Pozycja człowieka starego
Pozycja człowieka starego
we współczesnym świecie
we współczesnym świecie
,,My byliśmy jako wy. Wy będziecie jako
,,My byliśmy jako wy. Wy będziecie jako
my.”
my.”
Pozycja człowieka starego
Pozycja człowieka starego
we współczesnym świecie
we współczesnym świecie
,,My byliśmy jako wy. Wy będziecie jako
,,My byliśmy jako wy. Wy będziecie jako
my.”
my.”
Straty ponoszone na starość przez
Straty ponoszone na starość przez
człowieka
człowieka
•
kłopoty ze zdrowiem, będące przyczyną cierpień, złego
kłopoty ze zdrowiem, będące przyczyną cierpień, złego
samopoczucia, ograniczenia sprawności i kontaktów z innymi
samopoczucia, ograniczenia sprawności i kontaktów z innymi
ludźmi;
ludźmi;
•
poczucie alienacji (izolacji z naturalnego środowiska
poczucie alienacji (izolacji z naturalnego środowiska
społecznego) wpływające na ukł. nerwowy i hormonalny
społecznego) wpływające na ukł. nerwowy i hormonalny
człowieka starego;
człowieka starego;
•
utrata pozycji społecznej – dyskryminowanie osób w starszym
utrata pozycji społecznej – dyskryminowanie osób w starszym
wieku – ageism ( 1975 r. Robert Butler);
wieku – ageism ( 1975 r. Robert Butler);
•
zmiana pełnionych ról:
zmiana pełnionych ról:
-wypadnięcie z roli zawodowej i przyjęcie roli emeryta/ rencisty;
-wypadnięcie z roli zawodowej i przyjęcie roli emeryta/ rencisty;
-wypadnięcie z roli osoby zdrowej i sprawnej;
-wypadnięcie z roli osoby zdrowej i sprawnej;
-wypadnięcie z roli małżeńskiej i pełnienie roli wdowy/wdowca;
-wypadnięcie z roli małżeńskiej i pełnienie roli wdowy/wdowca;
-pogodzenie się z utratą znaczenia społecznego i przyjęcie roli
-pogodzenie się z utratą znaczenia społecznego i przyjęcie roli
obserwatora, zachowującego dystans wobec siebie i otoczenia.
obserwatora, zachowującego dystans wobec siebie i otoczenia.
c.d. strat związanych ze starzeniem się
c.d. strat związanych ze starzeniem się
•
zmniejszenie dochodów;
zmniejszenie dochodów;
•
utrata towarzystwa;
utrata towarzystwa;
•
utrata niezależności związana ze
utrata niezależności związana ze
zniedołężnieniem ;
zniedołężnieniem ;
•
pogorszenie warunków mieszkaniowych;
pogorszenie warunków mieszkaniowych;
•
poczucie nieuchronności i nieodwołalności
poczucie nieuchronności i nieodwołalności
śmierci.
śmierci.
