background image

 

 

Wywiad w chorobach 

układu krążenia, 

oddechowego 

i pokarmowego

background image

 

 

UKŁAD  KRĄŻENIA 

– ból w klatce piersiowej
– kołatania serca
– duszność (napadowa duszność 

nocna)

– obrzęki kończyn dolnych
– ból w nogach podczas wysiłku

background image

 

 

UKŁAD  ODDECHOWY

– ból  w  klatce  podczas  oddychania 

lub kaszlu

– krótki oddech (tolerancja wysiłku)
– świszczący oddech
– kaszel (plwocina)
– krwioplucie

background image

 

 

BÓL

główne umiejscowienie

promieniowanie

charakter

nasilenie

czas trwania

częstość występowania lub okresowość

specjalne okoliczności występowania

czynniki zaostrzające

czynniki łagodzące

zjawiska towarzyszące

background image

 

 

   PODZIAŁ 

ETIOPATOGENETYCZNY BÓLU

Bóle ściany klatki piersiowej

Bóle międzyżebrowe 

Bóle naczyniowe i współczulne

Bóle trzewne

Bóle odniesione

Bóle psychogenne

Bóle o etiologii mieszanej

background image

 

 

ŚCIANA  KLATKI  PIERSIOWEJ

– mięśnie i żebra

 (ból mięśniowy, 

nadwyrężenie mięśnia, uszkodzenie lub 
choroba żeber i mostka)

– kręgosłup i rdzeń kręgowy

 (

półpasiec, 

uraz, gruźlica, guzy, zapalenie stawów, 
zesztywniające zapalenie wyrostków 
kręgosłupa, osteoporoza i osteomalacja)

background image

 

 

WNĘTRZE  KLATKI  PIERSIOWEJ

– drogi oddechowe i płuca
– opłucna i przepona 

(zapalenie opłucnej, 

choroba bornholmska (zapalenie osierdzia, 
zakażenie dróg oddechowych i mięśnioból).

– śródpiersie 

(zapalenie śródpiersia, 

powiększenie węzłów chłonnych, guzy 
śródpiersia).

– serce i aorta 

(zapalenie osierdzia, 

choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia 
sercowego, tętniak aorty).

– przełyk

background image

 

 

JAMA  BRZUSZNA

Choroby wątroby

– wirusowe zapalenie wątroby
– ropień (związany z zakażeniem 

amebowym- pierwotniaki- ropień 

przypomina kolor czekolady)

– przekrwienie zastoinowe
– nowotwory wątroby

POCHODZENIE  PSYCHOGENNE

background image

 

 

Definicje duszności

Def. kliniczna 

uświadomienie konieczności wzmożenia 
czynności oddechowej

Def. patofizjologiczna

odczuwalne zwiększenie pracy oddychania

Def. neurologiczna 

zaburzenie stosunku długości i napięcia 
mięśni oddechowych

background image

 

 

DUSZNOŚĆ

związek z wysiłkiem

nasilenie duszności

czas trwania

od kiedy ?

pora dnia ?

co jej towarzyszy ?

background image

 

 

Analiza objawu duszność

stopień duszności

czas i okoliczności wystąpienia 
duszności

typ duszności

objawy towarzyszące duszności

background image

 

 

Klasyfikacja duszności 

wysiłkowej

Stopień  I 

Chory może chodzić w normalnym tempie 

po terenie płaskim i wchodzić na łagodne 

wzniesienia lub schody bez zadyszki 

Stopień  II 

Chory może chodzić ze zwykłą szybkością 

po terenie płaskim ale ma zadyszkę przy 

wchodzeniu na łagodne wzniesienia lub 

schody 

Stopień  III 

Chory nie może z powodu zadyszki chodzić 

w zwykłym tempie, ale idąc powoli może 

pokonać na terenie płaskim odległość 1-2 km 

Stopień  IV 

Chory nie może przejść odległości większej 

niż 100 m bez zatrzymywania się dla 

złapania tchu 

Stopień  V 

Chory ma zadyszkę po przejściu kilku 

kroków lub w czasie mycia się czy ubierania 

 

background image

 

 

