background image

 

 

Rembrandt, Autoportret 
(1628)

background image

 

 

Rembrandt Harmenszoon van Rijn 
(ur. 15 lipca 1606 w Lejdzie,  zm. 4 października 1669 w Amsterdamie) 
–holenderski malarz, rysowniki grafik. 

Uważany 

powszechnie 

za 

jednego z największych artystów europejskich.
Obok Jana  Vermeera i Fransa  Halsa najważniejszy  malarz  w  sztuce 
holenderskiej 

"złotego 

wieku" 

– 

okresu, 

którym kultura, nauka,gospodarka, 

potęga 

militarna 

wpływy 

polityczne Holandii osiągnęły swoje apogeum.

background image

 

 

Dzieciństwo spędził w Lejdzie. Od siódmego roku życia uczył się w szkole łacińskiej. Siedem lat 

później, 1620 r., wstąpił na uniwersytet w Lejdzie, ale studiował tam tylko kilka miesięcy. W 1621 r. rozpoczą 
naukę malarstwa w pracowni Jacoba van Swanenburgha. Przez 3 lata uczył się u niego podstaw i techniki 
malarstwa.  W  1624  r.  rodzice  wysłali  go  do Amsterdamu,  gdzie  doskonalił  swój  kunszt  malarski  u Pietera 
Lastmana (1583-1633),  uznanego  malarza  obrazów  historycznych,  cechujących  się  silnym  realizmem  i 
wielkim  napięciem  dramatycznym.  Od  niego  zapożyczył  styl  narracyjny,  sposób  ukazywania 
psychologicznej głębi postaci oraz technikę światłocienia. Po powrocie do Lejdy otworzył własną pracownię i 
rozpoczą  współpracę  z  osiemnastoletnim Janem  Lievensem (1607-1674),  również  uczniem  Lastmana.  Ok. 
1628 r. pracownię młodych artystów odwiedził Constantijn Huygens, dyplomata, podróżnik i poeta. Było to 
przełomowe  wydarzenie  w  karierze  Rembrandta  i  Jana  Lievensa.  Constantijn  Huygens  był  jedną  z 
najbardziej wpływowych osobistości w Holandii, a tym samym jego poparcie, jak również osąd w dziedzinie 
sztuki,  miały decydujące  znaczenie. Huygens zamówił portret u Jana  Lievensa, natomiast Rembrandt miał 
namalować  portret  jego  brata.  Przez  kilka  następnych  lat  Huygens  śledził  ich  karierę,  organizował 
zamówienia, pełnił rolę kogoś w rodzaju agenta.
 

W 1631 r. Rembrandt osiadł w Amsterdamie, gdzie marszand obrazów Hendrick van Uylenburgh 

zaproponował mu otwarcie u siebie pracowni. Za jego pośrednictwem otrzymywał prestiżowe zamówienia. 
Malował  głównie  portrety  zamawiane  przez  najbogatsze  rodziny Amsterdamu.  W  1633  r.  zaręczył  się 
z Saskią van Uylenburgh, siostrzenicą marszanda, którą poślubił. W 1635 r. Rembrandt otworzył pracownię 
w wynajętym magazynie, przez którą przewija się kilkudziesięciu uczniów.  W  wieku 30 lat umiera Saskia, 
którą  często  uwieczniał  w  swoich  dziełach.  Rembrandt  starzejąc  się,  popadł  w  ruinę  i  odizolował  się  od 
świata,  coraz  mniej  czasu  poświęcał  wykonywaniu  zamówień.  W  1656  r.  został  bankrutem.  Zbiory  artysty 
zostały  wystawione  na licytacji i  sprzedane.  Rembrandt  umierł  4  października  1669  r.  w  małym  domku  w 
dzielnicy Rozengracht. 

background image

 

 

Rembrandt  zwany  jest  słusznie  „malarzem  duszy”  w  przeciwieństwie  do Rubensa,  malarza 

ciała.  Ujmuje  on  wszystkie  zjawiska  głęboko:  początkowe  dzieła  jego  cechuje  dramatyczne  napięcie, 
jednak  prace  późniejszego  okresu  twórczości  są  coraz  spokojniejsze  i  bardziej  pełne  duchowego 
pogłębienia.  Potężnym  środkiem  malarskim  Rembrandta  był światłocień,  w  sposób  jemu  właściwy 
stosowany, będący połączeniem światła i cienia, zmroku, z którego wyłaniają się postacie, oraz jasnych 
promieni.  Rembrandt  stosował  mistrzowski światłocień zbliżony  do  dzieł  np. Caravaggia,  jednak  w 
przeciwieństwie  do  włoskiego  malarza,  światło  u  Rembrandta  ma  charakter  raczej  metafizyczny  niż 
ekspresyjny, a jego źródło jest często trudne do ustalenia. 

W  latach  ok. 1630 następuje  u  Rembrandta  zmiana  kolorytu,  z  zimnych  tonów  niebieskawo 

zielonkawych  na  ciepłe,  złoto-brązowe.  Około  roku 1640  pojawiają  się  w  jego  dziełach  silna  czerwień  i 
głęboki  ton  żółty,  ostatnie  zaś  20-lecie  jego  twórczości  charakteryzują  silniejsze  efekty  kolorystyczne  i 
znacznie szerszy sposób malowania. 

Rembrandt  pozostawił  po  sobie  około  300  obrazów  olejnych,  300  grafik  i  około  1000-2000 

rysunków.  Przez  całe  życie  malował  z  wielkim  zamiłowaniem  autoportrety.  Powstało  ich  niemal  100,  w 
tym  około  20  grafik,  tworząc  w  ten  sposób  "pamiętnikarski"  zapis  zmian  jakie  życie  i  doświadczenia 
wycisnęły  na  jego  twarzy.  Serię  zapoczątkował  w  roku 1627 portretem  własnym  jako  młodego 
mężczyzny,  ukrywającego  twarz  w  cieniu.  Jednym  z  ostatnich  dzieł  jest  płótno  z 1669 roku,  z  którego 
spogląda  na  nas  stary,  poszarzały  i  pomimo  uśmiechu,  zmęczony  życiem  człowiek  zapadający  się  w 
ciemność. Obraz powstał tuż przed śmiercią artysty. 

background image

 

 

Lekcja 
anatomii 
doktora Tulpa 
(1632) 
olej na płótnie
169,5 × 216,5 
cm

Potężnym środkiem malarskim Rembrandta był światłocień, w sposób jemu 
właściwy stosowany, będący połączeniem światła i cienia, zmroku, z którego 
wyłaniają się postacie, oraz jasnych promieni.

background image

 

 

Powrót syna marnotrawnego 

lata 60. XVII wieku

olej na płótnie

262 × 205 cm

Obraz jest realistyczny, ale pełen głębi 
psychologicznej, tajemniczości i 
duchowości. Prezentuje mistrzowskie 
operowanie światłem oraz półcieniem. 

background image

 

 

Źródło: wikipedia.pl

Ostatni obraz 
Rembrandt’a

Autopotret 
(1669)


Document Outline