Problemy ludzi starych w okresie
Problemy ludzi starych w okresie
transformacji ustrojowej w Polsce
transformacji ustrojowej w Polsce
•
degradacja potencjału biologicznego zamiast naturalnego
degradacja potencjału biologicznego zamiast naturalnego
procesu starzenia – wzrost zachorowalności, chorobowości;
procesu starzenia – wzrost zachorowalności, chorobowości;
•
występowanie ,,przedłużonego rodzicielstwa” zamiast
występowanie ,,przedłużonego rodzicielstwa” zamiast
tzw. ,,pustego gniazda”;
tzw. ,,pustego gniazda”;
•
zamiast stabilizacji ekonomicznej postępowanie
zamiast stabilizacji ekonomicznej postępowanie
pauperyzacji (ubożenia);
pauperyzacji (ubożenia);
•
występowanie poczucia zagrożenia egzystencji
występowanie poczucia zagrożenia egzystencji
społeczeństwa;
społeczeństwa;
•
,,brutalizowanie się życia społecznego” – związane
,,brutalizowanie się życia społecznego” – związane
z ,,twardymi regułami” życia w kryzysie i kosztami
z ,,twardymi regułami” życia w kryzysie i kosztami
nowego ładu;
nowego ładu;
c.d. problemów ludzi starych
c.d. problemów ludzi starych
•
obarczanie odpowiedzialnością za przeszłość
obarczanie odpowiedzialnością za przeszłość
•
abiologiczna deformacja współczesnego życia – degraduje
abiologiczna deformacja współczesnego życia – degraduje
ona organizm człowieka, zakłóca naturalne związki z
ona organizm człowieka, zakłóca naturalne związki z
otoczeniem przyrodniczym np. choroby cywilizacyjne są
otoczeniem przyrodniczym np. choroby cywilizacyjne są
wyrazem tego, że naturalne mechanizmy przystosowawcze
wyrazem tego, że naturalne mechanizmy przystosowawcze
nie podążają za sposobem życia współczesnego człowieka;
nie podążają za sposobem życia współczesnego człowieka;
•
destrukcja sfery socjalnej w zakresie obniżania dotacji do
destrukcja sfery socjalnej w zakresie obniżania dotacji do
żywności, leków, mieszkań, pogorszeniem się dostępności i
żywności, leków, mieszkań, pogorszeniem się dostępności i
zakresu świadczeń służby zdrowia;
zakresu świadczeń służby zdrowia;
•
nieuwzględnianie potrzeb ludzi starych;
nieuwzględnianie potrzeb ludzi starych;
•
brak odpowiedniego zaopatrzenia w przedmioty
brak odpowiedniego zaopatrzenia w przedmioty
ortopedyczne, rehabilitacyjne;
ortopedyczne, rehabilitacyjne;
•
rozbieżność ocen między osobami niepełnosprawnymi i
rozbieżność ocen między osobami niepełnosprawnymi i
lekarzami w zakresie zapotrzebowania na sprzęt
lekarzami w zakresie zapotrzebowania na sprzęt
rehabilitacyjny;
rehabilitacyjny;
c.d. problemów ludzi starych
c.d. problemów ludzi starych
•
niedocenianie problemu zabezpieczenia opieki
niedocenianie problemu zabezpieczenia opieki
( stałej/okresowej) osobom, które jej wymagają;
( stałej/okresowej) osobom, które jej wymagają;
•
brak wiedzy i środków finansowych na wprowadzanie
brak wiedzy i środków finansowych na wprowadzanie
udogodnień technicznych w mieszkaniu seniora i jego obejściu;
udogodnień technicznych w mieszkaniu seniora i jego obejściu;
•
mało rozpowszechnione aktywne formy wypoczynku (także
mało rozpowszechnione aktywne formy wypoczynku (także
poza miejscem zamieszkania);
poza miejscem zamieszkania);
•
obecność wśród członków rodziny osób wymagających opieki;
obecność wśród członków rodziny osób wymagających opieki;
•
nadmierne zaludnienie mieszkań;
nadmierne zaludnienie mieszkań;
•
odczuwanie samotności pomimo posiadania rodziny;
odczuwanie samotności pomimo posiadania rodziny;
•
zmiana modelu rodziny, co wiąże się często ze zmniejszeniem
zmiana modelu rodziny, co wiąże się często ze zmniejszeniem
liczby osób, które mogą sprawować opiekę nad osobą w
liczby osób, które mogą sprawować opiekę nad osobą w
starszym wieku.
starszym wieku.
Starość = wieloczynnikowa
Starość = wieloczynnikowa
katastrofa ???
katastrofa ???
