Leki mukolityczne
Leki mukolityczne
i przeciwkaszlowe
i przeciwkaszlowe
Leki mukolityczne
Leki mukolityczne
i przeciwkaszlowe
i przeciwkaszlowe
Leki mukolityczne
Leki mukolityczne
Wskazaniami
Wskazaniami
do stosowania leków
do stosowania leków
mukolitycznych, czyli wykrztuśnych i
mukolitycznych, czyli wykrztuśnych i
rozrzedzających wydzielinę oskrzelową,
rozrzedzających wydzielinę oskrzelową,
jest kaszel z wykrztuszeniem plwociny w
jest kaszel z wykrztuszeniem plwociny w
przebiegu ostrej choroby układu
przebiegu ostrej choroby układu
oddechowego
oddechowego
lub w wybranych przypadkach
lub w wybranych przypadkach
przewlekłych chorób układu oddechowego
przewlekłych chorób układu oddechowego
(zaostrzenie przewlekłego zapalenia
(zaostrzenie przewlekłego zapalenia
oskrzeli, mukowiscydoza
oskrzeli, mukowiscydoza
Celem leczenia preparatami o
Celem leczenia preparatami o
działaniu wykrztuśnym jest:
działaniu wykrztuśnym jest:
zmniejszenie lepkości i gęstości
zmniejszenie lepkości i gęstości
wydzieliny
wydzieliny
upłynnienie wydzieliny
upłynnienie wydzieliny
poprawa transportu śluzowo-
poprawa transportu śluzowo-
rzęskowego
rzęskowego
Bromheksyna
Bromheksyna
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Zmniejsza lepkość wydzieliny
Zmniejsza lepkość wydzieliny
przez depolimeryzację kwaśnych
przez depolimeryzację kwaśnych
polisachardyów
polisachardyów
i pobudzanie komórek
i pobudzanie komórek
gruczołowych do wydzielania
gruczołowych do wydzielania
obojętnych polisacharydów
obojętnych polisacharydów
Bromheksyna
Bromheksyna
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Zaburzenia ze strony układu pokarmowego
Zaburzenia ze strony układu pokarmowego
Formy leku:
Formy leku:
•
Flegamina tabletki (0,008), syrop
Flegamina tabletki (0,008), syrop
Dawkowanie:
Dawkowanie:
Doustnie 32-64 mg/dobę w 3-4 dawkach podzielonych
Doustnie 32-64 mg/dobę w 3-4 dawkach podzielonych
Dożylnie lub domięśniowo 4 mg 3 x dziennie
Dożylnie lub domięśniowo 4 mg 3 x dziennie
Ambroksol
Ambroksol
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Pochodna bromheksyny o silniejszym
Pochodna bromheksyny o silniejszym
działaniu wykrztuśnym. Działa na gruczoły
działaniu wykrztuśnym. Działa na gruczoły
oskrzelowe, zmniejsza lepkość wydzieliny
oskrzelowe, zmniejsza lepkość wydzieliny
Formy leku:
Formy leku:
Mucosolvan
Mucosolvan
–tabletki (0,03); syrop
–tabletki (0,03); syrop
(0,006g/ml); roztwór do wstrzykiwań
(0,006g/ml); roztwór do wstrzykiwań
(0,0075g/ml), płyn do inhalacji z
(0,0075g/ml), płyn do inhalacji z
nebulizatora 0,0075g/ml (100 ml)
nebulizatora 0,0075g/ml (100 ml)
Dawkowanie:
Dawkowanie:
30 mg 2 x dziennie doustnie
30 mg 2 x dziennie doustnie
15-45 mg iv, im, sc 2-3 razy
15-45 mg iv, im, sc 2-3 razy
dziennie
dziennie
Acetylocysteina
Acetylocysteina
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Zmniejsza lepkość glikoprotein
Zmniejsza lepkość glikoprotein
Modyfikuje skład wydzieliny oskrzelowej,
Modyfikuje skład wydzieliny oskrzelowej,
powodując jej większe uwodnienie
powodując jej większe uwodnienie
Dzięki zawartości grup SH niszczy mostki
Dzięki zawartości grup SH niszczy mostki
dwusiarczkowe i powoduje fragmentację śluzu.
dwusiarczkowe i powoduje fragmentację śluzu.
