czaszka

3.

Guzy brunatne

4.

Złamania

1.

Obniżenie 
BMD

PNP a nerki



 

Kamica nerkowa – 

obustronna, 
nawrotowa



 Poliuria



 Niewydolność 

nerek

PNP a układ pokarmowy 



Choroba wrzodowa 



Przewlekłe 
zapalenie trzustki



Zaparcia

PNP a oun



Śpiączka



Depresja



Niespecyficzne – osłabienie, 
zab. osobowości



Osłabienie mięśniowe (EMG)

PNP - diagnostyka



Laboratoryjna

.

1

 PTH, Ca-sur, Ca –DZM, FZ, P-

DZM

.

2

 P-sur



Obrazowa

1.

USG

2.

Scyntygrafia z MIBI

3.

NMR, CT



Cewnikowanie żył

6.06.21

15

PNP - wskazania do 

leczenia 

operacyjnego



 Stężenie wapnia w surowicy >11.4-

12.0 mg/dl



 Stężenie wapnia w DZM > 400 mg/24 h



 Epizod zagrażającej życiu hiperkalcemii



 Obniżenie klirensu kreatyniny

    (70% normy i mniej)



 Kamica nerkowa



 Obniżenie BMD (Zsc<-2 SD)



 Wiek <50 rż

Wtórna 

nadczynność 

przytarczyc

1.

Ostra i przewlekła 
niewydolność nerek

2.

Osteodystrofia wątrobowa

3.

Rzekoma niedoczynność 
przytarczyc

4.

Rak rdzeniasty tarczycy

5.

Hipomagnezemia

6.

Ciąża i laktacja

Wtórna 

nadczynność 

przytarczyc

7. Zespoły upośledzonego wchłaniania wapnia



Krzywica lub osteomalacja z niedoboru 
witaminy D3



Niedostateczna ekspozycja na promieniowanie 
słoneczne



Pokarmowe niedobory wit.D/wapnia



Upośledzone wchłanianie wit. D/wapnia



Ch. glutenowa



Choroby jelita cienkiego



Stan po gastrektomii



Fityniany



Wrodzona krzywica witaminoD-zależnai 
witaminoD-oporna

Hipokalcemia



Niedoczynność przytarczyc



Oporność na PTH



Niedobór witaminy D

3



Oporność na witaminę D

3



Inne



Polekowe 

(kalcytonina, 

bisfosfoniany, fosforany)



Ostre zap.trzustki

Niedoczynność 

przytarczyc

1. Objawy nerwowo-

mięśniowe

 

niespecyficzne  Mg,  K, zasadowica



Obj. czuciowe -  
parestezje 



Obj. ruchowe - tężyczka



Obj. Chwostka, Trousseau

Niedoczynność 

przytarczyc

2. Wytrącanie się złogów 

wapniowo-fosforanowych w 

tkankach



Kości – osteopetroza



Zwoje podstawy mózgu



Tk. podskórna i mięśniowa



Móżdżek



Torebki stawowe



Ciało szkliste oka

Niedoczynność 

przytarczyc

3. Objawy ze strony tkanek 

pochodzenia ektodermalnego

•

Zaćma patologiczna 

•

Suchość skóry

•

Łamliwość włosów

•

Kruchość paznokci

•

Niedorozwój zębów

Niedoczynność 

przytarczyc  

diagnostyka 

laboratoryjna



Hipokalcemia



Hipokalciuria



Hiperfosfatemia



Hipofosfaturia



 PTH

Niedoczynność 

przytarczyc  

leczenie



Wapń 

stężenia 8.5-

9.2mg/dl



Witamina D

3



Cholekalcyferol



Alfacalcidol



Calcitriol



Calcifediol

Rzekoma 

niedoczynność 

przytarczyc



defekt genetyczny 



niedobór wapnia 



niedobór magnezu 



niedobór czynnych 
metabolitów wit. D

3

Rzekoma 

niedoczynność 

przytarczyc 

- postacie kliniczne

1. Oporność nerkowa na PTH

1.

Hipokalcemia

2.

Hiperfosfatemia

3.

Odwapnienie kości

4.

Wapnienie tkanek miękkich

.

5

 aktywności FZ

.

6

PTH

7.

hipokalcemia

Rzekoma niedoczynność 

przytarczyc 

- postacie kliniczne

2. Oporność kostna na PTH

1.

Hipofosfatemia

2.

Niska aktywność fosfatazy 
zasadowej

3. Oporność całkowita na PTH

1.

hiperfosfatemia

2.

charakterystyczny fenotyp

1.

Niski wzrost, krępa budowa ciała, 
otyłość, płetwistość szyi, brachydaktylia

3.

obj. Albrighta 

(skrócenie IV, V kości 

śródręcza)