background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

1

LECZENIE ŻYWIENIOWE W 

CHIRURGII

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

2

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Około operacyjne żywienie jest niezbędne u 20% chorych 

leczonych opera-  cyjnie w obrębie jamy brzusznej lub 
klatki piersiowej.

Przyczyny niedożywienia : wyniszczająca choroba, utrata 

apetytu wywołana chorobą, działaniem stosowanych 
leków bądź względy społeczne.

Wyróżnia się trzy rodzaje niedożywienia w zależności od 

głównego składnika niedoboru :

1. kacheksja – brak kalorii
2. kwashiorkor – brak białka
3. mieszane niedożywienie – brak białka i kalorii
Kacheksja – to wynik niedostatecznego spożywania 

substancji energetycz- nych; dochodzi tu do utraty tk. 
tłuszczowej i białek strukturalnych natomiast białka 
trzewne są zachowane.

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

3

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Kwashiorkor – wystarczające żywienie węglowodanowe bez 

udziału białka; często spotykany w krajach 
tropikalnych. Zachowane są tłuszcze, występują 
natomiast braki białek strukturalnych i trzewnych.

Kwashiorkor może wystąpić w nagłych ciężkich 

zaburzeniach metabolicz- nych spowodowanych 
urazem, oparzeniem lub infekcją.

Niedożywienie mieszane – to postać najczęściej 

występująca niedożywienia.

       przyczyny : - niedostatek białek i składników 

energetycznych

                            - wysoki katabolizm (uraz, choroba)

Niedożywienie szczególnie upośledza odporność 

immunologiczną na zakażenia.

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

4

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Ocena stanu odżywienia  -  jest niezmiernie ważna przed 

rozpoczęciem leczenia.

Badanie ogólne – wzrokowe, fizykalne
Ocena wskaźnika porównania  masy ciała i wzrostu
Stężenie albumin i poziomu białka w surowicy
Najczulszym wskaźnikiem niedoboru odżywienia jest 

opóźnianie prób nadwrażliwości skórnej, jako wyrazu 
upośledzenia czynności immunologicznych.

Szczególną uwagę należy zwrócić na chorych z :

-

utratą masy ciała o 5% w ciągu miesiąca lub o 10% w 
okresie 3 miesięcy

-

osłabieniem, łatwym męczeniem się i utratą apetytu

-      liczbą leukocytów poniżej 1200/mm

-

stężeniem albumin w surowicy poniżej 3,2 g/100 ml

-

większa operacja, zakażenie w ciągu  ostatnich 3 
miesięcy                         

                              

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

5

LECXZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Pierwsze dni głodowania – zapotrzebowanie energetyczne 

ustroju pokrywane jest przez tłuszcze i białka.

Białko jest przekształcane w cukier w wątrobie przez 

proces glikoneogenezy

Jeśli proces głodowania trwa dłużej niż kilka dni to utrata 

białka zmniejsza się a zwiększa zużycie tłuszczu.

Skutkami operacji, zakażenia lub urazów są  następujące 

fazy metaboliczne

-

faza kataboliczna (zmiany wywołują hormony 
nadnerczy). Organizm nie wykorzystuje endogennych 
źródeł energii z jednoczesnym oszczędza- niem białka. 
Podajemy roztwory glukozy i krystaliczne L-
aminokwasy

-

wczesna faza anaboliczna (wycofanie się kortykoidów,  
+ bilans azotowy)

-

późna faza anaboliczna – przyrost tkanki tłuszczowej ; 
bilans azotowy wraca do\wartości fizjologicznych

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

6

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Nierzadko przyczyną krytycznego stanu chorego , a nawet 

zejścia śmiertelnego jest nie tyle zasadnicza choroba, 
co wtórne zaburzenia metaboliczne wywołane 
niedożywieniem.

Celem leczenia żywieniowego jest dostarczenie białek , 

węglowodanów, tłuszczów, elektrolitów i witamin w 
takiej formie i ilości, aby chory mógł odtworzyć i 
utrzymać masę komórkową.

Żywienie prowadzimy następującymi drogami :

-

dojelitowo (enteralnie) : doustnie, przez sondę 
żołądkową lub jelitową, przetokę żołądkową, 
mikrojejunostomię,

-

pozajelitowo (parenteralnie) do żył obwodowych lub 
centralnych

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

7

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Żywienie doustne to najkorzystniejsza forma żywienia.
Okres pooperacyjny po zabiegach na jamie brzusznej : 
pierwsza doba i następne : herbata , woda mineralna 
niegazowana
powrót perystaltyki : kleik
następne dni pełne posiłki (dieta lekka)

Odżywianie przez zgłębnik – gdy chory nie może przyjmować 
doustnie pokarmów                                      warunkiem 
prawidłowa funkcja przewodu pokarmowego
Wskazania do żywienia przez zgłębnik żołądkowy :
jadłowstręt psychiczny
zaburzenia po chemio- lub radioterapii
zaburzenia neurologiczne po urazach lub na wskutek choroby

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

8

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

Im wyżej w przewodzie pokarmowym znajduje się sonda 
przez którą podaje się pokarm , tym lepsza jest tolerancja 
podawanych substancji.
Do żołądka można podawać diety zbliżone do doustnych 
lecz dobrze rozdrobnione i upłynnione. W jelicie lepiej 
tolerowane są produkty rozcień- czone prostej budowy 
chemicznej (diety elementarne zawierające amonikwasy, 
oligosacharydy i średniołańcuchowe trójglicerydy.

Zgłębnik należy przepłukiwać po każdej porcji 
zagęszczonego pokarmu lub 3-krotnie w ciągu doby w razie 
podawania ciągłego.

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

9

LECZENIE  ŻYWIENIOWE  W  

CHIRURGII

  Należy rozróżnić dożylne , pozajelitowe 

wspomaganie żywienia od całkowitego żywienia 
pozajelitowego które stosowane jest jako jedyna 
forma żywienia w dłuższym okresie.

Wskazania do żywienia pozajelitowego dzielimy 
na 2 grupy :

1. Niewydolny przewód pokarmowy (rozległa 

resekcja jelita,   

       popromienne uszkodzenie jelita, ciężkie zapalenia jelita, 

przetoka jelitowa, 

2. Nasilone procesy kataboliczne (oparzenia, ostre zapalenia 

trzustki, ciężkie urazy i\operacje, chemio- i radioterapia.

Żyły obwodowe – uzupełniające przez okres 7 dni (emulsje 

tłuszczowe, izotoniczne roztwory aminokwasów)

background image

NYSA PWSZ

Dr n.med. Krzysztof Kamiński

10

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Document Outline