Piotr
Piotr
Oleśniewic
Oleśniewic
z
z
Ucz
enie
się
Ucz
enie
się
m o
t o
r y
c z
n e
m o
t o
r y
c z
n e
Piotr
Piotr
Oleśniewic
Oleśniewic
z
z
Ucz
enie
się
Ucz
enie
się
m o
t o
r y
c z
n e
m o
t o
r y
c z
n e
Uczenie się motoryczne
Uczenie się motoryczne
Uczenie motoryczne określa się jako
Uczenie motoryczne określa się jako
zamierzone i nie zamierzone zdobywanie
zamierzone i nie zamierzone zdobywanie
i utrwalanie określonych umiejętności
i utrwalanie określonych umiejętności
ruchowych drogą powtarzania. To
ruchowych drogą powtarzania. To
proces zbierania indywidualnych
proces zbierania indywidualnych
doświadczeń (informacji), którego
doświadczeń (informacji), którego
wynikiem są względnie trwałe zmiany
wynikiem są względnie trwałe zmiany
motorycznego zachowania.
motorycznego zachowania.
Systematyka ruchów
Systematyka ruchów
człowieka
człowieka
wg. Gilewicza
wg. Gilewicza
I.
I.
Struktury ruchowe
Struktury ruchowe
II.
II.
Akty ruchowe
Akty ruchowe
III.
III.
Działania ruchowe
Działania ruchowe
IV.
IV.
Czynności ruchowe
Czynności ruchowe
V.
V.
Postępowanie
Postępowanie
VI.
VI.
Zachowanie się
Zachowanie się
Struktury
Struktury
ruchowe
ruchowe
(Ruchy elementarne)
(Ruchy elementarne)
...to ruchy wykonywane w jednym stawie, często w zasadzie
...to ruchy wykonywane w jednym stawie, często w zasadzie
odruchów. Wyróżniamy w śród nich: zginanie, prostowanie,
odruchów. Wyróżniamy w śród nich: zginanie, prostowanie,
przywodzenie, odwodzenie, nawracanie, odwracanie...
przywodzenie, odwodzenie, nawracanie, odwracanie...
z umiejętnością wykonywania ruchów elementarnych
z umiejętnością wykonywania ruchów elementarnych
(prostych) przychodzimy na świat, a częściowo są one
(prostych) przychodzimy na świat, a częściowo są one
rezultatem prostego uczenia się na zasadzie bodziec-
rezultatem prostego uczenia się na zasadzie bodziec-
reakcja (S - R)
reakcja (S - R)
Akty ruchowe
Akty ruchowe
zbiory połączonych
zbiory połączonych
ruchów elementarnych. Akt
ruchów elementarnych. Akt
ruchowy niekiedy cos wyraża
ruchowy niekiedy cos wyraża
(np.. Akt ruchowy w tańcu), a
(np.. Akt ruchowy w tańcu), a
niekiedy jest po prostu
niekiedy jest po prostu
zbiorem prostych ruchów
zbiorem prostych ruchów
charakterystyczną cecha
charakterystyczną cecha
jest to, że składa się on z
jest to, że składa się on z
kilku uwspółmiernionych ze
kilku uwspółmiernionych ze
sobą ruchowych struktur
sobą ruchowych struktur
Czynności ruchowe
Czynności ruchowe
w życiu
w życiu
ruchy rzemieślników, stolarzy, kowali
ruchy rzemieślników, stolarzy, kowali
w sporcie i ćwiczeniach fizycznych
w sporcie i ćwiczeniach fizycznych
rzuty, skoki, przeskoki, biegi, chody...
rzuty, skoki, przeskoki, biegi, chody...
zbiór aktów ruchowych, różniące się od aktów tym że nie są to
zbiór aktów ruchowych, różniące się od aktów tym że nie są to
mimowolne ruchy, lecz czynności ukierunkowane na
mimowolne ruchy, lecz czynności ukierunkowane na
realizację
realizację
bardziej lub mniej skomplikowanego zadania
bardziej lub mniej skomplikowanego zadania
poprzedza je zastanowienie się nad celem
poprzedza je zastanowienie się nad celem
Fenomen kultowych czynności
Fenomen kultowych czynności
sportowych
sportowych
wg.
wg.
