background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

TEMAT 

TEMAT 

 

 

POSTRZEGANIE I OCENA JAKOŚCI 

POSTRZEGANIE I OCENA JAKOŚCI 

dr inż. Henryk POPIEL – tel.                              

dr inż. Henryk POPIEL – tel.                              

dr inż. Henryk POPIEL – tel.  (6) 839 

dr inż. Henryk POPIEL – tel.  (6) 839 

570                            

570                            

2 godz. wykład

2 godz. wykład

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

1.

1.

Adam  Hamrol,  Władysław  Mantura, 

Adam  Hamrol,  Władysław  Mantura, 

Zarządzanie  jakością.  Teoria  i 

Zarządzanie  jakością.  Teoria  i 

praktyka

praktyka

, PWN, Warszawa 2002 r.

, PWN, Warszawa 2002 r.

2.

2.

Adam Hamrol, 

Adam Hamrol, 

Zarządzanie jakością z przykładami

Zarządzanie jakością z przykładami

, PWN, Warszawa 2005 

, PWN, Warszawa 2005 

r.

r.

3.

3.

John Bank, Zarządzanie przez jakość, FELBERG SJA, Warszawa 1999 r.

John Bank, Zarządzanie przez jakość, FELBERG SJA, Warszawa 1999 r.

4.

4.

Jens  J.  Dahlgaard,  Kai  Kristensen,  Gopel  K.  Kanji, 

Jens  J.  Dahlgaard,  Kai  Kristensen,  Gopel  K.  Kanji, 

Podstawy  zarządzania 

Podstawy  zarządzania 

jakością, 

jakością, 

PWN

PWN

 

 

Warszawa

Warszawa

 

 

2000

2000

 r.

 r.

LITERATURA

LITERATURA

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

ZAGADNIENIA

ZAGADNIENIA

1.

1.

Postrzeganie jakości

Postrzeganie jakości

2.

2.

Wartościowanie i ocena jakości

Wartościowanie i ocena jakości

3.

3.

Wybrane zagadnienia pomiaru cech i 

Wybrane zagadnienia pomiaru cech i 

charakterystyk

charakterystyk

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Zagadnienie 1. Postrzeganie jakości

Zagadnienie 1. Postrzeganie jakości

Trudność  z  jednoznacznym  opisaniem  jakości  wiąże  się  z  często 

Trudność  z  jednoznacznym  opisaniem  jakości  wiąże  się  z  często 

powtarzanym  spostrzeżeniem,  że  „

powtarzanym  spostrzeżeniem,  że  „

istnienia  jakości  produktu  nie 

istnienia  jakości  produktu  nie 

zauważa  się  tak  długo,  jak  długo  jest  ona  w  nim  zawarta, 

zauważa  się  tak  długo,  jak  długo  jest  ona  w  nim  zawarta, 

drastycznie odczuwany jest natomiast jej brak

drastycznie odczuwany jest natomiast jej brak

”  

”  

Frank Price

Frank Price

 

 

[1]

[1]

  

  

zauważa, że jakość to:

zauważa, że jakość to:

  

  

dostarczenie klientowi tego, czego on dziś potrzebuje, za cenę, 

dostarczenie klientowi tego, czego on dziś potrzebuje, za cenę, 

którą 

 

jest

którą 

 

jest

   skłonny zapłacić,

   skłonny zapłacić,

  

  

dostarczenie mu czegoś lepszego jutro

dostarczenie mu czegoś lepszego jutro

Podkreśla on, że jakość jest:

Podkreśla on, że jakość jest:

  

  

niewidoczna, gdy jest dobra,

niewidoczna, gdy jest dobra,

  

  

niemożliwa do niezauważenia, gdy jest zła.

niemożliwa do niezauważenia, gdy jest zła.

[1] D. Lock, Podręcznik zarządzania jakością, Warszawa 2002.

[1] D. Lock, Podręcznik zarządzania jakością, Warszawa 2002.

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Charakter produktu

Charakter produktu

Podmiot

Podmiot

postrzegający jakość

postrzegający jakość

Cechy i charakterystyki

Cechy i charakterystyki

brane pod uwagę

brane pod uwagę

Faza życia produktu

Faza życia produktu

- wyrób materialny

- usługa

- materiał przetworzony 

- wytwór intelektualny 

- działanie

- ekonomiczne

- jakość wykonania

- niezawodność

- terminowość

- trwałość

- prestiż, marka

- dostępność

- klient

- producent/dostawca

- badania marketingowe

- projektowanie produktu

- projektowanie procesów

- realizacja

- użytkowanie

- utylizacja

Aspekty postrzegania jakości

Aspekty postrzegania jakości

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Wyrób materialny

Wyrób materialny

Usługa 

Usługa 

Materialna postać i policzalność

Materialna postać i policzalność

Odtwarzalność właściwości – 

Odtwarzalność właściwości – 

pomiaru każdej właściwości 

pomiaru każdej właściwości 

można dokonać wielokrotnie

można dokonać wielokrotnie

Możliwość produkcji na skład

Możliwość produkcji na skład

Brak (zazwyczaj) bezpośredniego 

Brak (zazwyczaj) bezpośredniego 

kontaktu z klientem

kontaktu z klientem

Możliwość nabycia prawa 

Możliwość nabycia prawa 

własności do wyrobu

własności do wyrobu

Niematerialny (z zasady) charakter – usługa 

Niematerialny (z zasady) charakter – usługa 

jest działaniem (procesem)

jest działaniem (procesem)

Brak możliwości wielokrotnego pomiaru 

Brak możliwości wielokrotnego pomiaru 

właściwości – ulotność usługi

właściwości – ulotność usługi

Nietrwałość i brak możliwości 

Nietrwałość i brak możliwości 

magazynowania – nie możliwa produkcja na 

magazynowania – nie możliwa produkcja na 

„skład”

„skład”

Związek usługi z osobą wykonawcy 

Związek usługi z osobą wykonawcy 

(usługodawca i usługobiorca wchodzą w 

(usługodawca i usługobiorca wchodzą w 

bezpośredni kontakt)

bezpośredni kontakt)

Brak możliwości nabycia prawa własności do 

Brak możliwości nabycia prawa własności do 

usługi

usługi

Niejednorodność – wynik usługi może 

Niejednorodność – wynik usługi może 

przyjmować różne formy; może być 

przyjmować różne formy; może być 

wyrobem (budowa domu), wytworem 

wyrobem (budowa domu), wytworem 

intelektualnym (porada prawna)

intelektualnym (porada prawna)

W

ła

ś

c

iw

o

ś

c

W

ła

ś

c

iw

o

ś

c

Właściwości wyrobu i usługi

Właściwości wyrobu i usługi

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Cechy, charakterystyki

Cechy, charakterystyki

Jakość  jest  postrzegana  wielowymiarowo:  przez 

Jakość  jest  postrzegana  wielowymiarowo:  przez 

właściwośc

właściwośc

i, 

i, 

nazywane 

nazywane 

cechami

cechami

  i  przez 

  i  przez 

charakterystyki

charakterystyki

,  przynależne 

,  przynależne 

produktowi lub działaniu, z których budowane są kryteria służące do 

produktowi lub działaniu, z których budowane są kryteria służące do 

wartościowania jakości.

wartościowania jakości.

Cechą  

Cechą  

– to każdy mierzalny lub niemierzalny, ale dający się opisać 

– to każdy mierzalny lub niemierzalny, ale dający się opisać 

słownie  –  element  orzekający  o  danym  obiekcie  (produkcie, 

słownie  –  element  orzekający  o  danym  obiekcie  (produkcie, 

działaniu) lub o jego właściwościach.

działaniu) lub o jego właściwościach.