Na wieloczynnikową katastrofę człowieka starego
Na wieloczynnikową katastrofę człowieka starego
składają
składają
się:
się:
•
cierpienia wynikające z chorób;
cierpienia wynikające z chorób;
•
straty ponoszone w sferze: uczuciowej, materialnej,
straty ponoszone w sferze: uczuciowej, materialnej,
społecznej;
społecznej;
•
utrata niezależności;
utrata niezależności;
•
poczucie własnej nieprzydatności;
poczucie własnej nieprzydatności;
•
osamotnienie, brak motywacji do aktywności,
osamotnienie, brak motywacji do aktywności,
obiektywna samotność, izolacja;
obiektywna samotność, izolacja;
•
bezradność, poczucie zagrożenia, lęk
bezradność, poczucie zagrożenia, lęk
,,Polityka społeczna oraz wprowadzona w Polsce
,,Polityka społeczna oraz wprowadzona w Polsce
reforma ochrony zdrowia nie biorą pod uwagę
reforma ochrony zdrowia nie biorą pod uwagę
interesów dominującej grupy pacjentów, jaką
interesów dominującej grupy pacjentów, jaką
stanowią ludzie w starszym wieku. Zarówno
stanowią ludzie w starszym wieku. Zarówno
placówki lecznictwa otwartego, jak i szpitale
placówki lecznictwa otwartego, jak i szpitale
nie są odpowiednio przygotowane, aby
nie są odpowiednio przygotowane, aby
realizować potrzeby ludzi starych. Organizacja
realizować potrzeby ludzi starych. Organizacja
opieki zdrowotnej nad ludźmi starymi jest
opieki zdrowotnej nad ludźmi starymi jest
zaprzeczeniem zasad współczesnej
zaprzeczeniem zasad współczesnej
gerontologii i pozostaje w sprzeczności z
gerontologii i pozostaje w sprzeczności z
prognozami demograficznymi naszego kraju”
prognozami demograficznymi naszego kraju”
W. Pędich, PTG
W. Pędich, PTG
Zapewnienie opieki nad ludźmi starszymi
Zapewnienie opieki nad ludźmi starszymi
wg Tobiasz-Adamczyk B., Knurowski T., Brzyski P.
wg Tobiasz-Adamczyk B., Knurowski T., Brzyski P.
•
Jakość opieki
Jakość opieki
•
Jakość kadr
Jakość kadr
świadczących usługi:
świadczących usługi:
medyczne,
medyczne,
pielęgnacyjne,
pielęgnacyjne,
socjalne,
socjalne,
psychospołeczne
psychospołeczne
-lekarze – geriatrzy
-lekarze – geriatrzy
-pielęgniarki
-pielęgniarki
-pracownicy socjalni
-pracownicy socjalni
•
powszechność – ludzie
powszechność – ludzie
starzy główni
starzy główni
konsumenci opieki
konsumenci opieki
zdrowotnej
zdrowotnej
•
długotrwałość opieki
długotrwałość opieki
•
dostępność
dostępność
-przestrzenna, czasowa
-przestrzenna, czasowa
(brak barier fizycznych
(brak barier fizycznych
i architektonicznych)
i architektonicznych)
-ekonomiczna
-ekonomiczna
(odpłatność za usługi
(odpłatność za usługi
diagnostyczne i leczenie)
diagnostyczne i leczenie)
Podstawowe potrzeby ludzi w starszym
Podstawowe potrzeby ludzi w starszym
wieku
wieku
•
w zakresie odżywiania – profilaktyka niedożywienia,
w zakresie odżywiania – profilaktyka niedożywienia,
niedokrwistości, otyłości, ostrych zaburzeń w odżywianiu;
niedokrwistości, otyłości, ostrych zaburzeń w odżywianiu;
•
zapewnienia odpowiednich warunków mieszkaniowych –
zapewnienia odpowiednich warunków mieszkaniowych –
węzeł sanitarny, temperatura pomieszczeń, liczba osób
węzeł sanitarny, temperatura pomieszczeń, liczba osób
mieszkających wspólnie, dostęp do telefonu, udogodnienia;
mieszkających wspólnie, dostęp do telefonu, udogodnienia;
•
zapewnienia szacunku – zasady komunikacji z człowiekiem
zapewnienia szacunku – zasady komunikacji z człowiekiem
starym ;
starym ;
•
zapewnienia poczucia bezpieczeństwa – poprzez
zapewnienia poczucia bezpieczeństwa – poprzez
zapewnienie stałej opieki i pomocy;
zapewnienie stałej opieki i pomocy;
•
zapewnienie możności stanowienia o sobie – w różnym
zapewnienie możności stanowienia o sobie – w różnym
zakresie np. jakie założy ubrania, jaki zje posiłek
zakresie np. jakie założy ubrania, jaki zje posiłek