Stopnie duszności

FIZJOLOGICZNA 

objaw zależny od zmniejszonej ilości tlenu na 

dużych wysokościach lub w zamkniętych 

pomieszczeniach 

WYSIŁKOWA 

gdy praca oddychania przekroczy 5x wartości 

spoczynkowe; objaw chorobowy gdy występuje 

przy codziennym wysiłku 

II 

SPOCZYNKOWA  objaw chorobowy – dalsza diagnostyka  

IIa  ORTHOPNOE 

szczególna postać d. spoczynkowej;  

zmuszająca do przyjęcia pozycji siedzącej lub 

wysokiego ułożenia  

III 

ASFIKSJA 

objaw ostrej niewydolności oddechowej  

 

 

background image

 

 

Przyczyny i objawy asfiksji

TYP 

ODDECH,  

OBJAWY 

DODATKOWE 

PRZYCZYNY 

Zahamowanie 

oddechu 

pochodzenia 

centralnego 

Powierzchowny 

Nieregularny 

Zwolniony 

Bezdech 

Zatrucia 

Urazy czaszki i mózgu 

Udar mózgowy 

Obrzęk mózgu 

Zapalenie mózgu i opon 

Guz mózgu 

Zahamowanie 

oddechu 

pochodzenia 

nerwowego lub 

mięśniowego 

Utrudniony  

Powierzchowny 

Bezdech 

Nagmine porażenie dziecięce 

(poliomyelitis) 

Przełom miasteniczny

(szybka 

męczliwość z powodu grasiczaka 

produkującego przeciwciała przeciwko 

receptorowi acetylocholinowemu w płytce  

newowo-mieśniej, co prowdzi do zab. 

przewodzenia) 

Zatrucie kurarą 

Tężec 

 

background image

 

 

Przyczyny i objawy asfiksji

TYP 

ODDECH,  

OBJAWY 

DODATKOWE 

PRZYCZYNY 

Ostra 

niedrożność 

dużych dróg 

oddechowych 

Świst wdechowy i 

wydechowy 

Sinica 

Nieprzytomność z zapadniętym 

językiem, 

Zachłyśnięcie się ciałem obcym 

Ucisk przez guz (krtani, tchawicy, 

wole) 

Ostra 

niedrożność 

obwodowych 

dróg 

oddechowych 

Świst wydechowy 

Zmiany przy 

osłuchiwaniu płuc 

Jednostronne zachłyśnięcie się 

ciałem obcym 

Wymioty z zachłyśnięciem treścią 

żołądkową 

Rak oskrzela 

Napad dychawicy oskrzelowej 

Ostre zapalenie oskrzelików 

 

 

background image

 

 

Przyczyny i objawy asfiksji

TYP 

ODDECH,  

OBJAWY 

DODATKOWE 

PRZYCZYNY 

Zaburzenia 

oddychania 

zależne od 

zmian w 

opłucnej  

i w ścianie 

klatki 

piersiowej 

Oglądanie, 

Opukiwanie 

Osłuchiwanie 

Odma samoistna 

Odma pourazowa 

Odma zastawkowa 

Odma podskórna 

Złamanie wielu żeber 

Duża ilość płynu w opłucnej lub 

krwiak opłucnej; obustronne 

zapalenie opłucnej 

Zaburzenie 

pęcherzykowo-

włośniczkowej 

wymiany 

gazowej 

Oglądanie 

Zator tętnicy płucnej 

Obwodowe mikrozatory 

Zator tłuszczowy 

Zator powietrzny 

Obrzęk płuc 

Wstrząs 

Zatrucie tlenkiem węgla 

Krwawienie płucne 

 

 

background image

 

 

Klasyfikacja według dynamiki 

powstawania duszności

Duszność występująca szybko

Duszność rozwijająca się w ciągu kilku 

miesięcy

Duszność powoli narastająca

background image

 

 

Klasyfikacja według dynamiki 

powstawania duszności

Duszność występująca szybko 

Pochodzenia  

płucnego 

astma 

odma 

zapalenie płuc 

ciało obce 

Pochodzenia 

sercowo-naczyniowego 

niewydolność lewej komory serca 

zator płuc 

tamponada osierdzia 

przebywanie na dużych wysokościach 

Pochodzenia 

psychogennego 

 

