Kultura organizacji a 

kultury narodowe

Marcin Dukat

Teoria organizacji i zarządzania 

XII 2006

 

 

Kultura - pojęcie

Kultura  - wszystko to, co jest 
wytworem celowej działalności 
człowieka (wytwory materialne i 
niematerialne), co jest przez niego 
nabywane w procesie uczenia się i 
przekazywane innym ludziom i 
następnym pokoleniom w drodze 
informacji pozagenetycznej.

 

 

Kultura narodowa jako: 

góra lodowa 1/2

 

Kultura powierzchniowa:
 stroje, 
 muzyka, 
 kuchnia, 
 architektura, 
 literatura,
 zachowania, 
 maniery, język,

Kultura 
powierzchni
owa

Kultura 
głębinowa

 

 

Kultura narodowa jako: 

góra lodowa 2/2

Kultura głębinowa:
 Nastawienie na jednostkę,
 Stosunek do konwenansów,
 Nastawienie (orientacje),
 Nastawienie do przeszłości (teraźniejszości, przyszłości),
 Wartości,
 emocjonalność/powściągliwość,
 Religia,
 obyczaje,
 Symbolika,
 Zwyczaje,
 znaczenie gestów i kolorów,

 

 

Różnice między 

kulturami

Wymiary kultury (Geert J. Hofstede):

 Hierarchiczność (dystans władzy)
 Indywidualizm/kolektywizm
 Męskość/kobiecość
 Unikanie niepewności

 

 

Typy kultur 

przedsiębiorstw

 Rodzina
 Wieża Eiffla
 Inkubator
 Pocisk sterowany

Za: Trompenaars, Hampden-Turner

 

 

Kultura typu rodzina

 Kultura zorientowana na osobę,
 Hierarchiczna  - duża rola władzy – 

ojca,

 Władza nie zależy od zadań, ale od 

przypisanego statusu,

 Bliskość między pracownikami,
 Styl spotykany w: Japonii, Francji, we 

Włoszech, Indiach, Hiszpanii. 

 

 

Kultura typu wieża Eiffla

 Zorientowana na zadanie,
 Mocno hierarchiczna (ale różna od 

Rodziny),

 Władza wypływa z odgrywania 

formalnych ról,

 Kariera w dużym stopniu zależy od 

kwalifikacji zawodowych.

 Niemcy, Austria, Szwajcaria

 

 

Pocisk sterowany

 Kultura nastawiona na zadanie – 

cel,

 Egalitaryzm pracowników,
 Zadania są realizowane w ramach 

zespołów roboczych, w których role 
nie są do końca ustalone.

 USA, Wielka Brytania, 

 

 

Inkubator – „

improwizujący 

jazz band”

 Idea egzystencjalna - organizacje mają 

drugorzędne znaczenie wobec spełnienia się 

jednostek,

 Firma – miejsce samospełnienia i samoekspresji 

jednostek,

 Status osiągany przez najbardziej kreatywnych,
 Ludzie są ważni,
 Hierarchia i struktura ograniczona do minimum,
 Radość z procesu tworzenia,
 Kraj – Szwecja, USA. 

 

 

Konflikt kultury typu 

rodzina i wieży Eiffla

 Przykład: Zarządzający z firmy o 

kulturze wieży Eiffla w firmie typu 
„Rodzina”.

 

 

Wizja i wartości – firma 

amerykańska i japońska

 Wizja 3M

„Być najbardziej innowacyjną firmą i preferowanym 
dostawcą na wszystkich rynkach, na których działamy.” 

 Wizja Matsushita Electric Company

„Uświadomienie sobie naszej odpowiedzialności jako 
przemysłowców, popieranie postępu, sprzyjanie 
dobrobytowi ogółu społeczeństwa, poświęcanie się 
dalszemu rozwojowi światowej kultury.”

 

 

Zasady polityki 

personalnej (i wartości) 

firmy 3M

Najwyższym dobrem i wartością firmy są pracujący w niej ludzie. 
Tylko dzięki nim firma może osiągać swe zamierzenia i realizować 
swoje plany. [...]jednym z najważniejszych jego zadań jest stworzenie 
pracownikom odpowiedniej struktury organizacyjnej, atmosfery i 
warunków pracy oraz działanie opierające się na następujących 
wartościach: 

 Respektowanie godności i indywidualnych wartości każdego 

człowieka. 

 Popieranie indywidualnej inicjatywy pracowników. 
 Motywowanie pracowników do pełnego wykorzystania 

indywidualnych umiejętności. 

 Zapewnienie równych szans dla wszystkich pracowników (do 

rozwoju i wynagradzania)

 

 

Credo pracowników 

Matsushita Electric 

Company

Postęp i rozwój można osiągnąć tylko przez połączone wysiłki 
i współpracę wszystkich członków naszej spółki. Każdy z nas 

będzie zatem zawsze miał w pamięci tę ideę, ponieważ 

wszyscy jesteśmy oddani sprawie stałego doskonalenia 

naszej spółki.

Siedem wartości „duchowych”
1. Służenie narodowi swoimi umiejętnościami
2. Uczciwość
3. Harmonijne współdziałanie i współpraca
4. Walka o poprawę 
5. Uprzejmość i pokora
6. Dostosowywanie się i asymilacja
7. Wdzięczność

 

 

Koniec

Dziękuję!