S.Gr
S.Gr
o
o
ssing
ssing
Czynności ruchowe są fenomenem
Czynności ruchowe są fenomenem
kulturowym, a nie biologicznym,
kulturowym, a nie biologicznym,
sztucznym a nie materialnym, ustawionym
sztucznym a nie materialnym, ustawionym
zgodnie z wolą człowieka a nie
zgodnie z wolą człowieka a nie
mimowolnie. W miarę ich doskonalenia
mimowolnie. W miarę ich doskonalenia
przybierają cechy umiejętności, a w
przybierają cechy umiejętności, a w
kolejnych etapach zachowań nawykowych.
kolejnych etapach zachowań nawykowych.
umiejętności - nawyk
umiejętności - nawyk
Sprawność w posługiwaniu
Sprawność w posługiwaniu
się właściwymi regułami
się właściwymi regułami
przy wykonaniu
przy wykonaniu
odpowiednich zadań.
odpowiednich zadań.
Czynności ruchowe w
Czynności ruchowe w
miarę doskonalenia stają
miarę doskonalenia stają
się umiejętnościami.
się umiejętnościami.
Dobrze wyćwiczona,
Dobrze wyćwiczona,
zautomatyzowana
zautomatyzowana
czynność, wykonywana
czynność, wykonywana
zawsze jednakowo bez
zawsze jednakowo bez
udziału uwagi
udziału uwagi
Teorie uczenia się
Teorie uczenia się
motorycznego
motorycznego
1.
1.
Pohlmann
Pohlmann
– spirala uczenia się, informacja
– spirala uczenia się, informacja
zwrotna,
zwrotna,
TUT-ory, inteligentne systemy tutoringu
TUT-ory, inteligentne systemy tutoringu
2.
2.
Hotz
Hotz
– wyobrażenia ruchowe a potencjał
– wyobrażenia ruchowe a potencjał
energetyczny
energetyczny
czynności ruchowych
czynności ruchowych
3.
3.
Schmidt
Schmidt
- teoria schematów
- teoria schematów
4.
4.
Umgerer
Umgerer
- uczenie się i nauczanie
- uczenie się i nauczanie
sensomotoryczne,
sensomotoryczne,
sekwencja
sekwencja
sensomotoryczna, sekwencja
sensomotoryczna, sekwencja
węzłowa,
węzłowa,
supersekwencja
supersekwencja
Spirala
Spirala
uczenia się
uczenia się
Wg. Pohlmanna
Wg. Pohlmanna
Przedstawia on proces
Przedstawia on proces
uczenia się i nauczania
uczenia się i nauczania
czynności ruchowych w
czynności ruchowych w
formie spirali. Na każdym
formie spirali. Na każdym
obwodzie spirali umieszcza
obwodzie spirali umieszcza
te same elementy procesu
te same elementy procesu
uczenia się, które na
uczenia się, które na
kolejnych obwodach
kolejnych obwodach
znajdowały się na coraz
znajdowały się na coraz
wyższym poziomie
wyższym poziomie
Funkcje :
Funkcje :
1) odbieranie, zbieranie i wstępne analizowanie informacji
1) odbieranie, zbieranie i wstępne analizowanie informacji
2) przygotowanie napływających informacji, wstępna analiza i
2) przygotowanie napływających informacji, wstępna analiza i
integracja
integracja
3) ocenianie i porównanie informacji z informacjami już
3) ocenianie i porównanie informacji z informacjami już
posiadanymi
posiadanymi
4) projektowanie wstępne czynności
4) projektowanie wstępne czynności
przykład:
przykład:
uczenie się skoku w wzwyż
uczenie się skoku w wzwyż
flopem
flopem
Rola informacji
Rola informacji
zwrotnej
zwrotnej
Uczenie się umiejętności nie zależy od poprawiania
Uczenie się umiejętności nie zależy od poprawiania
programu motorycznego na podstawie jakiegoś
programu motorycznego na podstawie jakiegoś
zewnętrznego rezultatu. Program motoryczny musi
zewnętrznego rezultatu. Program motoryczny musi
ulegać korekcie przez odniesienie do wewnętrznej
ulegać korekcie przez odniesienie do wewnętrznej
reprezentacji umiejętności - pamięci rozpoznawczej.
reprezentacji umiejętności - pamięci rozpoznawczej.