Pochodzenia 

metabolicznego 

kwasica ketonowa 

mocznica 

zatrucia 

 

background image

 

 

Klasyfikacja według dynamiki 

powstawania duszności

Duszność rozwijająca się w ciągu kilku miesięcy 

Pochodzenia  

płucnego 

płyn w opłucnej 

nowotwór 

nacieczenie i zwłóknienie płuc 

gruźlica 

Pochodzenia 

sercowo-naczyniowego 

zastoinowa niewydolność krążenia 

niedokrwistość 

zatorowość płucna 

Pochodzenia  

nerwowo-mięśniowego 

myastenia gravis 

 

background image

 

 

Klasyfikacja według dynamiki 

powstawania duszności

Duszność powoli narastająca 

Pochodzenia  

płucnego 

przewlekłe zapalenie oskrzeli 

rozedma płuc 

pylica płuc 

rozlane zwłóknienie płuc 

Pochodzenia 

sercowo-naczyniowego 

zastoinowa niewydolność krążenia 

niedokrwistość 

zatorowość płucna 

Pochodzenia  

mechanicznego 

duża otyłość 

zesztywniajace zapalenie kręgosłupa 

 

background image

 

 

Typ duszności

I- Duszność napadowa

OSKRZELOWA 

skurcz oskrzeli 

SERCOWA 

zastój płucny 

Młodsi pacjenci 

Pacjenci starsi 

Ekspozycja na alergeny 

Ataki nocne 

Nie stwierdza się choroby serca 

Choroby obciążające lewą 

komorę serca 

Nad polami płucnymi przeważnie 

świsty i furczenia 

Obecność rzężeń wilgotnych 

 

II- Duszność stała  

  (przewlekłe choroby płuc i przewlekła niewydolność lewej komory 

serca)

 

background image

 

 

Zaburzenia rytmu 

oddechowego

TYP  ODDECHU

SYTUACJ A KLINICZNA

Miarowa

hiperwentylacja

Oddech Kusmaula („wielki oddech”) w kwasicy

metabolicznej, np.

kwasica ketonowa w cukrzycy,

kwasica mleczanowa w mocznicy

Centralna neurogenna hiperwentylacja przy

uszkodzeniach w obrębie mostu

Hiperwentylacja w śródmiąższowych procesach

płucnych, np. w zwłóknieniu płuc

Miarowa

hipowentylacja

Powierzchowne oddychanie w zasadowicy

metabolicznej

Powierzchowne oddychanie we wrodzonych

wadach neurologicznych i w skrajnej otyłości

background image

 

 

Zaburzenia rytmu 

oddechowego

TYP  ODDECHU 

SYTUACJ A KLINICZNA 

Naprzemiennie  

hipo- i hiperwentylacja 

Oddech Cheyne-Stokesa 

(fizjologicznie w czasie snu u dzieci i starszych osób, 

patologicznie przy zmniejszeniu przepływu mózgowego) 

Długie przerwy  

w końcowej fazie wdechu  

Oddychanie z bezdechem przy uszkodzeniach mostu, 

np. w zakrzepicy tętnicy podstawnej 

Nieregularny  

tor oddechowy  

Oddech Biota (ataksja oddechowa) 

przy uszkodzeniach rdzenia przedłużonego, 

np. w zapaleniu opon miażdżycy tętnic mózgowych, 

wzroście ciśnienia śródczaszkowego, w agonii. 

 

background image

 

 

Objawy towarzyszące 

duszności

Klasyfikacja 

duszności 

Objawy / patofizjologia 

Stany chorobowe 

Pochodzenia  

płucnego  

(restrykcja) 

Oddechy krótkie, powierzchowne, 

bez objawów zwężenia oskrzeli, 

dodatkowe objawy w klatce 

piersiowej i w płucach,  

pojemność życiowa ograniczona, 

FEV

1s

 (natężony jednosekundowy 

wydech) prawidłowa 

Niedodma 

Zapalenie płuc 

Zwłóknienia płuc 

Stany po resekcji płuca 

Płyn w opłucnej 

Odma opłucnej 

Zniekształcenia kl.piersiowej 

Choroby nerwowo-mięśniowe 

Pochodzenia  

płucnego 

(obturacja) 