Charakterystyka

Charakterystyka

  –  to 

  –  to 

zbiór  cech  powiązanych  z  pewną 

zbiór  cech  powiązanych  z  pewną 

jednorodną właściwością

jednorodną właściwością

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Klasyfikacja charakterystyk:

Klasyfikacja charakterystyk:

 

 

fizyczne 

fizyczne 

(m.in. mechaniczne, chemiczne),

(m.in. mechaniczne, chemiczne),

 

 

sensoryczne

sensoryczne

 (smakowe, węchowe, wzrokowe itp.),

 (smakowe, węchowe, wzrokowe itp.),

 

 

behawioralne

behawioralne

 (życzliwość, grzeczność, empatia, wiarygodność),

 (życzliwość, grzeczność, empatia, wiarygodność),

 

 

temporalne

temporalne

 (m.in. dostępność, punktualność), 

 (m.in. dostępność, punktualność), 

 

 

ergonomiczne

ergonomiczne

 (komfort, bezpieczeństwo i inne)

 (komfort, bezpieczeństwo i inne)

 

 

funkcjonalne

funkcjonalne

 (osiągi itp.)

 (osiągi itp.)

Inny podział charakterystyki:

Inny podział charakterystyki:

 

 

techniczne 

techniczne 

(np. 

wymiary, 

stan 

powierzchni, 

właściwości 

(np. 

wymiary, 

stan 

powierzchni, 

właściwości 

fizykochemiczne),

fizykochemiczne),

 

 

użytkowe

użytkowe

 (niezawodność, trwałość, naprawialność itp.),

 (niezawodność, trwałość, naprawialność itp.),

 

 

estetyczne

estetyczne

  (wygląd  zewnętrzny,  proporcje  kształtu,  staranność 

  (wygląd  zewnętrzny,  proporcje  kształtu,  staranność 

wykonani i inne)

wykonani i inne)

 

 

ekonomiczne

ekonomiczne

  (m.in.  koszty  eksploatacji,  koszty  nabycia,  koszt 

  (m.in.  koszty  eksploatacji,  koszty  nabycia,  koszt 

likwidacji)

likwidacji)

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Najczęściej brane pod uwagę, 

Najczęściej brane pod uwagę, 

najbardziej reprezentatywne, 

najbardziej reprezentatywne, 

charakterystyki wyrobu

charakterystyki wyrobu

Zgodność 

Zgodność 

Wadliwość  

Wadliwość  

Jednorodność  

Jednorodność  

Ergonomiczność  

Ergonomiczność  

Funkcjonalność  

Funkcjonalność  

Estetyka - wygląd

Estetyka - wygląd

Niezawodność 

Niezawodność 

Stabilność   

Stabilność   

Naprawialność   

Naprawialność   

Czas pomiędzy

Czas pomiędzy

awariami  

awariami  

Trwałość

Trwałość

Rynek

Rynek

(wymagania)

(wymagania)

Projekt:

Projekt:

 

 

produktu,

produktu,

 

 

procesów,

procesów,

 

 

realizacji  

realizacji  

Zasoby:

Zasoby:

 

 

finansowe,

finansowe,

 

 

ludzkie,

ludzkie,

 

 

materialne,

materialne,

 

 

informacyjne  

informacyjne  

Proces

Proces

realizacji 

realizacji 

wyrobu

wyrobu

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Najczęściej brane pod uwagę, 

Najczęściej brane pod uwagę, 

najbardziej reprezentatywne, 

najbardziej reprezentatywne, 

charakterystyki usług

charakterystyki usług

Czas  

Czas  

Czas realizacji 

Czas realizacji 

Dostępność   

Dostępność   

Informacja 

Informacja 

Rynek

Rynek

(wymagania)

(wymagania)

Projekt:

Projekt:

 

 

usługi,

usługi,

 

 

procesów  

procesów  

Zasoby:

Zasoby:

 

 

finansowe,

finansowe,

 

 

ludzkie,

ludzkie,

 

 

materialne,

materialne,

 

 

informacyjne  

informacyjne  

Proces

Proces

realizacji 

realizacji 

usługi

usługi

Wiarygodność    

Wiarygodność    

Uprzejmość    

Uprzejmość    

Empatia 

Empatia 

Kompetencja

Kompetencja

Profesjonalizm  

Profesjonalizm  

Infrastruktura     

Infrastruktura     

Bezpieczeństwo     

Bezpieczeństwo     

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Wyrób materialny

Wyrób materialny

Usługa 

Usługa 

C

 h

 a

 r

 a

  

k

 t

 e

 r

 y

 s

 t

 y

 k

 i

 

C

 h

 a

 r

 a

  

k

 t

 e

 r

 y

 s

 t

 y

 k

 i

 

Wybrane charakterystyki wyrobów i usług

Wybrane charakterystyki wyrobów i usług

Charakterystyki  niezależne  od  czasu, 

Charakterystyki  niezależne  od  czasu, 

które  można  wyznaczyć  już  w  chwili 

które  można  wyznaczyć  już  w  chwili 

nabywania nazwać wyrobami.

nabywania nazwać wyrobami.

 

 

wygląd

wygląd

  (kształt,  sposób  i  staranność 

  (kształt,  sposób  i  staranność 

wykończ.)

wykończ.)

 

 

funkcjonalność

funkcjonalność

  (możliwość  wyk.,  osiągi 

  (możliwość  wyk.,  osiągi 

techn.)

techn.)

 

 

ergonomiczność

ergonomiczność

 (wygoda w korzystaniu)

 (wygoda w korzystaniu)

 

 

jednorodność

jednorodność

  (zmienność  właściwości  w 

  (zmienność  właściwości  w 

popul.)

popul.)

 

 

procent 

niezgodności

procent 

niezgodności

 

(stopień 

 

(stopień 

niespełnienia

niespełnienia

  wymaganych i deklarowanych właściwości)

  wymaganych i deklarowanych właściwości)

Charakterystyki związane z 

Charakterystyki związane z 

profesjonalnością

profesjonalnością

 

 

kompetencja 

kompetencja 

– dysponowanie niezbędną 

– dysponowanie niezbędną 

  wiedzą i umiejętnościami

  wiedzą i umiejętnościami

 

 

empatia 

empatia 

– znajomość i przewidywanie 

– znajomość i przewidywanie 

potrzeb

potrzeb

   

   

nabywców, łatwości kontaktu z 

nabywców, łatwości kontaktu z 

usługodawcą

usługodawcą

 

 

uprzejmość

uprzejmość

 – grzeczność, szacunek dla

 – grzeczność, szacunek dla

   

   

klienta

klienta

 

 

wiarygodność

wiarygodność

 – zasługiwanie na 

 – zasługiwanie na 

zaufanie i 

zaufanie i 

   

   

szczerość

szczerość

 

 

infrastruktura materialna usługi

infrastruktura materialna usługi

 – 

 – 

stosowane

stosowane

   

   

narzędzia, materiały i urządzenia

narzędzia, materiały i urządzenia

 

 

bezpieczeństwo

bezpieczeństwo

 – możliwość narażenia

 – możliwość narażenia

   

   

klientów na niebezpieczeństwo, ryzyko 

klientów na niebezpieczeństwo, ryzyko 

lub 

lub 

   

