background image

Rozkład normalny, 

centyle, wykorzystywanie 

do projektowania 

przestrzeni pracy, atlasy 

antropometryczne

Marcin Gratkowski

background image

Antropometria

nauka dostarczająca informacji 

na temat budowy, wielkości i 

proporcji ciała człowieka

background image

Antropometria klasyczna

SYLWETKA WYPROSTOWANA

STATYCZNA

DYNAMICZNA

POMIARY

CIAŁA ( Z WYJĄTKIEM GŁOWY) – 

SEMATOMETRIA

GŁOWY – KEFALOMETRIA

KOŚCI - OSTEOMETRIA

background image

Antropometria ergonomiczna

SYLWETKA NATURALNA

background image

Pomiary cechy o charakterze 

statycznym

• wysokości, które służą do 

określenia odległości punktów 
antropometrycznych od położenia, 
na którym stoi lub siedzi badany 
( w pionie); 

• długości (poszczególnych części 

ciała); 

background image

Pomiary cech o charakterze 

statycznym (c.d.)

• szerokości i głębokości; 
• obwodów;

• średnicy chwytu rękojeści; 
• współrzędnych sklepienia stopy; 
• kątów między palcami ręki; 

background image

Pomiary cech o charakterze 
dynamicznym

• kąty odchylenia kończyn górnych i 

dolnych (całych i ich części): w dół, w 

górę, w lewo i prawo, 

• kąty odchylenia i skrętów głowy, 
• kąty skrętu kończyn i ich części, 
• kąty odchylenia grzbietowego i 

podeszwowego stopy, 

• kąty odchylenia ręki zaciśniętej na 

uchwycie cylindrycznym. 

background image
background image
background image

Punkty antropometryczne na ciele 

człowieka

Pomiary mogą być przeprowadzone 

w 3 płaszczyznach:

a) strzałkowo-środkowej, która dzieli ciało na 

stronę lewą i prawą; 

b) czołowej, która przebiega wzdłuż osi 

głowy i dzieli ciało na część brzuszną i 
grzbietową; 

c) poziomej, która dzieli ciało na część górną 

i dolną.

 

background image
background image

Centyl

1)Parametr, służący do opisu populacji lub 

rozkładu prawdopodobieństwa; kwantyl 
rzędu i/100 (gdzie i=1,2,3...99) 

2)Centyle (szczególne przypadki kwantyli) 

dolny i górny stanowią wymiary progowe –
odpowiednio wymiar progowy dolny C5 i 
wymiar progowy górny C95.

background image

Metody statystyczne

• Populacja ludzka podlega rozkładowi 

normalnemu. W rozważaniach 
przyjmuje się jedynie 90% tego 
rozkładu odrzucając po 5% skrajnych 
wartości. Dla potrzeb ergonomii 
przyjęto stosować trzy 
charakterystyczne wielkości: dwie 
skrajne (kwantyl 5 i 95) oraz medianę. 

background image

Centyl (c.d.)

• Poziom 5 centyla oznacza, że 95% z całej 

populacji przekracza wartość odpowiedniej 
dla tego poziomu cechy, czyli 5% nie osiąga 
wymiarów minimalnych

• Poziom 50 centyla informuje, że połowa 

populacji nie przekracza odpowiedniej 
wartości cechy; poziom 95 centyla określa, 
że tylko 5% populacji przekracza wartość 
cechy (95% populacji nie przekracza 
wymiarów maksymalnych)

background image

Centyl (c.d.)

• Miara centylowa wykorzystywana jest 

przy projektowaniu stanowisk 
roboczych. Odzwierciedla ona 
charakterystyki budowy ciała 
osobnika niskiego, średniego i 
wysokiego, co odpowiada 5, 50 i 90 
centylowi wzrostu.

background image
background image
background image

Atlasy antropometryczne

Wyniki badań zawierające:

a) 182 cechy antropometryczne w kolejności 

porządkowej, z przynależnym dla nich 
numerem, 

b) trzy charakterystyczne wielkości z 

rozkładu normalnego tj. dot. kwantyla 5 i 
95 oraz mediany, przy zróżnicowaniu na 
płeć, z zastosowaniem następujących 
oznaczeń: 0 - dla mężczyzn, 1 - dla kobiet, 

c) wartości pomiarów podawane są w mm.

 

background image
background image
background image
background image

Tablice antropometryczne

• numer porządkowy 

• oznaczenia płci 

• oznaczenie kwantyla (5, 50, 95)

background image

Przykład

background image

Przykład

background image

Szkice wymiarowe do tablic 

antropometrycznych

background image
background image
background image
background image
background image

 Obszar pracy

• Obszar pracy, czyli przestrzeń 

robocza, jest to zbiór punktów, na 

które pracownik oddziaływuje 

podczas pracy 

background image

Typy budowy ciała

• pykniczny (krępy), charakteryzujący się: szeroką i 

krótką głową oraz szyją, prostymi, wysuniętymi do 

przodu ramionami, beczkowatym, otłuszczonym 

tułowiem, krótkimi kończynami górnymi i dolnymi, 

delikatnymi i kształtnymi dłońmi i stopami, 

małymi, głęboko osadzonymi oczami, skłonnością 

do łysienia, skórą zaróżowioną, 

• leptosomiczny (szczupły) - owalna (tzw. ptasia) 

głowa o wydłużonej części środkowej twarzy i 

niedorozwoju jej części dolnej, nos cienki, szyja 

długa, cienkie, słabo umięśnione kończyny, płaski 

tułów i klatka piersiowa, duże owłosienie, skóra 

blada, 

background image

Typy budowy ciała człowieka

background image

Typy budowy ciała c.d.

• atletyczny - głowa owalna (w kształcie jaja), 

silnie rozwinięty układ kostnomięśniowy, szyja 

długa i mocna, ramiona szerokie, klatka 

piersiowa wypukła, grube kości i skóra, 

• dysplastyczny, który obejmuje grupy:

– eunochoidów: nadmierny wzrost, silnie owłosiona 

głowa o kształcie wieżowatym, szerokie biodra, 

– eunochidów z otłuszczeniem: policzków, szyi i 

żołądka; o twarzach rozdętych, krótkich nosach, 

– infantylnych i niedorozwiniętych, 

charakteryzujących się proporcjami dziecięcymi, z 

niedorozwojem tułowia. 

background image

Bibliografia

www.wip.pw.edu.pl

http://home.agh.edu.pl


Document Outline