Częstotliwość oddechów niekiedy 

zmniejszona 

utrudnienie wdechu lub wydechu 

dodatkowe objawy w klatce 

piersiowej i w płucach,  

pojemność życiowa prawidłowa 

lub zmniejszona, FEV

1s

 (natężony 

jednosekundowy wydech) 

zmniejszona 

Zapalne lub nowotworowe 

Zwężenie dużych dróg 

oddechowych 

Zachłyśnięcie ciałem obcym 

Dychawica oskrzelowa 

Przewlekłe zapalenie oskrzeli 

Rozedma płuc obturacyjna 

 

background image

 

 

Objawy towarzyszące 

duszności

Klasyfikacja

duszności

Objawy / patofizjologia

Stany chorobowe

Pochodzenia

sercowego

Często napadowa duszność typu

orthopnoe; objawy choroby

wywołującej przeciążenie lewej

komory z zastojem w żyłach

płucnych

Zmniejszona pojemność minutowa

serca z upośledzeniem przepływu

mózgowego

 Niewydolność lewej komory

serca w chorobie wieńcowej lub

nadciśnieniowej

 Wady zastawek aorty

 Wady zastawki dwudzielnej

 Ostre serce płucne w zatorze

tętnicy płucnej

Pochodzenia

psychogennego

Nerwice oddechowe

 Oddech wzdychający

 Zespół hiperwentylacji

 Zespół wysiłkowy

background image

 

 

Objawy towarzyszące 

duszności

Klasyfikacja

duszności

Objawy / patofizjologia

Stany chorobowe

Zaburzenie czynności ośrodka

oddechowego

 Miażdzyca tętnic mózgowych

 Wzrost ciśnienia

śródczaszkowego

Wzmożenie zużycia O

2

 Upał, gorączka

 Nadczynność tarczycy

Ograniczenie pojemności

transportowej O

2

 Ciężkie niedokrwistości

Kwasica metaboliczna

 Kwasica ketonowa w cukrzycy

 Kwasica mleczanowa

 Mocznica

Wzrost pracy oddychania

 Skrajna otyłość

Z przyczyn

poza klatką

piersiową

Środki farmakologiczne

 Salicylany; leki pobudzające

ośrodek oddechowy

background image

 

 

OBRZĘKI

   Wyraz zwiększenia przestrzeni wodnej 

pozakomórkowej: tak śródnaczyniowej jak  

   i pozanaczyniowej. 

PATOGENEZA:

zaburzenia nerkowego wydalania sodu i 

wody,

przezwłośniczkowa ucieczka wody przez 

kapilary,

obydwa powyższe.

background image

 

 

OBRZĘKI

sercowe (zastoinowe)

nerkowe

niedoborowe

– zbyt mało białka w diecie

– zaburzenia wchłaniania białek pokarmowych

– zmniejszenie syntezy białek

w chorobach wątroby

alergiczne

– pokrzywka 

– obrzęk Quinckego(gwałtowny obrzęk krtani)

hormonalne

– niedoczynność tarczycy

– przedmiesiączkowe

nadmiar hormonów sterydowych

background image

 

 

OBRZĘKI miejscowe

zapalne 

– uraz, 

– zakażenie, 

– niedokrwienie, 

– śr.chemiczne

z utrudnienia odpływu limfy

– etiologia zapalna (np. róża)
– etiologia niezapalna (naciek nowotworowy, 

zabieg chir)

żylne

– zakrzepowe zapalenie żył

– żylaki

– dysfunkcja zastawek żylnych

background image

 

 

Dolegliwości wiązane z 

chorobami 

układu oddechowego

   

Kaszel  

to gwałtowne wypchnięcie 

powietrza przez głośnię mające na celu 
usunięcie z dróg oddechowych nadmiaru 
śluzu lub ciała obcego.

    Odruch kaszlu wspomaga mechanizm 

oczyszczania śluzowo-rzęskowego i można go 
zaobserwować u ludzi zdrowych, u których 
liczba epizodów kaszlu 

    < 10 / 24godz.

background image

 

 

Mechanizm odruchu:

    Kaszel jest wywołany podrażnieniem 

receptorów kaszlowych lub podśluzówkowych 
nosa, gardła, krtani tchawicy i dużych oskrzeli, 
płuc i opłucnej.