   

niepewność

niepewność

Charakterystyki zależne od czasu, 

Charakterystyki zależne od czasu, 

których ocena może być wyrażana 

których ocena może być wyrażana 

jedynie w kategorii 

jedynie w kategorii 

prawdopodobieństwa i po upływie 

prawdopodobieństwa i po upływie 

pewnego czasu

pewnego czasu

 

 

trwałość

trwałość

 

 

– czas użytkowania wyrobu do 

– czas użytkowania wyrobu do 

chwili

chwili

   

   

utracenia przez niego właściwości 

utracenia przez niego właściwości 

użytkowej

użytkowej

 

 

czas między awariami

czas między awariami

 – średni czas 

 – średni czas 

pomiędzy 

pomiędzy 

   

   

awariami powodującymi utratę jego 

awariami powodującymi utratę jego 

właściwości

właściwości

   

   

funkcjonalnych

funkcjonalnych

 

 

naprawialność 

naprawialność 

– łatwość (czasem i 

– łatwość (czasem i 

koszty) przywrócenia wyrobowi 

koszty) przywrócenia wyrobowi 

uszkodzonemu jego pełnej wartości 

uszkodzonemu jego pełnej wartości 

użytkowej, stabilność –  utrzymywanie 

użytkowej, stabilność –  utrzymywanie 

początkowej właściwości w czasie

początkowej właściwości w czasie

Charakterystyki związane z czasem

Charakterystyki związane z czasem

 

 

informacja

informacja

 

 

– informacja o zakresie, 

– informacja o zakresie, 

czasie i 

czasie i 

   

   

miejscu świadczenia (jej dostępność jest 

miejscu świadczenia (jej dostępność jest 

   

   

związana z czasem)

związana z czasem)

 

 

dostępność

dostępność

 – lokalizacja, czas otwarcia

 – lokalizacja, czas otwarcia

 

 

czas

czas

 – czas wykonania usługi

 – czas wykonania usługi

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Postrzeganie jakości produktu w modelu KANO

Postrzeganie jakości produktu w modelu KANO

Punkt

Punkt

neutralny

neutralny

Spełnienie w stopniu minimalnym

Spełnienie w stopniu minimalnym

Spełnienie w pełni

Spełnienie w pełni

Bardzo

Bardzo

zadowolony

zadowolony

Poziom

Poziom

satysfakcji

satysfakcji

klienta

klienta

Całkowicie 

Całkowicie 

niezadowolon

niezadowolon

y

y

Atrakcyjność

Atrakcyjność

 

 

właściwości, których 

właściwości, których 

klient się nie 

klient się nie 

spodziewa

spodziewa

Osiągi 

Osiągi 

właściwości oczekiwane 

właściwości oczekiwane 

przez klienta

przez klienta

Właściwości 

Właściwości 

podstawowe

podstawowe

właściwości wymagane

właściwości wymagane

Stopień

Stopień

spełnienia

spełnienia

właściwości

właściwości

produktu

produktu

modelu 

wynika, 

że 

modelu 

wynika, 

że 

spełnienie wyłącznie kryteriów 

spełnienie wyłącznie kryteriów 

podstawowych  może  wywołać 

podstawowych  może  wywołać 

klientów 

co 

najwyżej 

klientów 

co 

najwyżej 

akceptację 

produktu. 

Aby 

akceptację 

produktu. 

Aby 

wzbudzić  u  niego  coś  więcej 

wzbudzić  u  niego  coś  więcej 

produkt musi spełniać kryteria 

produkt musi spełniać kryteria 

atrakcyjności 

atrakcyjności 

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Cena produktu a jakość

Cena produktu a jakość

DOSTAWCA 

DOSTAWCA 

KLIENT

KLIENT 

 

Właściwości  

Właściwości  

Klasa jakości  

Klasa jakości  

Wymagane 

Wymagane 

i oczekiwane właściwości  

i oczekiwane właściwości  

Termin dostawy  

Termin dostawy  

Akceptowalny 

Akceptowalny 

czas oczekiwania  

czas oczekiwania  

Akceptowalna cena

Akceptowalna cena

Koszty

Koszty

 

 

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Podmiot (producent, konsument) postrzegający jakość

Podmiot (producent, konsument) postrzegający jakość

Jakość z punktu widzenia konsumenta 

Jakość z punktu widzenia konsumenta 

Jakość z punktu widzenia producenta 

Jakość z punktu widzenia producenta 

Potrzeba użyteczności

Potrzeba użyteczności

Potrzeba zysku

Potrzeba zysku

Funkcjonalność 

Funkcjonalność 

Ekonomiczność 

Ekonomiczność 

Niezawodność 

Niezawodność 

Koszt  

Koszt  

Cena  

Cena  

Zysk  

Zysk  

Potrzeba komfortu i doznań estetycznych

Potrzeba komfortu i doznań estetycznych

Potrzeba technologiczności

Potrzeba technologiczności

Nowoczesność technologii 

Nowoczesność technologii 

Możliwość doskonalenia

Możliwość doskonalenia

Estetyka  

Estetyka  

Ergonomia  

Ergonomia  

Niezawodność 

Niezawodność 

Potrzeba konkurencyjności

Potrzeba konkurencyjności

Potrzeba prestiżu

Potrzeba prestiżu

Wielkość rynku/udział w rynku

Wielkość rynku/udział w rynku

Unikatowość 

Unikatowość 

Postrzeganie  jakości  jest 

Postrzeganie  jakości  jest 

różne  przez  konsumenta  i  producenta

różne  przez  konsumenta  i  producenta

.  Jednym  z 

.  Jednym  z 

ważnych  celów  zarządzania  jakością  jest  doprowadzenie  do  sytuacji  w  której 

ważnych  celów  zarządzania  jakością  jest  doprowadzenie  do  sytuacji  w  której 

interesy klienta i producenta będą jak najbardziej zbliżone do siebie. 

interesy klienta i producenta będą jak najbardziej zbliżone do siebie. 

Uzyskać to 

Uzyskać to 

można jedynie przez budowanie między nimi więzi partnerskich. 

można jedynie przez budowanie między nimi więzi partnerskich. 

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Faza w cyklu życia produktów

Faza w cyklu życia produktów

Koncepcja

Koncepcja

Projektowanie

Projektowanie

Konstruowanie

Konstruowanie

Prowadzenie 

Prowadzenie 

procesów

procesów

(produkcji, montażu,

świadczenia usług)

Zakupy

Zakupy

Realizacja

Realizacja

produktu

produktu

Przekazanie

Przekazanie

Sprzedaż 

Sprzedaż 

Użytkowanie 

Użytkowanie 

Serwis 

Serwis 

WYKONAWCA

WYKONAWCA

Jakość wykonania

Jakość wykonania

UŻYTKOWNIK

UŻYTKOWNIK

SERWISANT

SERWISANT

Jakość eksploatacyjna/użytkowa

Jakość eksploatacyjna/użytkowa

Jakość serwisowa

Jakość serwisowa

SPRZEDAWCA

SPRZEDAWCA

Jakość marketingu

Jakość marketingu

PROJEKTANT

PROJEKTANT

Jakość projektowa wyrobu

Jakość projektowa wyrobu

RYNEK

RYNEK

Wymagania/Możliwości

Wymagania/Możliwości

TECHNOLOG

TECHNOLOG

Jakość projektowa procesów realizacji

Jakość projektowa procesów realizacji

Postęp 

naukowo - techniczny

Przepisy/Dyrektywy

Rachunek ekonomiczny

Nowe potrzeby

Konkurencja 

Reklamacje, opinie

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

 

