PSYCHOPATOLOGIA OGÓLNA
ZABURZENIA
SPOSTRZEGANIA
Złudzenia
niepatologiczne (zachowany krytycyzm)
fizjologiczne – uwarunkowane strukturą
przedmiotu i budową analizatora
wynikające z nastawienia, powstające pod
wpływem emocji
patologiczne – zniekształcone
spostrzeżenia, których chory nie
koryguje mimo dowodów błędności; może
towarzyszyć im urojeniowa interpretacja
ZABURZENIA
SPOSTRZEGANIA
Omamy (halucynacje)
spostrzeżenia chorego, powstające bez bodźców
działających z zewnątrz
wytwory psychiki chorego rzutowane na
zewnątrz (projekcja)
chory ma poczucie realności tych przeżyć, jest
przekonany o ich rzeczywistym istnieniu
Podział omamów ze względu na budowę:
elementarne – pojedyncze wrażenia (błyski,
trzaski)
proste – dotyczą jednego analizatora
złożone – dotyczą więcej niż jednego analizatora
ZABURZENIA SPOSTRZEGANIA
Omamy (halucynacje)
Podział omamów ze względu na rodzaj analizatora:
wzrokowe – (widzenie postaci, zmienione kształty ciała); mogą
być makro- mikrooptyczne, statyczne lub dynamiczne; rzadko
rzutowane poza pole widzenia np. z tyłu (objaw sobowtóra)
słuchowe (głosy, ugłośnienie myśli, głosy nakazujące tzw.
imperatywy)
smakowe (zmieniony smak potraw)
zapachowe (gaz, zgnilizna, trupi, zapach nieba)
dotykowe (robaki na powierzchni skóry, swędzenie,
promieniowanie, ogrzewanie, chłód)
czucia wewnętrznego – interoceptywne (przemieszczanie
narządów, ściskanie mózgu, gnicie, pustka)
Pseudohalucynacje – wyobrażenia odczuwane jako doznania
obce, narzucone z zewnątrz, ale zlokalizowane w przestrzeni
wewnętrznej (nie mają cech przedmiotowej rzeczywistości)
Halucynoidy – oceniane krytycznie przez chorego
Zmiany w indywidualnym
spostrzeganiu rzeczywistości:
derealizacja – rzeczywistość wydaje się
nierealna, inna, obca (ludzie poruszają
się jak roboty, wydaje się, że przedmioty
maja inne kształty lub rozmiary niż
zwykle, spostrzeganie jakby przez mgłę)
depersonalizacja - poczucie zmiany
siebie (odłączenia od własnej osoby,
utraty tożsamości, spostrzeganie własnej
osoby jako obcej, poczucie wyobcowanie)
ZABURZENIA MYŚLENIA
- zaburzenia treści myślenia
Urojenia - fałszywe sądy o rzeczywistości, które
chory wypowiada z głębokim przekonaniem o
ich prawdziwości; nie koryguje tych sądów
mimo dowodów błędności
Podział urojeń ze względu na treść:
prześladowcze
zazdrości
hipochondryczne
grzeszności, winy
poniżenia, zubożenia, nihilistyczne
wielkościowe
odnoszące – ksobne
oddziaływania, owładnięcia
Podział urojeń ze względu na
budowę:
paranoiczne – usystematyzowane, zwykle
dotyczące jednej sprawy, powiązane ze sobą,
pozornie logiczne, wewnętrznie spójne
paranoidalne – luźno ze sobą powiązane,
dotyczą zwykle wielu spraw, brak wyraźnej,
konsekwentnej struktury
inkoherentne – brak wszelkiej spójności,
zmienne w treści, absurdalne
ZABURZENIA MYŚLENIA
- zaburzenia treści myślenia
Idee nadwartościowe - skrajne, dominujące, wiodące
przekonania, które chory uważa za szczególnie ważne,
słuszne, z którymi związany jest emocjonalnie;
podporządkowuje im całe swoje życie; występuje mała
podatność na perswazję, korygowanie ich.