    Bodźce te są przenoszone drogą nerwu 

błędnego 

    lub językowo-gardłowego do ośrodka 

kaszlowego 

    w rdzeniu przedłużonym, skąd za 

pośrednictwem nerwu krtaniowego wstecznego 
i nerwów rdzeniowych dochodzi do pobudzenia 
mięśni biorących udział w odruchu kaszlowym.

background image

 

 

FAZY ODRUCHU:

1.   Głęboki wdech.
2.   Zamknięcie głośni z rozluźnieniem przepony  

 

       i gwałtownym skurczem mięśni 

oddechowych.

3.   Otwarcie głośni i eksplozyjne wypchnięcie   
       powietrza z płuc na zewnątrz.

background image

 

 

Analiza objawu:

Przyczyną kaszlu mogą być bodźce o charakterze:

zapalnym, mechanicznym, termicznym, 
chemicznym, osmotycznym, psychicznym.

W analizie czasowej należy uwzględnić:

-  od jak dawna trwa kaszel ?
-  przebieg kaszlu w czasie
-  sezonowość ?
-  pory dnia ?

Powikłaniem kaszlu może być utrata przytomności, 

złamanie żebra  lub pęknięcie płuca

background image

 

 

Rodzaje kaszlu

RODZAJ  KASZLU 

SYTUACJ A KLINICZNA 

Kaszel produktywny  

z obfitym 

wykrztuszaniem 

Rozstrzenie i przewlekłe zapalenie oskrzeli, 

ropień i rozwinięty obrzęk płuc, przetoka 

opłucnowo-oskrzelowa, mukowiscydoza 

Kaszel produktywny  

ze skąpym 

wykrztuszaniem 

Astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie 

oskrzeli, bakteryjne zapalenie płuc, stan 

przedobrzękowy płuc, rak oskrzela, zawał 

płuca 

Kaszel nieproduktywny  

Zwłóknienie płuc, śródmiąższowe zapalenie 

płuc, suche zapalenie i międzybłoniak 

opłucnej, ciało obce w oskrzelu,  

alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. 

 

background image

 

 

Objawy towarzyszące

katar

bóle gardła

chrypka

gorączka

duszność

plwocina

krwioplucie

ból opłucnej

zachłyśnięcie się ciałem obcym

zaburzenia połykania

nudności, wymioty

nocne poty

brak łaknienia, chudnięcie

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

Kaszel spowodowany zmianami 

chorobowymi:
-  dróg oddechowych
-  miąższu płucnego
-  opłucnej

Kaszel uwarunkowany 

niewydolnością mięśnia sercowego.

Kaszel o etiologii psychicznej.

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

KASZEL UWARUNKOWANY ZMIANAMI W DROGACH ODDECHOWYCH 

Zapalenie tchawicy  

i krtani 

Kaszel nieproduktywny, suchy, bardzo 

męczący. Powstaje lub bardzo nasila się po 

położeniu się  

do łóżka i „rozgrzaniu się” 

Astma oskrzelowa 

Kaszel zwykle kończy napad duszności, jest 

męczący, chory z trudem wykrztusza małą ilość 

lepkiej zbitej plwociny. 

Kaszel czasem może być objawem astmy 

oskrzelowej, czasem dodatnie testy skórne z 

alergenami.  

Przewlekłe zapalenie 

oskrzeli 

Kaszel zwykle produktywny, najbardziej 

dokuczliwy nad ranem, w wywiadach dominuje 

nałóg palenia.  

Przyczyną mogą być również zmiany w 

oskrzelach w przebiegu gruźlicy i grzybicy. 

 

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

KASZEL UWARUNKOWANY ZMIANAMI W DROGACH ODDECHOWYCH 

Rozstrzenie oskrzeli  

i mukowiscydoza  

Kaszel produktywny, wykrztuszanie obfite, plwocina 

często cuchnąca, niekiedy podbarwiona krwią.  

Ciało obce  

Ciało obce w tchawicy wywołuje oprócz kaszlu i objawy 

duszenia się. Przy umiejscowieniu w dolnych drogach 

oskrzelowych oprócz nieproduktywnego kaszlu może 

pojawić się świst lub furczenie. 

