Podstawy Wiedzy o Kosmetykach
WSZKiPZ
WSZKiPZ
rok akademicki 2008/2009
rok akademicki 2008/2009
Jacek Arct
Jacek Arct
Podstawy Wiedzy o Kosmetykach
WSZKiPZ
WSZKiPZ
rok akademicki 2008/2009
rok akademicki 2008/2009
Jacek Arct
Jacek Arct
Rynek kosmetyczny
2002 rok
2002 rok
Unia Europejska (stara) – 247 500 mln zł
Unia Europejska (stara) – 247 500 mln zł
Polska - 1 850 mln zł
Polska - 1 850 mln zł
Trendy:
Trendy:
UE od 1999 spadek 2-4% rocznie
UE od 1999 spadek 2-4% rocznie
Polska od 1995 stały wzrost, aktualnie 2 – 4% rocznie
Polska od 1995 stały wzrost, aktualnie 2 – 4% rocznie
Cechy rynku krajowego
Cechy rynku krajowego
brak stabilności – casus Beiersdorfu
brak stabilności – casus Beiersdorfu
nietypowość struktury
nietypowość struktury
duża liczba małych i średnich firm
duża liczba małych i średnich firm
Polska - około 470
Polska - około 470
Niemcy - około 200
Niemcy - około 200
Struktura produkcji 2002 -2003
Kosmetyki do pielęgnacji skóry
Kosmetyki do pielęgnacji skóry
około 40% wartości ( 725,4 mln zł)
około 40% wartości ( 725,4 mln zł)
około 150 mln sztuk
około 150 mln sztuk
prawdopodobnie 10 – 20 tys. ton
prawdopodobnie 10 – 20 tys. ton
udział firm zagranicznych poniżej 50%
udział firm zagranicznych poniżej 50%
Wyroby higieniczne (bez mydeł i dezodorantów)
Wyroby higieniczne (bez mydeł i dezodorantów)
około 20 % wartości (ok. 360 mln zł)
około 20 % wartości (ok. 360 mln zł)
około135 mln opakowań
około135 mln opakowań
prawdopodobnie 45 tys. ton
prawdopodobnie 45 tys. ton
udział firm zagranicznych ponad 50% (60% ?)
udział firm zagranicznych ponad 50% (60% ?)
Kosmetyki kolorowe ok. 11% wartości produkcji
Kosmetyki kolorowe ok. 11% wartości produkcji
Środki do pielęgnacji włosów 8% wartości produkcji
Środki do pielęgnacji włosów 8% wartości produkcji
Dezodoranty i antyperspiranty ok. 8% wartości produkcji
Dezodoranty i antyperspiranty ok. 8% wartości produkcji
Farby do włosów prawdopodobnie ok. 3% wartości produkcji
Farby do włosów prawdopodobnie ok. 3% wartości produkcji
Wiedza o kosmetykach
(kosmetykologia)
Surowce kosmetyczne, pochodzenie, własności
Surowce kosmetyczne, pochodzenie, własności
chemiczne i fizyczne, działanie w kosmetykach
chemiczne i fizyczne, działanie w kosmetykach
(fizyczne, chemiczne i biologiczne)
(fizyczne, chemiczne i biologiczne)
Fizykochemia i metody wytwarzania form
Fizykochemia i metody wytwarzania form
kosmetycznych
kosmetycznych
Recepturowanie (tworzenie nowych) kosmetyków
Recepturowanie (tworzenie nowych) kosmetyków
Metody oceny
Metody oceny
bezpieczeństwa stosowania
bezpieczeństwa stosowania
działania (aplikacja)
działania (aplikacja)
jakości
jakości
Produkcja kosmetyków
Produkcja kosmetyków
Elementy marketingu produktów kosmetycznych
Elementy marketingu produktów kosmetycznych
Rola kosmetyków
funkcje higieniczne
funkcje higieniczne
profilaktyka zdrowotna
profilaktyka zdrowotna
funkcje kulturowe i cywilizacyjne
funkcje kulturowe i cywilizacyjne
zapach ciała
zapach ciała
archetypy kulturowe
archetypy kulturowe
rytuały
rytuały
moda
moda
funkcje estetyczne
funkcje estetyczne
zaspakajanie pr
zaspakajanie pr
ó
ó
żności
żności
łagodzenie stres
łagodzenie stres
ó
ó
w psychicznych
w psychicznych
podtrzymywanie pozytywnych złudzeń
podtrzymywanie pozytywnych złudzeń
Granica kosmetyk – lek
r
r
ó
ó
żna w r
żna w r
ó
ó
żnych krajach
żnych krajach
USA
USA
–
–
leki OTC
leki OTC
jednakowa w ustawodawstwie polskim i UE
jednakowa w ustawodawstwie polskim i UE
oparta na definicji kosmetyku
oparta na definicji kosmetyku
Definicja kosmetyku
„
„
każdy produkt przeznaczony do kontaktu z
każdy produkt przeznaczony do kontaktu z
zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego,
zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego,
takimi jak: sk
takimi jak: sk
ó
ó
ra, włosy, wargi, paznokcie i
ra, włosy, wargi, paznokcie i
zewnętrzne narządy płciowe lub z zębami i
zewnętrzne narządy płciowe lub z zębami i
błonami śluzowymi jamy ustnej, kt
błonami śluzowymi jamy ustnej, kt
ó
ó
rego
rego
wyłącznym
lub
gł
wyłącznym
lub
gł
ó
ó
wnym
celem
jest
wnym
celem
jest
utrzymanie ich w czystości oraz w dobrym
utrzymanie ich w czystości oraz w dobrym
stanie, ochrona, perfumowanie, upiększanie
stanie, ochrona, perfumowanie, upiększanie
lub poprawa zapachu ciała
lub poprawa zapachu ciała
”
”
.
.
Definicja leku
jako lek określa się
jako lek określa się
„
„
substancję chemiczną,
substancję chemiczną,
kt
kt
ó
ó
ra reaguje z żywym organizmem
ra reaguje z żywym organizmem
zmieniając jego czynność, tak, że zmiany te
zmieniając jego czynność, tak, że zmiany te
mogą być wykorzystane do zapobiegania
mogą być wykorzystane do zapobiegania
chorobom lub ich leczenia
chorobom lub ich leczenia
”
”
.
.
Podejście formalne
o zaklasyfikowaniu decyduje
o zaklasyfikowaniu decyduje
cel stosowania
cel stosowania
obecność substancji czynnych
obecność substancji czynnych
czynniki ograniczające
czynniki ograniczające
użycie substancji szkodliwych
użycie substancji szkodliwych
skutki stosowania innego niż założone
skutki stosowania innego niż założone
status substancji czynnych, limity stężeń
status substancji czynnych, limity stężeń
deklaracja na opakowaniu
deklaracja na opakowaniu
Podział kosmetyków
środki higieny osobistej
środki higieny osobistej
kosmetyki pielęgnacyjne
kosmetyki pielęgnacyjne
kosmetyki upiększające
kosmetyki upiększające
wyroby perfumeryjne
wyroby perfumeryjne
Środki higieny osobistej
preparaty do mycia i kąpieli,
preparaty do mycia i kąpieli,
szampony
szampony
dezodoranty
dezodoranty
preparaty do golenia
preparaty do golenia
preparaty do higieny jamy ustnej
preparaty do higieny jamy ustnej
inne
inne
Kosmetyki pielęgnacyjne
pielęgnacja twarzy
pielęgnacja twarzy
nawilżanie, anti-age, cera problemowa
nawilżanie, anti-age, cera problemowa
pielęgnacja ciała
pielęgnacja ciała
ujędrnianie, celulit, rozstępy itp.
ujędrnianie, celulit, rozstępy itp.
ochrona plażowa
ochrona plażowa
pielęgnacja st
pielęgnacja st
ó
ó
p, dłoni, paznokci
p, dłoni, paznokci
pielęgnacja włos
pielęgnacja włos
ó
ó
w
w
kosmetyki specjalne
kosmetyki specjalne
–
–
dla dzieci, mężczyzn itp.
dla dzieci, mężczyzn itp.