Ma zdolność odtwarzania glutationu w wątrobie
Ma zdolność odtwarzania glutationu w wątrobie
Działanie kliniczne:
Działanie kliniczne:
Silne działanie wykrztuśne i mukolityczne,
Silne działanie wykrztuśne i mukolityczne,
upłynnienie wydzieliny.
upłynnienie wydzieliny.
Jest lekiem z wyboru w zatruciach paracetamolem
Jest lekiem z wyboru w zatruciach paracetamolem
Acetylocysteina
Acetylocysteina
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Choroba wrzodowa
Choroba wrzodowa
Formy leku:
Formy leku:
ACC- tabletki musujące (0,1; 0,6),
ACC- tabletki musujące (0,1; 0,6),
granulat (0,1; 0,2; 0,6); roztwór do iv
granulat (0,1; 0,2; 0,6); roztwór do iv
0,1g/ml
0,1g/ml
Tussicom, Mucolina, Fluimucil
Tussicom, Mucolina, Fluimucil
Dawkowanie:
Dawkowanie:
600 mg/ dobę w 2-3 dawkach
600 mg/ dobę w 2-3 dawkach
podzielonych
podzielonych
ACC 600- jedna dawka/ dobę
ACC 600- jedna dawka/ dobę
Jodek potasu
Jodek potasu
(10%
(10%
Kalium
Kalium
iodatum
iodatum
)
)
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
działa bezpośrednio i za pomocą odruchu
działa bezpośrednio i za pomocą odruchu
żołądkowo-oskrzelowego na gruczoły
żołądkowo-oskrzelowego na gruczoły
oskrzelowe.
oskrzelowe.
rozwadnia wydzielinę i działa wykrztuśnie
rozwadnia wydzielinę i działa wykrztuśnie
gromadzi się w gruczole tarczowym i
gromadzi się w gruczole tarczowym i
śliniankach
śliniankach
Jodek potasu
Jodek potasu
(10%
(10%
kalium
kalium
iodatum
iodatum
)
)
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
choroby tarczycy
choroby tarczycy
nadwrażliwość na jod
nadwrażliwość na jod
ciąża
ciąża
choroba wrzodowa
choroba wrzodowa
Formy leku:
Formy leku:
Roztwory wodne
Roztwory wodne
1,5;3;5;10%
1,5;3;5;10%
Dawkowanie:
Dawkowanie:
25-300 mg 3x
25-300 mg 3x
dziennie
dziennie
Mesna
Mesna
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Rozbijanie dwusiarczkowych wiązań mukoprotein
Rozbijanie dwusiarczkowych wiązań mukoprotein
Lek podawany w postaci nebulizacji i wlewów dooskrzelowych
Lek podawany w postaci nebulizacji i wlewów dooskrzelowych
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Stany skurczowe oskrzeli
Stany skurczowe oskrzeli
astma
astma
Formy
Formy
leku:
leku:
Anti-Uron
Anti-Uron
Uromitex
Uromitex
an
an
roztwór
roztwór
do
do
nebulizacji
nebulizacji
Dawkowanie:
Dawkowanie:
3x dziennie 1 amp.w nebulizacji
3x dziennie 1 amp.w nebulizacji
lub
lub
wlew do oskrzeli, bez
wlew do oskrzeli, bez
rozcieńczania lub w
rozcieńczania lub w
rozcieńczeniu 1:1 z 0,9 % NaCl
rozcieńczeniu 1:1 z 0,9 % NaCl
Gwajakol, gwajakosulfonian
Gwajakol, gwajakosulfonian
potasu, gwajafenezyna
potasu, gwajafenezyna
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Zwiększa wydzielanie śluzu w oskrzelach
Zwiększa wydzielanie śluzu w oskrzelach
Upłynnia zalegającą wydzieliną
Upłynnia zalegającą wydzieliną