Nowotwór oskrzela  

Kaszel, a głównie zmiana jego charakteru może być 

pierwszym objawem nowotworu oskrzela.  

Nowotwór działa jak ciało obce, a oprócz tego rozpadając 

się wywołuje krwawienie.  

 

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

KASZEL UWARUNKOWANY ZMIANAMI W MIĄŻSZU PŁUCNYM 

Nacieki zapalne lub nowotworowe oraz jamy w obrębie miąższu 

płucnego mogą być przyczyną kaszlu, najczęściej produktywnego. 

KASZEL UWARUNKOWANY PODRAŻNIENIEM OPŁUCNEJ

 

Podrażnienie opłucnej, będące skutkiem działania czynników 

infekcyjnych, procesu nowotworowego lub urazu (pęknięcie płuca, 

złamanie żebra), wywołuje suchy męczący nieproduktywny kaszel. 

Towarzyszy mu ból i nasilenie dolegliwości w czasie głębokiego 

oddychania. 

 

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

KASZEL UWARUNKOWANY CHOROBAMI UKŁADU KRĄŻENIA

ZASTÓJ  KRWI

  - zastój w krążeniu małym, prowadząc do przesiąkania krwi do

pęcherzyków płucnych, wywołuje wpierw „pokasływanie” a następnie kaszel

z odkrztuszaniem krwistej plwociny.

ZAWAŁ PŁUCA

 – zator płucny, który prowadzi do zawału płuca przez szerzenie

się zmian na opłucnej powoduje wystąpienie kaszlu połączonego z uczuciem „bólu

w boku”. U części chorych kaszel ma charakter produktywny, a plwocina jest

podbarwiona krwią.

KASZEL PSYCHOGENNY

Ma charakter nieproduktywny i jest najczęściej jednym z objawów nerwicy.

background image

 

 

Plwocina

   

Jest mieszaniną wydzieliny z tchawicy i oskrzeli, 

komórek nabłonka błony śluzowej oraz komórek 
zapalnych, śliny, elementów morfotycznych krwi, 
substancji wdychanych i miejscowych produktów 
rozpadu.

   Aparat śluzowo-rzęskowy tchawicy i oskrzeli stanowi 

rodzaj systemu oczyszczającego i składa się z 
nabłonka migawkowego, komórek kubkowych i 
gruczołów śluzowych. W warunkach prawidłowych w 
ciągu doby wytwarzane jest 100 ml wydzieliny.

background image

 

 

Krwioplucie 

   W

ykrztuszanie krwi, plwociny zmieszanej z krwią 

lub nitkami krwi.

Krew może pochodzić z:

górnych lub dolnych dróg oddechowych;

przewodu pokarmowego.

KRWIOPLUCIE RZEKOME - odkrztuszanie krwistej 

wydzieliny, 
w sytuacji gdy krew jest aspirowana z jamy ustnej, 
nosowo-gardłowej, krtani lub przełyku, a 
następnie odpluwana.

background image

 

 

Analiza objawu:

Rozróżnienie między krwawieniem 

prawdziwym i rzekomym.

Ocena stopnia zagrożenia dla życia.

Lokalizacja miejsca krwawienia.

Ustalenie przyczyny krwawienia.

background image

 

 

Diagnostyka różnicowa 

objawu:

Krwioplucie 

Krwioplucie rzekome 

Krwiste wymioty 

Objawy zwiastujące: 

uczucie pełności i ciepła 

w klatce piersiowej 

Odruch kaszlowy 

Chrząkanie, krwawienie 

z nosa, mycie zębów 

 

Samouszkodzenia 

Wywiady i klinika 

choroby wrzodowej lub 

marskości wątroby 

Krew jasnoczerwona, 

płynna, pienista 

Krew ciemno-czerwono-

brązowa niepieniąca się 

Wymioty, później czarne 

stolce; krew 

ciemnoczerwona do 

czarnej (fusowata), 

skrzepy, nie pieni się,  

często zmieszana z treścią 

pokarmową 

Zdjęcie klatki piersiowej 

Bronchoskopia 

Źródło krwawienia w 

obszarze jamy nosowo-

gardłowej 

Badanie radiologiczne lub 

endoskopowe przełyku, 

żołądka, dwunastnicy 

 

background image

 