Kosmetyki upiększające
kosmetyki kolorowe
kosmetyki kolorowe
podkłady, środki do malowania twarzy, środki do
podkłady, środki do malowania twarzy, środki do
upiększania okolic oczu i tp., szminki do warg
upiększania okolic oczu i tp., szminki do warg
makijaż permanentny
makijaż permanentny
środki do modelowania fryzury i zmieniające
środki do modelowania fryzury i zmieniające
kształt włos
kształt włos
ó
ó
w
w
środki zmieniające kolor włos
środki zmieniające kolor włos
ó
ó
w
w
lakiery do paznokci, tipsy
lakiery do paznokci, tipsy
Wyroby prefumeryjne
perfumy, wody toaletowe i kolońskie
perfumy, wody toaletowe i kolońskie
inne wyroby zapachowe
inne wyroby zapachowe
produkty semiperfumeryjne
produkty semiperfumeryjne
Składniki kosmetyków
bazowe - woda, alkohol, ciała tłuszczowe
bazowe - woda, alkohol, ciała tłuszczowe
czystość chemiczna i mikrobiologiczna
czystość chemiczna i mikrobiologiczna
kompatybilność z innymi składnikami
kompatybilność z innymi składnikami
podstawa filmu okluzyjnego
podstawa filmu okluzyjnego
pomocnicze
pomocnicze
wspomaganie formy fizykochemicznej: emulgatory,
wspomaganie formy fizykochemicznej: emulgatory,
składniki konsystencjotw
składniki konsystencjotw
ó
ó
rcze, stabilizujące
rcze, stabilizujące
konserwanty
konserwanty
–
–
zapobieganie zakażeniom wt
zapobieganie zakażeniom wt
ó
ó
rnym
rnym
barwniki i kompozycje zapachowe
barwniki i kompozycje zapachowe
czynne
czynne
warunkują działanie i efekty kosmetyczne
warunkują działanie i efekty kosmetyczne
dwie grupy: działające bez docierania do receptor
dwie grupy: działające bez docierania do receptor
ó
ó
w
w
i bezpośrednio czynne biologicznie
i bezpośrednio czynne biologicznie
Nomenklatura surowców
nazwy chemiczne
nazwy chemiczne
numery CAS
numery CAS
numery EINECS i ELINCS
numery EINECS i ELINCS
nazwy techniczne (zwyczajowe)
nazwy techniczne (zwyczajowe)
nazwy handlowe
nazwy handlowe
nazwy INCI
nazwy INCI
Nazwa chemiczna
zgodna z zasadami nazewnictwa ustalanymi
zgodna z zasadami nazewnictwa ustalanymi
przez IUPAC (Union of Pure and Applied
przez IUPAC (Union of Pure and Applied
Chemistry – Unia Chemii Czystej i stosowanej)
Chemistry – Unia Chemii Czystej i stosowanej)
tylko dla indywidualnych związków i
tylko dla indywidualnych związków i
monomerów
monomerów
w przypadku związków organicznych nazwy
w przypadku związków organicznych nazwy
bardzo złożone
bardzo złożone
Numer CAS
Chemical Abstracts (CA)
Chemical Abstracts (CA)
czasopismo zamieszczające skróty wszystkich
czasopismo zamieszczające skróty wszystkich
publikacji naukowych z dziedziny chemii
publikacji naukowych z dziedziny chemii
wersja elektroniczna w formie gigantycznej
wersja elektroniczna w formie gigantycznej
bazy danych (miliony związków chemicznych,
bazy danych (miliony związków chemicznych,
miliony artykułów)
miliony artykułów)
każdy związek chemiczny opisany w CA ma
każdy związek chemiczny opisany w CA ma
swój numer – jest to numer CAS
swój numer – jest to numer CAS
Numery EINECS i ELINCS
tylko Europa (UE)
tylko Europa (UE)
do września 1981 –
do września 1981 –
E
E
uropean
uropean
I
I
nventory of
nventory of
E
E
xisting
xisting
C
C
hemical
hemical
S
S
ubstances
ubstances
po tej dacie -
po tej dacie -
E
E
uropean
uropean
L
L
ist of
ist of
N
N
otified
otified
C
C
hemical
hemical
S
S
ubstances
ubstances
Wzory chemiczne
empiryczne (sumaryczne)
empiryczne (sumaryczne)
podają listę pierwiastków obecnych w związku w
podają listę pierwiastków obecnych w związku w
kolejności alfabetycznej w formie symboli chemicznych
kolejności alfabetycznej w formie symboli chemicznych
(dla zw. organicznych C i H poza kolejnością)
(dla zw. organicznych C i H poza kolejnością)
podają liczbę atomów danego pierwiastka w
podają liczbę atomów danego pierwiastka w
cząsteczce związku
cząsteczce związku
wzory strukturalne
wzory strukturalne
rysunki cząsteczek związków, pokazujące połączenia
rysunki cząsteczek związków, pokazujące połączenia
między atomami
między atomami
mogą pokazywać rozmieszczenie przestrzenne
mogą pokazywać rozmieszczenie przestrzenne
atomów
atomów
Inne nazwy
Farmakopealne
Farmakopealne
Farmakopea Polska VI, inne
Farmakopea Polska VI, inne
np. olej parafinowy = paraffinum liquidum
np. olej parafinowy = paraffinum liquidum
Colour Index
Colour Index
tylko barwniki i pigmenty
tylko barwniki i pigmenty
numery, np. CI 77266 = sadza lampowa
numery, np. CI 77266 = sadza lampowa
kilka wydań
kilka wydań
niekiedy mylący (bentonit = CI77002)
niekiedy mylący (bentonit = CI77002)
Nazwy INCI
International Nomenclature of Cosmetic
International Nomenclature of Cosmetic
Ingredients (do 1993 CTFA-Names)
Ingredients (do 1993 CTFA-Names)
nadawane przez CTFA (Cosmetic, Toiletries and
nadawane przez CTFA (Cosmetic, Toiletries and
Fragrance Association, USA) w porozumieniu z
Fragrance Association, USA) w porozumieniu z
Colipa (UE)
Colipa (UE)
są pochodną nazw chemicznych i
są pochodną nazw chemicznych i
zwyczajowych, z szeregiem regularności
zwyczajowych, z szeregiem regularności
produkty roślinne – nazwa łacińska
produkty roślinne – nazwa łacińska
barwniki – nr CI
barwniki – nr CI
surowce będące mieszaninami „..” and „...”
surowce będące mieszaninami „..” and „...”
Nazwy INCI
drobne różnice pomiędzy USA i UE
drobne różnice pomiędzy USA i UE
aqua – water
aqua – water
nazwy botaniczne (UE – Linneusz, USA – ang.)
nazwy botaniczne (UE – Linneusz, USA – ang.)
kompozycje zapachowe (UE – Parfum, USA –
kompozycje zapachowe (UE – Parfum, USA –
Fragrance)
Fragrance)
nazwy zharmonizowane:
nazwy zharmonizowane:
Peach (Prunus Persica) Leaf Extract
Peach (Prunus Persica) Leaf Extract
Mineral Oil (Paraffinum Liquidum)
Mineral Oil (Paraffinum Liquidum)
Nazwy INCI - znaczenie
uproszczenie nazewnictwa
uproszczenie nazewnictwa
czystych związków chemicznych (sól sodowa
czystych związków chemicznych (sól sodowa
siarczanu dioksyetylenowanego alkoholu laurylowego
siarczanu dioksyetylenowanego alkoholu laurylowego
= Sodium Laureth-2 Sulphate)
= Sodium Laureth-2 Sulphate)
mieszanin
mieszanin
(
(
dietanoloamidy kwasów tłuszczowych
dietanoloamidy kwasów tłuszczowych
oleju kokosowego = Cocoamide DEA)
oleju kokosowego = Cocoamide DEA)
produktów o wielu nazwach handlowych (Glyceryl
produktów o wielu nazwach handlowych (Glyceryl
Stearate – ponad 100 nazw handlowych: Arlacel,
Stearate – ponad 100 nazw handlowych: Arlacel,
Cithrol, Cutina, Imwitor, Kessco, Protachem, Tegin ...)
