DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
DREWNO
W drzewie rozróżnia się zasadnicze trzy
jego części składowe:
korzenie,
pień ,
koronę.
Każda z nich ma inną wartość techniczną.
Pod tym względem największą wartość
przedstawia drewno pochodzące z pnia.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Własności drewna można podzielić na
fizyczne, chemiczne i mechaniczne.
Własnościami fizycznymi
nazywamy te cechy drewna, które
występują pod wpływem czynników
zewnętrznych nie zmieniających jego
składu chemicznego ani nie
naruszających całości materiału.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Jako główne cechy fizyczne należy
wymienić:
wygląd drewna,
zapach,
wilgotność,
gęstość,
własności cieplne,
własności akustyczne,
własności elektryczne.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Charakterystycznymi cechami
wyglądu drewna są:
barwa,
połysk
rysunek.
Drewno, zależnie od gatunku, może
mieć barwę zbliżoną do białej, żółtej,
brunatnej, czerwonej, zielonej, może
mieć nawet barwę zbliżoną do czarnej.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Wilgotność drewna ma wpływ na wiele
własności fizycznych i mechanicznych.
Rozróżnia się wilgotność bezwzględną i
względną.
Wilgotność bezwzględna
drewna
wyraża się stosunkiem masy wody
zawartej w drewnie do masy drewna
całkowicie suchego.
Wilgotność
względna
drewna wyraża się
stosunkiem masy wody zawartej w
drewnie do masy drewna wilgotnego.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Gęstość drewna
jest stosunkiem
masy badanej próbki do jej objętości.
Na masę drewna składa się masa
substancji drzewnej oraz woda
zawarta w próbce w chwili pomiaru.
Objętość próbki obejmuje objętość
substancji drzewnej i objętość porów
nie wypełnionych substancją
drzewną.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Własności cieplne drewna obejmują:
ciepło właściwe drewna,
przewodnictwo cieplne
rozszerzalność temperaturową.
Ciepło właściwe drewna jest trzykrotnie
mniejsze niż wody, przewodnictwo
cieplne w porównaniu z metalami jest
również wielokrotnie mniejsze, a
współczynnik rozszerzalności
temperaturowej jest zależny od
kierunku pomiaru.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Głównymi składnikami chemicznymi
drewna są węgiel w ilości 48%, tlen i azot
około 44%, wodór 6%, a ponadto składniki
głównie o charakterze mineralnym.
Wszystkie te składniki występują w
drewnie w postaci skomplikowanych
związków organicz nych, które pod
wpływem różnych czynników
zewnętrznych mogą ulegać zmianom. Jako
najważniejsze należy wymienić celulozę,
ligninę, hemocelulozę żywicę, garbniki
oraz gumę.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Drewno wykazuje dużą odporność
na wpływy atmosferyczne i działanie
czynników chemicznych pod
warunkiem, że czynniki te nie będą
ulegać zmianom.
Głównymi czynnikami, których
zmiany mogą ujemnie wpływać na
trwałość drewna, są wilgotność i
temperatura.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Wytrzymałość drewna na:
zginanie,
ściskanie,
skręcanie,
ścinanie,
twardość,
udarność
bada się w taki sposób jak metali.
Ponadto niekiedy określa się
wytrzymałość drewna na rozłupywanie.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Wielki wpływ na wytrzymałość ma
wilgotność drewna. Drewno całkowicie
suche wykazuje największą wytrzymałość.
W miarę wzrostu wilgotności do stanu
nasycenia wytrzymałość bardzo szybko
maleje. Dalszy wzrost wilgotności ponad
stan nasycenia nie powoduje już zmiany
własności wytrzymałościowych. W
związku z tym ustala się dla celów
pomiarowych wilgotność normalną, przy
której należy wykonywać pomiary.
Najczęściej jako wilgotność bezwzględną
normalną przyjmuje się 15%.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Szkło
jest produktem
powstającym w wyniku stapiania
substancji nieorganicznych, który
mimo stwardnienia nie ma budowy
krystalicznej.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Surowce służące do
wytwarzania szkła można podzielić
na:
szkłotwórcze,
modyfikujące,
specjalne.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Surowce szkłotwórcze
to głównie Si0
2
,
P
2
0
5
, B
2
0
3
. Tworzą one tzw. więźbę szkła.