 

Wywiad 

w chorobach 

układu pokarmowego

background image

 

 

WYWIAD UKŁADOWY

UKŁAD  POKARMOWY

– stan jamy ustnej
– trudności w przełykaniu
– niestrawność
– pieczenie w dołku podsercowym
– ból w jamie brzusznej
– zmiany masy ciała
– częstość wypróżnień
– cechy stolca

background image

 

 

Bóle brzucha

 

główne umiejscowienie

Promieniowanie

Charakter

Nasilenie

czas trwania

częstość występowania lub okresowość

specjalne okoliczności występowania

czynniki zaostrzające

czynniki łagodzące

zjawiska towarzyszące

background image

 

 

WYMIOTY

Przyczyny:

Choroby przewodu pokarmowego

– zwężenie lub zamknięcie przełyku, stany zapalne błony śluzowej, 

wymioty odruchowe (towarzyszące)

Metaboliczne

– mocznica, hiperkalcemia, ch. miąższu wątroby, kwasica ketonowa

Spowodowane lekami

– glikozydy nasercowe, sulfonamidy sulfosalazyna, tetracykliny, 

metronidazol, chemioterapeutyki, analgetyki, narkotyki i inne

Zatrucia

– ołowica, rozpuszczalniki

Ciąża

Choroby ośrodkowego układu nerwowego

– migrena, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, zaburzenia czynności 

błędnika,

wymioty psychogenne

background image

 

 

Postępowanie:

Ustalenie występowania i czasu trwania wymiotów

– wymioty poranne - np. ciąża 
– wymioty psychogenne - zwykle kontrolowane
– wymioty późne - przeszkoda mechaniczna, z. po 

wagotomii(przecięcie nerwów błędnych w celu 

leczenia powikłanej ch. wrzodowej), neuropatia 

DM

– wymioty nocne - np. w ch. wrzodowej żołądka i 

dwunastnicy 

Określenie związku z występowaniem bólu

Występowanie objawów ogólnych

– apetyt,
– zmiany masy ciała

Ocena wymiocin

Wywiad wsteczny i rodzinny

background image

 

 

BIEGUNKI     

Przyczyny:

Substancje osmotycznie czynne nie wchłaniane przez 

nabłonek jelitowy

Upośledzenie wchłaniania przez nabłonek jelitowy 

(wrodzone lub nabyte)

Niedobór:

– enzymów hydrolitycznych trzustki(fementacja 

niestrawionych pokarmów), 

– kwasów żółciowych,
– soku żołądkowego,

Nadmierne wydzielanie jelitowe;

Zaburzenia czynności autonomicznego układu nerwowego

background image

 

 

Podział biegunek ostrych:

Pochodzenia zakaźnego 

– bakterie, wirusy, pasożyty

Pochodzenia toksycznego 

– endogenne: mocznica
– egzogenne: rtęć, fosfór, toksyny bakteryjne

Pochodzenia lekowego

– leki przeczyszczające, cytostatyki i antybiotyki 

Pochodzenia alergicznego

– spożycie pokarmów lub reakcja na poziomie 

układu pokarmowego,

Pochodzenia psychicznego

background image

 

 

ZAPARCIA

Przyczyny

ORGANICZNE

Osłabienie mięśni tłoczni brzusznej oraz 

krocza
choroby wyniszczające oraz siedzący tryb życia

Rozszerzenie jelita grubego wrodzone lub 

nabyte

Ch.układu nerwowego (wiąd rdzenia, guzy 

ogona końskiego)

Upośledzenie drożności jelit (rak jelita 

grubego)

Zmiany zapalne (gruźlica, Leśniowskiego-C, 

kiła; zapalenie j. grubego; zap.popromienne)

background image

 

 

Przyczyny  zaparć

CZYNNOŚCIOWE

Zaparcia nawykowe skurcze zwieracza odbytu w dystonii 

neurowegetatywnej oraz w przebiegu (zap.żylaków odbytu, 

ropni okołoodbytniczych, zapalenia przydatków).