Cithrol, Cutina, Imwitor, Kessco, Protachem, Tegin ...)
ułatwienie porozumiewania się przez
ułatwienie porozumiewania się przez
stworzenie języka zrozumiałego dla grupy
stworzenie języka zrozumiałego dla grupy
specjalistów
specjalistów
system ostrzeżeń dla konsumentów i lekarzy
system ostrzeżeń dla konsumentów i lekarzy
Czytanie składu INCI
zgodność ze składnikami deklarowanymi
zgodność ze składnikami deklarowanymi
marketingowo
marketingowo
zgodność z grupą celową
zgodność z grupą celową
zgodność z deklarowanym działaniem
zgodność z deklarowanym działaniem
spójność składu
spójność składu
Podawanie nazw INCI
obowiązuje od dawna w krajach Unii
obowiązuje od dawna w krajach Unii
Europejskiej
Europejskiej
obowiązuje w Polsce od 12.05.2002
obowiązuje w Polsce od 12.05.2002
informuje o kolejności stężeń składnik
informuje o kolejności stężeń składnik
ó
ó
w
w
(powyżej 1%)
(powyżej 1%)
International Cosmetic
Ingredient Dictionary and
Handbook
wydawana przez CTFA (1993, 1995, 1997,
wydawana przez CTFA (1993, 1995, 1997,
2000, 2002, 2004, 2006)
2000, 2002, 2004, 2006)
wersja książkowa i elektroniczna
wersja książkowa i elektroniczna
ok.12000 nazw INCI, ok. 50000 zwyczajowych,
ok.12000 nazw INCI, ok. 50000 zwyczajowych,
chemicznych i handlowych
chemicznych i handlowych
wyszukiwanie krzyżowe
wyszukiwanie krzyżowe
15 sekcji (w tym encyklopedia, listy w/g
15 sekcji (w tym encyklopedia, listy w/g
różnych systemów nazw, lista dostawców)
różnych systemów nazw, lista dostawców)
Monografia
nazwa INCI
nazwa INCI
nr CAS
nr CAS
nr EINECS/ELINCS
nr EINECS/ELINCS
wzór sumaryczny
wzór sumaryczny
wzór strukturalny/opis
wzór strukturalny/opis
źródło informacji
źródło informacji
klasa chemiczna
klasa chemiczna
funkcje
funkcje
kategoria produktu
kategoria produktu
nazwa techniczna (zwyczajowa)
nazwa techniczna (zwyczajowa)
nazwy handlowe (producenci)
nazwy handlowe (producenci)
nazwy handlowe mieszanin w których występuje
nazwy handlowe mieszanin w których występuje
Inne wydawnictwa
International Buyers Guide (również w
International Buyers Guide (również w
Internecie)
Internecie)
coroczne listy nowych surowców publikowane w lit.
coroczne listy nowych surowców publikowane w lit.
fachowej
fachowej
wydawnictwa firm produkujących surowce
wydawnictwa firm produkujących surowce
skrótowe
skrótowe
monografie produktów
monografie produktów
opis działania (wyniki badań)
opis działania (wyniki badań)
Safety Data Sheet
Safety Data Sheet
pełne katalogi na CD
pełne katalogi na CD
Literatura kosmetykologiczna I
Książki w języku polskim
Książki w języku polskim
nieliczne, niekiedy niski poziom, dużo błędów,
nieliczne, niekiedy niski poziom, dużo błędów,
Polecam:
Polecam:
J.Arct i inni, Encyklopedia Kosmetyki , (SPAR 1996)
J.Arct i inni, Encyklopedia Kosmetyki , (SPAR 1996)
E.Lamer Zarawska, Kosmetyka naturalna - nakł. wyczerpany
E.Lamer Zarawska, Kosmetyka naturalna - nakł. wyczerpany
R.Zieliński, Surfaktanty (AE, Poznań, 1998)
R.Zieliński, Surfaktanty (AE, Poznań, 1998)
W.Malinka Zarys chemii kosmetycznej , (Volumed 1999)
W.Malinka Zarys chemii kosmetycznej , (Volumed 1999)
I.B.Peters i inni, Kosmetyka , (REA 2002)
I.B.Peters i inni, Kosmetyka , (REA 2002)
C.E.Stauffer, Emulgatory, (WNT 2001)
C.E.Stauffer, Emulgatory, (WNT 2001)
J.Arct i inni, Kosmetyczne zastosowanie witamin A iE, (WSZKiPZ,
J.Arct i inni, Kosmetyczne zastosowanie witamin A iE, (WSZKiPZ,
2004)
2004)
M.C.Martini, Kosmetologia i farmakologia skóry, (PZWL 2007)
M.C.Martini, Kosmetologia i farmakologia skóry, (PZWL 2007)
Z.D.Draelos, , Kosmeceutyki, (Urban & Partner 2007)
Z.D.Draelos, , Kosmeceutyki, (Urban & Partner 2007)
Literatura kosmetykologiczna II
Książki w językach obcych
Książki w językach obcych
Dużo, bardzo dobry poziom
Dużo, bardzo dobry poziom
Szczególnie polecam:
Szczególnie polecam:
DFWilliams, W.H.Schmidt, Chemistry and Technology of
DFWilliams, W.H.Schmidt, Chemistry and Technology of
the Cosmetids and Toiletries Industry
the Cosmetids and Toiletries Industry
K.F.DePolo, A Short Textbook of Cosmetology
K.F.DePolo, A Short Textbook of Cosmetology
O.Barel, M.Paye, H.I.Maibach, Handbook of Cosmetic
O.Barel, M.Paye, H.I.Maibach, Handbook of Cosmetic
Science and Technology
Science and Technology
K.Schrader, A.Domsch, Cosmetology – Theory and
K.Schrader, A.Domsch, Cosmetology – Theory and
Practice
Practice
A.Margolina, E.Ernandez, Nowaja Kosmietołogija (rus)
A.Margolina, E.Ernandez, Nowaja Kosmietołogija (rus)
Literatura kosmetykologiczna III
Czasopisma polskie dla kosmetyczek
Czasopisma polskie dla kosmetyczek
Nowości w kosmetyce
Nowości w kosmetyce
Beauty Forum
Beauty Forum
Salon i Elegancja
Salon i Elegancja
Czasopisma polskie dla kosmetologów
Czasopisma polskie dla kosmetologów
SOFW – Journal wydanie polskie
SOFW – Journal wydanie polskie
Wiadomości Polskiego Towarzystwa Kosmetologów
Wiadomości Polskiego Towarzystwa Kosmetologów
(do 2008 roku)
(do 2008 roku)
Polish Journal of Cosmetology
Polish Journal of Cosmetology
Literatura kosmetykologiczna IV
Czasopisma obcojęzyczne branżowe
Cosmetics & Toiletries
Cosmetics & Toiletries
S
S
Ö
Ö
FW-Journal, wydanie niemieckie i angielskie
FW-Journal, wydanie niemieckie i angielskie
Parfumes
Parfumes
Kosmietika i medicina (rus)
Kosmietika i medicina (rus)
COSSMA
COSSMA
SPC (Soap Perfumery and Cosmetics)
SPC (Soap Perfumery and Cosmetics)
Eurocosmetics
Eurocosmetics
HAPPI– wersja on line
HAPPI– wersja on line
Czasopisma obcojęzyczne naukowe
Czasopisma obcojęzyczne naukowe
IFSCC Magazine
IFSCC Magazine
International Journal of Cosmetic Science
International Journal of Cosmetic Science
Journal of Cosmetic Science
Journal of Cosmetic Science
Journal of Applied Cosmetology
Journal of Applied Cosmetology
Literatura kosmetykologiczna V
Kongresy
Kongresy
Kongresy IFSCC
Kongresy IFSCC
Konferencje IFSCC „in between”
Konferencje IFSCC „in between”
In Cosmetics
In Cosmetics
HPCI
HPCI
SEPAWA
SEPAWA
Cosmoprof
Cosmoprof
Kongresy krajowe SCC
Kongresy krajowe SCC
Materiały pokonferencyjne (Proceedings)
Materiały pokonferencyjne (Proceedings)
Internet
Literatura źródłowa
Literatura źródłowa
Bezpłatne wyszukiwanie i abstrakty
Bezpłatne wyszukiwanie i abstrakty
Scirrus, Scopus, Scholar Google itp..