 

W

y

m

a

g

a

n

ia

 k

li

e

n

ta

W

y

m

a

g

a

n

ia

 k

li

e

n

ta

 

 

W

y

m

a

g

a

n

ia

 p

rz

e

p

is

ó

w

W

y

m

a

g

a

n

ia

 p

rz

e

p

is

ó

w

 

 

K

o

n

k

u

re

n

c

ja

 

K

o

n

k

u

re

n

c

ja

 

 

 

M

o

żl

iw

o

ś

c

i

M

o

żl

iw

o

ś

c

i

Jakość

Jakość

eksploatacyjna

eksploatacyjna

(użytkowa)

(użytkowa)

Jakość

Jakość

serwisowa

serwisowa

Jakość

Jakość

projektowa

projektowa

produktu

produktu

Jakość

Jakość

projektowa

projektowa

procesów 

procesów 

realizacji

realizacji

Jakość

Jakość

wykonania

wykonania

W poszczególnych fazach jakość jest postrzegana z punktu widzenia 
grupy  stawiającej  w  danej  fazie  wymagania  (np.  klientów, 
logistyków,  marketingowców,  technologów,  ekologów  itp.).  W 
związku  z  tym  można  mówić  o  poszczególnych  rodzajach  jakości  w 
zależności od cyklu życia.

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Jakość  projektowa  produktu

Jakość  projektowa  produktu

  (jakość  wzoru,  typu,  receptury  itp.)  to 

zdolność 

do 

spełniania  wymagań  klientów  zewnętrznych  i 

wewnętrznych organizacji mających z nim kontakt w cyklu jego życia 
(producenci, handlowcy, serwisanci itp.)

Jakość 

projektowa 

procesów 

realizacji

Jakość 

projektowa 

procesów 

realizacji

 

można 

wyrazić 

skutecznością, z jaką procesy te pozwalają uzyskać jakość projektową 
produktu
  (zależy  ona  od  czynników  związanych  m.in.  z  profesjonalnością  i 
motywacją pracowników, zdolnością jakościową urządzeń, organizacją pracy)

Jakość  wykonania

Jakość  wykonania

  oznacza  stopień  zgodności  poszczególnych 

jednostek  wytworzonego  wyrobu  lub  dostarczonej  usługi  z  przyjętym 
wzorcem
  (projektem,  specyfikacją  wymagań)  lub  stopień  zbliżenia  się  do 
jakości projektowej

Jakość  eksploatacyjna

Jakość  eksploatacyjna

  lub  jakość  użytkowa  produktu  jest  miarą 

satysfakcji, jakiej doznaje użytkownik w związku z jego posiadaniem i 
użytkowaniem.
  Odnosi  się  do  wymagań  klientów  lub  do  deklaracji 
zawartych w charakterystyce produktu

Jakość  serwisowa

Jakość  serwisowa

  oddaje  łatwość  utrzymywania  wyrobu  w  stanie 

pozwalającym na zachowanie pełnej użyteczności wyrobu

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Zagadnienie 2. Wartościowanie i ocena jakości

Zagadnienie 2. Wartościowanie i ocena jakości

Do skutecznego zarządzania jakością konieczne jest poddanie jakości 

Do skutecznego zarządzania jakością konieczne jest poddanie jakości 

operacji 

wartościowania 

– 

celem 

wyznaczenia 

stanu 

operacji 

wartościowania 

– 

celem 

wyznaczenia 

stanu 

ilościowego jakości produktu

ilościowego jakości produktu

.

.

Aby  wydać  ocenę  o  jakości  wyrobu,  usługi  lub  procesu  realizacji, 

Aby  wydać  ocenę  o  jakości  wyrobu,  usługi  lub  procesu  realizacji, 

należy  najpierw 

należy  najpierw 

ustalić  zbiór  cech  ,  według  których  ocena  jest 

ustalić  zbiór  cech  ,  według  których  ocena  jest 

wystawiana

wystawiana

.  Cechy  te,  ze  względu  na  możliwość  pomiaru,  można 

.  Cechy  te,  ze  względu  na  możliwość  pomiaru,  można 

podzielić na: 

podzielić na: 

1.

1.

mierzalne

mierzalne

 – mogą być mierzone i wyrażone za pomocą odpowiedniej 

 – mogą być mierzone i wyrażone za pomocą odpowiedniej 

jednostki miary,

jednostki miary,

2.

2.

niemierzalne

niemierzalne

 – można opisać jedynie w skali:

 – można opisać jedynie w skali:

   

   

dwustopniowej  (dwuwarstwowej)

dwustopniowej  (dwuwarstwowej)

  –  wyróżnia  się  tylko  dwa  stany 

  –  wyróżnia  się  tylko  dwa  stany 

(cechy alternatywne),

(cechy alternatywne),

  

  

wielostopniowej (wielowarstwowej)

wielostopniowej (wielowarstwowej)

 – wyróżnia się więcej niż dwa stany.

 – wyróżnia się więcej niż dwa stany.

Wartościowanie cech

Wartościowanie cech

Cechy mierzalne to  wielkości                                 Cechy niemierzalne 

Cechy mierzalne to  wielkości                                 Cechy niemierzalne 

to atrybuty

to atrybuty

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Cecha

Cecha

Możliwość 

Możliwość 

pomiaru

pomiaru

Komentarz 

Komentarz 

Opakowanie

Opakowanie

Wymiary

Wytrzymałość połączeń 
klejonych

Estetyka wykonania 

Etykieta

Mierzalna

Mierzalna 

Niemierzalna 
dwustanowa

Niemierzalna 
wielostanowa

Niemierzalna 
wielostanowa

Niemierzalna 
dwustanowa

Pomiar w mm

Pomiar w N

Trzyma – nie trzyma

Wyrażona trzema stanami: bez 
zastrzeżeń, dopuszczalna, 
dyskwalifikująca

Wyrażona trzema stanami: bez 
zastrzeżeń, dopuszczalna, 
dyskwalifikująca

Jest – nie ma

Siła klejenia

Mierzalna

Pomiar w N

Składanie i klejenie 

Składanie i klejenie 

opakowań

opakowań

Powierzchnia zakładki

Ilość kleju

Estetyka 

Mierzalna

Niemierzalna 
wielostanowa

Niemierzalna 
dwustanowa

Pomiar w mm

Wystarczająco – za mało – za dużo

Zadawalająca – niezadawalająca

 

2

Przykład cech mierzalnych i niemierzalnych opakowania kartonowego

i wybranych operacji jego wytwarzania

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Dolne

Dolne

ograniczenie 

ograniczenie 

Wartość 

Wartość 

nominalna 

nominalna 

Górne

Górne

ograniczenie 

ograniczenie 

5

5

6

6

4

4

2

2

3

3

1

1

Charakterystyka mierzalna pozwala rozróżnić 6 stanów

, przy czym:

• stan 1 określić jako najlepszy,

• stany 2 i 3 jako dopuszczalne, ale na granicy,

• stany 4 i 5 jako niezgodne, ale na granicy dopuszczalności,

• stan 6 niezgodny, zdecydowanie odbiegający od optymalnego 

Wielkość niemierzalna 

– dwuwartościowa – pozwala rozróżnić 2 stany:

• stan 1 dopuszczalny (dla stanów 1, 2 i 3)

• stan 2 niedopuszczalny (dla stanów 4, 5 i 6)
W  tym  przypadku  stany  pośrednie,  które  dostarczają  dodatkowych 
informacji o stanie cechy, nie są rozróżniane

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Mierzalne 

Mierzalne 

Niemierzalne 

Niemierzalne 

Wymiar x części 

Wymiar x części 

obrabianej

obrabianej

Frakcja części z wymiarem x poza polem 

Frakcja części z wymiarem x poza polem 

tolerancji

tolerancji

Czas oczekiwania na 

Czas oczekiwania na 

rozmowę

rozmowę

Liczba oczekiwań dłuższych niż 30 sekund

Liczba oczekiwań dłuższych niż 30 sekund

Czas oczekiwania w 

Czas oczekiwania w 

kolejce i przed 

kolejce i przed 

„okienkiem”

„okienkiem”

Liczba klientów niewytrzymujących nerwowo 

Liczba klientów niewytrzymujących nerwowo 

i odchodzących z kolejki lub składających 

i odchodzących z kolejki lub składających 

skargę

skargę

Masa ciała i wzrost 

Masa ciała i wzrost 

populacji studentów

populacji studentów

Liczba studentów o wskaźniku BMI > 30 (tzn. 