Zaparcia spastyczne (w dystonii neurowegetatywnej jelit oraz w 

przebiegu ch.wrzodowej, kamicy żółciowej, kamicy nerkowej, 

zap.przydatków).

Zaparcia atoniczne (zab.endokrynologiczne, zab.metaboliczne 

(hiperkalcemia Ca, hipokalemia K) ch.neurologiczne i 

psychiatryczne działanie leków (opiaty, wapń, papaweryna).

ZAPARCIA

background image

 

 

WODOBRZUSZE

gromadzenie się płynu przesiękowego lub wysiękowego 
w obrębie jamy brzusznej

   

Badanie przedmiotowe układu 

pokarmowego

• stany zapalne otrzewnej;

• nowotwory otrzewnej;

• zastój żylny w następstwie nadciśnienia 

wrotnego, niewydolności krążenia, 
zaciskającego zapalenia osierdzia, zmiany 
składu białek osocza,zmiany równowagi 
kwasowo-zasadowej;

• obecność krwi lub chłonki w jamie 

brzusznej

.

PRZYCZYNY

background image

 

 

HEPATOMEGALIA

- powiększenie wątroby

   

Badanie przedmiotowe układu 

pokarmowego

Czynne i bierne przekrwienie wątroby
Ostre i przewlekłe zapalenia wątroby
 (wirusowe, 

toksyczne, kiła)

Marskość wątroby
Nowotwory wątroby
Choroby krwi
 (białaczki, ziarnica złośliwa, 

czerwienica (zbyt dużo hemoglobiny, zwiększony 
poziom płytek), niedokrwistości)

Ogólnoustrojowe zaburzenia metaboliczne i 

hormonalne

(cukrzyca, glikogenozy, lipidozy)
Ropnie, guzy i torbiele wątroby (torbielowatość 

wątroby)

PRZYCZYNY

background image

 

 

SPLENOMEGALIA

- powiększenie śledziony

   

Badanie przedmiotowe układu 

pokarmowego

Ostre i przewlekłe zapalenia(posocznice, dur 

brzuszny, wzw, podostre zapalenie wsierdzia, 
malaria, zapalenie dróg żółciowych, toczeń 
trzewny)

Choroby krwi (białaczki, ziarnica złośliwa, 

czerwienice, niedokrwistości hemolityczne, 
szpiczak mnogi, małopłytkowości)

Zaburzenia krążenia wrotnego
Przewlekła niewydolność krążenia
Choroby spichrzeniowe 
(ch. metaboliczne dochodzi 

do

 odkładania patologicznych substancji, które nie są 

rozkładane przez brakujący enzym)

Ropnie, guzy, torbiele i zawały śledziony

PRZYCZYNY

background image

 

 

   

Badanie układu pokarmowego

GASTROSKOPIA 

badanie

 

górnego odcinka przewodu 

pokarmowego,

KOLONOSKOPIA

badanie jelita grubego

REKROSKOPIA

badanie odbytu i odbytnicy

ANOSKOPIA

badanie odbytu

ENDOSKOPOWA CHOLANGIOPANKREATOGRAFIA 

WSTECZNA

 

– ECPW (aparat endoskopowy z boczną optyką i 

szuka się brodawki Vatera, rozcina się ą i wprowadza kontrast 

celem oceny dróg żółciowych(można w ten sposób usuwać 

kamienie żółciowe lub założyć protezę w postaci rurki, która 

ułatwi odpływ żółci i zmniejszy żółtaczkę)

CHOLANGIOSKOPIA

badanie dróg żółciowych

ULTRASONOGRAFIA ENDOSKOPOWA- 

ENDOSKOPIA

background image

 

 

BADANIA DODATKOWE

• Elektrolity 

• Kreatynina

• Stężenie glukozy we krwi

• Morfologia

• Amylaza w surowicy

• Aktywność aminotransferaz i fosfatazy 

zasadowej

• Stężenie bilirubiny

• Badanie ogólne moczu

• Zdjęcie klatki piersiowej

• Badanie radiologiczne brzucha w pozycji 

leżącej i stojącej

• Ekg 

   

Badanie przedmiotowe układu 

pokarmowego


Document Outline