Scirrus, Scopus, Scholar Google itp..
Płatne wyszukiwanie, dostęp płatny do abstraktów i
Płatne wyszukiwanie, dostęp płatny do abstraktów i
pełnych tekstów
pełnych tekstów
STN,
STN,
Kosmet
Kosmet
Płatny dostęp do pełnych tekstów
Płatny dostęp do pełnych tekstów
Strony internetowe wydawnictw
Strony internetowe wydawnictw
Internet
Czasopisma
Czasopisma
Bezpłatne
Bezpłatne
Bezpłatne – firmowe
Bezpłatne – firmowe
Skin Care Forum,
Skin Care Forum,
www.scf-online.com
www.scf-online.com
Płatne
Płatne
Cosmetics & Toiletries -
Cosmetics & Toiletries -
www.thecosmeticsite.com
www.thecosmeticsite.com
International Journal of Cosmetic Science -
International Journal of Cosmetic Science -
www.blackwellpublishing.com
www.blackwellpublishing.com
Internet
Organizacje międzynarodowe
Organizacje międzynarodowe
International Federation of Societies of Cosmetic
International Federation of Societies of Cosmetic
Chemists (IFSCC)
Chemists (IFSCC)
Personal Care Products Council (dawne CTFA)
Personal Care Products Council (dawne CTFA)
Colipa,
Colipa,
Organizacje krajowe
Organizacje krajowe
Polskie Towarzystwo Kosmetologów
Polskie Towarzystwo Kosmetologów
Stowarzyszenie Lekarzy Dermatologów Estetycznych
Stowarzyszenie Lekarzy Dermatologów Estetycznych
Sekcja Dermatologii estetycznej PTL
Sekcja Dermatologii estetycznej PTL
Sekcja Medycyny Estetycznej PTL
Sekcja Medycyny Estetycznej PTL
Internet
Serwis Biotechnologia
Serwis Biotechnologia
Literatura techniczna – monografie surowców,
Literatura techniczna – monografie surowców,
receptury
receptury
Producenci surowców - dostęp do stron i literatury
Producenci surowców - dostęp do stron i literatury
bezpłatny, często wymagana darmowa rejestracja
bezpłatny, często wymagana darmowa rejestracja
Strony producentów kosmetyków
Strony producentów kosmetyków
Dużo marketingu, mało konkretnych informacji, dają
Dużo marketingu, mało konkretnych informacji, dają
zorientowanie w rynku
zorientowanie w rynku
Internet
Literatura patentowa
Literatura patentowa
Ep.espacenet.com
Ep.espacenet.com
Dostęp całkowicie bezpłatny do praktycznie całej
Dostęp całkowicie bezpłatny do praktycznie całej
światowej literatury patentowej
światowej literatury patentowej
Ograniczone wyszukiwanie (brak słów kluczowych),
Ograniczone wyszukiwanie (brak słów kluczowych),
pomaga znajomość kodów Międzynarodowej
pomaga znajomość kodów Międzynarodowej
Klasyfikacji Patentowej
Klasyfikacji Patentowej
Kosmetyki - A61K7/xx
Kosmetyki - A61K7/xx
Literatura kosmetykologiczna VII
Wydawnictwa firm surowcowych
Wydawnictwa firm surowcowych
Periodyki, np.:
Periodyki, np.:
Skin Care Forum (Cognis)
Skin Care Forum (Cognis)
Contact (Haarmann & Reimer)
Contact (Haarmann & Reimer)
Monografie ogólne
Monografie ogólne
Monografie surowców
Monografie surowców
Katalogi surowców
Katalogi surowców
Zbiory receptur kosmetycznych
Zbiory receptur kosmetycznych
CD – Romy
CD – Romy
Status prawny kosmetyków
Ustawa o kosmetykach z dn. 12.05.2001 i
Ustawa o kosmetykach z dn. 12.05.2001 i
rozporządzenia Ministra Zdrowia
rozporządzenia Ministra Zdrowia
obowiązuje od 12.05.2002
obowiązuje od 12.05.2002
jest w pełni zgodna z ustawodawstwem UE
jest w pełni zgodna z ustawodawstwem UE
ma na celu ochronę konsumentów
ma na celu ochronę konsumentów
obowiązuje
obowiązuje
producentów
producentów
dystrybutorów (importerów)
dystrybutorów (importerów)
dotyczy kosmetyków rynkowych i profesjonalnych
dotyczy kosmetyków rynkowych i profesjonalnych
Ustawa
stawia wymóg nieszkodliwości kosmetyku
stawia wymóg nieszkodliwości kosmetyku
warunek – użycie zgodne z opisem i instrukcją
warunek – użycie zgodne z opisem i instrukcją
podaje co nie może wchodzić w skład
podaje co nie może wchodzić w skład
kosmetyku
kosmetyku
substancje niedozwolone (lista)
substancje niedozwolone (lista)
składniki pochodzące z ciała ludzkiego
składniki pochodzące z ciała ludzkiego
podaje co może wchodzić w skład kosmetyku
podaje co może wchodzić w skład kosmetyku
z ograniczeniem
z ograniczeniem
substancje dozwolone w ograniczonych ilościach
substancje dozwolone w ograniczonych ilościach
barwniki, konserwanty, substancje promieniochronne
barwniki, konserwanty, substancje promieniochronne
tylko dozwolone i w dozwolonych ilościach
tylko dozwolone i w dozwolonych ilościach
Ustawa
Określa informacje które muszą być
Określa informacje które muszą być
umieszczone na opakowaniu
umieszczone na opakowaniu
nazwa kosmetyku, adres producenta, zawartość
nazwa kosmetyku, adres producenta, zawartość
kosmetyku, nr serii
kosmetyku, nr serii
termin przydatności (gdy jest krótszy niż 30 mies.)
termin przydatności (gdy jest krótszy niż 30 mies.)
szczególne ostrzeżenia, zwłaszcza przy produktach
szczególne ostrzeżenia, zwłaszcza przy produktach
profesjonalnych
profesjonalnych
wykaz składników wg INCI
wykaz składników wg INCI
kolejność zgodnie z malejącą zawartością (do 1%)
kolejność zgodnie z malejącą zawartością (do 1%)
Ustawa
zobowiązuje producenta (dystrybutora)
zobowiązuje producenta (dystrybutora)
do zgłoszenia kosmetyku do krajowego systemu
do zgłoszenia kosmetyku do krajowego systemu
informowania (IMP w Łodzi)
informowania (IMP w Łodzi)
nazwa i kategoria
nazwa i kategoria
dane producenta (importera)
dane producenta (importera)
miejsce produkcji
miejsce produkcji
miejsce przechowywania dokumentacji
miejsce przechowywania dokumentacji
toksykologicznej, aplikacyjnej i innej danego wyrobu
toksykologicznej, aplikacyjnej i innej danego wyrobu
Ustawa
Zobowiązuje producenta (dystrybutora) do
Zobowiązuje producenta (dystrybutora) do
posiadania dokumentacji obejmującej
posiadania dokumentacji obejmującej
ilościowy i jakościowy skład produktu
ilościowy i jakościowy skład produktu
specyfikację fizykochemiczną i mikrobiologiczną
specyfikację fizykochemiczną i mikrobiologiczną
składników, kryteria chemicznej i mikrobiologicznej
składników, kryteria chemicznej i mikrobiologicznej
czystości produktu
czystości produktu
opis metody produkcji i kryteria jakości
opis metody produkcji i kryteria jakości
ocenę toksykologiczną produktu i charakterystykę
ocenę toksykologiczną produktu i charakterystykę
toksykologiczną składników
toksykologiczną składników
informacje o działaniach niepożądanych
informacje o działaniach niepożądanych
potwierdzenie deklaracji n/t działania
potwierdzenie deklaracji n/t działania
Jak działają kosmetyki ?
