Zakażenia szpitalne

Zakażenia szpitalne



Obecnie nazywane zakażeniami

nabytymi w szpitalu (hospital

acquired infections, HAI)



To każde zakażenie, które nie

występowało w formie jawnej ,

bądź

w okresie inkubacji, w czasie

przyjęcia chorego do szpitala

Zakażenia szpitalne -

podział

Zakażenie u pacjenta:



egzogenne-

najczęściej

wywołane przez florę szpitalną

nabytą od innego pacjenta, za

pośrednictwem personelu

medycznego (zakażenie krzyżowe)

lub innych źródeł zakażenia (sprzęt

medyczny , płyny , żywność)

Zakażenia u pacjenta

cd.



2. endogenne – zostało

spwodowane przez własną florę

pacjenta



3. nie sklasyfikowane

(wewnątrzmaciczne,

okołoporodowe)

Zakażenia szpitalne

dotyczące personelu

medycznego



każde zakażenie , które wystąpiło

u pracownika opieki zdrowotnej

w związku z wykonywaniem

obowiązków zawodowych

Zakażenia szpitalne

cd.



-może ujawnić się podczas hospitalizacji ,

jak i po wypisaniu chorego do domu lub po

przeniesieniu do innego zakładu

leczniczego lub opiekuńczego- w okresie

wylęgania choroby



- dla drobnoustrojów o długim okresie

wylęgania (np.. Legionella, wirusy B C

zapalenia wątroby, HIV) rozwój choroby

może wynosić do dwóch tyg. (postać

płucna legionellozy, 6 m-cy (wzw typu B)

lub wielu lat (AIDS)

Zakażenia szpitalne –

cd.



mają znamienny udział w

zachorowalności, śmiertelności i kosztach

przewyższających oczekiwania związane z

podstawową chorobą pacjenta,



stanowią poważny składnik ogólnych

kosztów każdego szpitala , nie mówiąc

o bardzo wysokich kosztach związanych

z odszkodowaniami w przypadkach

zaniedbań ze strony personelu szpitala

Czynniki wpływające

na częstość zakażeń

szpitalnych



1. wielkość szpitala- w dużych

szpitalach częściej



2. typ szpitala- nauczające bardziej

obciążone ryzykiem zakażenia



3. rodzaj oddziału- najwyższa

częstość zakażeń dotyczy oddziałów

intensywnej terapii medycznej

i chirurgicznych

Czynniki etiologiczne

zakażeń



wirusy

- wywołujące zapalenia

dróg oddechowych – grypy,

paragrypy, ECHO, coxackie,

varicella- zoster, rotawirusy , odry,

różyczki ,

a także zakażenia przenoszone

przez krew (typu B,C,D,G zapalenia

wątroby, HIV, cytomegalii)



2. bakterie

ziarenkowce Gram- dodatnie,

w wśród nich S. Aureus, gronkowce

koagulazo- ujemne i enterokoki,

pałeczki Gram –ujemne: E.coli, Klebsiella

Pneumoniae Pseudomonas aeruginosa ,

Enterobacter species, Clostidium difficile



3. grzyby – najczęściej Candida albicans

sp. i inne drożdżaki

Czynniki etiologiczne

zakażeń c.d.

Źródła zakażenia



1. środowisko szpitalne



–

miejsca suche (pościel materiały

opatrunkowe)- paciorkowce, gronkowce



- miejsca wilgotne ( zlewy, wanny,

baseny, inhalatory ) – Klebsiella,

Enterobacter, Serratia, Salmonella,

Escherichia coli ( woda w wazonach

może być siedliskiem bakterii Klebsiella,

Enterobacter, Pseudomonas i innych)

Żródła zakażenia cd.



- źle wyjałowiony sprzęt medyczny



- przetoczenia zakażonej krwi i jej



pochodnych



- ręce personelu



- przedmioty używane do utrzymania

higieny szpitalnej, jeśli nie przestrzega

się zasad ich użytkowania

- sprzęt anestezjologiczny

Źródła zakażenia cd.



- nieodpowiednio przygotowane,

przechowywane lub stosowane

leki,

a także materiały pochodzące

z laboratorium szpitalnego



- urządzenia wentylacyjne,

kanalizacyjne i inne stanowiące

techniczne wyposażenie szpitala

Współczesne zjawiska występujące

w opiece zdrowotnej wpływające na

częstość występowania zakażeń

szpitalnych:



- zmiana w postępowaniu

lekarskim



- zwiększenie ilości oddziałów

chirurgii krótkoterminowej



- wczesne przenoszenie na oddziały opieki

przewlekłej i/lub kontynuacja leczenia w

domu



- przyjmowanie ciężko chorych w ostrym

stanie



- zwiększone użycie inwazyjnych technik

diagnostycznych i leczniczych



- występowanie czynników patogennych

opornych na wiele leków

Współczesne zjawiska występujące

w opiece zdrowotnej wpływające na

częstość występowania zakażeń

szpitalnych:



- niedobór pielęgniarek



- zwiększająca się popularność

nowoczesnej opieki zespołowej

i „wielkich systemów” opieki

zdrowotnej



- wprowadzenie oceny jakości

opieki zdrowotnej

Współczesne zjawiska

występujące

w opiece zdrowotnej wpływające na

częstość występowania zakażeń

szpitalnych:

Formy kliniczne

zakażeń szpitalnych



ZMO – zakażenie miejsca operowanego



KREW – zakażenie krwi



PNEU – szpitalne zapalenie płuc



ZUM – zakażenie układu moczowego



KOŚ-STA – zakażenie kości i stawów



U-ROZ – zakażenie układu rozrodczego



DOL-ODD zakażenie dolnych dróg

oddechowych (z wyjątkiem zap.płuc)



CSN – zakażenie centralnego

systemu nerwowego



SKÓRA – zakażenie skóry i tkanki

podskórnej



SER-N – zakażenie układu sercowo-

naczyniowego



P-POK – zakażenie układu

pokarmowego



INNE – zakażenie oka, nosa,

gardła, jamy ustnej, zatok,

górnych dróg oddechowych,

zakażenia układowe

Kliniczne postacie

zakażeń szpitalnych –

cd.