Liczba studentów o wskaźniku BMI > 30 (tzn. 

z nadwagą)

z nadwagą)

Rozkład wymiarów

Rozkład wymiarów

Frakcja braków

Frakcja braków

Przykłady przekształcenia cech mierzalnych na niemierzalne

Przykłady przekształcenia cech mierzalnych na niemierzalne

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Schemat oceny jakości produktu lub procesu

Schemat oceny jakości produktu lub procesu

Ustalenie 

Ustalenie 

kryteriów 

kryteriów 

oceny

oceny

Wyznaczenie wartości lub 

Wyznaczenie wartości lub 

stanu cech tworzących 

stanu cech tworzących 

charakterystykę

charakterystykę

Ocena 

Ocena 

jakości

jakości

Ustalenie 

Ustalenie 

kryteriów oceny

kryteriów oceny

 

 

zbiór 

zbiór 

charakterystyk 

charakterystyk 

  i tworzących je 

  i tworzących je 

cech

cech

Pomiar

Pomiar

  

  

charakterystyk/cech

charakterystyk/cech

  

  

mierzalnych/fizycznych

mierzalnych/fizycznych

  

  

(skala: ilorazowa, przedziałowa

(skala: ilorazowa, przedziałowa

Zliczanie 

Zliczanie 

  

  

stanów charakterystyk/cech

stanów charakterystyk/cech

  

  

(skala: ilorazowa, przedziałowa

(skala: ilorazowa, przedziałowa

Kwalifikowanie

Kwalifikowanie

  

  

charakterystyk/cech do grup

charakterystyk/cech do grup

  

  

(skala: nominalna, porządkowa

(skala: nominalna, porządkowa

Ocena

Ocena

 

 

     

     

w skali

w skali

   

   

- przedziałowej

- przedziałowej

   

   

- porządkowej

- porządkowej

   

   

- nominalnej

- nominalnej

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Skala  nominalna

Skala  nominalna

  –  stosowana  do  porządkowania  wyników 

  –  stosowana  do  porządkowania  wyników 

obserwacji cech, które mogą być przypisywane do grupy/klasy. 

obserwacji cech, które mogą być przypisywane do grupy/klasy. 

Skala ta opisuje pewną właściwość nie wartościując jej

Skala ta opisuje pewną właściwość nie wartościując jej

PRZYKŁAD:

PRZYKŁAD:

  egzemplarze  wyrobu  są  klasyfikowane  w  trzech 

  egzemplarze  wyrobu  są  klasyfikowane  w  trzech 

grupach (A – białe, B – szare, C – żółte. 

grupach (A – białe, B – szare, C – żółte. 

Na  podstawie  skali  nominalnej  nie  można  stwierdzić  w 

Na  podstawie  skali  nominalnej  nie  można  stwierdzić  w 

jakim  stopniu  pewne  stany  różnią  się  od  innych  – 

jakim  stopniu  pewne  stany  różnią  się  od  innych  – 

można stwierdzić tylko, że są różne. 

można stwierdzić tylko, że są różne. 

Rodzaje skal

Rodzaje skal

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Skala  porządkowa

Skala  porządkowa

  –  korzysta  się  z  niej  jeśli  wyniki 

  –  korzysta  się  z  niej  jeśli  wyniki 

obserwacji  cech  wielostanowych  mogą  być  uporządkowane  w 

obserwacji  cech  wielostanowych  mogą  być  uporządkowane  w 

zależności od ich rozmiarów lub znaczenia.

zależności od ich rozmiarów lub znaczenia.

PRZYKŁAD:

PRZYKŁAD:

  usługi  można  oceniać  za  pomocą  liczb  1,  2  i  3, 

  usługi  można  oceniać  za  pomocą  liczb  1,  2  i  3, 

gdzie 1 – usługi, które klient przyjął; 2 – usługi reklamowane i 

gdzie 1 – usługi, które klient przyjął; 2 – usługi reklamowane i 

po  usunięciu  przyczyny  reklamacji  przyjęte  przez  klienta,  3  – 

po  usunięciu  przyczyny  reklamacji  przyjęte  przez  klienta,  3  – 

usługi  reklamowane  i  pomimo  usunięcia  przyczyny  reklamacji 

usługi  reklamowane  i  pomimo  usunięcia  przyczyny  reklamacji 

nieprzyjęte przez klienta.

nieprzyjęte przez klienta.

Skala nie pozwala uzyskać informacji o tym, o ile jeden 

Skala nie pozwala uzyskać informacji o tym, o ile jeden 

stan  jest  lepszy  od  drugiego,  wiadomo  tylko,  że  jest 

stan  jest  lepszy  od  drugiego,  wiadomo  tylko,  że  jest 

lepszy.

lepszy.

  

  

Rodzaje skal

Rodzaje skal

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Skala  przedziałowa

Skala  przedziałowa

  –  pozwala  przypisać  znaczenie  różnicy  między 

  –  pozwala  przypisać  znaczenie  różnicy  między 

wynikami pomiarów. Wyniki są umieszczane w przedziale liczbowym: 

wynikami pomiarów. Wyniki są umieszczane w przedziale liczbowym: 

odległością  obiektów  jest  różnica  między  wynikami  obserwacji 

odległością  obiektów  jest  różnica  między  wynikami  obserwacji 

wyrażona w odpowiednich jednostkach.

wyrażona w odpowiednich jednostkach.

Skala  ilorazowa

Skala  ilorazowa

  –  jest  „

  –  jest  „

najmocniejsza

najmocniejsza

”,  musi  zawierać  naturalne 

”,  musi  zawierać  naturalne 

„zero”. Znaczenie ma nie tylko odległość między dwiema wartościami 

„zero”. Znaczenie ma nie tylko odległość między dwiema wartościami 

pomiarów, ale także iloraz odległości.

pomiarów, ale także iloraz odległości.