Wspomagają i korygują funkcje skóry
Wspomagają i korygują funkcje skóry
Gospodarkę wodną
Gospodarkę wodną
Ochronę przed czynnikami starzeniowymi
Ochronę przed czynnikami starzeniowymi
Ochronę przed wiatrem, mrozem, zanieczyszczeniami itp.
Ochronę przed wiatrem, mrozem, zanieczyszczeniami itp.
Korygują drobne dysfunkcje
Korygują drobne dysfunkcje
Niektóre objawy starzenia
Niektóre objawy starzenia
Nadmierną wrażliwość
Nadmierną wrażliwość
Pracę gruczołów łojowych
Pracę gruczołów łojowych
Teleangiektazje
Teleangiektazje
Celulit
Celulit
Przebarwienia
Przebarwienia
Inne
Inne
Jak działają kosmetyki ?
Pomagają w utrzymaniu higieny
Pomagają w utrzymaniu higieny
Myciu i kąpieli
Myciu i kąpieli
Zapobieganiu przykrym zapachom ciała
Zapobieganiu przykrym zapachom ciała
Usuwaniu zbędnego owłosienia
Usuwaniu zbędnego owłosienia
Pielęgnacji dzieci
Pielęgnacji dzieci
Poprawiają wygląd
Poprawiają wygląd
Kosmetyki „kolorowe”, lakiery do paznokci itp.
Kosmetyki „kolorowe”, lakiery do paznokci itp.
Środki kondycjonujące, żele, lakiery i farby do włosów
Środki kondycjonujące, żele, lakiery i farby do włosów
Nadają zapach
Nadają zapach
Preparaty perfumeryjne
Preparaty perfumeryjne
Funkcje kosmetyków
pielęgnacyjnych
nawilżanie
nawilżanie
hamowanie ucieczki wody
hamowanie ucieczki wody
ochrona
ochrona
przed UV i wolnymi rodnikami
przed UV i wolnymi rodnikami
przed czynnikami środowiskowymi i
przed czynnikami środowiskowymi i
zanieczyszczeniami
zanieczyszczeniami
stymulacja i regulacja
stymulacja i regulacja
przyspieszanie odnowy tkankowej
przyspieszanie odnowy tkankowej
regulacja procesów wzrostu i różnicowania komórek
regulacja procesów wzrostu i różnicowania komórek
funkcje specjalne – cera problemowa
funkcje specjalne – cera problemowa
Gospodarka wodna skóry
Woda przenika z wnętrza organizmu przez
Woda przenika z wnętrza organizmu przez
skórę i odparowuje z powierzchni
skórę i odparowuje z powierzchni
Transepidermal Water Loss (TEWL) – ok. 300g/dobę
Transepidermal Water Loss (TEWL) – ok. 300g/dobę
Skóra jest barierą hamującą ucieczkę wody
Skóra jest barierą hamującą ucieczkę wody
Najwolniej przenika przez zewnętrzną warstwę
Najwolniej przenika przez zewnętrzną warstwę
rogową naskórka i płaszcz hydrolipidowy na
rogową naskórka i płaszcz hydrolipidowy na
powierzchni skóry
powierzchni skóry
Poszczególne warstwy skóry mają różną
Poszczególne warstwy skóry mają różną
zdolność wiązania wody
zdolność wiązania wody
W skórze istnieje gradient stężeń wody
W skórze istnieje gradient stężeń wody
CIAŁO, 70% H
2
O
SKÓRA, 50% H
2
O
NASKÓREK, 30% H
2
O
STRATUM CORNEUM,
10% H
2
O
OTOCZENIE <1% H
2
O
PRZ
EPŁ
YW
WO
DY
CIAŁO, 70% H
2
O
SKÓRA, 50% H
2
O
NASKÓREK, 30% H
2
O
STRATUM CORNEUM,
10% H
2
O
OTOCZENIE <1% H
2
O
PRZ
EPŁ
YW
W
OD
Y
Woda
Utrzymuje prawidłową budowę i własności
Utrzymuje prawidłową budowę i własności
protein fibrylarnych skóry właściwej
protein fibrylarnych skóry właściwej
brak wody zmniejsza elastyczność i sprężystość
brak wody zmniejsza elastyczność i sprężystość
skóry
skóry
Jest konieczna dla prawidłowego różnicowania
Jest konieczna dla prawidłowego różnicowania
keratynocytów
keratynocytów
brak wody zakłóca tworzenie s.c. – bariery
brak wody zakłóca tworzenie s.c. – bariery
zmniejszającej TEWL
zmniejszającej TEWL
wysuszenie skóry zmniejsza jej zdolności barierowe i
wysuszenie skóry zmniejsza jej zdolności barierowe i
przyczynia się do dalszej utraty wody
przyczynia się do dalszej utraty wody
Wysuszanie naskórka - efekty
bezpośrednie
bezpośrednie
zmniejszenie plastyczności warstwy rogowej
zmniejszenie plastyczności warstwy rogowej
zmniejszenie aktywności enzymów
zmniejszenie aktywności enzymów
zahamowanie syntezy NMF, nieprawidłowa synteza
zahamowanie syntezy NMF, nieprawidłowa synteza
lipidów
lipidów
zahamowanie rozpadu desmosomów
zahamowanie rozpadu desmosomów
kosmetyczne
kosmetyczne
szorstkość skóry
szorstkość skóry
pękanie naskórka
pękanie naskórka
nadmierne rogowacenie
nadmierne rogowacenie
Jak skóra zatrzymuje wodę ?
Przez wiązanie z hydrofilowymi polimerami
Przez wiązanie z hydrofilowymi polimerami
strukturalnymi
strukturalnymi
Poliwęglowodanami (kwas hialuronowy, inne GAG)
Poliwęglowodanami (kwas hialuronowy, inne GAG)
Proteinami
Proteinami
Przez wiązanie z elektrolitami i niskocząsteczkowymi
Przez wiązanie z elektrolitami i niskocząsteczkowymi
związkami hydrofilowymi
związkami hydrofilowymi
Sole nieorganiczne, aminokwasy, hydroksykwasy, mocznik itp.
Sole nieorganiczne, aminokwasy, hydroksykwasy, mocznik itp.