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Zaburzenia ze strony układu pokarmowego
Zaburzenia ze strony układu pokarmowego
Gwajakol, gwajakosulfonian
Gwajakol, gwajakosulfonian
potasu, gwajafenezyna
potasu, gwajafenezyna
Formy leku:
Formy leku:
Guajazyl
Guajazyl
- syrop
- syrop
Kalium guajacosulfonicum
Kalium guajacosulfonicum
- syrop, tabletki
- syrop, tabletki
Robitussin expectorans-
Robitussin expectorans-
syrop (lek dostępny
syrop (lek dostępny
bez recepty)
bez recepty)
Dawkowanie:
Dawkowanie:
4 x 200 mg dziennie
4 x 200 mg dziennie
Leki przeciwkaszlowe
Leki hamujące leki pochodzenia Leki
Leki hamujące leki pochodzenia Leki
hamujące
hamujące
ośrodek kaszlu roślinnego odruch
ośrodek kaszlu roślinnego odruch
kaszlowy
kaszlowy
w CUN
w CUN
Kodeina śluzy roślinne: Okseladyna
Dekstrometorfan korzeń prawoślazu
Pentoksyweryna
babka lancetowata
Leki przeciwkaszlowe
Leki przeciwkaszlowe
Są w zasadzie
Są w zasadzie
przeciwwskazane
przeciwwskazane
gdy
gdy
kaszel jest produktywny, z
kaszel jest produktywny, z
wykrztuszaniem, gdyż w tym
wykrztuszaniem, gdyż w tym
przypadku kaszel spełnia pozytywną
przypadku kaszel spełnia pozytywną
rolę, umożliwiając oczyszczenie
rolę, umożliwiając oczyszczenie
drzewa oskrzelowego z zalegającej
drzewa oskrzelowego z zalegającej
wydzieliny
wydzieliny
Leki hamujące ośrodek
Leki hamujące ośrodek
kaszlu
kaszlu
w OUN
w OUN
Kodeina
Kodeina
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Kodeina jest pochodną morfiny. Hamuje ośrodek kaszlu
Kodeina jest pochodną morfiny. Hamuje ośrodek kaszlu
w OUN poprzez podniesienie progu pobudliwości
w OUN poprzez podniesienie progu pobudliwości
Działanie kliniczne:
Działanie kliniczne:
Silne działanie przeciwkaszlowe
Silne działanie przeciwkaszlowe
Działanie przeciwbólowe, uspakajające, narkotyczne
Działanie przeciwbólowe, uspakajające, narkotyczne
Długotrwałe podawanie leku może prowadzić do
Długotrwałe podawanie leku może prowadzić do
uzależnienia.
uzależnienia.
U dzieci obniża próg drgawkowy
U dzieci obniża próg drgawkowy
U osób w starszym wieku może wywierać hamujący
U osób w starszym wieku może wywierać hamujący
wpływ na ośrodek oddechowy
wpływ na ośrodek oddechowy
Kodeina
Kodeina
Formy leku:
Formy leku:
Codeinum
Codeinum
phosporicum
phosporicum
tabletki 20 mg
tabletki 20 mg
Dawkowanie:
Dawkowanie:
20-40 mg max 4x
20-40 mg max 4x
/dobę
/dobę
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
kaszel z wykrztuszaniem wydzieliny
kaszel z wykrztuszaniem wydzieliny
astma
astma
rozstrzenie oskrzeli
rozstrzenie oskrzeli
Należy zachować dużą ostrożność przy
Należy zachować dużą ostrożność przy
stosowaniu leku u dzieci i osób w starszym
stosowaniu leku u dzieci i osób w starszym
wieku
wieku
Dekstrometorfan
Dekstrometorfan
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Pochodna morfiny.