Główne zagrożenia dla chorych w

oddziałach zabiegowych

stanowią

zakażenia dróg moczowych i

miejsca operowanego, w

oddziałach niezabiegowych

zakażenia dróg moczowych i dróg

oddechowych.

Kryteria rozpoznania

najczęstszych form

klinicznych zakażeń

szpitalnych



Zakażenie miejsca operowanego

(ZMO)



zakażenie miejsca nacięcia



a.powierzchowne zakażenia rany

chirurgicznej



b.głębokie zakażenia rany

chirurgicznej



zakażenie narządu lub jamy ciała

Zakażenie

powierzchowne miejsca

nacięcia



Powierzchowne-

w okresie do 30 dni

od zabiegu chirurgicznego, stan

zapalny obejmuje skórę lub skórę

i tkankę podskórną w okolicy

nacięcia



1.ropny wyciek z miejsca nacięcia



2.wyizolowano drobnoustrój z

miejsca nacięcia w posiewie płynu

lub tkanki pobranej aseptycznie

Zakażenie

powierzchowne

miejsca nacięcia –cd.



3. Obecny jest co najmniej jeden

objaw kliniczny stanu zapalnego

w okolicy rany i chirurg

świadomie otwiera ranę

Zakażenie głębokie

miejsca nacięcia



- do 30 dni od zabiegu jeśli nie

stosowano implantów lub do 1

roku , jeżeli wszczepiono implant i

wszczep jest nadal utrzymywany,

a stan zapalny dotyczy głębiej

położonych tkanek miękkich w

okolicy nacięcia (powięzi, mięśni)

Zakażenie narządu lub

jamy ciała/ przestrzeni



- do 30 dni od zabiegu operacyjnego

jeśli nie stosowano implantów lub

w okresie do 1 roku , jeżeli był

stosowany implant, stan zapalny

może dotyczyć każdej lokalizacji w

ustroju, innego niż miejsce

operowane

w trakcie pierwotnego zabiegu np.

ropień podprzeponowy po operacji

usunięcia wyrostka robaczkowego

Zakażenie układu

moczowego (ZUM)



Objawowe



1. Stwierdza się co najmniej jeden

z poniższych objawów bez innej

uchwytnej przyczyny:



- gorączka >38 st.C



- parcie na pęcherz moczowy



- częstomocz



- objawy dyzuryczne

ZUM cd.



- ból podbrzusza



oraz znamienną bakteriurię

(>100000) i nie więcej niż 2

gatunki drobnoustrojów

uropatogennych lub

ZUM c.d.



2. Stwierdza się co najmniej dwa z

poniższych objawów bez innej

uchwytnej przyczyny:



-gorączka > 38st. C



- parcie na pęcherz moczowy



- częstomocz, - dyzuria



- ból podbrzusza

Bakteriuria

bezobjawowa



1.Znamienna bakteriuria”



w posiewie moczu nie więcej niż 2

gatunki ??? uropatogenne u

chorego zacewnikowanego do 7

dni wstecz, bez objawów

fizykalnych

lub

Bakteriuria

bezoobjawowa -cd.



2. W dwóch kolejnych posiewach

moczu ten sam uropatogen (nie

więcej niż dwa) u pacjenta bez

cewnika , nie podającego

objawów fizykalnych

Zapalenie płuc



1. Rozpoznanie



na podstawie badania przedmiotowego

–

rzężenia lub stłumienie odgłosu

opukowego nad polami płucnymi



-świeża ropna plwocina lub



-drobnoustrój z posiewu krwi lub



-drobnoustrój patogenny z aspiracji

śródtchawiczej, bronchoskopii lub

biopsji płuca

Zapalenie płuc –cd.



2. Rozpoznanie na podstawie bad.

rtg nowe lub postępujące zmiany

zapalne

w płucach o charakterze

zagęszczeń, kawitacji, nacieku lub

płynu opłucnowego

Zakażenie krwi



1. Laboratoryjnie potwierdzona

bakteriemia



2. Zakażenia krwi związane

z cewnikowaniem



3. Klinicznie rozpoznana posocznica

– u pacjenta co najmniej jeden

z poniższych objawów bez innej

przyczyny

Zakażenia krwi cd.



- gorączka >38 st.C



- spadek RR (skurczowe max.90mm

Hg)



- oliguria (max.20ml/h)



( nie wykonano posiewu krwi lub

nie wyizolowano patogenu, nie

stwierdzono ogniska zakażenia w

innym miejscu)

Skutki zakażeń

szpitalnych w USA w

latach 90- tych

Srednie

przedłużenie pobytu

po:

wymiar

zakaż. dróg mocz.

1-4dni

zakaż. miejsca oper.

7-8,2 dni

zakaż. dolnych dróg

oddechowych

6,8-30 dni

Zakaż. pierwotne

krwi

7-21 dni

Śmiertelność

88000 przypadków

szacunkowy koszt

4 500 000 000 USD

Document Outline