składniki NMF
składniki NMF
Obszary o wysokim ciśnieniu osmotycznym oddzielone
Obszary o wysokim ciśnieniu osmotycznym oddzielone
półprzepuszczalnymi membranami (błony komórkowe)
półprzepuszczalnymi membranami (błony komórkowe)
Przez hydrofobowe bariery hamujące dyfuzję
Przez hydrofobowe bariery hamujące dyfuzję
Lipidy cementu międzykomórkowego
Lipidy cementu międzykomórkowego
Lipidy na powierzchni skóry (sebum)
Lipidy na powierzchni skóry (sebum)
Woda dyfunduje do powierzchni
skóry
Przenika dość łatwo przez błony komórkowe
Przenika dość łatwo przez błony komórkowe
Powoli przenika przez warstwę rogową i
Powoli przenika przez warstwę rogową i
płaszcz hydrolipidowy skóry
płaszcz hydrolipidowy skóry
Jest wiązana przez elementy strukturalne i
Jest wiązana przez elementy strukturalne i
czynniki osmotyczne stanowiące o zdolności
czynniki osmotyczne stanowiące o zdolności
wiązania wody
wiązania wody
Woda związana zmniejsza gradient stężenia i hamuje
Woda związana zmniejsza gradient stężenia i hamuje
dyfuzję
dyfuzję
Woda nie związana dyfunduje do powierzchni
Woda nie związana dyfunduje do powierzchni
znacznie szybciej
znacznie szybciej
Nawilżenie skóry (naskórka)
Za
Za
l
l
eży:
eży:
Od zdolności wiązania wody w poszczególnych warstwach i
Od zdolności wiązania wody w poszczególnych warstwach i
gradientu stężeń
gradientu stężeń
Od zdolności hamowania dyfuzji przez bariery lipidowe s.c. i
Od zdolności hamowania dyfuzji przez bariery lipidowe s.c. i
płaszcza hydrolipidowego
płaszcza hydrolipidowego
Woda nie związana szybko dyfunduje i odparowuje do
Woda nie związana szybko dyfunduje i odparowuje do
otoczenia
otoczenia
Namoczenie skóry zwiększa nawilżenie na krótki czas (10 – 30
Namoczenie skóry zwiększa nawilżenie na krótki czas (10 – 30
minut)
minut)
Wprowadzanie wody z zewnątrz nie daje trwałego efektu
Wprowadzanie wody z zewnątrz nie daje trwałego efektu
kosmetycznego
kosmetycznego
Nawilżyć skórę można jedynie hamując ucieczkę wody
Nawilżyć skórę można jedynie hamując ucieczkę wody
Woda wprowadzana z zewnątrz
nie jest wiązana i szybko
odparowuje do suchego
środowiska
Dotąd zrobione
Dotąd zrobione
Kierunek
przepływu wody
Podstawowa funkcja skóry -
zatrzymać wodę
Organizm zawiera do 60% wody
Organizm zawiera do 60% wody
błony biologiczne są półprzepuszczalne
błony biologiczne są półprzepuszczalne
coś musi tę wodę utrzymać wewnątrz
coś musi tę wodę utrzymać wewnątrz
Bariera skórna
Bariera skórna
Warstwa rogowa (korneocyty, cement
Warstwa rogowa (korneocyty, cement
międzykomórkowy, NMF)
międzykomórkowy, NMF)
Płaszcz hydrolipidowy na powierzchni skóry
Płaszcz hydrolipidowy na powierzchni skóry
Funkcje kosmetyków
nawilżających
bezpośrednia regeneracja i uzupełnianie barier
bezpośrednia regeneracja i uzupełnianie barier
zatrzymanie ucieczki wody poprzez
zatrzymanie ucieczki wody poprzez
wzmacnianie barier naskórkowych
wzmacnianie barier naskórkowych
regulacja i stymulacja odtwarzania barier
regulacja i stymulacja odtwarzania barier
Ochrona składników bariery
Ochrona składników bariery
Bezpośrednia regeneracja i
uzupełnianie
tworzenie sztucznych barier
tworzenie sztucznych barier
okluzja hydrolipidowa
okluzja hydrolipidowa
wzmacnianie barier naturalnych
wzmacnianie barier naturalnych
uzupełnianie lipidów warstwy rogowej
uzupełnianie lipidów warstwy rogowej
uzupełnianie NMF i struktur wiążących wodę
uzupełnianie NMF i struktur wiążących wodę
przyspieszanie odnowy
przyspieszanie odnowy
substancje nawilżające
o działaniu bezpośrednim
o działaniu pośrednim
lipofilowe
( nierozpuszczalne w
wodzie
)
hydrofilowe
(rozpuszczalne w
wodzie)
ochronne
regulacyjne
stymulujące
odnowę tkankową
Hydrofilowe substancje
nawilżające
rozpuszczają się w wodzie
rozpuszczają się w wodzie
przyciągają wodę z otoczenia
przyciągają wodę z otoczenia
zwiększają uwodnienie tkanek
zwiększają uwodnienie tkanek
zwiększenie ilości wody strukturalnej
zwiększenie ilości wody strukturalnej
hamują migrację i parowanie wody
hamują migrację i parowanie wody
Hydrofilowe substancje
nawilżające
Niskocząsteczkowe
Niskocząsteczkowe
mogą nawet wnikać w głąb warstwy rogowej (np.
mogą nawet wnikać w głąb warstwy rogowej (np.
gliceryna, glikol propylenowy)
gliceryna, glikol propylenowy)
Wielkocząsteczkowe
Wielkocząsteczkowe
działają wyłącznie na powierzchni, niekiedy tworzą
działają wyłącznie na powierzchni, niekiedy tworzą
film (np. proteiny, chitozan, kwas hialuronowy)
film (np. proteiny, chitozan, kwas hialuronowy)
Lipofilowe substancje
nawilżające
Nie rozpuszczają się w wodzie
Nie rozpuszczają się w wodzie
Rozpuszczają się w tłuszczach
Rozpuszczają się w tłuszczach
Tworzą bariery nieprzenikalne dla wody
Tworzą bariery nieprzenikalne dla wody
utrudnienie migracji wody
utrudnienie migracji wody
lipofilowe substancje nawilżające
lipidy
węglowodory
silikony
Lipofilowe substancje
nawilżające
Mogą działać wyłącznie powierzchniowo
Mogą działać wyłącznie powierzchniowo
silikony, węglowodory, woski, trójglicerydy i inne
silikony, węglowodory, woski, trójglicerydy i inne
emolienty
emolienty
Mogą wnikać i uzupełniać cement
Mogą wnikać i uzupełniać cement
międzykomórkowy
międzykomórkowy
ceramidy, sterole, niektóre glicerydy, pochodne
ceramidy, sterole, niektóre glicerydy, pochodne
NNKT, skwalen
NNKT, skwalen
Pośrednie działanie nawilżające
Zapobieganie uszkodzeniom bariery
Zapobieganie uszkodzeniom bariery
np. witamina E i inne antyutleniacze
np. witamina E i inne antyutleniacze
Regulacja, usprawnianie i stymulacja odnowy
Regulacja, usprawnianie i stymulacja odnowy
barier
barier
np. alfa-hydroksykwasy, witamina A
np. alfa-hydroksykwasy, witamina A
Emolienty
Pojęcie emolientu
Pojęcie emolientu
Okluzja ciągła i nieciągła
Okluzja ciągła i nieciągła
Komedogenność
Komedogenność
Starzenie się skóry
Starzenie się skóry
Osłabienie mechanizmów obronnych
Osłabienie mechanizmów obronnych
Spowolnienie naturalnej odnowy tkankowej
Spowolnienie naturalnej odnowy tkankowej
Wolniejsza regeneracja uszkodzeń
Wolniejsza regeneracja uszkodzeń
Zakłócenia procesów regulacyjnych
Zakłócenia procesów regulacyjnych
Trwałe zmiany morfologiczne
Trwałe zmiany morfologiczne
zwiotczenie
zwiotczenie
zmarszczki
zmarszczki
przebarwienia
przebarwienia
zmiana kolorytu
zmiana kolorytu
Czynniki starzeniowe
Endogenne (wewnątrzpochodne)
Endogenne (wewnątrzpochodne)
naturalne procesy starzenia
naturalne procesy starzenia
Egzogenne (zewnątrzpochodne)
Egzogenne (zewnątrzpochodne)
destrukcyjny wpływ środowiska
destrukcyjny wpływ środowiska
Starzenie wewnątrzpochodne
Mechanizm starzenia
Młoda skóra:
Młoda skóra:
Procesy rozkładu i regeneracji są w równowadze
Procesy rozkładu i regeneracji są w równowadze
Skóra dojrzała
Skóra dojrzała
procesy destrukcyjne zaczynają dominować
procesy destrukcyjne zaczynają dominować
następuje ogólne osłabienie zdolności do
następuje ogólne osłabienie zdolności do
zachowywania równowagi
zachowywania równowagi
Komórki żyją krócej
Komórki żyją krócej
