Etyczne aspekty
współpracy
psychologa z
wymiarem
sprawiedliwości
Opiniowanie w sprawach
dorosłych i dzieci
Etyczne aspekty
współpracy
psychologa z
wymiarem
sprawiedliwości
Opiniowanie w sprawach
dorosłych i dzieci
Obszary współpracy
psychologa z wymiarem
sprawiedliwości
Rola biegłego
Rola psychologa więziennego
Rola mediatora
Psycholog jako biegły
…do pełnienia czynności biegłego jest
obowiązany nie tylko biegły sądowy, lecz
także każda osoba, o której wiadomo, że
ma odpowiednią wiedze w danej
dziedzinie…
Fakultatywnie – powołanie biegłego do
konkretnej sprawy
Obligatoryjnie – osoba wpisana na listę
biegłych, która złożyła stosowną przysięgę
przed prezesem sądu okręgowego
Oczekiwania wobec
biegłego
Posiadanie wiedzy w danej dziedzinie
Rezygnacja z opiniowania poza zakresem
swych kompetencji
Odpowiedzialność moralna i prawna za
wykonane i niewykonane czynności
Sumienność
Bezstronność
Możliwość powołania kolejnych biegłych
Przestrzeganie tajemnicy zawodowej
Odpowiedzialność za słowo
Sądowa ekspertyza
psychologiczna
By ją sporządzić psycholog powinien
Poza wiedzą psychologiczną posiadać
podstawowe wiadomości z zakresu prawa i
procedur sądowych
Pamiętać, że klientem jest instytucja – sąd lub
prokuratura
Pamiętać, że badanie psychologiczne jest
wymuszone – z mocy obowiązującego prawa
lub poprzez okoliczności związane ze sprawą
Problemy stanowiące
przedmiot ekspertyzy
Osobowość sprawcy przestępstwa
Zachowania zarzucane oskarżonemu /
podejrzanemu
Psychologiczne aspekty śladów
Wyjaśnienia oskarżonego / podejrzanego
Zeznania świadków
Procesy psychiczne u sprawców czynów
zabronionych / świadków
Sytuacja małoletniego
Stan psychiczny osób mający konsekwencje w
prawie cywilnym (odszkodowanie, testament,
ubezwłasnowolnienie)
Wg kodeksu karnego opinia
biegłego psychologa może
dotyczyć…
Zdolności podejrzanego / oskarżonego do
rozpoznania znaczenia czynu
Zdolności podejrzanego / oskarżonego do
kierowania swoim postępowaniem
Okoliczności czynu, które mogą
usprawiedliwiać jego wystąpienie
Oceny właściwości i stopnia demoralizacji
nieletniego sprawcy, co może prowadzić
do różnych decyzji sądu w sprawie kary
Badanie przez biegłego -
ogólne zasady
Klient (organ procesowy) określa cel i zakres ekspertyzy
Biegły psycholog sam decyduje o tempie i przebiegu badania
Podmiot diagnozy (konkretna osoba / osoby)
Obowiązują wszystkie zasady kodeksu etycznego
Informowanie o przebiegu badania i uzyskanie akceptacji
Dobór metod spełniających wymagania metodologiczne
Bez presji psychicznej
Bez technik projekcyjnych, które mogą ograniczać prawo do obrony
i odmowy zeznań
Informowanie o wynikach
Tekst ekspertyzy
Zachowanie tajemnicy zawodowej – tylko informacje niezbędne
do dopowiedzi na pytania sądu
Odpowiedzialność za słowo – komunikatywność, interpretacja
zebranego materiału diagnostycznego
Rola psychologa
więziennego
Zasady dotyczące kary pozbawienia wolności,
które powinien respektować psycholog więzienny
Ochrona społeczeństwa i bezpieczeństwa skazanych w
zakładach karnych
Udział społeczeństwa w wykonywaniu przeczeń i
świadczeniu pomocy społecznej w readaptacji skazanych
Wolna progresja
Uzależnienie warunków odbywania kary od ich postawy i
zachowań
Złagodzenie lub zaostrzenie rygorów
Diagnozy psychologiczne dostępne dla skazanego
Psycholog jako mediator
Mediacja – doprowadzenie do ugody między spierającymi
się stronami
Mediator – cechy
Obywatelstwo polskie, pełnia praw cywilnych i obywatelskich
Wiek powyżej 26 lat
Nie była skazana za przestępstwa
Posiada doświadczenie życiowe i umiejętność likwidowania
konfliktów oraz wiedzę wystarczającą do przeprowadzenia
postępowania mediacyjnego
Mediacja – skutki
Bezpośrednie – szybkie zadośćuczynienie (dla ofiary), szybkie
przyjęcie odpowiedzialności (dla sprawcy)
Pośrednie – zwiększenie poczucia bezpieczeństwa, oszczędność
czasu i środków przeznaczonych na postępowanie sądowe
Etapy mediacji
Rozpoczęcie mediacji
Zgoda obu stron
Definicja konfliktu
Udział obu stron w określeniu obszaru konfliktu
Negocjacje
Podejście problemowe
Uznanie punktu widzenia obu stron
Osiąganie porozumienia
Wypracowanie zgody
Określenie prawnych aspektów decyzji
Podanie pozytywnych i negatywnych aspektów przyjętego
rozwiązania
Zawieranie umowy
Po analizie przyjętego rozwiązania
Na piśmie – konkretne rozwiązania
10 zasad etycznych
psychologa sądowego
Poszanowanie godności ludzkiej i ochrona
dobra podsądnego
Przestrzeganie tajemnicy zawodowej i
selektywności informacji
Pola wiadomości specjalnych
Używanie pojęć i konstruktów dobrze
umiejscowionych w psychologii naukowej
Rzetelność metodologiczna i metodyczna
Dostateczna racja
Uzasadnienia naukowe
10 zasad etycznych
psychologa sądowego
Ostrożność w interpretacji wyników badań
Wątpliwości na korzyść podsądnego
Przydatność rozstrzygnięć ekspertalnych
Udzielanie fachowej pomocy wymiarowi sprawiedliwości
Komunikatywność języka opinii
Precyzja i zrozumiałość
Posiadanie prawidłowej orientacji w sobie
Świadomość ograniczeń własnej wiedzy i nastawienia
wobec podsądnego
Słuszna inicjatywa
Sugestie i propozycje dotyczące dodatkowych badań