Zadaniem
surowców modyfikujących
jest
rozluźnienie sieci przestrzennej szkła, co
w istotny sposób zmienia jego własności.
Do surowców tych zalicza się Na
2
0, K
2
0,
Li
2
0, CaO, MgO, BaO, PbO, ZnO.
Surowce specjalne
to liczne związki do
zabarwiania szkła, przyspieszania
topnienia oraz klarowania szkła.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
W zależności od zastosowania
rozróżnia się:
szkła budowlane,
szkła do opakowań,
szkła gospodarcze,
szkła techniczne.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Ze względu na skład chemiczny
można wyróżnić:
szkło sodowo-wapniowe,
szkło ołowiowe,
szkło borokrzemowe,
szkło krzemionkowe.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Spośród nich najczęściej jest
stosowane
szkło sodowo-wapniowe
.
Szkło o takim składzie nie wykazuje
skłonności do krystalizacji i daje się
łatwo formować na gorąco.
Wyrabia się z niego szyby,
butelki, baloniki do żarówek, artykuły
gospodarstwa domowego itp.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Szkło ołowiowe
zawierające do
40% PbO ma zastosowanie w optyce
oraz w elektronice i chemii do
budowy aparatury.
Nie przepuszcza promieniowania
rentgenowskiego, dlatego jest
stosowane na ekrany lekarskich
aparatów rentgenowskich.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Szkła borokrzemowe
odznaczają
się wysoką tem peraturą mięknięcia i
małym współczynnikiem
rozszerzalności temperaturowej.
Stosuje się je w elektronice,
chemii oraz do budowy szklanych
części aparatury pomiarowej.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Szkło krzemowe
powstaje przez stopienie
krzemionki (kwarcu) w łuku elektrycznym
lub w płomieniu tlenowo-wodorowym.
Ponieważ nie zawiera topników, do jego
stopienia należy zastosować wysoką
temperaturę — przekraczającą 1700°C.
Jest stosowane głównie do wyrobu
aparatury chemicznej, laboratoryjnej oraz
w niektórych urządzeniach próżniowych.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
CERAMIKA
Ceramiką
nazywa się obecnie zarówno
klasyczne, znane od dawna, wypalane z
naturalnych glin wyroby, jak i wyroby
nowoczesne, wypalane z materiałów
ogniotrwałych wytwarzanych np. z
tlenków glinu lub z tlenków berylu,
tlenków cyrkonu oraz niektórych
węglików, borków, azotków i innych.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Pomijając w rozważaniach
ceramikę artystyczną i specjalną (np.
radiotechniczną), pozostałe wyroby
ceramiczne można podzielić na:
ceramikę budowlaną
ceramikę ogniotrwałą.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Termin
ceramika budowlana
obejmuje cegły, różnego rodzaju
kafle, wyroby porcelanowe oraz
wyroby kamionkowe.
Podstawowym surowcem w produkcji
ceramiki budowlanej jest glina.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Ceramika ogniotrwała
stanowi specjalną
grupę wyrobów odpornych na wpływy
otoczenia w wysokich temperaturach.
Stosowane powszechnie w technice
materiały ogniotrwałe są substancjami
złożonymi z wysokotopliwych tlenków
krzemu, glinu, wapnia, magnezu.
Rzadziej są stosowane materiały
zbudowane z węglików, borków lub
azotków.
DREWNO, SZKŁO I MATERIAŁY CERAMICZNE
Wyroby ogniotrwałe dzieli się ponadto
według surowców, z których są
wykonane na:
krzemionkowe - (Si0
2
),
szamotowe - (Al
2
03-2Si0
2
2H20),
magnezytowe - (MgC0
3
) ,
dolomitowe - (CaC0
3
MgC0
3
),
węglanowe - (węgiel lub grafit ),
karborundowe - (SiC).