PRZYKŁAD:

PRZYKŁAD:

  –  trwałość  obiektu  wynosząca  1000  godzin  jest  2  razy 

  –  trwałość  obiektu  wynosząca  1000  godzin  jest  2  razy 

większa od trwałości określonej na 500 godzin

większa od trwałości określonej na 500 godzin

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

W zarządzaniu jakością wyróżnia się następujące stany:

W zarządzaniu jakością wyróżnia się następujące stany:

 

 

zgodny – niezgodny

zgodny – niezgodny

 

 

spełniający wymagania – niespełniający wymagań

spełniający wymagania – niespełniający wymagań

 

 

dobry – zły  

dobry – zły  

Stan  niezgodny

Stan  niezgodny

 

jest  nazywany 

 

jest  nazywany 

niezgodnością

niezgodnością

  – 

czyli 

  – 

czyli 

niespełnieniem określonych wymagań

niespełnieniem określonych wymagań

Jednostka  niezgodna

Jednostka  niezgodna

  to  jednostka  obciążona  niezgodnością  lub 

  to  jednostka  obciążona  niezgodnością  lub 

niezgodnościami

niezgodnościami

Jeśli niezgodność nie pozwala na uzyskanie pełnej wartości związanej 

Jeśli niezgodność nie pozwala na uzyskanie pełnej wartości związanej 

z  zamierzonym  użytkowaniem    (wykorzystywaniem),  nazywa  się  ją 

z  zamierzonym  użytkowaniem    (wykorzystywaniem),  nazywa  się  ją 

wadą

wadą

,  a  obciążoną  nią  jednostkę    – 

,  a  obciążoną  nią  jednostkę    – 

jednostką  wadliwą

jednostką  wadliwą

  lub 

  lub 

brakiem

brakiem

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Nazwa wskaźnika

Nazwa wskaźnika

Definicja 

Definicja 

Przykład 

Przykład 

DPU

DPU

Defects per unit

Defects per unit

Liczba 

Liczba 

niezgodności/wad na 

niezgodności/wad na 

jednostkę

jednostkę

Liczba  niezgodności 

Liczba  niezgodności 

stwierdzonych 

stwierdzonych 

próbce 

podzielona 

próbce 

podzielona 

przez 

liczbę 

przez 

liczbę 

jednostek w próbce

jednostek w próbce

DPO

DPO

,

,

 

 

Defects per 

Defects per 

Opportunity

Opportunity

Liczba 

Liczba 

niezgodności/wad na 

niezgodności/wad na 

możliwość

możliwość

Liczba  niezgodności 

Liczba  niezgodności 

stwierdzonych 

stwierdzonych 

próbce  do  liczby  ich 

próbce  do  liczby  ich 

możliwych 

możliwych 

wystąpień w próbce

wystąpień w próbce

DPMO

DPMO

Defects per  

Defects per  

Milion Opportunity

Milion Opportunity

Liczba 

Liczba 

niezgodności/wad na 

niezgodności/wad na 

milion możliwość

milion możliwość

Wskaźnik 

określa 

Wskaźnik 

określa 

szacunkową  liczbę 

szacunkową  liczbę 

niezgodności 

na 

niezgodności 

na 

milion 

możliwych 

milion 

możliwych 

wystąpień

wystąpień

W  jednym  dokumencie  można 
popełnić  4  błędy  skutkujące 
niemożliwością 

załatwienia 

sprawy, 

której 

dokument 

dotyczy.  Kontrola  wykazała,  że 
na 

250 

dokumentów 

popełniono 52 błędy. Wskaźniki 
mają się następująco

DPU

DPU

 = 52/250 = 0,208

 = 52/250 = 0,208

DPO

DPO

 = 52/(250 x 4) = 0,052

 = 52/(250 x 4) = 0,052

DPMO

DPMO

 = 52/(250 x 4) x 10 = 52 

 = 52/(250 x 4) x 10 = 52 

000

000

6

6

Wybrane wskaźniki pomiaru niezgodności

Wybrane wskaźniki pomiaru niezgodności

Źródło: P. Pande, R. Neuman 

Źródło: P. Pande, R. Neuman 

Six Sigma

Six Sigma

 Wyd. Liber Warszawa 2003

 Wyd. Liber Warszawa 2003

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Ocena procesów realizacji wyrobów i usług

Ocena procesów realizacji wyrobów i usług

Proces 

Proces 

Proces 

Proces 

Proces 

Proces 

sprzedaży

sprzedaży

Proces

Proces

świadczenia

świadczenia

usług

usług

Proces 

Proces 

Wyrób użytkowany

Wyrób użytkowany

Usługa odbierana

Usługa odbierana

przez klienta

przez klienta

 

 

Tego klient nie widzi

Tego klient nie widzi

Tutaj ocenia tylko wytwórca/dostawca

Tutaj ocenia tylko wytwórca/dostawca

To klient  widzi i ocenia

To klient  widzi i ocenia

Możliwość i wymóg

Możliwość i wymóg

oceny ilościowej

oceny ilościowej

Wzorzec łatwy do określenia

Wzorzec łatwy do określenia

(zero niezgodności lub jak

(zero niezgodności lub jak

najbliżej wartości nominalnej)

najbliżej wartości nominalnej)

Ograniczone możliwość

Ograniczone możliwość

oceny ilościowej

oceny ilościowej

Wzorzec odniesienia

Wzorzec odniesienia

słabo określony

słabo określony

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Jedynym  sposobem  wartościowania  jakości  produktu

Jedynym  sposobem  wartościowania  jakości  produktu

  jest 

  jest 

arbitralne  określenie  poziomu  jakości  w  wybranej  skali  nominalnej  lub 

arbitralne  określenie  poziomu  jakości  w  wybranej  skali  nominalnej  lub 

porządkowej, o stopniach oznaczonych np.:

porządkowej, o stopniach oznaczonych np.:

 

 

nazwami

nazwami

  (luksusowe,  standardowe  i  popularne;  jakość  bardzo 

  (luksusowe,  standardowe  i  popularne;  jakość  bardzo 

wysoka, średnia,

wysoka, średnia,

   

   

niska, dostateczna, niedostateczna)

niska, dostateczna, niedostateczna)

 

 

cyframi

cyframi

, np. gatunek I, gatunek II,

, np. gatunek I, gatunek II,

 

 

stopniami

stopniami

, np. skala ocen szkolnych.

, np. skala ocen szkolnych.

Lub gdy należy ocenić ilościowo jakość obiektu o kilku cechach 

Lub gdy należy ocenić ilościowo jakość obiektu o kilku cechach 

istotnych:

istotnych:

 

 

aspekty  niemierzalne

aspekty  niemierzalne

  (np.  walory  artystyczne,  estetyczne,  smak, 

  (np.  walory  artystyczne,  estetyczne,  smak, 

zapach, 

zapach, 

  skład chemiczny, płeć)

  skład chemiczny, płeć)

 

 

aspekty  mierzalne

aspekty  mierzalne

  wyrażone  w  różnych  jednostkach  (np.  ciężar, 

  wyrażone  w  różnych  jednostkach  (np.  ciężar, 

długość,

długość,

  objętość, moc, prędkość, liczba wystąpień)

  objętość, moc, prędkość, liczba wystąpień)

 

 

różnej wartości

różnej wartości

 (np. krytyczne, bardzo ważne, ważne)

 (np. krytyczne, bardzo ważne, ważne)

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

0

0

1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

6

6

7

7

8

8

9

9

0,0

0,0

0,3

0,3

0,4

0,4

0,5

0,5

0,6

0,6

0,7

0,7

0,8

0,8

0,9

0,9

1,0

1,0

0,1

0,1

0,2

0,2

bardzo korzystna

bardzo korzystna

przeciętna

przeciętna

korzystna

korzystna

bardzo niekorzystna

bardzo niekorzystna

niekorzystna

niekorzystna

TAK

TAK

NIE

NIE

OCENA

OCENA

STANY

STANY

doskonałość

doskonałość

niedoskonałość

niedoskonałość

normalność

normalność

0,8

0,8

5

5

0,7

0,7

5

5

0,65

0,65

0,55

0,55

0,45

0,45

0,35

0,35

0,25

0,25

0,0

0,0

5

5

0,15

0,15

0,95

0,95

znakomity

znakomity

wyróżniają

wyróżniają

cy

cy

niekorzystny

niekorzystny

korzystny

korzystny

krytyczny

krytyczny

dogodny

dogodny

pośredni

pośredni

umiarkowany

umiarkowany

niedogodny

niedogodny

zły

zły

Je

d

n

o

lit

a

 

