Regionalne Centrum Informacji Europejskiej w Płocku

Od Traktatu Rzymskiego

do raportu Wernera

- Komitet Walutowy (Monetary Committee) - ciało
doradcze Rady Ministrów i ówczesnej Komisji
Wspólnot Europejskich

-  Kraje  członkowskie  EWG  należały  wówczas,  do
systemu  finansowego  z  Bretton  Woods,  a  ich  waluty
miały  stałe  kursy  wobec  dolara  amerykańskiego,
wymienialnego na złoto

- Na szczycie EWG w Hadze w grudniu 1969r.
uzgodniono

utworzenie

przyszłości

Unii

Gospodarczej i Walutowej oraz powołano komitet pod
przewodnictwem Pierre’a Wernera

- Grupa Wernera przedstawiła swój raport w
październiku 1970r., proponując dojście do EMU w
ciągu 10 lat, w trzech etapach

Od raportu Wernera do

Europejskiego Systemu

Walutowego

-  Marzec  1971  r.-  Państwa  członkowskie  EWG
zgadzają  się  na  trzyfazowe  dojście  do  EMU.  Nie
uzgadniają  jednak  wielu  niezbędnych  do  realizacji
tego projektu szczegółów. Wraz z upłynnieniem dolara
w sierpniu 1971r. Pomysł Wernera upada

-1977 r.- Roy Jenkins (ówczesnego przewodniczący
Komisji

Wspólnot

Europejskich)

składa

nową

propozycję utworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej.

Nowy

plan

współpracy

walutowej

zostaje

przedstawiony na spotkaniu Rady Europejskiej w
kwietniu 1978r.

Założenia:

Utworzenie 13 marca 1979r. Europejskiego Systemu

Walutowego (Europen Monetary System - EMS).

Podstawowymi trzema elementami składowymi

EMS były:

europejska jednostka walutowa (Europen Currency

Unit - ECU),

mechanizm kursowy (Exchange Rate Mechanism -

ERM) oraz

system wzajemnych kredytów między bankami

centralnymi.

Od Europejskiego Systemu

Walutowego do Traktatu z

Maastricht

-w czerwcu 1988r. na spotkaniu Rady Europejskiej w
Hanowerze postanowiono powołać Komitet ds. Badań
nad

Unią

Gospodarcza

Walutową,

pod

kierownictwem

Jacquesa

Delorsa,

ówczesnego

przewodniczącego Komisji.

-Komitet  Delorsa  zaproponował  osiągnięcie  pełnej
Unii  Gospodarczej  i  Walutowej  w  trzech  etapach,
poprzez  stopniowe  zacieśnianie  koordynacji  polityki
gospodarczej  i  walutowej,  aż  do  powołania
niezależnego  Europejskiego  Banku  Centralnego
(European  Central  Bank)  i  stworzenia  wspólnej
waluty.





oparciu o raport Komisji Delorsa, Rada Europejska

na swym posiedzeniu w Madrycie

w czerwcu 1989r.

postanowi

a rozpocz

ąć

realizacj

pierwszego etapu

EMU od lipca 1990r., wraz z wprowadzeniem pe

nej

liberalizacji przep

ywów kapitału mi

dzy o

mioma

stwami cz

onkowskimi EWG

  na  mocy  Traktatu  o  UE  z  Maastricht  z  1992  r.
wprowadzono  do  Traktatu  Rzymskiego  o  EWG
poprawki  i  uzupełnienia  dotyczące  budowy  Unii
Gospodarczej i Walutowej.

TRZY ETAPY

1. Etap pierwszy

Pierwszy etap realizacji EMU trwał od lipca 1990r. do

końca 1993r.

W tym czasie kraje Wspólnot

Europejskich miały:

a) zapewnić pełną swobodę przepływu kapitału,

b) poprawić funkcjonowanie Europejskiego Systemu

Walutowego,

c) zacieśnić

współpracę

pomiędzy

bankami

centralnymi.

2. Etap drugi

Zaplanowanym  od  początku  1994r. do  końca  1996r.,
lub  najpóźniej  -  do  końca  1998r.,  postanowiono
utworzyć  we  Frankfurcie  nad  Menem  Europejski
Instytut  Walutowy  (Europen  Monetary  Institute),
będący  zalążkiem  przyszłego  Europejskiego  Banku
Centralnego. Do końca tego etapu:

a) banki centralne krajów członkowskich miały

uzyskać pełną niezależność od rządów,

b) kontynuowano koordynację narodowych polityk

gospodarczych i walutowych, a także proces
dochodzenia

zbieżności

podstawowych

wskaźników

gospodarczych,

c) na podstawie kilku takich wskaźników ujętych w

Protokóle do Traktatu z Maastricht, znanych jako
kryteria zbieżności (konwergencji), miała nastąpić
kwalifikacja

krajów

członkowskich

uczestnictwa w Unii Gospodarczej i Walutowej.

W Protokole do Traktatu z Maastricht

ustalono pięć takich kryteriów,

warunkujących uczestnictwo w

trzeciej fazie EMU:

1. Kryterium stabilności cen: średnia stopa inflacji w

roku  poprzedzającym  ocenę  gotowości  do  EMU  nie
może  przekraczać  średniego  wskaźnika  inflacji
odnotowanego w tym samym czasie w trzech krajach
o  najniższej  dynamice  cen;  więcej  niż  o  1,5  pkt.
proc.;

2. Kryterium deficytu budżetowego: udział deficytu

sektora  rządowego  w  produkcie  krajowym  brutto
(PKB)  mierzonym  w  cenach  rynkowych,  w  roku
poprzedzającym  ocenę  gotowości  do  EMU,  nie
powinien przekraczać 3 proc.