Pochodna morfiny.
Działa hamująco na ośrodek kaszlowy,
Działa hamująco na ośrodek kaszlowy,
podnosząc próg jego pobudliwości
podnosząc próg jego pobudliwości
Działanie kliniczne:
Działanie kliniczne:
silne, porównywalne z kodeiną działanie
silne, porównywalne z kodeiną działanie
przeciwkaszlowe
przeciwkaszlowe
nie wywołuje uzależnienia
nie wywołuje uzależnienia
nie wpływa depresyjnie na ośrodek
nie wpływa depresyjnie na ośrodek
oddechowy
oddechowy
nie ma działania przeciwbólowego
nie ma działania przeciwbólowego
Dekstrometorfan
Dekstrometorfan
Formy leku:
Formy leku:
dostępny bez recepty
dostępny bez recepty
Robitussin antitussicum-
Robitussin antitussicum-
syrop
syrop
Acodin-
Acodin-
występuje także w mieszankach leków
występuje także w mieszankach leków
Dawkowanie:
Dawkowanie:
Robitussin
Robitussin
30 mg (20 ml syropu) 4 x dziennie
30 mg (20 ml syropu) 4 x dziennie
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
kaszel z wykrztuszaniem
kaszel z wykrztuszaniem
astma
astma
kaszel o nieznanej przyczynie
kaszel o nieznanej przyczynie
Leki hamujące odruch
Leki hamujące odruch
kaszlowy
kaszlowy
Okseladyna
Okseladyna
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Zmniejsza ilość pobudzeń przekazywanych z
Zmniejsza ilość pobudzeń przekazywanych z
receptorów przez nerwy do ośrodka kaszlowego
receptorów przez nerwy do ośrodka kaszlowego
Działa jednocześnie wykrztuśnie
Działa jednocześnie wykrztuśnie
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Astma
Astma
Kaszel z wykrztuszaniem
Kaszel z wykrztuszaniem
Zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych
Zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych
Formy leku:
Formy leku:
Oxeladin
Oxeladin
- tabletki,
- tabletki,
syrop
syrop
Dawkowanie:
Dawkowanie:
10-20 mg 3-4 x
10-20 mg 3-4 x
dziennie
dziennie
Pentoksyweryna
Pentoksyweryna
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Zmniejsza ilość pobudzeń przekazywanych z
Zmniejsza ilość pobudzeń przekazywanych z
receptorów przez nerwy do środka kaszlowego
receptorów przez nerwy do środka kaszlowego
Działa cholinolitycznie i miejscowo znieczulająco
Działa cholinolitycznie i miejscowo znieczulająco
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Astma
Astma
Kaszel z wykrztuszanie
Kaszel z wykrztuszanie
Zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych
Zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych
Formy leku:
Formy leku:
Toclase-
Toclase-
tabletki, syrop
tabletki, syrop
Dawkowanie:
Dawkowanie:
25 mg 3-4 x
25 mg 3-4 x
dziennie
dziennie
Leki pochodzenia
Leki pochodzenia
roślinnego
roślinnego
Śluzy roślinne: korzeń
Śluzy roślinne: korzeń
prawoślazu, babka
prawoślazu, babka
lancetowata
lancetowata
Mechanizm działania:
Mechanizm działania:
Działanie miejscowe, osłonowe w górnych drogach
Działanie miejscowe, osłonowe w górnych drogach
oddechowych
oddechowych
Przeciwwskazania:
Przeciwwskazania:
Nadwrażliwość na lek
Nadwrażliwość na lek
Formy leku:
Formy leku:
syrop
syrop
Dawkowanie:
Dawkowanie:
4 x dziennie
4 x dziennie