Myśli natrętne (obsesje) - myśli uporczywie
narzucające się, oceniane krytycznie, nieprzyjemne;
chory dąży do przeciwstawiania się im
Myślenie magiczne – nieodróżnianie znaku (słowa) od
tego, co reprezentuje; wiara w to, że myślenie i
działanie są tym samym, brak logicznego powiązanie
pomiędzy przyczyną a skutkiem (np. w natręctwach –
odczynianie)
Zaburzenia toku myślenia
Przyspieszenie toku myślenia
Zwolnienie toku myślenia
Zahamowanie toku myślenia
Zatamowanie myślenia
Rozkojarzenie – brak powiązania pomiędzy poszczególnymi
fragmentami wypowiedzi
Gonitwa myślowa
Neologizmy
Perseweracje
Werbigeracje
Splątanie myślenia
Lepkość myślenia
Drobiazgowość myślenia
Rozwlekłość myślenia
Dezorientacja - zaburzenie co do miejsca, czasu lub własnej
osoby
Zaburzenia pamięci
Nadczynność – szybkie i dokładne zapamiętywanie i
odtwarzanie
Niedoczynność – upośledzenia zapamiętywania i
przypominania
czynnościowa
organiczna
Amnezja – niepamięć
wsteczna
następcza
Paramnezje - zafałszowanie pamięci
Złudzenia pamięciowe - zniekształcone przypominanie trafnie
zapamiętanego materiału
Omamy pamięciowe - przekonanie o realności przeżyć, które
wystąpiły tylko w wyobraźni
Konfabulacje – wypełnianie luk pamięciowych fałszywą,
przypadkową treścią
Psychopatologia emocji
Afekt patologiczny
nagły początek
burzliwy przebieg z wyładowaniem ruchowym
objawy wegetatywne
krótki czas trwania
znużenie, sen po reakcji
niepamięć
Zaburzenia nastroju (ze względu na treść emocji)
hypothymia - obniżony nastrój
dysforia (drażliwość)
lęk
hyperthymia – podwyższony nastrój
nastrój euforyczny
egzaltacja
ekstaza
Zaburzenia lękowe
nasilone, nieuzasadnione obawy, nieproporcjonalne
do bodźców zewnętrznych
Objawy psychiczne lęku:
martwienie się, strach, przewidywanie lęku
poczucie przerażenia lub paniki
nadmierne pobudzenie psychiczne
drażliwość zmęczenie
bezsenność
powodowanie lub uleganie wypadkom
derealizacja, depersonalizacja
trudności z koncentracją
Zaburzenia lękowe
Skargi somatyczne:
ból głowy
lekkość w głowie i zawroty
kołatanie serca i ból w klatce piersiowej
rozstrój żołądka i biegunka
częste oddawanie moczu
kula w gardle
niepokój ruchowy
brak tchu
parestezje
suchość w ustach
Zaburzenia lękowe
Objawy przedmiotowe:
pocenie się
chłodna, lepka skóra
tachykardia i zaburzenia rytmu serca
zaczerwienienie lub bladość skóry
wzmożenie odruchów
drżenie
przestraszanie się
niepokój manipulacyjny
Psychopatologia emocji
Nietrzymanie afektu – epizodyczne
wyładowania
Labilność emocjonalna – zmienność nastroju
Ambiwalencja emocjonalna – współistnienie
emocji o przeciwnym znaku
Zaleganie afektu - nadmiernie długie trwanie
raz wzbudzonego afektu
Stępienie uczuciowe – zanik uczuć wyższych
Spłycenie afektu – słaba reakcja emocjonalna
Paratymia i paramimia – emocje lub ich
ekspresja niedostosowane do sytuacji,
niezgodne z treścią wypowiedzi
Zaburzenia aktywności i
napędu
Obniżenie aktywności
Podwyższenie aktywności
Spowolnienie i zahamowanie ruchowe
Osłupienie – osłupienie dysocjacyjne, depresyjne,
katatoniczne
Zaburzenia katatoniczne:
Podniecenie katatoniczne
Osłupienie katatoniczne – stupor katatonicus
Osłupienie receptoryczne
Osłupienie efektoryczne
Zryw ruchowy – raptus katatonicus
Katalepsja - giętkość woskowa
Negatywizm
Paragnomen