Je

d

n

o

lit

a

 

sk

a

la

 s

ta

n

ó

w

sk

a

la

 s

ta

n

ó

w

kl

a

sy

kl

a

sy

st

a

n

ó

w

 j

a

ko

śc

i

st

a

n

ó

w

 j

a

ko

śc

i

W

y

żn

ik

kl

a

s

W

y

żn

ik

kl

a

s

Uniwersalna skala jakości

Uniwersalna skala jakości

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Przy  ocenie  jakości  dokonywanej  przez  producentów  oraz 

Przy  ocenie  jakości  dokonywanej  przez  producentów  oraz 

dostawców  wyrobów  należy  dążyć  do  tego,  by 

dostawców  wyrobów  należy  dążyć  do  tego,  by 

oceny  dokonywać 

oceny  dokonywać 

na  podstawie  wyników  pomiaru  charakterystyk  mierzalnych 

na  podstawie  wyników  pomiaru  charakterystyk  mierzalnych 

lub 

zliczenia 

występowania 

określonego 

stanu 

lub 

zliczenia 

występowania 

określonego 

stanu 

charakterystyki

charakterystyki

.

.

 Najbardziej wskazane są wskaźniki zagregowane, 

 Najbardziej wskazane są wskaźniki zagregowane, 

np.:

np.:

 

 

   

   

wskaźniki zdolności jakościowej,

wskaźniki zdolności jakościowej,

   

   

wskaźniki frakcji, np. 

wskaźniki frakcji, np. 

DPU, DPO, DPMO

DPU, DPO, DPMO

.

.

   

   

poziom sigma – w rozumieniu koncepcji Six Sigma 

poziom sigma – w rozumieniu koncepcji Six Sigma 

(koncepcja ta 

(koncepcja ta 

będzie

będzie

      

      

omówiona w dalszej części wykładów) 

omówiona w dalszej części wykładów) 

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Zagadnienie 3. Wybrane zagadnienia pomiaru cech i charakterystyk

Zagadnienie 3. Wybrane zagadnienia pomiaru cech i charakterystyk

Ogólne wiadomości o pomiarze

Ogólne wiadomości o pomiarze

Mówiąc  o  klasyfikacji  cech  i  charakterystyk  wyrobów  i  usług 

Mówiąc  o  klasyfikacji  cech  i  charakterystyk  wyrobów  i  usług 

uwzględnianych  przy  ocenie  jakości  produktów  i  procesów  przyjęto 

uwzględnianych  przy  ocenie  jakości  produktów  i  procesów  przyjęto 

wcześniej podział charakterystyk na:

wcześniej podział charakterystyk na:

 

 

fizyczne 

fizyczne 

(m.in. mechaniczne, chemiczne),

(m.in. mechaniczne, chemiczne),

 

 

sensoryczne

sensoryczne

 (smakowe, węchowe, wzrokowe itp.),

 (smakowe, węchowe, wzrokowe itp.),

 

 

behawioralne

behawioralne

 (życzliwość, grzeczność, wiarygodność),

 (życzliwość, grzeczność, wiarygodność),

 

 

temporalne

temporalne

 (m.in. dostępność, punktualność), 

 (m.in. dostępność, punktualność), 

 

 

ergonomiczne

ergonomiczne

 (komfort, bezpieczeństwo i inne),

 (komfort, bezpieczeństwo i inne),

 

 

funkcjonalne

funkcjonalne

 (osiągi itp.)

 (osiągi itp.)

Można 

mierzyć 

najdokładniej 

Można 

mierzyć 

najdokładniej 

najbardziej  obiektywnie.  Jedynym 

najbardziej  obiektywnie.  Jedynym 

ograniczeniem 

jest 

dokładność 

ograniczeniem 

jest 

dokładność 

stosowanej techniki pomiarowej oraz 

stosowanej techniki pomiarowej oraz 

zdolność 

całego 

systemu 

zdolność 

całego 

systemu 

pomiarowego.

pomiarowego.

Pomiar 

jest 

obarczony 

Pomiar 

jest 

obarczony 

mniejszym 

lub 

mniejszym 

mniejszym 

lub 

mniejszym 

subiektywizmem  ,  gdyż  jest 

subiektywizmem  ,  gdyż  jest 

on 

prowadzony 

zmysłami 

on 

prowadzony 

zmysłami 

człowieka 

on 

jest 

człowieka 

on 

jest 

ostatecznym 

sędzią 

przy 

ostatecznym 

sędzią 

przy 

wydawaniu oceny.

wydawaniu oceny.

Charakterystyki 

te 

są 

szczególnym 

rodzajem 

Charakterystyki 

te 

są 

szczególnym 

rodzajem 

charakterystyk.  Ich  pomiar  jest  możliwy  metodami 

charakterystyk.  Ich  pomiar  jest  możliwy  metodami 

obiektywnymi,  ale  przysparza  sporo  problemów 

obiektywnymi,  ale  przysparza  sporo  problemów 

natury matematycznej

natury matematycznej

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Pomiar niezawodności wyrobów

Pomiar niezawodności wyrobów

Metoda  FMEA

Metoda  FMEA

  (ang. 

  (ang. 

F

F

ailure 

ailure 

M

M

ode  and 

ode  and 

E

E

ffects 

ffects 

A

A

nalysis  –Analiza 

nalysis  –Analiza 

Przyczyn i Skutków Wad). 

Przyczyn i Skutków Wad). 

Metoda ta polega na analizie wyrobu 

Metoda ta polega na analizie wyrobu 

krok  po  kroku

krok  po  kroku

  (element  po  elemencie) 

  (element  po  elemencie) 

i  określeniu  możliwych 

i  określeniu  możliwych 

wad,  jakie  mogą  wystąpić,  przewidywaniu  ich  skutków  dla 

wad,  jakie  mogą  wystąpić,  przewidywaniu  ich  skutków  dla 

całego  wyrobu  i  określeniu,  czy  skutki  te  są  krytyczne

całego  wyrobu  i  określeniu,  czy  skutki  te  są  krytyczne

Metoda FMEA nie daje precyzyjnych miar ilościowych.

Metoda FMEA nie daje precyzyjnych miar ilościowych.

Pomiar  charakterystyk  niezawodności

Pomiar  charakterystyk  niezawodności

  (bardziej  wiarygodny  niż 

  (bardziej  wiarygodny  niż 

FMEA)  wyrażonych 

FMEA)  wyrażonych 

oczekiwanym 

oczekiwanym 

wiekiem

wiekiem

  wyrobu  w  chwili 

  wyrobu  w  chwili 

wystąpienia uszkodzenia

wystąpienia uszkodzenia

 lub 

 lub 

pomiar częstości występowania 

pomiar częstości występowania 

określonych uszkodzeń.

określonych uszkodzeń.

Wiek

Wiek

 może być wyrażony stosowną miarą:

 może być wyrażony stosowną miarą:

 

 

czasu pracy, 

czasu pracy, 

 

 

cykli pracy, 

cykli pracy, 

 

 

ilości wytworzonego produktu.

ilości wytworzonego produktu.