Spowolnienie procesów odnowy:
ogólne osłabienie aktywności fizjologicznej
ogólne osłabienie aktywności fizjologicznej
uszkodzenia układów regenerujących
uszkodzenia układów regenerujących
rozregulowanie procesów wzrostu i odnowy
rozregulowanie procesów wzrostu i odnowy
tkankowej
tkankowej
Skutki
Pogrubienie naskórka
Pogrubienie naskórka
Brak zmian w grubości warstwy rogowej
Brak zmian w grubości warstwy rogowej
Atrofia keratynocytów
Atrofia keratynocytów
Zmniejszenie liczby melanosomów
Zmniejszenie liczby melanosomów
Zmiany w skórze właściwej
Zmiany w skórze właściwej
Zmiana organizacji struktur kolagenowych
Zmiana organizacji struktur kolagenowych
Obniżenie aktywności fibroblastów
Obniżenie aktywności fibroblastów
Skutki
Blada cera
Blada cera
Wiotkość skóry, zmarszczki
Wiotkość skóry, zmarszczki
Suchość skóry
Suchość skóry
Starzenie zewnątrzpochodne
Mechanizm starzenia
Uszkodzenia struktur fizjologicznych
Uszkodzenia struktur fizjologicznych
Tkanek
Tkanek
Enzymów
Enzymów
Układów regulujących
Układów regulujących
Kwasów nukleinowych
Kwasów nukleinowych
Skutki fizjologiczne
Uszkodzenia układów regenerujących
Uszkodzenia układów regenerujących
Rozregulowanie procesów wzrostu i odnowy
Rozregulowanie procesów wzrostu i odnowy
tkankowej
tkankowej
Mutacje
Mutacje
Skutki
Zmniejszenie grubości naskórka
Zmniejszenie grubości naskórka
Ale pogrubienie warstwy rogowej
Ale pogrubienie warstwy rogowej
Więcej melanocytów
Więcej melanocytów
Silne zmiany w skórze właściwej
Silne zmiany w skórze właściwej
Zmiana struktury elastyny
Zmiana struktury elastyny
Zmiany w organizacji włókien kolagenowych
Zmiany w organizacji włókien kolagenowych
Teleangiektazje
Teleangiektazje
Skutki
Zmiana kolorytu skóry
Zmiana kolorytu skóry
Zazółcenie, zaczerwienienie, przyszarzenie
Zazółcenie, zaczerwienienie, przyszarzenie
Teleangiektazje
Teleangiektazje
Przebarwienia
Przebarwienia
Zmniejszenie elastyczności, zmarszczki
Zmniejszenie elastyczności, zmarszczki
Suchość
Suchość
Czynniki środowiskowe
Wolne rodniki
Wolne rodniki
Bezpośrednie działanie UV
Bezpośrednie działanie UV
Pośrednie działanie UV
Pośrednie działanie UV
Inne
Inne
dz Promieniowanie słoneczne
Docierające do powierzchni ziemi
Docierające do powierzchni ziemi
podczerwone (cieplne) – 43,9%
podczerwone (cieplne) – 43,9%
widzialne – 51,8%
widzialne – 51,8%
ultrafioletowe A (UV-A) – 3,9
ultrafioletowe A (UV-A) – 3,9
ultrafioletowe B (UV-B) – 0,4%
ultrafioletowe B (UV-B) – 0,4%
Zatrzymywane przez atmosferę
Zatrzymywane przez atmosferę
Kosmiczne, gamma itp.
Kosmiczne, gamma itp.
Ultrafioletowe C (UV-C)
Ultrafioletowe C (UV-C)
Skąd się biorą wolne rodniki ???
Powstawanie wolnych rodników
Promieniowanie UV jest źródłem energii
Promieniowanie UV jest źródłem energii
UV oddziaływując z cząsteczkami przekazuje
UV oddziaływując z cząsteczkami przekazuje
im energię
im energię
Cząsteczka zyskuje nadmiar energii
Cząsteczka zyskuje nadmiar energii
Może go oddać w formie promieniowania
Może go oddać w formie promieniowania
Może się rozpaść i utworzyć dwa wolne rodniki
Może się rozpaść i utworzyć dwa wolne rodniki
itd...
itd...
rodnik
Reaktywny wolny rodnik:
atakuje cząsteczkę chemiczną niszcząc ją
atakuje cząsteczkę chemiczną niszcząc ją
przy rozpadzie powstaje nowy rodnik
przy rozpadzie powstaje nowy rodnik
nowy rodnik atakuje kolejną cząsteczkę
nowy rodnik atakuje kolejną cząsteczkę
powstaje kolejny rodnik
powstaje kolejny rodnik
i tak dalej, teoretycznie bez końca
i tak dalej, teoretycznie bez końca
Destrukcyjne reakcje rodnikowe
zachodzące pod wpływem UV
Są formą przekazywania energii
Są formą przekazywania energii
Zawsze muszą zacząć się od rozpadu cząstki
Zawsze muszą zacząć się od rozpadu cząstki
wzbudzonej – sensybilizatora
wzbudzonej – sensybilizatora
Obecność sensybilizatorów jest warunkiem
Obecność sensybilizatorów jest warunkiem
inicjowania reakcji rodnikowych
inicjowania reakcji rodnikowych
Im więcej sensybilizatorów tym groźniejsze w
Im więcej sensybilizatorów tym groźniejsze w
skutkach jest promieniowanie UV
skutkach jest promieniowanie UV
spaliny + światło fotosmog
ozon rozmaite wolne rodniki
dym tytoniowy + światło wolne rodniki
W powietrzu powstają pod
działaniem promieni
słonecznych
Sensybilizatory
Związki chemiczne łatwo pochłaniające
Związki chemiczne łatwo pochłaniające
promieniowanie UV
promieniowanie UV
W atmosferze – tlen oraz zanieczyszczenia, np. tlenki
W atmosferze – tlen oraz zanieczyszczenia, np. tlenki
azotu
azotu
W skórze – tlen, niektóre związki endogenne
W skórze – tlen, niektóre związki endogenne
(porfiryny), ksenobiotyki – leki, składniki
(porfiryny), ksenobiotyki – leki, składniki
kosmetyków, substancje zapachowe itp.
kosmetyków, substancje zapachowe itp.
Inicjują reakcje rodnikowe
Inicjują reakcje rodnikowe
Jest ich w naszym otoczeniu coraz więcej, są
Jest ich w naszym otoczeniu coraz więcej, są
jedną z przyczyn wzrostu zachorowań na
jedną z przyczyn wzrostu zachorowań na
nowotwory skóry
nowotwory skóry
Działanie sensybilizatorów
UV
sensybilizator
Wzbudzony
sensybilizator
rodniki
Wolne rodniki
Niszczą lipidy cementu międzykomórkowego
Niszczą lipidy cementu międzykomórkowego
osłabienie bariery ochronnej skóry
osłabienie bariery ochronnej skóry
zwiększenie utraty wody
zwiększenie utraty wody
wysychanie skóry
wysychanie skóry
Niszczą ściany komórek
Niszczą ściany komórek
uwolnienie mediatorów i stany zapalne
uwolnienie mediatorów i stany zapalne
upośledzenie procesów regeneracji
upośledzenie procesów regeneracji
Wpływają na układ immunologiczny
Wpływają na układ immunologiczny
Osłabienie układów odpornościowych
Osłabienie układów odpornościowych
Uszkadzają enzymy
Uszkadzają enzymy
osłabienie ochrony
osłabienie ochrony
upośledzenie wielu procesów skórnych
upośledzenie wielu procesów skórnych
Uszkadzają układ genetyczny - nowotwory
Uszkadzają układ genetyczny - nowotwory
Rodnikowa
destrukcja struktur skóry
Zmniejszenie elastyczności,
Zmniejszenie elastyczności,
zmarszczki
zmarszczki
Wysuszenie,
Wysuszenie,
Zmarszczki, szorstkość
Zmarszczki, szorstkość
Nieprawidłowe rogowacenie
Nieprawidłowe rogowacenie
Szorstkość, szarość
Szorstkość, szarość
Przebarwienia
Przebarwienia
Stany zapalne
Stany zapalne
Uszkodzenia naczyń włosowatych
Uszkodzenia naczyń włosowatych
Teleangiektazje, wybroczyny, zasinienia
Teleangiektazje, wybroczyny, zasinienia
Zmiany w strukturze kwasów nukleinowych
Zmiany w strukturze kwasów nukleinowych
Podsumowanie - Egzogenne
czynniki starzeniowe
Wolne rodniki pochodzenia środowiskowego
Wolne rodniki pochodzenia środowiskowego
Wolne rodniki powstające w skórze
Wolne rodniki powstające w skórze
Bezpośrednie działanie promieniowania UV–B i
Bezpośrednie działanie promieniowania UV–B i
UV-A na struktury skórne
UV-A na struktury skórne
Przeciwdziałanie egzogennym
czynnikom starzeniowym
Ochrona przed promieniowaniem UV
Ochrona przed promieniowaniem UV
filtry i ekrany słoneczne .....
filtry i ekrany słoneczne .....