Niezależnie od tego czy występuje zewnętrzna
Niezależnie od tego czy występuje zewnętrzna
informacja zwrotna, czy też nie, zawsze istnieje
informacja zwrotna, czy też nie, zawsze istnieje
reprezentacja wewnętrzna i program motoryczny
reprezentacja wewnętrzna i program motoryczny
podlega korekcie po każdej próbie. Nie jest konieczne
podlega korekcie po każdej próbie. Nie jest konieczne
utrzymywanie informacji zwrotnej po każdej próbie dla
utrzymywanie informacji zwrotnej po każdej próbie dla
zbudowania wewnętrznej reprezentacji umiejętności;
zbudowania wewnętrznej reprezentacji umiejętności;
sporadyczna informacja na temat tego, jak postępuje
sporadyczna informacja na temat tego, jak postępuje
wykonanie, jest wystarczająca dla dokonania poprawek
wykonanie, jest wystarczająca dla dokonania poprawek
w reprezentacji pożądanego zachowania.
w reprezentacji pożądanego zachowania.
TUT-ory
TUT-ory
Techniczne urządzenia trenujące
Techniczne urządzenia trenujące
wykonywane głównie przez biomechaników
wykonywane głównie przez biomechaników
zapewniają bieżącą korektę wykonywanej czynności
zapewniają bieżącą korektę wykonywanej czynności
proces uczenia się polega na stopniowym eliminowaniu błędów
proces uczenia się polega na stopniowym eliminowaniu błędów
Informacja
Informacja
docierająca do uczącego się jest obiektywna,
docierająca do uczącego się jest obiektywna,
przekazywana przy pomocy urządzeń technicznych.
przekazywana przy pomocy urządzeń technicznych.
Informacja
Informacja
bieżąca
bieżąca
natychmiastowa
natychmiastowa
szybka
szybka
przykład:
przykład:
nauka jazdy na łyżwach
nauka jazdy na łyżwach
Teoria schematów
Teoria schematów
wg.
wg.
Schmidt
Schmidt
W naszym
W naszym
zachowaniu należy
zachowaniu należy
wyróżnić dwa
wyróżnić dwa
schematy:
schematy:
uczenie się
uczenie się
czynności
czynności
trwających bardzo
trwających bardzo
krótko
krótko
(bez kontroli i
(bez kontroli i
korygowania)
korygowania)
uczenie czynności
uczenie czynności
trwających bardzo
trwających bardzo
długo
długo
(gdy jesteśmy w
(gdy jesteśmy w
stanie
stanie
włączyć
włączyć
świadome
świadome
sterowanie
sterowanie
ruchem)
ruchem)
uczenie się i
uczenie się i
nauczanie
nauczanie
...można sprowadzić do systemu
komunikacji dydaktycznej. System taki
tworzą następujące podsystemy:
Wg.
Wg.
Ungerera
Ungerera
Nauczający
Nauczający
(„nadajnik”)
(„nadajnik”)
Kanał
Kanał
informacyj
informacyj
ny
ny
Uczący się
Uczący się
(„odbiornik
(„odbiornik
”)
”)
W teorii sensomotorycznego nauczania nie
W teorii sensomotorycznego nauczania nie
uwzględnia się sfery emocjonalnej, nastawienia
uwzględnia się sfery emocjonalnej, nastawienia
uczniów i motywacji
uczniów i motywacji
przykład:
przykład:
skok w
skok w
dal
dal
Sekwencja
Sekwencja
sensomotoryczna
sensomotoryczna
spełnia ona funkcję nośnika informacji w systemie
spełnia ona funkcję nośnika informacji w systemie
komunikacji dydaktycznej
komunikacji dydaktycznej
Wg.
Wg.
Ungerera
Ungerera
...elementarna konfiguracja
...elementarna konfiguracja
czynności, ograniczona dwoma
czynności, ograniczona dwoma
miejscami decyzji, między którymi nie
miejscami decyzji, między którymi nie
podejmuje się żadnej innej decyzji w
podejmuje się żadnej innej decyzji w
strukturze systemu
strukturze systemu
sensomotorycznego
sensomotorycznego
przykład:
przykład:
pływanie żabką
pływanie żabką
kolejne sekwencje ruchów kończyn górnych
kolejne sekwencje ruchów kończyn górnych
nawracanie
nawracanie
przywodzeni
przywodzeni
e
e
zginanie dłoniowe
zginanie dłoniowe
zginanie w
zginanie w
stawach
stawach
łokciowych
łokciowych
K o n i e
c