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Funkcje niezawodności 

Funkcje niezawodności 

W  teorii  niezawodności  definiowane  są  następujące  funkcje 

W  teorii  niezawodności  definiowane  są  następujące  funkcje 

charakterystyczne niezawodności:

charakterystyczne niezawodności:

 

 

rozkład uszkodzeń – 

rozkład uszkodzeń – 

F(t)

F(t)

 – określa miarę prawdopodobieństwa, że element 

 – określa miarę prawdopodobieństwa, że element 

ulegnie

ulegnie

   

   

uszkodzeniu do chwili czasu 

uszkodzeniu do chwili czasu 

t.

t.

 

 

gęstość prawdopodobieństwa uszkodzeń 

gęstość prawdopodobieństwa uszkodzeń 

f(t

f(t

),

),

Przykład

Przykład

        

        

f(i)

f(i)

 = 

 = 

liczba maszyn uszkodzonych w interwale i

liczba maszyn uszkodzonych w interwale i

liczba wszystkich maszyn

liczba wszystkich maszyn

 x 

 x 

czas interwału i

czas interwału i

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

 

 

intensywność  uszkodzeń  –  h(t)

intensywność  uszkodzeń  –  h(t)

  –  określa  prawdopodobieństwa,  że  element, 

  –  określa  prawdopodobieństwa,  że  element, 

który pracuje

który pracuje

   

   

poprawnie w chwili  t, ulegnie uszkodzeniu w małym przedziale czasu 

poprawnie w chwili  t, ulegnie uszkodzeniu w małym przedziale czasu 

Δ

Δ

po chwili 

po chwili 

t

t

Znajomość funkcji niezawodności oraz funkcji intensywności uszkodzeń 

Znajomość funkcji niezawodności oraz funkcji intensywności uszkodzeń 

danego  wyrobu  pozwala  na  kształtowanie  polityki  gwarancyjnej, 

danego  wyrobu  pozwala  na  kształtowanie  polityki  gwarancyjnej, 

planowanie produkcji części zamiennych itp. 

planowanie produkcji części zamiennych itp. 

 

 

niezawodność  –  R(t) 

niezawodność  –  R(t) 

 

 

określa  miarę  prawdopodobieństwa,  że  element  nie 

określa  miarę  prawdopodobieństwa,  że  element  nie 

ulegnie 

ulegnie 

   

   

uszkodzeniu do chwili czasu t.

uszkodzeniu do chwili czasu t.

R(t)

R(t)

 = 1 – 

 = 1 – 

F(t)                    

F(t)                    

(

(

F(t)

F(t)

 – rozkład uszkodzeń)

 – rozkład uszkodzeń)

gęstość prawdopodobieństwa uszkodzeń

niezawodność

R(t)

R(t)

f(t)

f(t)

h(t) 

h(t) 

=

=

 

 

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Niezawodność wyrobów o stałej intensywności uszkodzeń 

Niezawodność wyrobów o stałej intensywności uszkodzeń 

h(t

h(t

)

)

– 

faza 

– 

faza 

„dojrzewania”

„dojrzewania”

 

– 

 

– 

intensywność 

intensywność 

uszkodzeń 

zmniejsza 

uszkodzeń 

zmniejsza 

się w szybkim tempie 

się w szybkim tempie 

II 

– 

faza 

II 

– 

faza 

„stabilizacji”

„stabilizacji”

 

– 

 

– 

intensywność 

intensywność 

uszkodzeń 

jest 

uszkodzeń 

jest 

praktycznie stała 

praktycznie stała 

III  –  faza  „zużycia”

III  –  faza  „zużycia”

  – 

  – 

intensywność 

intensywność 

uszkodzeń zwiększa się 

uszkodzeń zwiększa się 

Stabilizacja 

Stabilizacja 

Zużycie 

Zużycie 

Okres

Okres

dojrzewania

dojrzewania

Czas 

Czas 

Typowa krzywa intensywności uszkodzeń wyrobu

Typowa krzywa intensywności uszkodzeń wyrobu

(krzywa wannowa)

(krzywa wannowa)

h(t) = 

h(t) = 

λ

λ

T

x

Funkcja intensywności uszkodzeń w zakresie „dna wanny” ma stałą wartość h(t) = 

Funkcja intensywności uszkodzeń w zakresie „dna wanny” ma stałą wartość h(t) = 

λ

λ

 

 

gdzie x – liczba uszkodzeń zaobserwowana w czasie T pracy systemu

F(t) = 

F(t) = 

λ

λ

e  

e  

λ

λ

t

t

Rozkład uszkodzeń w zakresie dna wanny wynosi

Rozkład uszkodzeń w zakresie dna wanny wynosi

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Średni czas między uszkodzeniami

Średni czas między uszkodzeniami

x

T

1

     - średni czas między uszkodzeniami, nazywany:
x -  liczba uszkodzeń zaobserwowana w czasie T pracy systemu

-

 

 

MTBF

MTBF

 – 

 – 

średni czas między uszkodzeniami

średni czas między uszkodzeniami

 (ang. Mean Time Between 

 (ang. Mean Time Between 

Failure), stosowany w przypadku wyrobów naprawialnych,

Failure), stosowany w przypadku wyrobów naprawialnych,

-

 

 

MTTF

MTTF

  – 

  – 

średni  czas  do  uszkodzenia

średni  czas  do  uszkodzenia

  (ang.  Mean  Time  To  Failure), 

  (ang.  Mean  Time  To  Failure), 

stosowany w przypadku wyrobów nienaprawialnych,

stosowany w przypadku wyrobów nienaprawialnych,

Dyspozycyjność

Dyspozycyjność

 

 

określa procentowy udział urządzeń, 

które po określonym czasie pracy znajdują się w stanie zdatnym do 

użytku.

MRT

MTBF

MTBF

P

Dyspozycyjnoś

ć 

MRT – średni czas trwania naprawy (ang. Mean Repair Time)

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

Niezawodność systemów 

Niezawodność systemów 

Wyznaczenie  niezawodności

Wyznaczenie  niezawodności

  całego  systemu  (maszyn,  urządzeń) 

  całego  systemu  (maszyn,  urządzeń) 

jest 

jest 

możliwe

możliwe

,  jeśli 

,  jeśli 

znana  jest  niezawodność  R(t)  elementów,  które  go 

znana  jest  niezawodność  R(t)  elementów,  które  go 

tworzą

tworzą

.

.

Element 1

R(x  )

1

Element 2

R(x  )

2

Element n

R(x  )

n

……

……

.

.

Elementy połączone szeregowo

Elementy połączone szeregowo

Połączenie szeregowe

Połączenie szeregowe

       R

       R

= R(x

= R(x

1

1

) R(x

) R(x

2

2

) R(x

) R(x

3

3

) ……….R(x

) ……….R(x

n

n

)

)

Element n

R(x  )

n

Element 1

R(x  )

1

Element 2

R(x  )

2

……

……

.

.

Połączenie równoległe       R

Połączenie równoległe       R

1 – [1 -

1 – [1 -

 R(x

 R(x

1

1

)

)

] [1- 

] [1- 

R(x

R(x

2

2

)

)

] [1 - 

] [1 - 

R(x

R(x

3

3

)

)

] ………. [1- 

] ………. [1- 

R(x

R(x

n

n

)

)

]

]

background image

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

INSTYTUT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

dr inż. Henryk POPIEL – tel.  (6) 839 

dr inż. Henryk POPIEL – tel.  (6) 839 

570                            

570                            


Document Outline