3. Kryterium długu publicznego: udział zadłużenia

publicznego w PKB w roku poprzedzającym ocenę
nie powinien przekraczać 60 proc.;



4. Kryterium

stóp

procentowych:

średnia

nominalna,  długookresowa  stopa  procentowa  w
roku  poprzedzającym  ocenę  nie  powinna  być
wyższa  o  więcej  niż  2  pkt.  proc.  od  średniej
stopy

procentowej

trzech

krajach

najniższym poziomie inflacji;

5. Kryterium udziału w mechanizmie kursowym

Europejskiego

Systemu

Walutowego:

kraj

aspirujący do przystąpienia do trzeciej fazy EMU
powinien  być  przynajmniej  przez  dwa  lata
poprzedzające badanie członkiem Europejskiego
Systemu  Walutowego  i  respektować  normalny
przedział  wahań  kursów  walut  przewidziany  w
ramach mechanizmu kursowego.

3. Etap drugi

Na szczycie UE w Madrycie w grudniu 1995r. wyrażono
wolę przejścia do trzeciego etapu EMU począwszy od 1
stycznia 1999r. Ustalono też nazwę przyszłej wspólnej
waluty - euro.

W grudniu 1996r. w Dublinie, Rada Europejska przyjęła
Pakt na rzecz Stabilności i Rozwoju, będący swoistym
kodeksem

postępowania

zakresie

spełniania

budżetowego kryterium zbieżności. Pakt ten ma
zapewnić dyscyplinę fiskalną i stabilność cen na terenie
Unii Gospodarczej i Walutowej.

Kwalifikacja  krajów  do  udziału  w  EMU  została
zaplanowana  na  wczesną  wiosnę  1998r.  Komisja
Europejska  zarekomendowała  w  marcu  tego  roku  11
krajów,  które  spełniły  kryteria  konwergencji:  Austrię,
Belgię,  Finlandię,  Francję,  Hiszpanię,  Holandię,
Irlandię,  Luksemburg,  Niemcy,  Portugalię  i  Włochy.  Z
własnej woli poza strefą euro pozostały i dalej pozostają
Dania, Szwecja i Wielka Brytania, a Grecji nie udało się
spełnić wymaganych kryteriów.



Parlament

Europejski

przyjął

propozycję

Komisji Europejskiej 30 kwietnia 1998r., a szefowie
państw

rządów

potwierdzili

listę

państw

przechodzących 1 stycznia 1999r. do trzeciego etapu
EMU  podczas  specjalnego  spotkania  na  szczycie
Rady  ds.  Gospodarki  i  Finansów  (ECOFIN)  w
Brukseli,  1-3  maja.  Do  końca  1998r.  przyjęto  całość
potrzebnej w tym kontekście legislacji.

W lipcu 1998r. nastąpiła formalna inauguracja

działalności Europejskiego Banku Centralnego,
którego prezesem został Wim Duisenberg

Na wniosek Komisji Europejskiej z 3 maja

2000r.,  do  grupy  euro  przyjęta  została  Grecja  (1
stycznia  2001r.).  Odpowiednia  decyzja  w  tej  sprawie
zapadła  na  forum  Rady  ECOFIN,  zebranej  w
nadzwyczajnym  składzie  szefów  państw  i  rządów  19
czerwca 2000r. w Santa Maria da Fiera (Portugalia).

Trzeci etap EMU rozpoczął się, zgodnie

z planem, 1 stycznia 1999r.

  z  początkiem  1999r.  została  wprowadzona  wspólna
waluta  -  euro,  a  przestała  istnieć  ECU,  która  została
zastąpiona przez euro w stosunku 1:1;
  nastąpiło  nieodwołalne  usztywnienie  kursów
centralnych  walut  wobec  euro,  a  w  konsekwencji
także i wobec siebie;
  euro  jest  samodzielną  i  pełnoprawną  jednostką
pieniężną

jest

stosowane

rozliczeniach

bezgotówkowych, natomiast banknoty i monety
narodowe

zachowują

ważność

momentu

wprowadzenia  euro  do  powszechnego  obiegu,  co  ma
nastąpić  w  okresie  od  1  stycznia  do  30  czerwca
2002r.;
 po tej dacie banknoty i monety euro uzyskają status
jedynego  prawnego  środka  płatniczego  wewnątrz
strefy euro.

Polska i euro

•

Z sondaży wynika, ze ponad 60%

Polaków opowiada się za

przystąpieniem do strefy Eur0

•

30% jest jest przeciwnych

•

10% nie ma zdania

Polska i euro

•

Najwięcej zwolenników to osoby

młode około 30 roku życia

•

Za wprowadzeniem wspólnej waluty

najczęściej opowiadają się ludzie

zamożni, wykształceni i

przedsiębiorcy

zalety

•

Eliminacja wpływów kursów wymiany walut

krajowych na rozwój handlu i przepływ

kapitału (koszty podróży i koszty

transakcji).

•

Zwiększenie przejrzystości rynku poprzez

wzrost porównywalności cen.

•

Wzrost konkurencyjności przedsiebiorstw

europejskich w stosunku do USA, Japonii,

Rosji

zalety

•

Zmniejszenie ryzyka kursu

walutowego

•

Wzrost liczby inwestycji

•

Większa integracja rynków

finansowych

wady

•

Jednorazowy koszt techniczny i

organizacyjny związany z działaniami

przygotowawczymi (np. podwójny

obieg waluty, banknoty, dostosowanie

sysetmów informatycznych, szkolenia)

•

Utrata autonomii polityki pieniężnej

•

Ryzyko nadmiernego wzrostu cen (tzw.

Zaokrąglanie do góry ok. 2-3 %)

Document Outline