Neutralizowanie wolnych rodników
Neutralizowanie wolnych rodników
witaminy E i C, beta-karoten
witaminy E i C, beta-karoten
, flawonoidy .....
, flawonoidy .....
Regulacja rozwoju tkanek
Regulacja rozwoju tkanek
retinoidy
retinoidy
Stymulacja procesów odnowy
Stymulacja procesów odnowy
AHA, retinol i inne retinoidy, witamina C,
AHA, retinol i inne retinoidy, witamina C,
pantenol,
pantenol,
aloes ...
aloes ...
..
..
Filtry UV
Biologiczne działanie UV
Reakcje sensybilizowane
Reakcje sensybilizowane
uszkodzenia lipidów
uszkodzenia lipidów
stratum corneum
stratum corneum
Reakcje zarówno sensybilizowane jak i
Reakcje zarówno sensybilizowane jak i
powstające bezpośrednio
powstające bezpośrednio
stany zapalne naskórka, sieciowanie protein,
stany zapalne naskórka, sieciowanie protein,
kancerogeneza,
kancerogeneza,
Wiele mechanizmów nie jest jasnych
Wiele mechanizmów nie jest jasnych
starzeniowe: elastoza, uszkodzenia enzymów i
starzeniowe: elastoza, uszkodzenia enzymów i
mechanizmów regulacyjnych
mechanizmów regulacyjnych
ochronne: nadmierna keratynizacja i
ochronne: nadmierna keratynizacja i
melanogeneza
melanogeneza
Uszkodzenia lipidów naskórka (NNKT)
prawidłowa budowa struktur lipidowych jest
prawidłowa budowa struktur lipidowych jest
warunkowana obecnością kwasu linolowego
warunkowana obecnością kwasu linolowego
inne kwasy nienasycone (GLA, AA, DHGLA) są
inne kwasy nienasycone (GLA, AA, DHGLA) są
niezbędne do syntezy hormonów tkankowych –
niezbędne do syntezy hormonów tkankowych –
eikozanoidów
eikozanoidów
kwasy te są szczególnie wrażliwe na działanie UV
kwasy te są szczególnie wrażliwe na działanie UV
przy naświetleniu kwasy te ulegają izomeryzacji i
przy naświetleniu kwasy te ulegają izomeryzacji i
utlenieniu
utlenieniu
dochodzi do zakłóceń w budowie bariery naskórkowej
dochodzi do zakłóceń w budowie bariery naskórkowej
skóra ulega nadmiernemu wysuszeniu
skóra ulega nadmiernemu wysuszeniu
produkty utlenienia działają
produkty utlenienia działają
drażniąco
drażniąco
Stany zapalne naskórka
Ich przyczyną są powodowane przez rodniki
Ich przyczyną są powodowane przez rodniki
uszkodzenia lipidów w błonach komórkowych i
uszkodzenia lipidów w błonach komórkowych i
wyzwolenie mediatorów stanów zapalnych
wyzwolenie mediatorów stanów zapalnych
Mogą być sensybilizowane i niesensybilizowane
Mogą być sensybilizowane i niesensybilizowane
Podrażnienie niesensybilizowane wywołuje
Podrażnienie niesensybilizowane wywołuje
głównie UV-B
głównie UV-B
Podrażnienie to jest sygnałem ostrzegawczym
Podrażnienie to jest sygnałem ostrzegawczym
Przyczyną podrażnień przy naświetlaniu UV-A
Przyczyną podrażnień przy naświetlaniu UV-A
są najczęściej sensybilizatory i inne substancje
są najczęściej sensybilizatory i inne substancje
fototoksyczne
fototoksyczne
Melanogeneza
Na naświetlanie promieniowaniem UV
Na naświetlanie promieniowaniem UV
skóra reaguje reakcją obronną –
skóra reaguje reakcją obronną –
melanogenezą
melanogenezą
Melanogeneza jest to synteza i
Melanogeneza jest to synteza i
wydzielanie pigmentów – melanin,
wydzielanie pigmentów – melanin,
działąjących przeciwrodnikowo i
działąjących przeciwrodnikowo i
zatrzymujących UV
zatrzymujących UV
UV-B powoduje melanogenezę
UV-B powoduje melanogenezę
(opaleniznę) opóźnioną
(opaleniznę) opóźnioną
UV-A wywołuje melanogenezę
UV-A wywołuje melanogenezę
(opaleniznę) natychmiastową
(opaleniznę) natychmiastową
Opalenizna natychmiastowa
Zachodzi głównie pod wpływem UV-A
Zachodzi głównie pod wpływem UV-A
Znacznie intensywniejsza w skórze o silnej
Znacznie intensywniejsza w skórze o silnej
pigmentacji
pigmentacji
Stymulacja wydzielania melaniny do korneocytów
Stymulacja wydzielania melaniny do korneocytów
płytkie rozmieszczenie pigmentu, efekty krótkotrwałe
płytkie rozmieszczenie pigmentu, efekty krótkotrwałe
Przyspieszenie utleniania gotowych prekursorów
Przyspieszenie utleniania gotowych prekursorów
melaniny
melaniny
odmienna budowa powstającej melaniny
odmienna budowa powstającej melaniny
szarawy odcień opalenizny
szarawy odcień opalenizny
pożądana korekta barwy
pożądana korekta barwy
Działanie ochronne słabsze niż przy opóźnionej
Działanie ochronne słabsze niż przy opóźnionej
Opalenizna opóźniona
Powstaje przede wszystkim pod działaniem UV-B
Powstaje przede wszystkim pod działaniem UV-B
Pojawia się po upływie kilku do kilkunastu
Pojawia się po upływie kilku do kilkunastu
godzin
godzin
Stymulacja tyrozynazy – przyspieszenie pełnego
Stymulacja tyrozynazy – przyspieszenie pełnego
cyklu syntezy melaniny
cyklu syntezy melaniny
Opalenizna trwalsza niż natychmiastowa
Opalenizna trwalsza niż natychmiastowa
Daje „pełną” ochronę przed UV
Daje „pełną” ochronę przed UV
Często towarzyszy jej rumień
Często towarzyszy jej rumień
Efekty zależą od fototypu
Efekty zależą od fototypu
Fototyp skóry
Szybkość powstawania opalenizny
Szybkość powstawania opalenizny
natychmiastowej i opóźnionej oraz rumienia
natychmiastowej i opóźnionej oraz rumienia
Niskie fototypy – duża wrażliwość
Niskie fototypy – duża wrażliwość
opalenizna powstaje trudno
opalenizna powstaje trudno
rumień powstaje łatwo
rumień powstaje łatwo
Wysokie fototypy – mała wrażliwość
Wysokie fototypy – mała wrażliwość
opalenizna powstaje łatwo
opalenizna powstaje łatwo
rumień powstaje trudno
rumień powstaje trudno
ZAO
Wolne rodniki w skórze
Sensybilizatory
Sensybilizatory
Powstają
Powstają
Pod wpływem wolnych rodników z powietrza
Pod wpływem wolnych rodników z powietrza
Pod wpływem promieniowania UV
Pod wpływem promieniowania UV
Rynek kosmetyczny
Podział rynku (segmentacja), kryteria
Podział rynku (segmentacja), kryteria
Rodzaj kosmetyku
Rodzaj kosmetyku
Zakres działania
Zakres działania
Grupa celowa
Grupa celowa
Forma fizykochemiczna
Forma fizykochemiczna
Miejsce sprzedaży
Miejsce sprzedaży
Cena
Cena